<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/wp-content/plugins/xml-sitemap-feed/assets/sitemap-posttype.xsl?ver=5.7.7"?>
<!-- generated-on="2026-10-12T03:10:20+00:00" -->
<!-- generator="XML Sitemap & Google News for WordPress" -->
<!-- generator-url="https://status301.net/wordpress-plugins/xml-sitemap-feed/" -->
<!-- generator-version="5.7.7" -->
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9" xmlns:image="http://www.google.com/schemas/sitemap-image/1.1">
<url><loc>https://echo.am/article/304254/</loc><lastmod>2020-12-31T14:33:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/99-2-6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[99]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/304125/</loc><lastmod>2020-12-31T13:06:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/nikol_pashinyan_zohrab_mnatsakanyan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020-ը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության համար վայրիվերումներով լի տարի էր, որն ավարտվեց Արցախյան նոր պատերազմով, Հայաստանի կապիտուլյացիայով և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև փաստացի սահմանազատման շարունակվող գործընթացով։ Ինչպիսի՞ն էին Հայաստանի հարաբերությունները Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ 2020 թ. ընթացքում։
Ռուսաստան
Հայաստանի արտաքին քաղաքականության առաջնային ուղղությունն անկասկած հարաբերություններն են Ռուսաստանի հետ։ Դա պայմանավորված է բազմաթիվ գործոններով, որոնց թվում են Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի էական ազդեցությունը, ինտենսիվ ներգրավվածությունը արցախյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում, հայ-ռուսական պաշտպանական, ռազմատեխնիկական և տնտեսական հարաբերությունները, Ռուսաստանում շուրջ 2,5 միլիոնանոց հայ համայնքի առկայությունը։ 2020 թ. մեկնարկը հայ-ռուսական հարաբերությունների համար էական բացասական զարգացումներ չէր խոստանում։ Ռուսաստանը 2020 թ. չթանկացրեց Հայաստան մատակարարվող բնական գազը՝ պահպանելով դեռևս 2019 թ. հունվարի 1-ին ֆիքսված 165 դոլար 1000 խորանարդ մետրի համար գինը։ 2019 թ. կարծես թե որոշակիորեն մեղմվել էին 2018 թ. երկրորդ կեսում գրանցված բացասական զարգացումները՝ պայմանավորված ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովի դեմ քրեական հետապնդում սկսելու, Հայաստանում գործող ռուսական խոշոր մի քանի ընկերությունների դեմ քրեական գործեր հարուցելու, Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կալանավորման հանգամանքներով։ 2019 թ. դեկտեմբերի վերջին Հայաստանը ստացավ ռուսական չորս Սու-30 ՍՄ բազմաթիրախային կործանիչներ, ինչը գնահատվեց որպես հայ-ռուսական ռազմատեխնիկական համագործակցության վերականգնման ապացույց։
Սակայն արդեն 2020 թ. մարտի վերջին երկկողմ հարաբերություններում ի հայտ եկան լարվածության նոր միտումներ։&#160; Մարտի 31-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Բելառուսի Նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն հեռախոսազրույցում դժգոհություն հայտնեցին երկու պետություններին մատակարարվող ռուսական գազի գնից։ 2020 թ. օգոստոսի 9-ին Բելառուսում նախատեսված նախագահական ընտրություններից առաջ ռուս-բելառուսական հարաբերությունները բավականաչափ լարված էին, և Լուկաշենկոյի հետ &#171;հակառուսական դեմարշ&#187; անցկացնելու Հայաստանի վարչապետի քայլը ակնհայտորեն չէր կարող դրական ընկալվել Մոսկվայում։ Առավել անհասկանալի էր այն փաստը, որ Փաշինյան &#8211; Լուկաշենկո հեռախոսազրույցի նույն օրը Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը նամակ էր հղել Գազպրոմ ընկերության վարչության նախագահ Ալեքսեյ Միլլերին՝ առաջարկելով քննարկումներ սկսել Վրաստանի սահմանին հազար խորանարդ մետրի համար գազի գինը նվազեցնելու, ինչպես նաև գազի համար վճարումը ազգային արժույթով կատարելու հարցերի շուրջ։

Լուկաշենկոյի հետ &#171;հակառուսական դեմարշ&#187; անցկացնելու Հայաստանի վարչապետի քայլը չէր կարող դրական ընկալվել Մոսկվայում։ Առավել անհասկանալի էր փաստը, որ նույն օրը Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը նամակ էր հղել Գազպրոմին՝ նվազեցնելու&#160;գազի գինը&#160;

Ռուսական կողմը փաստացի անտեսեց Հայաստանի այս առաջարկը, իսկ Փաշինյան - Լուկաշենկո հեռախոսազրույցի հաջորդ օրը՝ ապրիլի 1-ին, Գազպրոմ Արմենիան դիմեց Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով՝ առաջարկելով բարձրացնել գազի գինը սպառողների համար։
Երկկողմ հարաբերություններում մեծացող լարվածության հաջորդ ցուցիչը 2020 թ. ապրիլի 21-ին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հայտարարություններն էին արցախյան հարցում 2019 թ. ապրիլին Ռուսաստանի առաջարկած կարգավորման&#160; փուլային տարբերակի և ռուսական ընկերությունների դեմ Հայաստանում հարուցված քրեական գործերի մասին։ Հայաստանի արտգործնախարարության բավականաչափ կոշտ պատասխանը վկայում էր, որ Հայաստանում կարծես թե մտահոգված չեն Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հնարավոր վատթարացմամբ։ Ռուսաստանի դեմ դեմարշի քայլ կարելի է գնահատել նաև 2020 թ. հունիսին Արգիշտի Քյարամյանի նշանակումը ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնում և դրան ուղեկցող հրապարակային հայտարարություններն այն մասին, որ Քյարամյանի հիմնական խնդիրը ԱԱԾ-ի նկատմամբ ռուսական ազդեցության չեզոքացումն է։

Ռուսաստանին առայժմ թերևս ձեռնտու է Հայաստանում գործող իշխանությունների պահպանումը, որոնք համաձայնում են ռուսական կողմի բոլոր առաջարկներին, այդ թվում՝ Սյունիքի մարզի հատվածում հայ-ադրբեջանական սահմանազատում իրականացնելու և սահմանի այդ հատվածի անվտանգությունը ռուս սահմանապահներին հանձնելու վերաբերյալ

Դժվար է ասել, թե ինչով էր պայմանավորված Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում լարվածություն ստեղծելու ՀՀ իշխանությունների գործելաոճը, հատկապես այն պայմաններում, երբ արդեն 2020 թ. հունիսի կեսին ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի նորանշանակ պետ Օնիկ Գասպարյանը պետության ռազմաքաղաքական ղեկավարությանը զեկուցել էր, որ Ադրբեջանը և Թուրքիան պատրաստվում են համատեղ ուժերով լայնածավալ պատերազմ սկսել, որին Հայաստանը դիմադրել չի կարող։ 2016 թ. հուլիսից նկատվող ռուս-թուրքական հարաբերությունների սերտացման ֆոնին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացումը զրկում էր Հայաստանին պատերազմը դիվանագիտական միջոցներով հետաձգելու թեկուզև փոքր հնարավորությունից։
2020 թ. Սեպտեմբերի 27-ին մեկնարկած լայնածավալ պատերազմի ընթացքում ևս հայ-ռուսական հարաբերություններում պակասում էր հստակությունը։ Ակնհայտ էր, որ Ադրբեջանը և Թուրքիան չէին կարող հարձակում սկսել առնվազն առանց Ռուսաստանի հետ նախնական քննարկման, իսկ Մոսկվան էլ հստակ ուղերձներ էր հղում, որ իր նպատակը Արցախում փաստացի ռուսական ռազմակայանի տեղակայումն է՝ նախկին ԼՂԻՄ-ից դուրս գտնվող հինգ, իսկ համաձայնագրի ստորագրումից մեկ տարի անց ևս երկու շրջան Ադրբեջանին հանձնելու և Հայաստան &#8211; Արցախ միջանցք ստեղծելու պայմանով։ Սակայն արդեն պատերազմի ավարտից հետո հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի իշխանությունները մերժել են հոկտեմբերի 19-ին ռուսական կողմի ներկայացրած առաջարկները ռազմական գործողությունները դադարեցնելու վերաբերյալ։ Ի վերջո ռազմական գործողություններն ավարտվեցին նոյեմբերի 9-ի երեկոյան ստորագրված կապիտուլյացիոն համաձայնագրով։
Գնահատելով պատերազմի ավարտից հետո հայ-ռուսական հարաբերությունների վիճակը՝ պետք է արձանագրել, որ Ռուսաստանին առայժմ թերևս ձեռնտու է Հայաստանում գործող իշխանությունների պահպանումը, որոնք համաձայնում են ռուսական կողմի բոլոր առաջարկներին, այդ թվում՝ Սյունիքի մարզի հատվածում հայ-ադրբեջանական սահմանազատում իրականացնելու և սահմանի այդ հատվածի անվտանգությունը ռուս սահմանապահներին հանձնելու վերաբերյալ։ Ներկայում Հայաստանն ավելի մեծ կախվածության մեջ է Ռուսաստանից, քան երբեևէ եղել է 1991 թ. սեպտեմբերին անկախություն հռչակելուց հետո։

Ռուսական կողմը քայլեր է ձեռնարկում Արցախը Հայաստանի հետ ձևավորված միասնական անվտանգային համակարգից դուրս բերելու ուղղությամբ

Միևնույն ժամանակ ռուսական կողմը քայլեր է ձեռնարկում Արցախի՝ ադրբեջանական ուժերի կողմից չգրավված հատվածը Հայաստանի հետ ձևավորված միասնական անվտանգային համակարգից դուրս բերելու ուղղությամբ՝ նպատակ ունենալով վերականգնել 1989 թ. Արկադի Վոլսկու ղեկավարությամբ ստեղծված Հատուկ կառավարման կոմիտեի օրոք ձևավորված իրավիճակը, երբ Արցախն ուղղակի ղեկավարվում էր Մոսկվայից։
Այնուամենայնիվ, դժվար թե Կրեմլում մոռանան Հայաստանի գործող իշխանությունների իրականացրած հակառուսական գործողությունները։ Նոյեմբերի 9-ին ստորագրված հայտարարության և դրան զուգահեռ ձեռք բերված և առայժմ մինչև վերջ չհստակեցված բանավոր պայմանավորվածությունների կատարումից հետո Մոսկվան կարող է քայլեր ձեռնարկել Հայաստանում իր համար ավելի հասկանալի և վստահելի իշխանություն ձևավորելու ուղղությամբ։

ԱՄՆ
Նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի օրոք Հարավային Կովկասն ինչ-որ առումով դուրս էր մղվել ԱՄՆ-ի համար էական նշանակություն ունեցող տարածաշրջանների ցանկից։ Հարկ է նշել, որ Վաշինգտոնը շարունակում էր Վրաստանի հետ սերտ հարաբերությունների պահպանումը՝ հենվելով դեռևս 2009 թ. հունվարի սկզբին Բուշ Կրտսերի վարչակազմի օրոք ստորագրված Ռազմավարական համագործակցության համաձայնագրի վրա։ Այս համատեքստում պետք է դիտարկել Վրաստանին հակատանկային զենքեր մատակարարելու վերաբերյալ ԱՄՆ-ի որոշումը, ինչպես նաև Վրաստանում ԱՄՆ-ի նորանշանակ դեսպանի ակտիվ դերը Վրաստանի իշխանությունների և ընդդիմության միջև 2020 թ. մարտի սկզբին ընտրական համակարգի բարեփոխումների շուրջ համաձայնություն ձեռք բերելու հարցում։
Սակայն Հարավային Կովկասն ընդհանուր առմամբ ԱՄՆ-ի համար կորցրել էր իր երբեմնի նշանակությունը՝ հիմնականում հետաքրքրություն ներկայացնելով որպես Իրանին սահմանակից տարածք։ Պատահական չէ, որ 2018 թ. հոկտեմբերին նախագահ Թրամփի ազգային անվտանգության խորհրդական Ջոն Բոլթոնի տարածաշրջանային այցի հիմնական նպատակը Հարավային Կովկասի պետություններին ուղղված կոչն էր՝ սահմանափակել Իրանի հետ հարաբերությունները։

2018 թ. մայիսից մինչև 2020 թ. հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում հայ-ամերիկյան բարձր մակարդակի շփումների բացակայությունն արդեն վկայում է դրանց լճացման մասին

Ինչ վերաբերում է հայ-ամերիկյան հարաբերություններին, ապա 2018 թ. մայիսից մինչև 2020 թ. հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում բարձր մակարդակի շփումների բացակայությունն արդեն վկայում է դրանց լճացման մասին։ Հայաստանի արտգործնախարարն իր ամերիկացի պաշտոնակից հետ հանդիպեց միայն 2020 թ. հոկետմբերի վերջին Արցախյան պատերազմում հրադադար հաստատելու ամերիկյան ձախողված ջանքերի շրջանակում։ Ճիշտ է, 2019 թ. մայիսի 7-ին Երևանում տեղի ունեցավ ԱՄՆ &#8211; Հայաստան ռազմավարական երկխոսության առաջին նիստը, իսկ երկխոսության շրջանակում երկրորդ հանդիպումը կայացավ առցանց 2020 թ. սեպտեմբերի 22-ին։ Սակայն նշված միջոցառումների ժամանակ էական պայմանավորվածություններ ձեռք չեն բերվել։
Սեպտեմբերի 22-ին տեղի ունեցած հայ-ամերիկյան ռազմավարական երկխոսության շրջանակում կայացած առցանց քննարկման ժամանակ հայկական կողմից համանախագահը ամերիկացի գործըկերներին է ներկայացրել սեպտեմբերի 21-ին վարչապետ Փաշինյանի հրապարակած մինչև 2050 թ. Հայաստանի վերափոխման ռազմավարությունը, իսկ ամերիկյան կողմից համանախագահ, պետքարտուղարի օգնականի տեղակալ Մեթ Մուրեյը շեշտել է Հայաստանում կանանց դերի մեծացման կարևորությունը։
Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի սանձազերծած լայնածավալ պատերազմից ընդամենը հինգ օր առաջ հայ-ամերիկյան ռազմավարական երկխոսության շրջանակում նմանատիպ հարցերի քննարկումն ինքնին խոսուն փաստ է երկկողմ հարաբերությունների մակարդակի մասին։
ԵՄ &#160;&#160;&#160;&#160;
Հայաստան &#8211; ԵՄ հարաբերությունները Հայաստանի բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականության սակավաթիվ հաջող օրինակներից են։ Նույնիսկ 2013 թ. սեպտեմբերի 3-ին բանակցված և համաձայնեցված Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումից հրաժարումը չհանգեցրեց հարաբերությունների խզմանը։ Արդեն 2014 թ. վերջին Հայաստանն ու Եվրամիությունը վերսկսեցին շփումները, իսկ 2017 թ. նոյեմբերին ստորագրեցին Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը, որը Եվրամիությունում շատերը գնահատեցին որպես եվրոպական և եվրասիական ինտեգրացիաները համատեղող հաջող փորձ։
2018 թ. &#171;Թավշյա հեղափոխությունից&#187; հետո թվում էր, թե երկկողմ հարաբերությունները զարգացման առավել մեծ հնարավորություն են ստանում։ Եվրամիությունը միշտ շեշտում էր իր՝ արժեքների վրա հենված միություն լինելու հանգամանքը, իսկ Հայաստանի նոր իշխանություններն ընդգծում էին ժողովրդավարական բարեփոխումները կտրուկ արագացնելու իրենց մտադրությունը։ Սակայն շատ շուտով պարզ դարձավ, որ միայն &#171;Թավշյա հեղափոխություն&#187; իրականացնելու համար Եվրամիությունից ընդհուպ մեկ միլիարդ եվրո հավելյալ օժանդակություն ստանալու Հայաստանի հույսերն անհիմն էին։

Պարզ դարձավ, որ միայն &#171;Թավշյա հեղափոխություն&#187; իրականացնելու համար Եվրամիությունից ընդհուպ մեկ միլիարդ եվրո հավելյալ օժանդակություն ստանալու Հայաստանի հույսերն անհիմն էին

Ինչ վերաբերում է հարաբերությունների որակական փոփոխությանը, ապա Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրին կարող էր փոխարինել միայն Ասոցացման համաձայնագիրը, որը ստորագրելու համար Հայաստանը պետք է դուրս գար Եվրասիական տնտեսական միությունից։ Ստեղծված պայմաններում Հայաստանին մնում էր կենտրանանալ 2017 թ. ստորագրված համաձայնագրի կատարման վրա՝ հուսալով, որ Եվրամիության բոլոր պետությունները հնարավորինս արագ կավարտեն վավերացման գործընթացը։
Արցախյան պատերազմի ընթացքում Եվրամիության պահվածքն էական հարված հասցրեց այդ կազմակերպության վարկին Հայաստանում։ Եվրամիությանը հաջողվեց շատ արագ հաղթահարել բյուրոկրատական բոլոր բարդություններն ու 27 անդամ պետությունների միջև կոնսենսուսի ձեռքբերման դժվարությունները և պատժամիջոցներ սահմանել Բելառուսի իշխանությունների նկատմամբ՝ 2020 թ. օգոստոսի 9-ին նախագահական ընտրություններում կեղծիքների և դրան հետևած բողոքի ցույցերի ժամանակ մարդու իրավունքների խախտումների համար։ Բավականաչափ արագ կերպով նոր պատժամիջոցներ սահմանվեցին նաև Ռուսաստանի նկատմամբ Ալեքսանդր Նավալնու թունավորման դեպքի առնչությամբ։ Մինչդեռ չնայած Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո միջազգային մարդասիրական իրավունքի բազմաթիվ կոպիտ խախտումներին՝ Եվրամիությունը մինչ օրս ձեռնպահ է մնացել այդ պետությունների նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառումից։
Եվրամիությունը շարունակում է Հայաստանին տարատեսակ աջակցության տրամադրումը, այդ թվում Team Europe նախաձեռնության շրջանակում կորոնավիրուսի դեմ պայքարի նպատակով։ Սակայն երկկողմ հարաբերություններում ձեռքբերումների մասին խոսելը տեղին չէ։
․ ․ ․
2020 թ. Հայաստանի արտաքին քաղաքականության համար թերևս ամենաձախողված տարին էր 1991 թ. անկախության ձեռք բերումից հետո։ 2020 թ. Հայաստանը կորցրեց 1992-1994 թթ. Արցախյան հերոսամարտի ընթացքում ունեցած բոլոր ձեռքբերումները։ Էականորեն նվազել է Հայաստանի ինքնիշխանության մակարդակը, իսկ բանավոր պայմանավորվածությունների հիման վրա Ադրբեջանի հետ իրականացվող փաստացի սահմանազատման գործընթացը լուրջ սպառնալիքներ է ստեղծում Հայաստանի համար նաև 2021 թ. առաջին ամիսների ընթացքում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/303310/</loc><lastmod>2020-12-30T12:48:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/nikol_pashinyan_ilham_aliyev_munich_9-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020 թ. արցախյան պատերազմում Հայաստանի և Արցախի Հանրապետությունների կրած ծանր պարտությունն ու մարդկային և տարածքային հսկայական կորուստները Հայաստանում հարցադրումների ալիք են բարձրացրել. արդյոք հնարավո՞ր էր խուսափել պատերազմից, արդյոք կարելի՞ էր ավելի հաջող ելք ապահովել և արդյոք այս պատերազմի հիմնական պատճառը 1998-2018 թթ. բանակցային գործընթացում Հայաստանի ղեկավարության թույլ տված սխալնե՞րն են։
&#171;Ոչմիթիզականության միֆը&#187;
Նոյեմբերի 10-ից հանրային քննարկումներում բավական լայն տարածված տեսակետի համաձայն՝ ներկա ողբերգության պատճառը 1997 թ. վերջին Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից հավանության արժանացած հակամարտության կարգավորման փուլային տարբերակի մերժումն էր։ Այս տեսակետի կողմնակիցները պնդում են, որ 1998 - 2018 թթ. Հայաստանում իշխանությունը պատկանում էր &#171;ոչմիթիզականներին&#187;, որոնց հիմնական ռազմավարությունը ստատուս քվոյի հնարավորինս երկար պահպանումն էր և փոխզիջումների մերժումը՝ առանց հաշվի առնելու այն հանգամանքը, որ ուժային հաշվեկշիռը փոխվում է հօգուտ Ադրբեջանի, և ի վերջո Ադրբեջանը զենքի ուժով կպարտադրի շատ ավելի վատ լուծում, քան հնարավոր էր ստանալ բանակցությունների և փոխզիջումների ճանապարհով։
Անհերքելի է, որ Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում կային ուժեր, ընդ որում սկսած 1994 թ. մայիսյան զինադադարից, որոնք դեմ էին Ադրբեջանին որևէ տարածք վերադարձնելուն։ Սակայն պնդել, որ Հայաստանի երկրորդ և երրորդ նախագահներն այդ գծի կողմնակիցներ են և նմանատիպ քաղաքականություն են իրականացրել, նշանակում է մեղանչել ճշմարտության դեմ։ Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը պատրաստ էր 2001 թ. ստորագրել ամերիկյան Քի Վեսթում բանակցված տարբերակը, որը նախատեսում էր նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի կազմում չմտնող ադրբեջանական յոթ շրջաններից առնվազն վեցի հանձնում Ադրբեջանին և Ադրբեջանից Նախիջևան հաղորդակցության ուղիների բացում՝ Արցախը Հայաստանի մաս ճանաչելու դիմաց։
2011 թ. հունիսին Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը համաձայն էր ստորագրել Կազանի փաստաթուղթը, որը նախատեսում էր Ադրբեջանին վերադարձնել նշված յոթ շրջաններից հինգը, իսկ նախկին Խորհրդային Ադրբեջանի Քելբաջարի և Լաչինի շրջանի մի մասը Ադրբեջանին տրվելու էր անորոշ ապագայում Արցախի կարգավիճակի հարցով իրավական պարտադիր ուժ ունեցող կամարտահայտության անցկացումից հետո։
2016 թ. ապրիլյան քառօրյա պատերազմ և &#171;Լավրովի պլան&#187;
Հաջորդ քննարկվող խնդիրը 2016 թ. ապրիլյան պատերազմն է, դրա պատճառները և պատերազմից առաջ Ռուսաստանի կողմից առաջ քաշված &#171;Լավրովի պլանի&#187; հարցը։ Հայաստանի գործող իշխանության բարձրաստիճան շատ ներկայացուցիչներ հայտարարում են, որ թե՛ ապրիլյան պատերազմը և թե՛ &#171;Լավրովի պլանը&#187; Հայաստանի դիվանագիտության ձախողումներն են։ Նրանք նշում են, որ Ռուսաստանն է թույլ տվել կամ առնվազն չի կանխել 2016 թ. ապրիլի քառօրյա պատերազմը, ինչը նշանակում է, որ կա՛մ արդեն 2016 թ. հայ-ռուսական հարաբերությունները ճգնաժամի մեջ էին, կա՛մ դրանք որևէ ազդեցություն չունեին Ադրբեջանի կողմից պատերազմ սկսելու գործում։ Ըստ այդմ, սխալ են այն պնդումները, որ 2020 թ. սեպտեմբերյան պատերազմը հնարավոր դարձավ նաև 2018 թ. մայիսից հետո Հայաստանի նոր ղեկավարության՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների վատթարացմանը հանգեցրած քայլերի պատճառով։
Սակայն նախ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ 2016 թ. ապրիլին, ի տարբերություն 2020 թ. սեպտեմբերի, Թուրքիան ուղղակիորեն ներգրավված չէր ռազմական գործողություններում։ Չպետք է մոռանալ, որ 2016 թ. ապրիլին ռուս-թուրքական հարաբերությունները գտնվում էին խորը ճգնաժամում թուրքական ուժերի կողմից 2015 թ. նոյեմբերին ռուսական ռազմական ինքնաթիռի խոցումից հետո։ Հետևաբար, Ռուսաստանը շահագրգռված էր կանխելու տարածաշրջանում Թուրքիայի ազդեցության մեծացման ցանկացած փորձ։ Չբացառելով այն հանգամանքը, որ 2016 թ. ապրիլին Ադրբեջանն իր գործողությունները նախապես կարող էր համաձայնեցնել Թուրքիայի հետ՝ հարկ է ընդգծել, որ Ռուսաստանը, ի տարբերություն 2020 թ. սեպտեմբերի, բավականին ակտիվ և կտրուկ քայլեր ձեռնարկեց պատերազմն արագորեն կանգնեցնելու ուղղությամբ։ Ընդ որում, ապրիլյան պատերազմի ընթացքում չկային Արցախի խնդրով ռուս-թուրքական ինտենսիվ շփումներ, ինչի ականատեսն էինք 2020 թ. սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Հետևաբար, անհիմն է այն տեսակետը, որ Ադրբեջանի կողմից 2016 թ. ապրիլին ձեռնարկված լայնածավալ հարձակումը հայ-ռուսական հարաբերություններում ճգնաժամի ապացույց էր։ Ընդհակառակը, կարելի է պնդել, որ Ադրբեջանն ապրիլյան հարձակումն իրականացրեց բանակցային գործընթացում իր համար ձևավորված ոչ նպաստավոր իրավիճակից դուրս գալու նպատակով։ Չպետք է մոռանալ, որ Ադրբեջանն էր 2011 թ. հունիսին մերժել &#171;Հիմնարար սկզբունքների&#187; վրա մշակված Կազանի փաստաթուղթը, սակայն 2011-ից հետո էլ &#171;Հիմնարար սկզբունքները&#187; շարունակում էին մնալ Մինսկի խմբի սեղանին։

Ադրբեջանն էր 2011 թ. հունիսին մերժել &#171;Հիմնարար սկզբունքների&#187; վրա մշակված Կազանի փաստաթուղթը, սակայն 2011-ից հետո էլ &#171;Հիմնարար սկզբունքները&#187; շարունակում էին մնալ Մինսկի խմբի սեղանին

Ապրիլյան պատերազմից հետո 2016 թ. մայիսին և հունիսին Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի գագաթնաժողովներում Ադրբեջանը դիվանագիտական նոր նահանջ արձանագրեց՝ ստիպված լինելով համաձայնել հրադադարի խախտումների հետաքննության մեխանիզմների տեղակայմանը։ Ճիշտ է՝ Ադրբեջանը գագաթնաժողովներից հետո ամեն ինչ անում էր պայմանավորվածությունները չիրականացնելու համար, սակայն դա ևս հավելյալ հաղթաթուղթ էր Հայաստանի համար՝ Ադրբեջանին ապակառուցողական դիրքորոշման մեջ մեղադրելու համար։
2011 թ. Կազանի գագաթնաժողովից հետո ռուսական կողմն առաջ քաշեց &#171;Լավրովի պլանը&#187;։ Ի տարբերություն Կազանի փաստաթղթի, այնտեղ բացակայում էր Արցախի վերջնական կարգավիճակի շուրջ իրավական պարտադիր ուժ ունեցող կամարտահայտության անցկացումը, նախկին Խորհրդային Ադրբեջանի Քելբաջարի շրջանն ու Լաչինի շրջանի մի մասը պետք է Ադրբեջանին հանձնվեին փաստաթղթի ստորագրումից մեկ տարի անց, իսկ Արցախի վերջնական կարգավիճակը պետք է ֆիքսվեր անորոշ ապագայում։ Միևնույն ժամանակ, ի տարբերություն Կազանի փաստաթղթում ամրագրված &#171;միջազգային խաղաղապահների&#187;, ռուսական տարբերակն առաջարկում էր նախկին ԼՂԻՄ-ի սահմանների երկայնքով բացառապես ռուս խաղաղապահների տեղակայում։
Հասկանալի է, որ &#171;Լավրովի պլանը&#187; Հայաստանի և Արցախի համար ավելի վատն էր, քան ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կողմից առաջ քաշված հիմնարար սկզբունքների հիման վրա մշակված փաստաթուղթը, ուստի միանգամայն բնական էր բանակցությունների ընթացքում հայկական կողմի բացասական արձագանքը։ Սակայն ահրաժեշտ է արձանագրել, որ այդ տարբերակի մերժումը մինչև 2018 թ. մայիս չի արվել հրապարակային հայտարարությունների տեսքով, այլ հայ-ռուսական շփումների ընթացքում՝ տեղ թողնելով հետագա բանակցությունների համար։
Միևնույն ժամանակ Ռուսաստանի հետ &#171;Լավրովի պլանի&#187; շուրջ բանակցությունները զուգակցվում էին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հովանու ներքո ընթացող բանակցություններին, որտեղ շարունակում էին էական տեղ գրավել Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի գագաթնաժողովներում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների կատարումը, ինչի մասին է վկայում օրինակ 2018 թ. հունվարին Կրակովում կայացած հանդիպումից հետո ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հայտարարությունը։
Բանակցային գործընթացը՝ 2018 մայիս &#8211; 2020 սեպտեմբեր
2018 թ. մայիսին իշխանության գալուց անմիջապես հետո Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց հակամարտության կարգավորման նպատակով եռակողմ բանակցությունների ձևաչափը վերականգնելու անհրաժեշտության մասին՝ հայտարարելով, որ ինքը իրավասու չէ բանակցել Արցախի ժողովրդի անունից։ Ադրբեջանը միանշանակ դեմ արտահայտվեց այս առաջարկին, իսկ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագները հայտարարեցին, որ բանակցային ձևաչափը կարող է փոխվել միայն երկու կողմերի համաձայնությամբ։ Այնուամենայնիվ, չնայած Փաշինյանի վերոհիշյալ հայտարարությանը՝ երկկողմ ձևաչափով բանակցությունները շարունակվեցին, այդ թվում Փաշինյանի և Ալիևի հանդիպումները 2019 թ. հունվարին Դավոսում և 2019 թ. մարտին Վիեննայում։
Միևնույն ժամանակ 2019 թ. օգոստոսին Փաշինյանը Ստեփանակերտում հայտարարեց, որ &#171;Արցախը Հայաստան է և վերջ&#187;՝ դրանով անհասկանալի իրավիճակ ստեղծելով միջնորդների մոտ։ Հասկանալի է, որ եթե &#171;Արցախը Հայաստան է և վերջ&#187;, ապա տրամաբանական չէ պահանջել Հայաստանի մաս հանդիսացող տարածքի ներկայացուցչի մասնակցությունը բանակցություններին։

Եթե &#171;Արցախը Հայաստան է և վերջ&#187;, ապա տրամաբանական չէ պահանջել Հայաստանի մաս հանդիսացող տարածքի ներկայացուցչի մասնակցությունը բանակցություններին

2020 թ. ապրիլի 21-ին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարեց, որ 2019 թ. ապրիլին Մոսկվայում&#160; Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների միջև կայացած հանդիպման ժամանակ կողմերին ներկայացվել է հակամարտության կարգավորման փուլային տարբերակ նախատեսող փաստաթուղթ։ Լավրովի հայտարարությունից անմիջապես Հայաստանի արտգործնախարարության խոսնակը ռուսական &#171;Կոմերսանտ&#187; պարբերականին հայտնեց, որ 2019 թ. ապրիլին Մոսկվայում կայացած հանդիպման ժամանակ&#160; փուլային կարգավորման վերաբերյալ որևէ ակնարկ չի եղել՝ փաստացի ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամ և Հարավային Կովկասում ամենամեծ ազդեցություն ունեցող պետության արտգործնախարարին հրապարակային մեղադրելով ստախոսության մեջ։ Միևնույն ժամանակ խոսնակը հայտարարեց, որ Հայաստանի համար անընդունելի են մինչև 2018 թ. ներկայացված փուլային տարբերակ նախատեսող առաջարկները։

2020-ի ապրիլին Հայաստանի ԱԳՆ խոսնակը Լավրովին փաստացի մեղադրեց ստախոսության մեջ

Փաստորեն, Հայաստանը մերժեց թե՛ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից ներկայացված &#171;Հիմնարար սկզբունքները&#187;, թե՛ &#171;Լավրովի պլանը&#187;։ Միևնույն ժամանակ Հայաստանը, մերժելով այս երկու տարբերակները, չներկայացրեց հարցի կարգավորման որևէ նոր բանաձև՝ բավարարվելով &#171;հակամարտության կարգավորումը պետք է ընդունելի լինի Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ղարաբաղի ժողովուրդների համար&#187; շատ անորոշ կարգախոսով։ Փաստորեն, 2020 թ. ապրիլին Հայաստանի ձեռնարկած քայլերը բանակցությունները մտցրին փակուղի՝ միջազգային հանրության մոտ ձևավորելով հստակ ընկալում, որ Հայաստանը միտումնավոր ձախողում է գործընթացը։ Իսկ այս ընկալումը նշանակում էր Ադրբեջանին տալ առնվազն բարոյական հիմք՝ լայնածավալ ռազմական գործողություններ սկսելու համար։
Դեռևս 2020 թ. հունիսի 12-ին ՀՀ Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետը վարչապետին, իսկ մի քանի օր անց նաև Անվտանգության խորհրդին տեղեկացրել էր, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի համահավաք ռազմական ներուժին &#160;Հայաստանը չի կարող արդյունավետ դիմակայել և անհրաժեշտ է քաղաքական ու դիվանագիտական ողջ ներուժը ուղղել պատերազմից խուսափելուն կամ գոնե այն հետաձգելուն: Չնայած դրան, Հայաստանի իշխանությունները շարունակում էին մերժել թե՛ &#171;Լավրովի պլանը&#187; և թե՛ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների՝ փուլային կարգավորում նախատեսող &#171;Հիմնարար սկզբունքները&#187;։ Ավելին, 2020 թ. հուլիսին հայ-ադրբեջանական սահմանում մի քանի օր տևած լարվածությունից հետո 2020 թ. հուլիսի 23-ին կայացած կառավարության նիստում վարչապետ Փաշինյանը հայտարարեց, որ այդ իրադարձությունները հայկական ռազմական ուժի և ռազմարդյունաբերական համալիրի ակնհայտ հաղթանակն են։
Նմանատիպ հայտարարություններով էին հանդես գալիս նաև 2020 թ. գարնանը Արցախում կայացած ընտրություններում&#160; վարչապետ Փաշինյանի աջակցությամբ իշխանության եկած ուժերը։ Արցախի Անվտանգության խորհրդի նորանշանակ քարտուղար Սամվել Բաբայանը 2020 թ. օգոստոսի 23-ին &#171;Ազատություն&#187; ռադիոկայանին տված հարցազրույցում հայտարարեց, որ ինքը անիմաստ է համարում Սերժ Սարգսյանի օրոք բանակցված սկզբունքների հիման վրա Ադրբեջանի հետ որևէ բանակցության իրականացումը։ Նա նաև նշեց, որ իր գնահատումների համաձայն՝ մոտ ժամանակներում պատերազմ չի լինի, քանի որ Ադրբեջանը պատերազմի պատրաստ չէ, իսկ պատերազմի վերսկսման դեպքում, նույնիսկ եթե Թուրքիան ուղղակի ներգրավվի ռազմական գործողություններում, Արցախը միանշանակ հաղթանակ է տանելու։

Սամվել Բաբայանը 2020-ի օգոստոսին հայտարարում էր, որ&#160;նույնիսկ եթե Թուրքիան ուղղակի ներգրավվի ռազմական գործողություններում, Արցախը միանշանակ հաղթանակ է տանելու

Ներկայումս ակտիվորեն առաջ է քաշվում նաև այն տեսակետը, որ եթե Հայաստանն ու Արցախն ընդունեին &#171;Լավրովի պլանը&#187;, մենք չէինք կորցնի Հադրութի շրջանն ամբողջությամբ, Շուշի քաղաքն ու որոշ տարածքներ Մարտունու և Ասկերանի շրջաններում։ Այդ տեսակետի կողմնակիցները նաև պնդում են, որ հայ-ադրբեջանական սահմանում տեղի կունենային այն նույն իրադարձությունները, որոնց մենք ականատես ենք այսօր, այդ թվում՝ Գորիս &#8211; Կապան ավտոճանապարհին կտեղադրվեր &#171;Բարի գալուստ Ադրբեջան&#187; ցուցանակը, իսկ Որոտան և Շուռնուխ գյուղերի որոշ հատվածներ կանցնեին Ադրբեջանին, քանի որ այդ պլանը նախատեսում էր առաջին հերթին նախկին Խորհրդային Ադրբեջանի հինգ շրջանների, այդ թվում՝ Զանգելանի և Կուբաթլուի հանձնում Ադրբեջանին։
Նման պնդումներն առնվազն կասկածելի են։ Նախ, չկան ապացույցներ, որ &#171;Լավրովի պլանը&#187; նախատեսում էր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատում անցկացնել՝ հենվելով բացառապես 1980-ական թվականների վերջին հրատարակված խորհրդային քարտեզների վրա։ Բացի այդ, ակնհայտ է, որ &#171;Լավրովի պլանը&#187; ընդունելու մասին Հայաստանի հայտարարությունից մինչև փաստաթղթի ստորագրումը առնվազն ամիսներ էին անցնելու, և դեռևս պահպանելով 2020 թ. սեպտեմբերի 26-ի դրությամբ Արցախի Հանրապետության վերահսկողության տակ գտնվող տարածքները, Հայաստանը մեծ հնարավորություններ կունենար ճշգրտումներ մտցնելու ապագա սահմանզատման գործընթացի իրականացման մեխանիզմներում, այդ թվում՝ համապատասխան հանձնաժողովների կազմմամբ և դրանց միջև քննարկումների իրականացմամբ։

Չկան ապացույցներ, որ &#171;Լավրովի պլանը&#187; նախատեսում էր Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանազատում անցկացնել՝ հենվելով բացառապես 1980-ական թվականների վերջին հրատարակված խորհրդային քարտեզների վրա

Ավելին, &#171;Լավրովի պլանը&#187; նախատեսում էր նախկին Խորհրդային Ադրբեջանի Քելբաջարի և Լաչինի շրջանի մի մասի վերադարձ համաձայնագրի ստորագրումից մեկ տարի անց։ Հաշվի առնելով արագ փոփոխվող աշխարհաքաղաքական գործընթացները, այդ թվում Բայդենի վարչակազմի ընտրությամբ ԱՄՆ-ի՝ Ռուսաստանի հանդեպ առավել կոշտ դիրքորոշման որդեգրման հնարավորությունը և այդ գործընթացում Թուրքիայի որպես առաջատար ուժի օգտագործումը, առկա էր հավանականություն, որ համաձայնագրի ստորագրումից մեկ տարի անց Ռուսաստանն ինքը հրաժարվեր նշված երկու շրջանները Ադրբեջանին վերադարձնելու առաջարկից։ Ծայրահեղ դեպքում, այդ շրջանների բնակչությունն առնվազն մեկ տարի կունենար իր հեռացումը կազմակերպելու համար և հարկադրված չէր լինի զանգվածաբար այրել սեփական գույքն ու երկարաժամկետ կտրվածքով հայտնվել աղքատության ճիրաններում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/303208/</loc><lastmod>2020-12-30T00:22:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/5153621-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում նախաձեռնություն է ստեղծվել՝ բազմադարյա բարեկամ և դաշնակից Ռուսաստանի հետ քաղաքական միության գաղափարն առաջ մղելու համար։ Նախաձեռնության մասնակիցները վստահ են՝ Հայաստանը կարող է հզորանալ միայն Ռուսաստանի հետ միավորվելով։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/303060/</loc><lastmod>2020-12-29T23:33:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/13507112.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԱՄՆ-ի ու ՆԱՏՕ-ի հետ հակադրության իրավիճակում Ռուսաստանն ընտրում է «վատ խաղաղությունն» ու վստահ է, որ «գործընկերները» դեռ պատրաստ չեն հատել «կարմիր գիծը»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/302221/</loc><lastmod>2020-12-29T00:18:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25908374.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանի մարզերում գործող իշխանության «տարածքային զիջողականությամբ» պայմանավորված դժգոհություն է հասունանում։ Ադրբեջանական ներխուժմանը զինված դիմադրություն ցույց տալու կոչեր են հնչում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/301466/</loc><lastmod>2020-12-28T14:15:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/bt_putin_erdogan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին մեկ շաբաթվա ընթացքում Ռուսաստանի և Թուրքիայի նախագահները նոր սիրալիրություններ փոխանակեցին։ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարեց, որ Էրդողանը &#171;խոսքի տեր տղամարդ է&#187;։ Դեկտեմբերի 25-ին ուրբաթօրյա աղոթքից հետո Էրդողանն իր հերթին նշեց, որ Ռուսաստանի նախագահը մնացել է այնպիսին, ինչպիսին եղել է իր հետ առաջին հանդիպման ժամանակ, և որ երկու պետությունների ղեկավարները միմյանց շատ լավ են հասկանում։&#160;
Վերջին տարիներին ռուս-թուրքական հարաբերությունները գտնվում են փորձագիտական շրջանակների և միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում։ Հրապարակվում են բազմաթիվ վերլուծություններ և գնահատումներ, որոնց հիմնական նպատակը երկկողմ հարաբերություններում առկա համագործակցային և հակամարտային ներուժների վերլուծությունն է։ Սիրիա, Լիբիա, Սևծովան տարածաշրջան, արցախյան հակամարտություն, տնտեսական համագործակցություն, ռազմատեխնիկական շփումներ. սա ռուս-թուրքական հարաբերություններում առկա &#171;թեժ կետերի&#187; թերևս ոչ ամբողջական ցուցակն է։ Վերլուծաբանները փորձում են հասկանալ, որ կողմն է ավելի շատ շահում այս գործընթացներից, և ինչ զարգացումներ կարելի է սպասել մոտ ապագայում։ Սակայն ռուս-թուրքական հարաբերությունների ներկան և ապագան գնահատելու համար բավարար չէ վեր հանել միայն երկկողմ խնդիրները։ Այս երկու պետությունները միմյանց հետ չեն շփվում վակուումում, և նրանց հարաբերությունները որոշակիորեն պայմանավորված են նաև երրորդ կողմի քայլերով։
Այս համատեքստում ռուս-թուրքական հարաբերությունների վրա ամենամեծ ազդեցությունն ունեն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ընդհուպ մինչև 21-րդ դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում Թուրքիայի հիմնական աշխարհաքաղաքական դերակատարությունը Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի շահերի առաջ մղումն էր։ Սակայն վերջին տասնութ տարիների ընթացքում վարչապետ, իսկ այժմ նախագահ Էրդողանի գլխավորությամբ Թուրքիան քայլեր է ձեռնարկում արտաքին քաղաքական ոլորտում որոշակի ինքնուրույնություն ձեռք բերելու ուղղությամբ։ Այս գործընթացն սկսած 2014 թ. գարնանից ընթանում է ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների էական վատթարացման ֆոնին, իսկ 2017 թ. հունվարից այս հավասարման մեջ ավելացել է մի նոր անհայտ, հանձինս նախագահ Թրամփի անկանխատեսելի արտաքին քաղաքականության։
Վերջին առնվազն վեց տարիների ընթացքում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական հիմնական խնդիրներից մեկը հետխորհրդային տարածաշրջանում սեփական դիրքերի ամրապնդումն ու ԱՄՆ-ի ազդեցության նվազումն է։ Այս նպատակին հասնելու համար Ռուսաստանը քայլեր է ձեռնարկում ԱՄՆ-ի դաշնակիցների թուլացման, կամ վերջիններիս և ԱՄՆ-ի միջև լարվածության ստեղծման ուղղությամբ։ Հարավային Կովկասում և Սևծովյան տարածաշրջանում Ռուսաստանի դեմ պայքարում ԱՄՆ-ի առավել արդյունավետ գործիքը Թուրքիան է, և այս համատեքստում լիովին հասկանալի են Ռուսաստանի քայլերը՝ Թուրքիային ՆԱՏՕ-ից հնարավորինս հեռացնելու և թուրք &#8211; ամերիկյան հարաբերություններում լարվածություն ստեղծելու ուղղությամբ։ Իհարկե, Ռուսաստանը շատ լավ հասկանում է, որ տեսանելի ապագայում Թուրքիան կշարունակի մնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ, սակայն Մոսկվայի համար բավարար է նաև Թուրքիա - ՆԱՏՕ և Թուրքիա&#160; - ԱՄՆ հարաբերություններում անվստահության ու լարվածության աճը։ Իր հերթին, Թուրքիան դիտարկում է Ռուսաստանին որպես օգտակար ռեսուրս սեփական արտաքին քաղաքական ինքնուրույնությունը մեծացնելու ճանապարհին։
Իհարկե, սա չի նշանակում երկկողմ հարաբերություններում խնդիրների և նույնիսկ հակասությունների բացակայություն։ Դրանք բազմաթիվ են թե Սիրիայում, թե Լիբիայում, և թե Սևծովյան տարածաշրջանում, որտեղ Թուրքիան հանդես է գալիս Ղրիմի հարցում Ուկրաինայի դիրքորոշման պաշտպանությամբ և վերջին մեկ տարվա ընթացքում էականորեն ընդլայնել է Կիևի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցությունը։ Միևնույն ժամանակ Անկարան ակնարկներ է հղում Մոսկվային, որ դեմ չէր լինի Սև ծովը ազդեցության երկու գոտիների բաժանելու գաղափարին՝ էականորեն նվազեցնելով ՆԱՏՕ-ի դերակատարությունը։
Մինչ Ռուսաստանը և Թուրքիան փորձում էին օգտագործել միմյանց սեփական շահերի առաջ մղման նպատակով, ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականությունը 2017-2020 թթ. աչքի էր ընկնում որոշակի անհետևողականությամբ և երբեմն իրար հակասող ուղերձների փոխանցմամբ։ Նախագահ Թրամփը հայտարարում էր Ռոսւաստանի հետ &#171;նորմալ հարաբերություններ&#187; կառուցելու մտադրության մասին՝ միևնույն ժամանակ ավելացնելով Ուկրաինային և Վրաստանին ցուցաբերվող ռազմական օգնության ծավալները և որոշում ընդունելով Գերմանիայից դուրս բերվող ամերիկյան զորքերի մի մասը տեղակայել Արևելյան Եվրոպայում։ Թրամփը քննադատում էր ՆԱՏՕ-ին և Եվրամիությանը և հայտարարում գլոբալիզացիայի բացասական հետևանքների մասին։ Միևնույն ժամանակ, Թրամփի աշխատակազմն աննախադեպ ճնշումներ էր գործադրում ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունների վրա՝ պահանջելով կատարել դեռևս 2014 թ. ստանձնած պարտավորությունը և պաշտպանական ծախսերը հասցնել ՀՆԱ-ի երկու տոկոսի մակարդակին։
ժողովրդավարության աջակցության և մարդու իրավունքների պաշտպանության թեմաների՝ ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության լեքսիկոնից դուրս մղումը որոշակիորեն թուլացնում էր դեպի ավտորիտարիզմ հակվող նախագահ Էրդողանի վարչակազմի նկատմամբ ճնշումների կիրառման հավանականությունը։ &#171;Անվերջ պատերազմները&#187; ավարտելու և ամերիկյան զորքերը տուն բերելու նախընտրական խոստումների կատարման փորձերը հանգեցրին Սիրիայում ԱՄՆ-ի ներգրավման էական նվազմանը և 2019 թ. հոկտեմբերին Սիրիայի հյուսիսարևելքում տեղակայված քրդական ուժերի դեմ թուրքական ներխուժման համար Վաշինգտոնի կողմից &#171;Կանաչ լույս&#187; վառելուն։
Նախագահ Թրամփի օրոք ԱՄՆ-ի թիվ մեկ արտաքին քաղաքական թշնամի էր հռչակվել Չինաստանը։ Այս հանգամանքը ինչ որ առումով թուլացնում էր ԱՄՆ-ի ուշադրությունը Ռուսաստանի և հետխորհրդային տարածաշրջանի նկատմամբ։ Ավելին, ակտիվորեն քննարկվում էր Չինաստանի դեմ Ռուսաստանի հետ դաշինք կազմելու և այդ նպատակով ԱՄՆ-ի կողմից հետխորհրդային տարածաշրջանը փաստացի ռուսական ազդեցության գոտի ճանաչելու հնարավորության հարցը։ Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ-ը շարունակում էր գիտակցել, որ Թուրքիան մնում է Սևծովյան տարածաշրջանում և Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դեմ պայքարելու ԱՄՆ-ի առավել արդյունավետ լծակը, ինչը որոշակի զսպիչ դեր էր խաղում տարբեր խնդիրների առնչությամբ Թուրքիայի նկատմամբ առավել կոշտ դիրքորոշման որդեգրմանը։
Ռուսաստան &#8211; Թուրքիա &#8211; ԱՄՆ եռանկյունում ձևավորված հավասարակշռությունն իր անմիջական ազդեցություն ունեցավ նաև արցախյան հակամարտության վրա։ 2020 թ. գարնանը Հայաստանի կողմից մինչև 2018 թ. ապրիլը ներկայացված արցախյան հակամարտության կարգավորման բոլոր առաջարկների մերժումը (համանախագահների մշակած &#171;Հիմնարար սկզբունքներ&#187;, &#171;Լավրովի պլան&#187;) և փոխարենը բանակցությունների շարունակման համար որևէ նոր գաղափարի առաջ չքաշումը բանակցային գործընթացը փակուղու հանգեցրեց։ Միևնույն ժամանակ թե Ռուսաստանում և թե Թուրքիայում ձևավորվել էր Արցախում 1994 թ. մայիսից ձևավորված ստատուս քվոն փոխելու հստակ մտադրություն։ Հետխորհրդային տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի ներգրավման էական նվազման պայմաններում ամենայն հավանականությամբ 2020 թ. ամռանը Անկարան և Կրեմլը որոշակի պայմանավորվածություններ են ձեռք բերել Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների վերսկսման միջոցով ստատուս քվոն փոխելու ուղղությամբ։
Իհարկե, դժվար է միանշանակ պնդել, արդյոք ռազմական գործողությունների ավարտն ազդարարող նոյեմբերի 10-ի եռակողմ հայտարարությունն ամբողջությամբ համապատասխանում է նախօրոք ձեռք բերված պայմանավորվածություններին, թե պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանը և Թուրքիան փորձել են շեղվել դրանցից, մասնավորապես, նախկին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի սահմաններում գտնվող մի շարք տարածքների գրավման առումով։ Ամեն դեպքում, արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով Ռուսաստանն իրականացրեց Արցախում ռազմակայան ստեղծելու իր վաղեմի մտադրությունը, Թուրքիան օգնեց Ադրբեջանին օկուպացնելու Արցախի Հանրապետության մոտ 75 տոկոսը, հանձինս&#160; Ադրբեջանում ստեղծվող ռուս-թուրքական մոնիտորինգային համատեղ կենտրոնի՝ օրինական կերպով Ադրբեջանում զինվորականներ տեղակայելու հնարավորություն ստացավ և Հայաստանին հարկադրեց համաձայնվել Սյունիքի տարածքով Ադրբեջան - Նախիջևան հաղորդակցության ուղիների կառուցմանը։
ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններում Ջո Բայդենի հաղթանակը կարող է էական փոփոխություններ մտցնել Ռուսաստան&#160; - Թուրքիա &#8211; ԱՄՆ եռանկյունում։ Բայդենի արտաքին քաղաքական թիմի առանցքային ներկայացուցիչներն արդեն հայտարարել են, որ Ռուսաստանը դիտարկում են որպես ԱՄն-ի համար Չինաստանին համարժեք սպառնալիք և կտրուկ կոշտացնելու են քաղաքականությունը Ռուսաստանի նկատմամբ։ Մն-ը ձգտելու է հնարավորինս նվազեցնել վերջինիս ներկայացվածությունը հետխորհրդային տարածաշրջանում՝ ներառյալ Հարավային Կովկասը։ Այս համատեքստում Բայդենի վարչակազմն առանցքային դերակատարություն է հատկացնելու Թուրքիային՝ հստակ պահանջելով Անկարայից վերջ տալ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև բալանսավորման քաղաքականությանը և վերադառնալ &#171;արևմտյան հարազատ ընտանիք&#187;։ ԱՄՆ-ը կամ կստիպի նախագահ Էրդողանին էականորեն վերանայել Թուրքիայի արտաքին քաղաքականությունը, կամ քայլեր կձեռնարկի Էրդողանին իշխանությունից հեռացնելու ուղղությամբ։ Երկու դեպքում էլ մենք ականատես կլինենք ռուս-թուրքական հարաբերություններում&#160; 2016 թ. ամառվանից ձևավորված հավասարակշռության խախտմանը։ Հարաբերություններում կգերակշռի հակամարտային բաղադրիչը և դա ազդեցություն կունենա նաև Հայաստանի և Արցախի Հանրապետությունների վրա։
Վերջին շրջանում Հայաստանում ակտիվորեն քննարկվում է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթաց սկսելու անհրաժեշտության հարցը, որպես արցախյան պատերազմում պարտություն կրելուց և կապիտուլյացիա ստորագրելուց հետո Հայաստանի հետագա թուլացումը&#160; կանխող հնարավորություն։ Բայդենի վարչակազմի կողմից իրականացվելիք կոշտ հակառուսական քաղաքականության և դրանում Թուրքիայի ակտիվ դերակատարության պայմաններում հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գաղափարը կարող է ակտիվորեն առաջ մղվել նաև ԱՄՆ-ի կողմից՝ դա դիտարկելով որպես Հարավային Կովկասում ռուսական ազդեցության նվազման ռազմավարության բաղկացուցիչ մաս։ Այս առումով հետաքրքիր է նաև Ադրբեջանի դիրքորոշումը։ Մի կողմից Ադրբեջանի իշխանությունները չեն ցանկանում հայտնվել Թուրքիայի անվերապահ ազդեցության տակ, և այդ համատեքստում, Արցախի մի մասում ռուսական զորքերի տեղակայումը համարում են Թուրքիային հավասարակշռելու կարևոր գործոն։
Միևնույն ժամանակ գնալով ուժեղանում են ռուսական խաղաղապահներին միջազգային խաղաղապահներով փոխարինելու կամ առնվազն լրացնելու Բաքվում հնչող&#160; կոչերը, ինչը 2021 թ. սկսած կունենա նաև հստակ աշխարհաքաղաքական երանգավորում՝ հանդիսանալով Հարավային Կովկսասում ռուսական ազդեցության նվազմանն ուղղված ռազմավարության բաղկացուցիչ մաս։ Ստեղծված պայմաններում Հայաստանի ու Արցախի Հանրապետությունները պետք է հստակ գիտակցեն, որ ԱՄՆ-ի ջանքերով տարածաշրջանում ռուսական ազդեցության նվազումը զուգակցվելու է թուրքական ազդեցության աճով։ Միևնույն ժամանակ առայժմ այնքան էլ հստակ չեն ԱՄՆ-ի հնարավորությունները և ցանկության առկայությունը՝ կանխելու տարածաշրջանում հզորացող Թուրքիայի և Ադրբեջանի հակահայկական գործողությունները։
Դրանց թվում են 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ից հետո Արցախի Հանրապետության օկուպացված տարածքների ադրբեջանականացումը, այս պահին ռուսական պրոտեկտորատի վերածված Արցախից մնացած փոքր հատվածի հայաթափումը, Սյունիքի մարզի, կամ նրա մի մասի նկատմամբ փաստացի վերահսկողության հաստատումը, չնայած Ադրբեջանի կողմից իրականացված ագրեսիային և միջազգային հումանիտար իրավունքի բազմաթիվ խախտումներին Հայաստանի նկատմամբ միջազգային դատական ատյաններում տասնյակ միլիարդավոր դոլարների փոխհատուցում պահանջող հայցերի ներկայացման նախապատրաստական աշխատանքները։ Նմանապես հասկանալի չեն նաև Ռուսաստանի գործողությունները ԱՄՆ-ի կողմից իրականացվող ճնշումների և դրանում Թուրքիայի մասնակցության դեպքում։ Կրեմլը կարող է գնալ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վերանայմանը՝ վերադառնալով մինչ 2000-ականների սկիզբը եղած տրամաբանությանը։ Միևնույն ժամանակ չի բացառվում, որ Ռուսաստանը փորձի Թուրքիայի հետ նոր պայմանավորվածություններ ձեռք բերել, այդ թվում՝ մեր ազգային շահերի հաշվին նոր զիջումներ կատարելու պայմանով։&#160; &#160; &#160;&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/301177/</loc><lastmod>2020-12-27T23:58:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25881027.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանը գիտական մեծ ներուժ ունի, բայց տարիներ շարունակ չեն մշակվել գիտության բնագավառում պետական քաղաքականության հիմնական դրույթները, ասում է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մոլեկուլային կենսաբանության գիտահետազոտական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Հովակիմ Զաքարյանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/300959/</loc><lastmod>2020-12-27T13:04:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/21451515.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամենատոնական և վիտամիններով հարուստ մրգի օգուտներն ու վնասները՝ Sputnik-ի նախատոնական հատուկ հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/300907/</loc><lastmod>2020-12-26T23:32:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/3042605.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանն իր ապրանքները Չինաստան արտահանելու հարցում լրջորեն հետ է մնում ոչ միայն խոշոր երկրներից, այլև հարևան Վրաստանից։ Հիմնական պատճառն այն է, որ պետությունը «երկաթե վարագույրով» իրեն առանձնացնում է բիզնեսից։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/298243/</loc><lastmod>2020-12-24T00:06:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/24896097.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սու-57 հինգերորդ սերնդի կործանիչը շարունակում է զարմացնել եզակի մարտավարական տեխնիկական բնութագրերով, արդեն վեցերորդ սերնդի տեխնոլոգիաների սպեկտրով, սրընթաց միջազգային ճանաչմամբ, զարգացման լավատեսական հեռանկարներով ու արտահանման բարձր ներուժով։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/296736/</loc><lastmod>2020-12-22T13:27:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25817964-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչպես են Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանների հստակեցման (սահմազատման և սահմանագծման) բարդ իրավիճակում երբեմն ռուս սահմանապահները հայտնվում են հնարավոր սադրանքների մեջ և դե ֆակտո խաղաղապահ առաքելություն են կատարում: Մանրամասները՝ Ալեքսանդր Խրոլենկոյի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/293091/</loc><lastmod>2020-12-16T20:49:31+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/292428/</loc><lastmod>2020-12-15T21:23:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25563179.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ոչ մի անակնկալ ընտրիչների կոլեգիայից․ ինչպես սպասվում էր` 306 ձայն Բայդենին, 232–ը` Թրամփին։ Դեմոկրատը մոտենում է երդմնակալության արարողությանը, և գործող նախագահի` արդյունքները բողոքարկելու շանսերն անհետանում են։ Ի՞նչը խանգարեց նրան շահել դատերը՝ ՌԻԱ Նովոստիի նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/292164/</loc><lastmod>2020-12-15T17:24:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25748620-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հադրութի շրջանի իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ առաջիկա տարիներին ամեն ինչ արվելու է, որպեսզի սադրանքների միջոցով առավելագույնս արժեզրկվի Արցախում ռուսական խաղաղապահ առաքելության նշանակությունը. ինչպես տեղի բնակչության, այնպես էլ միջազգային քաղաքական հարթակներում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/290127/</loc><lastmod>2020-12-12T22:45:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25428493.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում մանրամասն անդրադարձել է արցախյան պատերազմի հետևանքով Արցախի ու Հայաստանի տնտեսության կրած վնասներին` մեկ առ մեկ ներկայացնելով ոլորտային վերականգնման հնարավորությունները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/290097/</loc><lastmod>2020-12-12T21:06:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/usa.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Փորձագետների համոզմամբ՝ Արևմուտքը վաղուց է «արձակել» Թուրքիային. այն վերածվել է տարածաշրջանային և կրոնական ինքնուրույն կենտրոնի, կայսերական գաղափարների հզոր աղբյուրի, ընդ որում՝ արևմտյան արժեքներին ակնհայտորեն հակասող: Այս հարցում մեղավոր է համարվում հենց Արևմուտքը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/286557/</loc><lastmod>2020-12-08T21:11:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/9428562.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դեկտեմբերի 10-ին Բաքվում կայանալիք ռազմական շքերթը նշանավորելու է Ադրբեջանի հաղթանակը ԼՂ–ում ու Թուրքիայի տարածաշրջանային հաջողությունը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/285690/</loc><lastmod>2020-12-07T19:39:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/5711438.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում 1988թ.–ին տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի որոշ վարկածներ առնվազն արժանի են գիտական ուշադրության, մյուսները` հակառակը` անհեթեթություն և միֆոլոգիա են թվում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/285534/</loc><lastmod>2020-12-07T17:50:40+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/285183/</loc><lastmod>2020-12-07T15:51:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/50489029107_e946815216_o_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախյան վերջին պատերազմն ահռելի վնասներ է պատճառել Արցախի ենթակառուցվածքներին՝ հաղորդակցությունից մինչ գյուղատնտեսություն, փոքր բիզնեսներից մինչ խոշոր ձեռնարկություններ։ &#171;Հայաստան&#187; համահայկական հիմնադրամի միջոցներով տարիներ շարունակ իրականացվել են խոշոր նախագծեր։ Միլիոնավոր դոլարներ են ծախսվել ենթակառուցվածքների հիմնման կամ վերանորոգման վրա, որոնցից շատերն այժմ անցել են ադրբեջանական վերահսկողության տակ։ Թեև ընդհանրական վնասի ծավալ պաշտոնապես ու ամբողջական ներկայացված չէ, Սիվիլնեթը հաշվարկել է ամենախոշոր ենթակառուցվածքային ծրագրերի կրած վնասը։&#160;
Վարդենիս - Մարտակերտ ավտոճանապարհ
2017-ին շահագործման հանձնվեց Վարդենիս - Մարտակերտ ավտոմայրուղին, որի կառուցումն իրականացվել էր Հայաստան համահայկական հիմնադրամի միջոցներով։ Այս ճանապարհը ռազմավարական նշանակություն ուներ Արցախի ու Հայաստանի համար։
Ճանապարհն ավելի որակյալ էր, քան Գորիս-Բերձոր ճանապարհը ու մոտ 1,5 ժամով կրճատում էր Երևան-Ստեփանակերտ ճանապարհի տևողությունը։ Ծրագրի ընդհանուր արժեքը, ըստ հիմնադրամի, կազմել էր մոտ 17 մլրդ դրամ, որից 7,5 միլիարդ դրամը հատկացրել է Հայաստանի կառավարությունը, մոտ 2 միլիարդ էլ՝ Լեռնային Ղարաբաղի կառավարությունը: 2013 և 2014&#160; թթ. հիմնադրամի հավաքագրած միջոցներն ուղղվել էին հենց այս ծրագրին։&#160; Սա հիմնադրամի 25 տարվա գործունեության ընթացքում իրականացրած ամենախոշոր ծրագիրն էր:
Նշենք, որ կառուցված ճանապարհի մի մասը՝ նախկին ԼՂԻՄ հյուսիսային սահմանից մինչև Մարտակերտ, մնացել է հայկական վերահսկողության ներքո։ Խոսքը Դադիվանքից Մարտակերտ ընկած ճանապարհի մասին է՝ 69 կիլոմետրով։
Թալիշի վերականգնում
2016-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի ամենատուժած համայնքներից էր Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղը․ հարյուրավոր թալիշցիներ լքել էին իրենց տները, գրեթե հիմնովին վնասվել էին գյուղի ենթակառուցվածքները։ 2016-2019&#160; թվականներին Հայաստան համահայկական հիմնադրամը երկու միջոցառում իրականացրեց Թալիշում։ Ծրագրերից մեկով հավաքված 2 միլիոն դոլարով հիմնադրամը խմելու ջրի ու կոյուղու նոր համակարգեր ստեղծեց, նաև հիմնվեց համայնքային կենտրոն՝ ժամանցի, կրթական, համայնքային միջոցառումների կազմակերպման համար։ Մյուս ծրագրով 1,7 միլիոն դոլար հավաքվեց, ինչի արդյունքում Թալիշում կառուցվեց 18 բնակելի տուն, ակումբ,&#160; կենցաղի տուն, հանդիսությունների սրահ, հասարակական նշանակության կենտրոն։ Այս նպատակի համար միջոցներ հատկացրել էր Արցախի կառավարությունն ու բարերար Անդրանիկ Բաղդասարյանը։ Ծրագիրն ավարտվել է 2019-ի մայիսին։ Թալիշը ներկայում ադրբեջանական զինուժի վերահսկողության ներքո է։&#160;
Քարվաճառի ջրամատակարարման վերակառուցում
2013-ին Հայաստան համահայկական հիմնադրամի միջոցներով Քարվաճառ քաղաքում ստեղծվեց 7-8&#160; կիլոմետրաոց ջրամատակարարման նոր համակարգ։ Այդ նպատակով ծախսվեց ավելի քան 410 000 դոլար։ Քարվաճառցիները սկսեցին կայուն ջրամատակարարում ունենալ, 120 ընտանիքի ջրամատակարարումը կանոնակարգվեց։ Բացի այդ՝ կառուցվեցին 50 խորանարդ մետր տարողությամբ օրվա կարգավորման ջրամբարներ։ Նախատեսվում էր 2021-ին Քարվաճառում ավարտին հասցնել տարածաշրջանային բժշկական կենտրոնի վերակառուցումը՝ 440 000 դոլարով։&#160;
Ներդրումներ Շուշիում
Այս տարվա հոկտեմբերի 30-ին նախատեսվում էր ավարտել Շուշիի Դանիել Ղազարյանի անվան երաժշտական դպրոցի վերանորոգումը՝ դարձյալ հիմնադրամի ջանքերով։ Այս նպատակի համար հանգանակվել էր մոտ 172 000 դոլար։ Երաժշտական դպրոցի ներկա շենքը, ըստ ծրագրի, պիտի վերանորոգվեր, համերգասրահը, լոգասենյակը ևս պիտի հիմնանորոգվեին, ու տեղադրվեին նոր պատուհաններ։&#160;
Դեռ 2012-ին Շուշիում վերակառուցվել էր Խաչատուր Աբովյանի անվան դպրոցը՝ 2,2 միլիոն դոլարով։ Դպրոցն ամբողջությամբ (7 300 քառակուսի մետր մակերես) վերակառուցվեց: Շուշիում 2017-ի հուլիսին ավարտվեց երիտասարդության ու մշակույթի կենտրոնի վերակառուցումը։ Ծրագրի արժեքը 1,3 միլիոն դոլար էր։ Այն ներառում է խոշոր համերգադահլիճ, հանդերձարաններ, օժանդակ սենյակներ, այս կենտրոնում է գործում նաև Ատոմ էգոյանի անվան տիկնիկային թատրոնը։&#160;
Շուշիում Հայաստան հիմնադրամի միջոցներով հիմնվեց Եզնիկ Մոզյանի անվան արհեստագործական ուսումնարանը։ Ծրագրի արժեքը կազմել է 3,9 միլիոն դոլար։ Ծրագիրն իրականացվել էր ֆրանսահայ բարերար Եզնիկ Մոզյանի կտակած գումարներով ու Արցախի կառավարության համաֆինանսավորմամբ։ Ուսումնարանը նախատեսված է&#160; 450 սանի համար։ Առկա են դասասենյակներ, լաբորատորիաներ, արհեստանոցներ, գրադարան, պահեստներ։&#160;
Հիմնադրամի ջանքերով Շուշիում նաև 804&#160; 000 դոլարով 2013-ին ջրամատակարարման նոր համակարգ էր կառուցվել։&#160;&#160;
Շուշիում խոշոր ներդրումներ կատարվել են նաև գործարարների, մասնավոր հիմնադրամների միջոցներով։ Օրինակ Շուշիում գործող &#171;Ավան Շուշի պլազա&#187;-ն հիմնվել էր ամերիկահայ Ալեք Բաղդասարյանի ջանքերով ու &#171;Ավան Իշխան փարթներշիփ&#187; ընկերության միջոցով։ Այս ընկերությունը վերակառուցեց նաև Շուշիի քաղաքային բաղնիքն ու շուկան։ Շուշիում գործող մեկ այլ հյուրանոց՝ &#171;Շուշի հոթել&#187;-ը Արցախում հիմնված առաջին հյուրանոցներից էր, հիմնվել է 2001-ին։&#160;
Մերձավոր Արևելքում Արցախի ներկայացուցիչ Կարո Քեբաբջյանի մասնակցությամբ Շուշիում հիմնվել էր նաև &#171;Շուշի գրանդ հոթել&#187;-ը։ Idea հիմնադրամի միջոցներով անցյալ տարի ավարտվեց Շուշիում 19-րդ դարի ճարտարապետական-կրոնական համալիր Վերին մզկիթի վերականգնման աշխատանքները։ Մզկիթի վերականգնման համար տրամադրվել էր 1.5 միլիոն դոլար։
2006 թվականից Շուշիում գործունեություն էր ծավալում նաև Նարեկացի արվեստի միությունը։&#160;
Ծրագրեր Հադրութում&#160;
Համահայկական հիմնադրամի գումարներով 1997-ին կառուցվել էր ջրամաքրման կայան։ Այս նպատակի համար հիմնադրամին միջոցներ տրամադրել էին Գևորգ և Անահիտ Քաջազնունիները։ Ավելի քան 1 միլիոն դոլարով հիմնադրամը 2007-2009 թթ․ կառուցեց Տող-Հադրութ գազամուղը, որն անցնում էր Ջրակուս, Հոշեր, Ակնաղբյուր, Կյուրաթաղ, Ուխտաձոր, Ծաղկավանք, Պլեթոնց, Մելիքաշեն, Այգեստան համայնքներով։&#160;
Վերակառուցվեց նաև Հադրութի շրջանային հիվանդանոցը՝ 680&#160; 000 դոլարով։ Ձեռք են բերվել շտապօգնության նոր մեքենաներ, հիվանդանոցի համար սարքավորումներ, հիմնվել է ատամնաբուժարան և այլն։ Հադրութի ջրամատակարարման համակարգի վերակառուցման համար հիմնադրամն իրականացրել է երկու ծրագիր․ դրանցից մեկով, որն ավարտվել է 2016-ին ու արժեցել է 1,4 միլիոն դոլար, կառուցվել է ավելի քան 20 կիլոմետր ջրատար դեպի Հադրութ, վերակառուցվել է օրվա կարգավորման ջրամբարը, նորոգվել են բաշխիչ հորերը։ Այս նպատակի համար հիմնադրամին ավելի ուշ տրամադրվել է ևս 930&#160; 000 դոլար։ Հիմնական նվիրատուներն են եղել հիմնադրամի Ֆրանսիայի գրասենյակը, բարերարներ Ջերալդ Թրփանջյանը, Հրայր Հովնանյանը և այլք։&#160;
Ավելի քան 28,5 միլիոն դոլարով 2000 թվականից մինչ 2009&#160; թվականը կառուցվեց ու շահագործման հանձնվեց Հյուսիս-հարավ&#160; մայրուղին, որը ձգվում էր Մարտակերտից մինչև Հադրութ։ Ճանապարհի ընդհանուր երկարությունը 160 կիլոմետր է, այն ռազմավարական նշանակություն ունի Արցախի համար։ Այս մայրուղու որոշ հատված՝ Հադրութի հարևանությամբ, անցել է հակառակորդի վերահսկողության ներքո։&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Թուֆենկյան հիմնադրամը Արցախում
Թուֆենկյան բարեգործական հիմնադրամը մոտ 15 տարի ակտիվ ներդրումներ է իրականացրել Արցախում։ Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Րաֆֆի Տուտագլեանը Սիվիլնեթի հետ զրույցում, ներկայացնելով իրենց իրականացրած ծրագրերը, ասաց, որ ենթակառուցվածքների՝ շենքերի, շինությունների, այգիների հիմնման ու վերանորոգման համար ծախսել են ավելի քան 4 միլիոն դոլար. &#171;Գրեթե ամբողջը մնում է հակառակորդի ձեռքում՝ կլինիկաներ, մանկապարտեզներ, դպրոցներ, այգիներ։ Հադրութի հարավում՝ Ջեբրայիլի կողքերը, մենք գյուղ էինք հիմնել՝ Առաջամուղը, որն ամբողջությամբ մնաց նրանց։ Գյուղի հիմնումը մոտավորապես 1,5&#160; միլիոն դոլար արժեցավ։ Սարքել էինք 24 տուն, դպրոց, մանկապարտեզ և այլն։ Տասը տարվա նախագիծ էր&#187;։
Տուտագլեանի խոսքով՝ մանկապարտեզներ, դպրոցներ էին վերանորոգել ու հիմնել նաև Քաշաթաղի տարբեր գյուղերում։&#160;
Թուֆենկյան հիմնադրամը 2004-2011 թթ․ բժշկական ամբուլատորիա էր հիմնել Իշխանաձոր համայնքում, ալրաղաց՝ Այգեհովիտ համայնքում, երաժշտական դպրոց Բերձորում, վերանորոգել էր Շուշիի քաղաքապետարանի շենքը և այլն։ Տուտագլեանի խոսքով՝ կրած վնասները դեռևս հաշվարկի փուլում են։&#160;
Արցախի տնտեսության վնասը ավելի քան մեկ միլիարդ դոլար է
Արցախի էկոնոմիկայի և արտադրական ենթակառուցվածքների նախարար Արմեն Թովմասյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ ներկայում կրած վնասի հաշվարկ է ընթանում։&#160;&#160;
Անդրադառնալով, օրինակ, կապի միակ օպերատոր &#171;Ղարաբաղ Տելեկոմ&#187;-ի կրած վնասներին՝ Թովմասյանը ասաց. &#171;Մի քանի օր է՝ կապը վերականգնվել է, բջայինն աշխատում է, ինտերնետ կա։ Հիմա քննարկում ենք մի քանի նոր բաներ կառուցելու հարց մեր տարածքում&#187;։&#160;
Նրա խոսքով՝ հիդրոէլեկտրակայանների մեծ մասը մնացել է հակառակորդի վերահսկողության տակ․ &#171;Մեր վերահսկողության տակ է հինգ ՀԷԿ. մեկը Սարսանգ ՀԷԿ-ն է ու ևս չորս փոքր ՀԷԿ-եր&#187;։ Նրա կարծիքով՝ հաշվարկի դեպքում կորուստները կարող են գերազանցել մեկ միլիարդ դոլարը։&#160;
Հանքավայրեր
Արցախի տարածքային կառավարման և զարգացման նախարար Ժիրայր Միրզոյանն էլ ՍիվիլՆեթի հետ զրույցում մանրամասներ ներկայացրեց հանքավայրերի ենթակայության հետ կապված։ Ըստ նրա՝ Արցախ ենթակայության ներքո են մնում Դրմբոնի ոսկու բազմամետաղային հանքավայրը, Կաշենի պղնձամոլիբդենային հանքավայրը, իսկ Կովսականի շրջանի Թոնդիրգետի ոսկու հանքավայրը կարող է անցնել ադրբեջանական կողմին։&#160;
Գյուղատնտեսություն&#160;
Արցախի գյուղատնտեսության նախարար Աշոտ Բախշիյանը Սիվիլնեթին հայտնեց, որ վարելահողերի, ինչպես նաև պարենամթերքի հետ կապված հնարավոր դեֆիցիտի վերաբերյալ ներկայում հաշվարկներ են ընթանում։ &#171;Մոտ 95 000 հեկտար վարելահող ենք կորցրել՝ հացահատիկ և այգիներ։ Այգիներում ամեն ինչ աճեցվում էր, բայց հիմնականում նուռ, խուրմա։ Թիվ չեմ կարող ասել, վերջնական հաշվարկ չկա, անասնագլխաքանակը չենք հաշվարկել&#187;,- ասաց նախարարը՝ շեշտելով, որ Հայաստանի հացահատիկի պահանջարկի 25&#160; տոկոսը բավարարում էր Արցախը։&#160;
Նա հույս հայտնեց, որ Արցախի վերահսկողության ներքո մնացած վարելահողերի մշակմամբ դեռ հնարավոր կլինի փակել Արցախի պարենային դեֆիցիտը։ Բախշիյանի խոսքով՝ Արցախի հիմնական խոշոր այգիները արդեն հակառակորդի ենթակայության ներքո են, անհրաժեշտ է հիմնել նոր այգիներ, ջերմոցներ. &#171;Ամբողջ պետական համակարգում հիմա գնում է վնասների ճշգրտում, ու հետագայում մենք մեծ այգիների, հողատերերի վարկային միջոցների հարցն ենք փորձում գնահատել։ Իհարկե, կլինի աջակցություն, բայց ինչ կարգով ու ծավալով, չեմ կարող ասել։ Դժվար է լինելու Հայաստան հացահատիկի արտահանումը, մեզ մնացել է մեր վարելահողերի 25&#160; տոկոսը&#187;։ Նախարարն ընդգծում է, որ եղած ռեսուրսները հազիվ կարող են բավարարել Արցախին։&#160;
Հակառակորդին է անցել նաև Հադրութի Տող գյուղում գտնվող &#171;Կատարո&#187; գինու հայտնի գործարանն ու Շեխերի գինու գործարանը։&#160;
Շեխերի գինին՝ ադրբեջանական վերահսկողության ներքո
Մի քանի տարի է՝ Հադրութի և Մարտունու սահմանագոտում գտնվող Շեխեր համայնքում Բաղդասար Ղուլյանը հիմնել էր գինու արտադրություն։ Պատերազմի հետևանքով գինու գործարանն անցել է հակառակորդին։ Ղուլյանի խոսքով՝ գործարանն իր սարքավորումներով, արտադրանքով ու մնացած ողջ ենթակառուցվածքներով արժեր մոտ 1,5 միլիոն դոլար. &#171;Ես այգիները դեռ չեմ հաշվում, միայն շենքերը, սարքավորումները, մեջի գինին։ Այգիները մոտ 30 հեկտար էին, օրինական պայմանագրերով գինիներ ունեինք, որ պիտի ուղարկեի Ամերիկա։ Եղած ապրանքը դուրս բերելու հարցով ոչ ոք չի ուզում օգնել, ռուսական կողմն ասում է՝ մենք չենք կարող, նրանց կողմում է։ Կարմիր խաչն ասում է՝ մենք դիակներով ենք զբաղված, իշխանություն էլ չկա&#187;,- ներկայացնում է Ղուլյանը, որն այս պատերազմում կորցրել է որդուն։&#160;
Նրա խոսքով՝ պատերազմից առաջ 45 000 շիշ գինի պիտի Ամերիկա ուղարկեր հոկտեմբերի 10-ին, ևս մի խոշոր խմբաքանակ պիտի մարտին ուղարկվեր։ Հարցին, թե հնարավոր չէ՞ր արդյոք արտադրանքը գործարանի տարածքից դուրս բերել, գինեգործը պատասխանեց. &#171;Երբ արդեն որոշել էինք, որ պիտի դուրս հանենք, տարածքի մեքենաները միայն արկեր էին տեղափոխում, ջահելներ չկային, իսկ հետո երբ տղաս զոհվեց, արդեն իրար էինք խառնվել, ու չստացվեց&#187;։&#160;
Մկրտիչ Կարապետյան
Անի Գրիգորյան
Գլխավոր լուսանկարը՝ Անժելիկա Զաքարյանի
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/284757/</loc><lastmod>2020-12-07T08:33:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/16935894.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հետպատերազմական համախտանիշն ու անկայուն իրավիճակը կարող են խթանել արտագաղթի ալիքը։ Սակայն փորձագետները կարծում են, որ ռազմաքաղաքական ու տնտեսական ոլորտների արմատական բարեփոխումները կարող են կանխել բնակչության արտահոսքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/284646/</loc><lastmod>2020-12-06T19:01:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/56-4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[56]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/284282/</loc><lastmod>2020-12-06T10:09:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25132619.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մոսկվայում բնակվող հայ բժիշկներն արդեն մի քանի տարի է` օգնում են հայաստանցի ու արցախցի գործընկերներին և դեղորայք ուղարկում ՀՀ ու Արցախ։ Վերջին 2 ամսում այդ ամենն արվում է տասնապատիկ չափով, անհավանական ճշգրտությամբ ու առանց պետությունից մեկ լումա ստանալու։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/283657/</loc><lastmod>2020-12-04T21:32:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/%d0%a1%d0%bd%d0%b8%d0%bc%d0%be%d0%ba-147.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Снимок-147]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/282728/</loc><lastmod>2020-12-04T08:35:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/25604370.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2004 թվականից մինչև Լոնդոնի օլիմպիադայի ավարտը` 2012թ.-ը, Յուրի Պատրիկեևը պատվով էր կրում Հայաստանի հավաքականի մարզաշապիկը` նվաճելով բազմաթիվ տիտղոսներ և մեդալներ։ Ռուս մարզիկը Sputnik Արմենիային պատմել է, թե ինչու է որոշել վերադառնալ  Հայաստան և մեծ սպորտ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/282696/</loc><lastmod>2020-12-04T07:53:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/21549845.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսական Սու-57-ը կարող է ոչնչացնել օդային, ցամաքային և ջրային բոլոր թիրախները, իսկ «Օխոտնիկը» խոստանում է դառնալ աշխարհում առաջին անօդաչու կործանիչ-կալանիչը։ Ռուս մեկնաբանը ներկայացնում է ժամանակակից ինքնաթիռների բնութագրերը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/280479/</loc><lastmod>2020-12-02T07:52:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/3228458.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լեռնային Ղարաբաղում ստորաբաժանումների, տեխնիկայի ու բեռների փոխադրումը հարյուրավոր կիլոմետրեր` վերածվում է բարդ զորքային գործողության։ Տարվա մեջ երկու անգամ խաղաղապահների անձնակազմի ռոտացիա է լինելու։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/280424/</loc><lastmod>2020-12-01T22:31:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/00-52.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[00-52]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/280089/</loc><lastmod>2020-12-01T16:05:24+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/279967/</loc><lastmod>2020-12-01T14:56:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/12/goris_kapan_tsav.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[44-օրյա պատերազմում հայկական կողմի կրած ռազմական, քաղաքական ու դիվանագիտական պարտությունից հետո նոր ստատուս-քվո է ձևավորվել ոչ միայն Արցախում, այլև Հայաստան-Ադրբեջան պետական սահմանի Վարդենիս-Քելբաջար, Վայոց Ձոր-Քելբաջար, Գորիս-Լաչին/Կուբաթլու, Կապան/Մեղրի-Զանգելան հատվածներում:Մինչև սեպտեմբերի 27-ը այստեղ Ադրբեջանի հետ սահման չկար, իսկ առաջնագիծը հեռու էր մոտ 100 կիլոմետր: Այսօր կա սահման, որն անցնում է մի քանի հարյուր կիլոմետր երկարությամբ՝ զիգզագներով, լեռնային ու անտառային տարածքներով: Դրանք այն սահմաններն են, որոնք գոյություն ունեին մինչև 1991-1994 թթ․ պատերազմը՝ խորհրդային տարիներին:Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության մեջ, որ ստորագրեցին Հայաստանի վարչապետը և Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի նախագահները, հստակություն չկա. հայկական ուժերը պե՞տք է հետ քաշվեն նաև Զանգելանի և Կուբաթլուի շրջաններից: Ադրբեջանը հայտարարել է, որ հայերից գրավել է այդ շրջանները: Մեծ հաշվով, դա ճիշտ է, բայց այդ շրջանները ամբողջությամբ չեն գտնվում ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ:Հայտարարությունը հստակ ասում է, որ այսօր՝ դեկտեմբերի 1-ին, Լաչինն անցնում է Ադրբեջանին: Հինգ օր առաջ Ադրբեջանին էր անցել Քելբաջարը, ինչը նշանակում է կամ տրամաբանական է, որ Վարդենիս-Քելբաջար, Վայոց Ձոր-Քելբաջար, Գորիս-Լաչին հատվածներում որպես նոր սահմանագծեր վերականգնվում են նախկին խորհրդային սահմանները:Այդ մասին, ի դեպ, անուղղակի հայտարարեց նաև Նիկոլ Փաշինյանը, երբ ադրբեջանցիները մտան Սոթքի հանքավայր: Վարչապետը նշեց, որ սահմանը գծվում է ոչ թե աչքաչափով, այլ GPS համակարգով:Պետությունների միջև սահմանները հստակեցվում են ոչ թե GPS-ով, այլ սահմանագծումով ու սահմանազատումով, ինչը մանրակրկիտ, նյարդային և երկարատև գործընթաց է անգամ բարեկամ համարվող պետությունների դեպքում, ուր մնաց Հայաստանն ու Ադրբեջանը: Սահմաններն ամբողջությամբ չեն սահմանազատել/սահմանագծել Վրաստանն ու Ադրբեջանը, Հայաստանն ու Վրաստանը և շատ այլ հարևան պետություններ:Հայաստանը և Ադրբեջանը չունեն դիվանագիտական հարաբերություններ, որպեսզի ձևավորեն միջկառավարական հանձնաժողովներ և սկսեն սահմանազատման, սահմանագծման աշխատանքները: Վարդենիս-Քելբաջար, Վայոց Ձոր-Քելբաջար, Գորիս-Լաչին հատվածներում գործը ավելի դյուրին կարող է լինել, քանի որ, եթե այդ հատվածներում անգամ կան վիճելի տեղեր, ապա գոնե Հայաստանը չունի ենթակառուցվածքներ, մասնավորապես՝ միջպետական կամ այլ նշանակության ճանապարհներ, որոնք անցնում են սահմանի երկայնքով կամ մտնում են վարչականորեն Ադրբեջանին պատկանող տարածքներ:Գորիս-Լաչին/Կուբաթլու, Կապան/Մեղրի-Զանգելան հատվածներում իրավիճակը բարդ է երկու առումներով. առաջին՝ այստեղ հայկական ուժերը, որոշ հատվածներում, կանգնած են վարչականորեն Ադրբեջանին պատկանող տարածքում, ըստ խորհրդային քարտեզի ու GPS համակարգի, երկրորդ՝ այստեղ ճանապարհի տասնյակ կիլոմետրեր անցնում են կամ սահմանի երկայնքով կամ մտնում են Ադրբեջանի, ավելի ճիշտ՝ Խորհրդային Ադրբեջանի տարածք:Երեք երկրների հայտնի հայտարարության մեջ այս մասին ոչինչ չի ասվում: Եթե հետևենք այդ հայտարարության ոգուն, ապա հայկական ուժերը պետք է մնան այն բնագծերում, որտեղ եղել են նոյեմբերի 9-ին: Այդ նույն տրամաբանությամբ է, որ Շուշին ու Հադրութի շրջանը և Մարտունու շրջանի մի հատվածը, Թալիշն ու Մատաղիսը մնացին Ադրբեջանի վերահսկողության տակ:Մենք չունենք տեղեկություններ՝ արդյոք հայտարարությանը կից կա՞ լրացուցիչ արձանագրություն կամ հավելված, որը պատասխանի մեր վերոնշյալ հարցերին: Եթե չկա, ապա առաջիկայում պետք է այդ հարցով սկսվեն բանակցություններ: Բայց ինչպե՞ս պետք է սկսվեն բանակցություններ, երբ Երևանն ու Բաքուն չունեն դիվանագիտական հարաբերություններ: Գուցե այս հարցո՞ւմ էլ Հայաստանը Ադրբեջանի հետ խոսի Մոսկվայի միջոցով:Օրեր առաջ ՍիվիլՆեթը ռեպորտաժ էր պատրաստել Հայաստան-Իրան միջպետական ճանապարհի Գորիս-Կապան-Ծավ հատվածի մասին, որտեղ ցույց էր տրվում, թե ինչպես է ճանապարհն անցնում սահմանի երկայնքով կամ մտնում Խորհրդային Ադրբեջանի տարածք:Որոտան գետի և Գորիսի շրջանի համանուն հայկական գյուղի հատվածում ճանապարհը անցնում է Կուբաթլուի Էյվազլար գյուղի տարածքով: Շուռնուխ գյուղի հատվածում ևս ճանապարհը անցնում է սահմանի եզրով կամ մտնում նախին Խորհրդային Ադրբեջանի տարածք, ընդ որում՝ կիլոմետրերով: Կապանի շրջանում սահմանը անցնում էր Սյունիք գյուղի մոտով, իսկ համանուն օդանավակայանի մոտ սահմանը բաժանվում է Ողջի գետով: Սյունիք գյուղից դեպի Ագարակ գյուղ մի քանի կիլոմետր ճանապարհը անցնում է Զանգելանի շրջանով: Ճանապարհը հենց սահմանի երկայնքով է ձգվում նաև Կապանից դեպի Ճակատեն գյուղ հատվածում, ինչպես նաև՝ Սրաշեն-Շիկահող-Ներքին Հանդ-Ծավ անտառապատ շրջանում:Եթե անգամ պատկերացնենք, որ առաջիկայում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատվում է խաղաղություն, անգամ՝ դիվանագիտական հարաբերություններ, ապա, միևնույնն է, ճանապարհների հարցում մենք չենք կարող թույլ տալ, որ դրանք մտնեն Ադրբեջանի տարածք կամ անցնեն սահմանի երկայնքով:Եթե հայկական ուժերը Գորիս/Կապան/Մեղրի &#8211; Կուբաթլու-Զանգելան հատվածում մնան այսօրվա բնագծերում, ապա այդ դեպքում որևէ ճանապարհ չի մտնի Ադրբեջանի տարածք և/կամ չի անցնի սահմանի երկայնքով: Այո, ադրբեջանցիները ընդհուպ մոտեցել են Սյունիքի սահմաններին, բայց գտնվում են ոչ մոտ, քան 2-3 կիլոմետր հեռավորության վրա: Ամենամոտ կետը, որ նրանք հասել են, դա Կուբաթլուի ուղղությամբ Դավիթ Բեկ գյուղի հատվածն է: Մյուս հատվածներում նրանք ավելի հեռու են:Եթե բանավոր պայմանավորվածություն կա, որ նշյալ հատվածներում պետք է սկսել սահմանազատման/սահմանագծման աշխատանքներ, որոնք կտևեն տարիներ, եթե կողմերը կարողանան գալ համաձայնության, ապա նախ և առաջ պետք է ստեղծվի հայ-ադրբեջանական միջկառավարական հանձնաժողով, իսկ դա հնարավոր է միայն Երևան-Բաքու հարաբերություններ հաստատելու դեպքում:Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/278938/</loc><lastmod>2020-11-30T15:43:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/armenia_russia_flags.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում շարունակվում են ղարաբաղյան պարտության հետևանքների խիստ հուզական քննարկումները: Պատերազմի քաղաքական հետցնցումները զգացվում են ներքաղաքական դաշտում: Շոկային վիճակը միայն խորացնում է բաժանարար գծերը:
Գերիշխում է մեկ օրակարգ՝ պառակտում՝ համեմված անորոշությամբ: Սա այն պարագայում, երբ տարածաշրջանում 44-օրյա պատերազմից հետո անվտանգության նոր սպառնալիքներ են առաջ եկել: Ադրբեջանը հասել է Սյունիքի սահման, Հայաստանն Արցախին կապող Լաչինի միջանցքի լայնությունը կախված է ռուս-թուրքական բանակցություններից, Արցախը, փաստացի, հանձնված է Ռուսաստանին, իսկ Հայաստանը կտրուկ թուլացել է որպես տարածաշրջանային խաղացող:
Ներքաղաքական պառակտման օրակարգից՝ հներին նորերով, նորերին հներով կամ &#171;նոր հներով&#187; փոխարինելուց բացի այլ քննարկումներ չեն ծավալվում: Սպառնալիքների ու մարտահրավերների մասին ոչ մի լուրջ խոսակցություն: Գլխավոր շտաբի նախկին երկու պետերը մամուլի սրահներում կամ եթերներում են խոսում բանակին վերաբերող խիստ մասնագիտական խնդիրների մասին՝ պաշտպանելով կամ մեղադրելով իշխանություններին:
Այն, որ այդ քննարկումները չեն ծավալվում համակարգի ներսում, խոսում է պետական համակարգի վիճակի մասին: Այն վանող է, ոչ ներառական: Հաշվի առնելով Հայաստանի անվտանգության նոր սպառնալիքները՝ երկրի թիվ մեկ խնդիրը պետք է լինի բանակը մարտունակ վիճակի բերելը:
Այն, որ բանակը թե՛ լոգիստիկ, թե՛ սպառազինության և թե՛ անձնակազմի առումով վատ վիճակում է, չեն թաքցնում նաև իշխանության ներկայացուցիչները:&#160;
&#171;Բանակ էլ, համարյա էդպիսին, չկա, բայց դրանք զինված մարդիկ են&#187;,- օրեր առաջ ԱԺ ամբիոնից հայտարարեց ԱԺ Անվտանգության և պաշտպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը:
Իսկ ինչ է կատարվում մեր շուրջը՝ տարածաշրջանում, երբ Հայաստանը ընկղմվում է պառակտման ճահիճը: Արդյոք Հայաստանն ունի՞ հստակ մոտեցում՝ պատերազմն ավարտվե՞լ է, թե՞ պետք է պատրաստվել նոր պատերազմի:&#160;
Պուտինն ու Ալիևը հայտարարում են, որ հակամարտությունն ավարտվել է: Երևանը լռում է: Մենք պատրաստվում ենք երկարատև խաղաղությա՞ն, թե՞ նոր պատերազմի: Պատասխան չկա:
Հայաստանում արդյոք վերլուծվե՞լ է այն, ինչ տեղի ունեցավ արցախյան ճակատում կամ՝ ստեղծված իրավիճակը խնդրի կարգավորման և ռուս խաղաղապահների տեղակայման մեկքայլանի կոմբինացիա՞ է, թե՞ ավելի լայն օրակարգի մասին է խոսքը:
Արդեն իսկ Ռուսաստանում փորձագիտական մակարդակով խոսվում է Հայաստանի հետ միութենական պետություն ստեղծելու հեռանկարի հնարավորության մասին: Մի բան, որ եթե հայտարարվեր մինչև սեպտեմբերի 27-ը, կլիներ ֆանտաստիկայի ժանրից:
Այժմ Հայաստանն ո՞ւնի բավարար ներքին իմունիտետ ՌԴ-ի հետ միութենական պետություն ստեղծելու վերաբերյալ հնարավոր առաջարկը մերժելու համար:
Որևէ մեկը հարց տվե՞լ է իրեն՝ ինչո՞ւ սկսած 2015-2016-ից Ռուսաստանն առաջ է քաշել այսպես կոչված &#171;Լավրովի պլանը&#187;՝ 5+2 շրջաններ խաղաղապահների մուտքի և Արցախի միջանկյալ կարգավիճակի դիմաց:&#160;
Տրամաբանությունը հուշում է, որ դաշնակից պետության դիրքորոշումը մի փոքր այլ պետք է լինի: Գոնե այնպիսին չլինի, որ Երևանը տարիներ շարունակ մերժի իր առաջարկը, իսկ ոչ դաշնակից Ադրբեջանն ինչ-որ պահից համաձայնի դրան: Իսկ ո՞ր պահից և ինչո՞ւ է Ադրբեջանը համաձայնել այդ առաջարկին: Գուցե արցախյան խնդրի լուծումը տարածաշրջանային հավասարման անհայտներից մեկն է: Այն ներառում է ավելի մեծ՝ Ադրբեջան-Ռուսաստան հարաբերությունների և տարածաշրջանում Ռուսաստանի միանձնյա առաջնորդության փաթեթ: Օրինակ՝ Ադրբեջանի՝ ԵԱՏՄ մտնելու հնարավորությունը:
Թեպետ Մոսկվան յուրովի է մոտենում Հարավային Կովկասի երկրներից յուրաքանչյուրին, բայց տարածաշրջանը կարևորում է իր ամբողջության մեջ: Արցախը՝ ոչ մեկին, ավելի ճիշտ՝ Ռուսաստանին:
Ստեղծված իրավիճակում միամտություն կլինի բացառել Ադրբեջանի՝ ԵԱՏՄ մտնելու և Հայաստանի՝ ՌԴ-ի հետ միութենական պետություն ձևավորելու քննարկումների հնարավորությունը: Նախկինում Հայաստանն ասում էր, որ կօգտագործի վետոյի իրավունքը Բաքվի՝ ԵԱՏՄ-ին միանալու քննարկումների պարագայում: Նոյեմբերի 9-ից հետո վետոյի իրավունքը Հայաստանի համար կա, սակայն չկա դրա կիրառման ներուժը:
Կարելի է միայն ենթադրել, որ Ղարաբաղը &#171;մարսելուց&#187; հետո մոտ ապագայում տարածաշրջանին ամբողջապես տիրանալու համար աշխարհաքաղաքական վճռորոշ պայքարը կարող է սաստկանալ Վրաստանի համար: Այժմ Ռուսաստանն ամենուր է Վրաստանի շուրջ՝ Սև և Կասպից ծովեր, Աբխազիա և Հարավային Օսիա, Հայաստան և Ղարաբաղ: Մոսկվան դեռ բավարարվում է Վրաստանում ամերիկայն (ՆԱՏՕ-ական) բազայի բացակայությամբ:
Հ.Գ. Տարածաշրջանի խորհրդարյանացումից 100 տարի անց Ռուսաստանն ամրապնդվում է՝ Հարավային Կովկասում ներկայացնելով միանձնյա առաջնորդության հայտ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/278410/</loc><lastmod>2020-11-30T08:35:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25540728.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախի մեծ մասի կորուստն ու սահմանների փոփոխությունը լուրջ վնաս են հասցնում էկոտուրիզմին։ Խոսքը ոչ միայն Արցախին է վերաբերում, այլև Հայաստանի Հանրապետությանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/277882/</loc><lastmod>2020-11-28T22:52:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/3595549.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Fifa.com-ը «Հայաստանի երկարատև պայքարը հաջողության համար» վերնագրով հոդված է հրապարակել և առանձին հատված հատկացրել 70-ական թվականների «Արարատի» հաղթանակներին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/277313/</loc><lastmod>2020-11-28T09:44:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25410722.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սեդրակ Բալայանն ու Սիփան Քերօղլյանն ասել են՝ ինչով են զբաղվել պատերազմի օրերին, ինչպես են «ահաբեկիչ» դարձել ու ինչ են անում Գորիսում` Ղարաբաղում մարտական գործողությունների ավարտից հետո։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/277274/</loc><lastmod>2020-11-28T01:08:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/FB_IMG_1606155104971-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[FB_IMG_1606155104971]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/FB_IMG_1606155104971.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[FB_IMG_1606155104971]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/276936/</loc><lastmod>2020-11-27T17:22:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/russian_peacekeepers_in_nagorno_karabakh_nk_4_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղաքական խորհրդատու Էրիկ Հակոբյանը ՍիվիլՆեթում իր հերթական հարցազրույցում վերլուծում է, թե Հայաստանն ինչ ուղղություններով և ինչպես պետք է զարգացնի իր արտաքին քաղաքականությունը։

Ռուսաստանի մասին
Կարծում եմ՝ մենք պետք է վերջ տանք պատրանքներին։ Ռուսաստանը այն հեգեմոնն է, որի հետ ամուսնացած ենք, և պետք է դրան նայել գործնական տեսանկյունից՝ որոնք են դրա դրական ու բացասական կողմերը։ Ամենակարևորը՝ ինչպես ես խաղում քեզ բաժին հասած խաղաքարտերով։ Միջազգային քաղաքականությունը շարունակաբար բաշխվող խաղաթղթերի խուրձ է, երբեմն լավ խաղաքարտեր ես ստանում, երբեմն՝ վատ. և կարևոր է լավագույնս խաղալ քեզ բաժին հասած խաղաքարտերով, այլ ոչ թե նրանցով, որոնք կցանկանայիր ունենալ։&#160;
Ակնհայտորեն, սա անհավասարների հարաբերություն է։ Իսկ որո՞նք են առավելությունները Հայաստանի համար՝ անվտանգությունը, և մասնավորապես այս դեպքում՝ Արցախի բնակչության անվտանգությունը։ Աշխարհը հիմա անհանգիստ է, և միջուկային տերության հետ լինելը կարմիր գիծ կդնի, որն այլոք չեն կարողանա խախտել։ Կարմիր գծեր, որոնք մենք չէինք կարողանա դնել։ Ուստի, պետք է նայենք՝ ինչպես օգուտ քաղել այս իրավիճակից այնպես, ինչպես նրանք են նայում՝ թե ինչ կարող են կորզել մեզնից։ Պետք է իրավիճակից քաղել լավագույն օգուտը։ Իսկ թե ինչ օգուտ ունի Ռուսաստանը, որը շատերը չեն նկատում․․․ սոցիոլոգ Գեորգի Դերլուգյանը մի շատ հետաքրքիր սյունակ էր գրել առավելությունների մասին, որ Հայաստանը տալիս է այսօրվա Ռուսաստանին։ Ի տարբերություն այն վարչակարգերի, որոնց Ռուսաստանը փորձել է սատարել, օրինակ՝ Բելառուսի ինքնակալ ղեկավար Լուկաշենկոին, կամ կենտրոնասիական այլ տոտալիտար պետությունների, դա գրեթե միշտ ավարտվել է ձախողմամբ։&#160;

Կարևոր է լավագույնս խաղալ քեզ բաժին հասած խաղաքարտերով, այլ ոչ թե նրանցով, որոնք կցանկանայիր ունենալ

Հայաստանը երկիր է, որը ոչ միայն արևմտյան պատժամիջոցների տակ չէ, այլև նորմալ հարաբերություններ ունի Արևմուտքի հետ, և ունի ռեֆորմիստական կառավարություն, որը, չնայած պատերազմում սարսափելի պարտությանը, կարծես շարունակելու է իշխանավարել, մեծամասամբ՝ ընդդիմության անպիտանության պատճառով, ինչը այլ թեմա է։ Հայաստանը կարող է խաղալ այն դերը, որ խաղաց Հոնկոնգը կոմունիստական Չինաստանի համար՝ ելք ապահովելով դեպ աշխարհ, որից պատժամիջոցների պատճառով դուրս ես մնացել։ Նույնն էլ Ռուսաստանի դեպքում։&#160;
Ուստի, այս ամենին պետք է նայենք գործնականորեն։ Իդեալական իրավիճակում չենք, որովհետև հեգեմոնը կանի ինչ ձեռնտու է իրեն։ Սակայն հարց է նաև, թե որքան օգտակար կարող ես քեզ դարձնել հեգեմոնի համար։ Օրինակ, պատերազմում Հայաստանի պարտությունը մեծ հաշվով ռուսական ռազմական համակարգի պարտությունն էր։ Մեր ռազմական համակարգը՝ բոլոր այն ոլորտները, որոնք վերակառուցման կարիք ունեն, այն ոլորտներն են, որտեղ ռուսական համակարգը թույլ է՝ լինի անօթաչու թռչող սարքեր կամ հակադրոն տեխնոլոգիաներ, պատերազմական գործողությունների ապագան, որը ռոբոտաշինությունն է։ Մենք, կառուցելով մեր համակարգերը, կարող ենք օգնել և համագործակցել նրանց հետ՝ իրենց համակարգերը վերակառուցելու համար։&#160;
Ուստի, պետք է իրավիճակից առավելագույնը քաղել, բայց չպետք է թերագնահատել, թե ինչ է նշանակում անվտանգության այդ մակարդակը այս անկայուն աշխարհում։ Անվտանգային հարաբերություններ ունենալ աշխարհի գերտերություններից մեկի հետ կարող է երկարաժամկետ առումով մեզ համար շահավետ լինել։ Չեմ փորձում որևէ կերպ թերագնահատել մեր ունեցած խնդիրները, որովհետև այդ հեգեմոնը հեշտությամբ կարող է քո շահերի դեմ գործել, սակայն մի հարցում հստակ նույն դիրքում ենք՝ ռուսները՝ Պուտինը, ուղղակիորեն շահագրգռված են տարածաշրջանում թուրքական ազդեցության սահմանափակման հարցում։&#160;
Ի տարբերություն Էրդողանի, որ գործում է մարտավարորեն, Պուտինը գործում է ռազմավարորեն։ Ամբողջ գործը արեց Էրդողանը, բայց դրանից օգտվեց Պուտինը, և նա շահագրգռված է այստեղ նվազագույնի հասցնելու թուրքական ազդեցությունը։ Դա մեր բոլորիս շահերից է բխում։&#160;
ԱՄՆ-ի մասին
Ակնհայտորեն, այդ երկուսը աշխարհի առաջնային ուժային կենտրոններն են։ Ջո Բայդենի հաղթանակով պայմանավորված՝ ամերիկյան իսթեբլիշմենթի վերականգնմամբ կունենանք ԱՄՆ, որը կարճաժամկետ առումով շատ ավելի կներգրավվի տարածաշրջանում, չնայած ակնհայտ է, որ աշխարհի այս մասը նրանց հետաքրքրությունների առաջին հորիզոնականում չէ։ Ամեն դեպքում, ԱՄՆ-ի ավելի շատ ներգրավվածությունը, ըստ իս, ավելի օգտակար կլինի, և սա մասնակիորեն կախված է նաև նրանից, թե որքանով հայ համայնքը կգործի, ճնշում կգործադրի՝ ԱՄՆ-ից շահավետ արդյունքներ ստանալու համար։ Երկարաժամկետ առումով՝ ԱՄՆ-ը գնալով ավելի քիչ է ներգրավվելու այս տարածաշրջանում, որովհետև այն լիովին զբաղված է իր ներքին քաղաքական ճգնաժամերով։ Սակայն կարճաժամկետ առումով նրա ներգրավվածությունը կարող է շատ օգտակար լինել։

Բայդենի հաղթանակով պայմանավորված՝ կունենանք ԱՄՆ, որը կարճաժամկետ առումով շատ ավելի կներգրավվի տարածաշրջանում

Եվրոպայի մասին
Եվրոպան մեզ համար առանցքային է, քանի որ նրանք շատ ավելի շատ շահեր ու ներգրավվածություն ունեն այստեղ։ Պետք է հասկանանք՝ որն է մեր տեղը եվրոպական այս հավասարման մեջ։&#160;
Իրականում կա չորս &#171;Եվրոպա&#187;. Գերմանիան և Ֆրանսիան, որոնք հիմնական տերություններն են; երկրորդ Եվրոպան՝ Իսպանիան, Իտալիան, Բելգիան և ԵՄ հիմնադիր երկրները; երրորդ Եվրոպան՝ արևելաեվրոպական երկրները, որոնք այստեղ են՝ որպես շուկա և էժան աշխատուժ արդյունաբերական երկրների՝ Ֆրանսիայի ու Գերմանիայի համար։ Եվ ի վերջո, չորրորդ Եվրոպան՝ մենք, վրաստանները, մոլդովաները և այլն։&#160;

Պետք է հասկանանք՝ որն է մեր տեղը եվրոպական այս հավասարման մեջ

Չորրորդ Եվրոպային վիճակված է Գերմանիա ազնվամորի արտահանել ու Եվրոպայում տակդիրներ փոխել։ Ուրեմն, պետք է մեզ հարց տանք՝ ցանկանում ենք լինել չորրորդ կարգի եվրոպացի՞, թե՞ առաջին կարգի հայ։ Այս հարցի պատասխանը պետք է առաջնահերթ գտնել։&#160;
Արաբական աշխարհի մասին
Իհարկե, այստեղ մենք ունենք չիրացված հնարավորություններ։ Բայց պետք է հստակեցնենք՝ ինչ է Արաբական աշխարհը, որովհետև այն ձգվում է այստեղից մինչև Մարոկկո։ Դա մեզ հետաքրքիր չէ։ Այն արաբական աշխարհը, որը մեզ հետաքրքիր է, Ծոցի երկրներն են, Իրաքը, Սիրիան, Լիբանանը, այսինքն՝ մեզ մոտ գտնվող երկրները, և հատկապես Ծոցի առաջնային տերությունները՝ Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Սաուդյան Արաբիա և Քաթար։ Արաբական աշխարհի հետ գործ ունենալը երկու ոլորտում է՝ բիզնես և քաղաքականություն։ Բիզնեսի առումով մեր կողմից բացթողում կա, որ հարավ չենք նայել, թեև այս ժողովուրդների հետ մշակութային հարաբերություններ ունենք, հասկանում ենք նրանք, ու մեզ համար շատ առումներով ավելի հեշտ է բանակցել նրանց, քան արևմտյան երկրների հետ։
Չնայած իրականում բավականին մեծ ծավալների առևտրային հարաբերություներ և ներդրումներ կան Հայաստանում, հատկապես ԱՄԷ-ից, սակայն դա չնչին է, թե ինչ պետք է լիներ։ Ուստի մեր արտաքին քաղաքականության մոտեցումներից մեկը պետք է լինի Արաբական աշխարհի այդ մասին ներգրավելը։
ԱՄԷ-ն և Սաուդյան Արաբիան այժմ խիստ հակաթուրքական դիրքերում են։ Դրանից մենք չենք օգտվել։ Այստեղ &#171;եռանկյունաձև&#187; գործողության (triangulation) մակարդակ կա, որովհետև այդ երկրները նաև Իրանի հակառակորդներն են։ Սակայն եթե բավարար խելացի ու զգուշավոր լինենք, կկարողանանք այդ մարդկանց մեր կողմը գրավել՝ առանց մյուսներին բարկացնելու։ Մի խոսքով, Արաբական աշխարհի հետ հարաբերությունները քաղաքականության և բիզնեսի ոլորտներում են, որտեղ շատ վատ ենք աշխատել, և մեծ ուշադրություն պետք է հատկացնենք այժմ՝ փոխանակ կենտրոնանալու այն տարածաշրջանների վրա, որոնք մեզ համար արդյունավետ չեն եղել։&#160;
Իրանի մասին
Մարդիկ կարծում են, որ մեզնից հարավ Իրան անունով երկիրն է։ Իրականում մեզնից հարավ շիական կիսալուսինն է։ Պետք է հասկանանք այս տարբերակումը։ Շիական կիսալուսինը սկսվում է Աֆղանստանի արևմտյան մասից՝ Հերաթ նահանգից, և ավարտվում Լիբանանի ու Իսրայելի սահմանի մոտ և մեր առաջ բազում հնարավորություններ է բացում՝ տարբեր պատճառներով։
Որոշ առումով, թեև սա լավ համեմատություն չէ, շիաները իսլամի հայերն են՝ միշտ ճնշված ու հալածված իրենց տեսակետների համար՝ բռնատիրական ու սովորաբար թուրքական սուննի ուժերի կողմից, որոնք հարյուրավոր տարիներ եղել են նրանց գլխավոր հակառակորդները։ Ուստի պետք է հասկանանք, որ այդ աշխարհի հետ շատ ընդհանուր բան ունենք։&#160;
Հայոց ցեղասպանությունից հետո թուրքերն 1920-աններին անցան քրդերին կոտորելուն, իսկ 1930-ականներին՝ շիաներին։&#160;
Պետք է հասկանանք, որ այդ աշխարհի հետ շատ ընդհանրություններ ունենք, և պետք է ներգրավվենք այդտեղ։ Ինձ ապշեցնում է, որ հավանաբար, չկա հայ քաղաքական գործիչ, որը կապեր ունի, օրինակ Ալի Սիսթանիի հետ՝ շիական աշխարհի առաջնորդի հետ, որն ամենաբարձր կղերականն է Նաջաֆում։ Ինչո՞ւ չունենք մարդիկ, որոնք նրան ճանաչում են։ Ի վերջո, անկախ նրանից, թե ինչ դիրքորոշումներ ունի Արևմուտքը Իրանի նկատմամբ, նրանք չեն նեղանալու, երբ մենք նման անհատների հետ հարաբերություններ ունենանք։&#160;
Ինչո՞ւ չունենք այդ հարաբերությունները։ Եթե Ալիևին ուզում եք անքուն գիշերներ պարգևել, պետք է Թավրիզում շիա կղերականների գրասենյակներ ելումուտ անող հայ քաղաքական գործիչներ ունենանք։ Ինչո՞ւ չենք անում դա․ որովհետև անմտորեն տարված ենք Արևմուտքով կամ էլ կանխակալ բացասական վերաբերմունք ունենք իմ նշած մարդկանց նկատմամբ։&#160;
Ես կցանկանայի հիշեցնել,- և շատերը չգիտեն սրա մասին,- որ առ այսօր միակ պաշտոնական դեմքը, որ դատապարտել է հայ զինվորների նկատմամբ մարդու իրավունքների խախտումը, գլխատումները և մեր տեսած բոլոր վայրագությունները, Իրանի ԱԳՆ խոսնակն է․ ո՛չ Արևմուտքը, ո՛չ իրավապաշտպան կազմակերպությունները Լոնդոնի իրենց գեղեցիկ օֆիսներում, այլ Իրանի ԱԳՆ-ն։ Եվ իմ վերջին տվյալներով, բացի մեզնից միակ երկիրը, որ ադրբեջանական դրոններ է խփել, Իրանն էր։ Մինչդեռ, այդ նույն ադրբեջանական դրոնների բաղադրիչները, որոնք մեր երիտասարդներին էին սպանում, արտադրված էին արևմտյան երկրներում, արևմտյան երկրների կողմից լիազորված՝ վաճառվում Իսրայելի ու Թուրքիայի միջոցով։&#160;
Ուստի, եկեք խորքային նայենք՝ ով ինչ է արել։ Այն մարդիկ, ովքեր ձեռքերը ծալած նստել ու հետևում էին, թե ինչպես են սպանվում մեր երեխաները, իրավունք չունեն մեզ ասելու՝ ում հետ հարաբերություններ ունենալ, հատկապես, երբ նրանք, ում հետ մեզ արգելում են այդ հարաբերություններն ունենալ, ոչ միայն չեն վնասել մեզ, այլև գուցե ինչ-որ կերպ օգնել են՝ չնայած երբեք էլ չենք կարող իմանալ կուլիսների հետևում կատարվողի մասին։&#160;
Մեր առևտրաշրջանառությունը ԵՄ-ի հետ հինգ անգամ գերազանցում է Իրանի հետ ունեցածին։ Չնայած Իրանը փակ տնտեսություն է, հազար ու մի խնդիր ունի, բայց ոչ մի հիմք չկա, որ մենք չթարմացնենք Իրանի հետ մեր հարաբերությունները, հատկապես, որ նրանք, ովքեր մեզ հորդորում էին դա չանել, մեզ համար ոչինչ չարեցին։
Չինաստանի և Հնդկաստանի մասին
Չինաստանն ու Հնդկաստանը ապագան են։ Պատմականորեն, հազարամյակներ եթե հետ գնանք, Չինաստանն ու Հնդկաստանը աշխարհի գերտերություններն են եղել։ Աշխարհի արևմտյան այս տիրապետությունը իրականում անոմալիա է, 300-400-ամյա անոմալիա։ Գրեթե մի քանի հարյուր տարի առաջ Հնդկաստանն ու Չինաստանը աշխարհի գերտերություններն էին և իրար մրցակից։&#160;
Մեր երեխաներն այժմ պետք է սովորելիս լինեին չինարեն, հինդի, արաբերեն ու պարսկերեն շատ ավելի, քան ֆրանսերեն ու գերմաներեն, որովհետև այնտեղ են աշխարհի շուկաները։ Եթե ես, օրինակ, գինեգործ եմ, չեմ ցանկանա իմ գինին վաճառել ԱՄՆ-ում կամ Անգլիայում։ Ես ցանկանում եմ լինել Ալիբաբա հարթակում՝ վաճառելով իմ գինին չինացիներին, որովհետև այն 1,5 միլիարդանոց շուկա է։ Երբ խոսքը աշխատանքի, բիզնեսի ու զարգացման մասին է, պետք է Արևելք նայենք։ Շատերը հավանաբար չգիտեն, բայց Երևանում չինացիները թանկարժեք ինժեներական քաղաքի նախագիծ ունեն։&#160;
Պետք է այդ ուղղությամբ նայենք, որն ավելի շուտ բիզնես և զարգացում է, քան քաղաքականություն, քանի որ նրանք մեզնից շատ հեռու են՝ այստեղ կենսական շահեր ունենալու համար, բայց երբ Չինաստանը դառնա համաշխարհային տերություն, նրանք շահեր կունենան ամենուր։ Հատկապես, երբ մեր առանցքը գնա Հյուսիս-Հարավ՝ Արևելք-Արևմուտքի փոխարեն, կունենանք Հայաստանով անցնող չինական ապրանքների ուղին դեպի հյուսիս և հարավ։&#160;

Մեր երեխաներն այժմ պետք է սովորելիս լինեին չինարեն, հինդի, արաբերեն ու պարսկերեն շատ ավելի, քան ֆրանսերեն ու գերմաներեն, որովհետև այնտեղ են աշխարհի շուկաները

Մշակույթը անչափ կարևոր է։ Մենք կարողացել ենք գոյատևել որպես ժողովուրդ, քանի որ ունենք մշակութային ճկունություն, մենք մեր ուղին կարող ենք գտնել ուր էլ լինենք՝ Չինաստանում, Շվեդիայում, Հնդկաստանում&#8230; որովհետև մեր մշակույթը բավական ճկուն է՝ հասկանալու այդ մշակույթներից յուրաքանչյուրի նրբությունները։ Ու քանի որ մենք փոքր մշակույթ ենք, միշտ պետք է իմանանք ավելի մեծ, ավելի ուժեղ երկրների մշակույթները։&#160;
Պատճառներից մեկը, որ հայերը հիմնեցին առևտրային ուղիներ Իրանից մինչև Ինդոնեզիա, այն է, որ մենք հասկանում էինք մշակույթը։ Եվ ճիշտն ասած, ելնելով փաստից, որ ապագան Արևելքում է, մշակութային կապերի առումով Հնդկաստանի ու Չինաստանի ժողովուրդների կամ Ծոցի երկրների ժողովուրդների հետ շատ ավելի ընդհանրություններ ունենք, քան դանիացիների ու ֆինների։ Իհարկե, ոչինչ չունեմ դանիացիների ու ֆինների դեմ, բայց երբ նայում ենք հիմքերին, թե ինչպես են մեր մշակույթներն աշխատում, ես նույնիսկ կասեի, որ մեր միջին վիճակագրական ընտանիքը ավելի շատ ընդհանրություն ունի որոշ վայրերում հավատացյալ մահմեդականների ընտանիքի, քան Արևմուտքի հետ։ Դա չի նշանակում, որ մենք Արևմուտքից բան չենք ուզում, ուղղակի պետք է հասկանանք՝ որտեղ է մշակույթը։ Կարծում եմ՝ մշակույթը վերափոխվում է մնացած ամեն բանի՝ ուժի, բիզնեսի։ Մենք միշտ թերագնահատում կամ սխալ ենք ըմբռնում դրա կարևորությունը։&#160;
Մշակույթն է, որ մեզ համար դռներ է բացում աշխարհով մեկ, և մենք պետք է շեշտը կրկնակի դնենք մեր մշակութային ճկունության վրա։
Թարգմանությունը՝ Զառա Պողոսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/276397/</loc><lastmod>2020-11-27T11:39:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/1605755456_5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ֆրանսիական Սենատի բանաձևի հեղինակները չեն թաքցրել, որ այն առաջին հերթին ուղղված է Թուրքիային, և պատահական չէ, որ ընդունվում է դեկտեմբերին կայանալիք Եվրամիության գագաթնաժողովից առաջ: Այստեղ որոշվելու է, թե ինչպես է ԵՄ-ն պատժելու Էրդողանին՝ իր արտաքին քաղաքական ավանտյուրաների համար:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/275652/</loc><lastmod>2020-11-26T15:46:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/54-22.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[54]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/275474/</loc><lastmod>2020-11-26T14:25:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/haut-karabkh-stepanakert-frappes_0.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սենատի ընդունած բանաձևն առաջին պաշտոնական փաստաթուղթն է, որտեղ խոսվում է Արցախի՝ 1994թ. սահմաններում անկախության մասին: Իսկ թուրքական կոալիցիայի զորքերը համարվում են ագրեսոր: Եթե Մակրոնը ստորագրի այն, ապա Բաքուն պաշտոնապես կհռչակվի ագրեսոր: Իսկ սա խոսում է այն մասին, որ տատանվող Հայաստանը պարտավոր է սկսել շարժվել արմատական բարեփոխումների և խելամիտ ռևանշիզմի ուղիով:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/274826/</loc><lastmod>2020-11-26T08:13:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25067449.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում տեղի ունեցած ոչ բարենպաստ իրադարձությունների ֆոնին Արցախի կարգավիճակի որոշման հարցը կրկին արդիական է դարձել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/274604/</loc><lastmod>2020-11-25T19:02:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/razmanav.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[razmanav]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/274323/</loc><lastmod>2020-11-25T15:22:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/ddd-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանը 429 միլիոն&#160; դոլար աջակցություն է ստացել Արևմուտքի և այլ դոնոր կազմակերպություններից՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքար կազմակերպելու համար։ Սեպտեմբերին Սիվիլնեթը հարցում էր ուղարկել կառավարություն՝ տեղեկանալու, թե անցյալ տարվա մարտից մինչ սեպտեմբեր Հայաստանը կորոնավիրուսի դեմ պայքարի համարորքան աջակցություն է ստացել, որ երկրներից և ինչ ծավալով։&#160;
Բյուջետային վարկ ԱՄՀ-ից
Անցյալ տարվա մայիսին Հայաստանի կառավարության համար հաստատվել է ավելի քան 248 միլիոն դոլարի եռամյա պահուստային ծրագիր, որն այս տարի փոփոխության է ենթարկվել։ Մասնավորապես, մարտ-ապրիլ ամիսներին կայացել է ծրագրի վերանայում ու լրացուցիչ միջոցներ են հասանելի դարձել. &#171;Որպես օրինաչափություն պահուստային ծրագրերն ունեն կանխարգելիչ բնույթ և վարկային միջոցներն օգտագործվում են&#160; վճարային հաշվեկշռի կարգավորման նպատակով, մինչդեռ հիմնադրամի ներկայացուցիչների հետ բանակցությունների արդյունքում կողմերը քննարկելով վարկային միջոցների ներգրավման ուղղությամբ նպատակահարմարության և անհրաժեշտության հարցը, համաձայնություն են ձեռք բերել պահուստային ծրագրի ներքո հասանելի միջոցները ներգրավել որպես բյուջետային աջակցության վարկ՝ նոր կորոնավիրուսային համավարակի հետևանքների մեղմանն ուղղված սոցիալ-տնտեսական միջոցառումների ֆինանսավորման նպատակով օգտագործելու համար&#187;,- նշված է պատասխանում։&#160;
Ըստ այդմ՝ մայիսի 23-ին ՀՀ-ի և ԱՄՀ-ի միջև կնքվել է 280 միլիոն դոլարի փոխառու միջոցների համաձայնագիր՝ ապահովելով ևս 35 միլիոն դոլար երրորդ վերանայման ընթացքում։&#160;
Միջազգային զարգացման ընկերակցության գումարների վերանայում
Միջազգային զարգացման ընկերակցությունը (ՄԶԸ) Համաշխարհային բանկի ներքո գործող կառույց է, որն օգնում է ամենաաղքատ երկրներին։ Ըստ կառավարության՝ 2013-ի մայիսին ՄԶԸ-ի հետ կնքվել է հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման համաձայնագիր, սակայն ծրագրի բաղադրիչների միջև կատարվել է փոփոխություն ու այս ծրագրով կառուցվելիք Մարտունու բժշկական կենտրոնի գումարները՝ 3 միլիոն դոլարի չափով, ուղղվել են կորոնավիրուսային հիվանդությանը հակազդելու բժշկական սարքավորումների ձեռքբերմանը (թոքերի արհեստական շնչառության սարքեր, տրանսպորտային միջոցներ, պաշտպանիչ միջոցներ)։ ՄԶԸ-ն մայիսին Հայաստանում համավարակի վատթարացման հետևանքով որոշում է կայացրել չեղարկել վարկերի համար տրամադրված տոկոսադրույքի բարձրացման որոշումը։ Ըստ կառավարության՝ արտաքին տոկոսավճարի գծով այս տնտեսումը եկող տարվա հուլիսին կկազմի 13 միլիոն դոլար, որը թույլ կտա այլ ծրագրի ֆինանսավորում իրականացնել։&#160;
98,5 միլիոն եվրո՝ ԵՄ-ից
Կառավարության տրված պատասխանների տվյալներով՝ համավարակի սոցիալ-տնտեսական հետևանքները մեղմելու համար ԵՄ-ն Հայաստանի կառավարությանն է տրամադրելու 98,5 միլիոն եվրո, որից 68,5 միլիոնը բյուջետային աջակցություն է, իսկ 27 միլիոն եվրոն եվրոպական կառույցների միջոցով ուղղվելու է փոքր ու միջին բիզնեսին, ևս 3 միլիոն ԵՄ-ն տրամադրել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը՝ Հայաստանի համար բժշկական սարքավորումներ գնելու նպատակով։&#160;
Ասիական զարգացման բանկի ու Ճապոնիայի կառավարության աջակցությունը
Ներպետական ընթացակարգերով ներկայում անցնում են երկու համաձայնագրեր, դրանցից մեկով շարժական բժշկական կլինիկա ու լիաքարշ շտապ օգնության մեքենաներ ձեռք բերելու համար ՀՀ կառավարության ու Ճապոնիայի կառավարության միջև կնքվել է դրամաշնրոհի պայմանագիր։ Դրամաշնորհը կազմել է 3,8 միլիոն դոլար։ Մյուս համաձայնագիրը ստորագրվել է օգոստոսի 27-ին Հայաստանի ու Ասիական զարգացման բանկի միջև. &#171;Covid-19-ի արձագանքման ծրագիր&#187; անունը կրող համաձայնագրով Հայաստանին է տրամադրվել 2 միլիոն եվրո։ &#171;Նախատեսվող դրամաշնորհի միջոցները ևս կնպատակաուղղվեն նոր կորոնավիրուսային վարակի շրջանակներում համապատասխան բժշկական պարագաների ու սարքերի ձեռքբերմանը՝ բնակչության բուժօգնությունն ու սպասարկումը հավուր պատշաճի կազմակերպելու համար&#187;,- հայտնել են կառավարությունից։&#160;
Օգնություն Կարմիր խաչից
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն 57 000 դոլարի օգնություն է ցուցաբերել Հայաստանին։ Սիվիլնեթին տրամադրված գրավոր պատասխանում կառավարությունը հայտնել է, որ Տավուշի, Արարատի, Վայոց ձորի ու Սյունիքի մարզերում կոմիտեն բաժանել է 550 պաստառ՝ վարակի տարածումը կանխող քայլերի վերաբերյալ, բացի այդ 6 մարզային հիվանդանոցներ ստացել են պաշտպանիչ ու մաքրող միջոցներ՝ 11 200 ձեռնոց, 3 600 վիրաբուժական դիմակ, 500 վիրաբուժական գլխարկ, 9 ինֆրակարմիր ջերմաչափ, 240 լիտր ախտահանիչ և այլն։&#160;
ՄԱԿ-ի աջակցությունը&#160;
ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամը՝ UNICEF-ը, Հայաստանին տրամադրել է 25 000 դոլարի անհատական պաշտպանիչ միջոցներ: Բացի այդ, ԿԳՄՍ-ին հեռավար կրթություն կազմակերպելու համար տրամադրվել է 80 000 դոլար, ևս 40 000 դոլար՝ երեխաների համար պլանշետներ ձեռք բերելու նպատակով։ UNICEF-ը 5 500 դոլարի չափով պաշտպանիչ պարագաներ է նվիրաբերել աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը, ևս 8 800&#160; դոլար՝ բնակելի խնամքի վայրերում աշխատող աշխատակիցներին ու երեխաներին։&#160;
Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, ըստ կառավարության, աջակցություն է տրամադրել սարքավորումների, բժշկական պարագաների ձեռքբերման համար ու միջոցառման ավարտին աջակցությունը կկազմի 1 միլիոն դոլար, իսկ ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամը 130 000 դոլարի պարագաներ ու բժշկական սարքավորումներ է տրամադրել։&#160;
&#171;ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի նախաձեռնությամբ 2020-ի ապրիլի 3-ին ստեղծվել է UN&#160; Covid-19 Response and recovery: Multi-Partner trust fund հիմնադրամը։ Հիմնադրամը ՄԶԳ-ի, Յունիսեֆի, միգրացիայի միջազգային կազմակերպության, ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի միջոցով Հայաստանին է տրամադրել շուրջ 1 միլիոն դոլարի աջակցություն&#187;,- նշել են կառավարությունից։&#160;
Աջակցություն ԱՀԿ-ից և Ատոմային էներգիայի միջազգային ընկերակցությունից&#160;
Կորոնավիրուսի դեմ պայքարի շրջանակում առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը Հայաստանին տրամադրել ու տրամադրելու է 80 000 դոլարի թեստ-համակարգեր ու սարքավորումներ, իսկ Ատոմային էներգիայի միջազգային ընկերակցությունը 90 000 եվրո բացառիկ սարքերի, նյութերի պաշար է տրամադրել Հայաստանին, ինչպես նաև 18 000 եվրո արժեքով դիագնոստիկ համակարգ։&#160;
Ամերիկյան օգնություն ՀՀ-ին&#160;
Ինչպես ներկայացրել է կառավարությունը, &#171;ԱՄՆ-ի հետ ակտիվ երկխոսության շնորհիվ ի հավելումն ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանին 1,1 միլիոն դոլարի օգնության որոշմանը, կտրամադրվի ևս 600 000 դոլար օժանդակություն։ Բացի վերոնշյալ 1,7 միլիոն ԱՄՆ դոլարը, ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությունը հանձնառություն է ստանձնել UNICEF-ի միջոցով 1 միլիոն դոլար, որը կորոնավիրուսի ճգնաժամային հաղորդակցությունը կազմակերպելու ու համայնքային ներգրավվածությանն էր ուղղված։&#160;
&#171;ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությունը հավելյալ հատկացնելու է 1,8 միլիոն դոլար Հայաստանում սոցիալական աշխատակիցների վերապատրաստաման, հասարակական աջակցության տրամադրման և տվյալների վրա հիմնված դեպքերի կառավարումը դյուրացնելու միջոցով COVID-19-ի հետևանքով առավել խոցելի խմբերին և նրանց ընտանիքներին աջակցելու նպատակով։ ԱՄՆ ՄԶԳ-ի Հայաստանի աջակցության նախաձեռնությունը վերածրագրավորել է Հայաստանին տրամադրվող 1,2 միլիոն դոլարի օգնությունը Հայաստանում COVID-19-ի տնտեսական հետևանքների մեղմման համար, իսկ լրատվամիջոցների, քաղհասարակության համար նախատեսվել է 200 000 դոլար։&#160;
Աջակցություն տարբեր երկրներից
Կանադան Հայաստանին է տրամադրել 500 000 կանադական դոլար՝ բժշկական սարքավորոմներ ու պարագաներ ձեռք բերելու համար, Չինաստանից՝ Պեկինից իրականացված չվերթներով ընդհանուր առմամբ կողմից ՀՀ-ին 1 միլիոն դոլարի չափով օգնություն է տրամադրվել։ Հարավային Կորեան 316 000 դոլարի չափով պարագաներ է տրամադրել ՀՀ-ին, Նիդեռլանդները՝ 233 000 դոլարի, Շվեյցարիայի զարգացման և համագործակցության գործակալությունը՝ 40 000 շվեյցարական ֆրանկ` դարձյալ սարքավորումներ գնելու համար։&#160;
Շվեյցարական &#171;Նովարտիս Ֆարմա սերվիսիս էյջի&#187; ընկերությունը իր հերթին 36 000 դոլար է տրամադրել։ Ֆրանսիայի կողմից, ըստ կառավարության, օգնությունը եղել է ապակենտրոն, ՀԲԸՄ և Ֆրանկոֆոն քաղաքապետերի միության նախաձեռնությամբ Հայաստանին տրամադրվել է 30 000 եվրո, Լիտվայի կառավարությունը՝ 700 000 եվրո, իսկ Ռումանիայի զարգացման գործակալությունը 10 000 դոլար։&#160;
Այս ամենից զատ՝ ՀՀ և ՌԴ իրավասու մարմիների համագործակցության արդյունքում ռուսական կողմը ՀՀ-ին անվճար տրամադրել է 20 000 PCR թեստեր, 33 500 ռեվերտա ռեագենտ, 7 ինֆրակարմիր ջերմաչափ, շարժական լաբորատորիա։ Հնդկաստանը ՀՀ-ին տրամադրել է Հիդրոքսիքլորիքին դեղամիջոց՝ 5000 հիվանդի բուժման համար, Լեհաստանը՝ 20 000 դիմակ, 2 400 դիմավահան, 2 700 լիտր հակամանրէային ախտահանիչ։&#160;
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի և Արաբական միացյալ էմիրությունների թագաժառանգ շեյխ Մոհամմեդ բին Զայեդ ալ Նահյանի պայմանավորվածության արդյունքում հատուկ չվերթով Երևան է բերվել 7 տոննա բժշկական պարագաներ։ Սերբիան տրամադրել է&#160; 10 արհեստական շնչառության սարք, հիվանդի վիճակը վերահսկող 10 մոնիտոր, 500 000 վիրահատական ու 100 000 շնչառական դիմակներ, 25 000 պաշտպանիչ դիմակ ու հանդերձանք, իսկ Բուլղարիան տրամադրել է 500 հավաքածու բժշկական պարագաներ։&#160;
Մկրտիչ Կարապետյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/274258/</loc><lastmod>2020-11-25T15:10:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/26-11.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[26]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/274291/</loc><lastmod>2020-11-25T15:01:41+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/273697/</loc><lastmod>2020-11-25T00:15:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25486113.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը վերլուծում է արցախյան պատերազմի արդյունքում տարածաշրջանում ձևավորված ուժերի դասավորվածությունը, ինչպես նաև այն պատճառները, որոնք հանգեցրին իրադարձությունների նման զարգացման։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/273673/</loc><lastmod>2020-11-24T23:28:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/24606422.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Աշխարհը դեռ ապրում է կորոնավիրուսային պայմաններում, երբ ամեն օր տվյալներ են հրապարակվում վարակվածների և մահացածների թվի մասին։ Ու առայժմ չենք էլ մտածում, թե որքան բարդ է լինելու, այսպես ասած, ապաքինման ժամանակաշրջանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/273536/</loc><lastmod>2020-11-24T21:23:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/18893159.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նման հիմնադրամների հռչակվող նպատակները բարի են, դրանք միտված են օգնելու բժշկությանը, կրթությանը և  այլն։ Սակայն դա զուտ ֆորմալ բնույթ է կրում և կոչված է քողարկելու իրական նպատակները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/273091/</loc><lastmod>2020-11-24T14:22:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/36-15.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[36]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/272621/</loc><lastmod>2020-11-24T10:39:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25471941.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռազմական վերլուծաբանն անդրադարձել է Անկարայի ծրագրերին, որոնք ակնհայտորեն ուրվագծվում են թուրքական զորքն Ադրբեջան մտցնելու ֆոնին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/271565/</loc><lastmod>2020-11-23T08:35:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/24520412.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վարչապետի տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի մասնակցությունը Հայաստանի քաղաքական կյանքին հանրության կողմից ոչ միանշանակ գնահատականների է արժանանում։ Թեև պատմությանը հայտնի են դեպքեր, երբ պետությունների ղեկավարների կանայք չեն ցանկացել ամուսինների ստվերում մնալ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/271054/</loc><lastmod>2020-11-21T23:49:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25446561.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչո՞ւ են Հիտլերի նկատմամբ հաղթանակը ավելի ու ավելի հաճախ վերագրում ԱՄՆ-ին, երբ են առաջացել պատերազմի թեմայով առաջին միֆերը և ինչպես պայքարել դրանց դեմ։ Այս հարցերի պատասխանները՝ Sputnik-ի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/271001/</loc><lastmod>2020-11-23T18:39:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/615267be9e.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/2020-11-21-21.17.25.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/2020-11-21-21.17.03.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/2020-11-21-21.17.09.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Snimok-ekrana-2020-11-21-v-21.22.36.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/2020-11-20-20.40.01.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պահեստազորի փոխգնդապետ Միասնիկ Մարտիրոսյանի հետ զրուցել ենք Սու-30ՍՄ-ների, ռազմական ավիացիայի ներկայիս խնդիրների, փոփոխությունների և նոր մասնագետների ներգրավման անհրաժեշտության մասին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/269047/</loc><lastmod>2020-11-20T08:35:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25412995.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պատերազմի վերջին երեկոյան նոր հոդվածի վրա էի աշխատում։ Հաջորդող օրերին այն պետք է հրապարակվեր, սակայն անսպասելի դադարեցված մարտական գործողություններն այս պատմությունը, թվում է, թե անիմաստ դարձրեցին։ Պարզվեց` ոչ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/268994/</loc><lastmod>2020-11-20T01:05:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/23779169.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում ներքաղաքական կյանքը եռում է։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա թիմը հուսահատորեն փորձում են արդարանալ Արցախում ծանր պարտության համար և մնալ իշխանության ղեկին, իսկ ընդդիմությունը նույնքան հուսահատորեն ձգտում է իշխանության հրաժարականին։ Ո՞րն է ելքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/268963/</loc><lastmod>2020-11-20T00:16:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/konstantin-sivkov.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հրթիռային և հրետանային գիտությունների ռուսական ակադեմիայի (РАРАН) նախագահի՝ տեղեկատվական քաղաքականության գծով տեղակալ, ռազմական գիտությունների դոկտոր Կոնստանտին Սիվկովը պատմել է Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմի արդյունքների մասին, որը ներկայացնում ենք ստորև:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/267766/</loc><lastmod>2020-11-19T08:34:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25351256.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երբ գիտես, որ հաղթել կարելի է ոչ միայն մարտի դաշտում, պարտության համար գլուխ ջարդելը երկրորդ պլան է մղվում։ Իսկ ի՞նչն է գալիս առաջին պլան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/267706/</loc><lastmod>2020-11-19T08:13:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25381484.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը նոյեմբերի 10-ից հետո ամեն հարմար առիթով և գրեթե ամեն օր հիշեցնում է, որ Թուրքիան Ռուսաստանի հետ համատեղ Ղարաբաղում մասնակցելու է խաղաղապահ գործունեությանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/267597/</loc><lastmod>2020-11-18T22:11:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/l-I9q9ww89fh.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[l-I9q9ww89fh]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/267316/</loc><lastmod>2020-11-18T18:45:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/team-1280x854-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Եթե Դուք սթարթափի հիմնադիր եք և փնտրում եք խելացի երիտասարդների, որոնք կհավատան Ձեր սթարթափի գաղափարին ու ոգևորվածությամբ կմիանան Ձեր թիմին՝ օգնելու իրագործելու սթարթափի նպատակները, ապա կարևոր է աշխատանքի ընդունման գործընթացի կենտրոնում պահել սթարթափի պրոդուկտն ու]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/266653/</loc><lastmod>2020-11-18T10:42:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/shushi_4-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը երեկ հայտարարել է, որ &#171;հոկտեմբերի 19-20-ին գրեթե պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել Ղարաբաղում մարտերը դադարեցնելու մասին, սակայն չստացվեց&#187;։ Պուտինն ասել է, որ հոկտեմբերին համոզել էր Ալիևին դադարեցնել ռազմական գործողությունները Ղարաբաղում Շուշի փախստականների վերադարձի պայմանով, սակայն Փաշինյանը, ի զարմանս իրեն, դեմ է եղել և որոշել է շարունակել պատերազմը։&#160;
Երեկ հայտարարություն է տարածել Հայաստանի Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանը. &#171;Պատերազմի չորրորդ օրը` անվտանգության խորհրդի նիստի ժամանակ ես ներկայացրեցի մեր կորուստները և ստեղծված իրադրության վերաբերյալ զինված ուժերի գնահատականը` նշելով, որ երկու-երեք օրվա ընթացքում անհրաժեշտ է միջոցներ ձեռնարկել պատերազմը կանգնեցնելու համար, հակառակ դեպքում այս ինտենսիվությամբ վարվող մարտական գործողությունների պարագայում մեր ռեսուրսները սեղմ ժամկետում կսպառվեն և յուրաքանչյուր հաջորդ օրերի ընթացքում ունենալու ենք բանակցային գործընթացի համար ավելի ոչ բարենպաստ պայմաններ: Նմանատիպ գնահատականներ ես բազմաթիվ անգամ ներկայացրել եմ նաև վարչապետի հետ շուրջօրյա աշխատանքի ընթացքում, ինչպես նաև անվտանգության խորհրդի նիստերում&#187;:
Հարց է առաջ գալիս՝ ինչո՞ւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չի համաձայնվել Պուտինի առաջարկությանը, երբ հստակ ունեցել է տեղեկատվություն Հայկական բանակի կարողությունների վերաբերյալ:
Առաջին. ամենայն հավանականությամբ, վարչապետը հույս է ունեցել, որ, այնուամենայնիվ, հնարավոր կլիներ Շուշին պահել՝ հաշվի առնելով բերդաքաղաքի անառիկության մասին համոզումն ու հայոց մեջ ընդունված հավատը: Համոզված է եղել, որ ոչ միայն հնարավոր կլիներ պահել Շուշին, այլ հենց Շուշիի մատույցներում բեկում մտցնել:
Երկրորդ. նախընտրելի է համարել թեկուզ մեծ զոհերով ու զոհողություններով և պատերազմական գործողություններով քաղաքը կորցնել, քան բանակցային ճանապարհով համաձայնություն տալ Շուշի ադրբեջանցի փախստականների վերադարձին:
Կարող են լինել այլ տարբերակներ, իսկ հարցին ամբողջական պատասխան տալու համար անհրաժեշտ է նաև Նիկոլ Փաշինյանի բացատրությունը՝ ինչպես, ինչու և ինչ հանգամանքներում է ընկել Շուշին, որը նա խորհրդարանում բնորոշեց &#171;դժբախտ,&#160;դժգույն քաղաք&#187; անունով:
Այստեղ շատ կարևոր է հիշեցնել, որ Շուշի ադրբեջանցի փախստականների վերադարձի հարցը եղել է բանակցային գործընթացի էական մասերից: Եթե &#171;ոչ պատերազմ, ոչ խաղաղություն&#187; շրջանում՝ 1994-ի մայիսից ի վեր Բաքուն պնդել է Շուշի փախստականների վերադարձը, ապա նույնը և ավելի ագրեսիվ կերպով պետք է աներ պատերազմի ընթացքում, երբ ամեն օր գետնի վրա հասնում էր հաջողության և կանոնավոր ու վարձկան զորքերով մոտենում Շուշիին:
1997 թվականին դեկտեմբերին ներկայացված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի փուլային առաջարկում, որը, որոշ վերապահումներով, ընդունելի էր Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի համար, Շուշիի հետ կապված ասվում էր, որ բանակցությունների ճանապարհով պետք է կարգավորվեն &#171;ԼՂ կարգավիճակի որոշումը և Լաչինի, Շուշիի ու Շահումյանի հետ կապված խնդիրները&#187;:&#160;
Թեև հստակ չի նշվում փախստականների անունը, բայց ակնհայտ է, որ Շուշիի և Շահումյանի հարցը դրվում է մեկ հարթության մեջ: Դրանից մի քանի ամիս առաջ՝ 1997-ի հուլիսին Մինսկի խմբի ներկայացրած փաթեթային առաջարկում Շուշիի և Շահումյանի հարցը շատ մանրամասն է ներկայացված՝ 6 առանձին կետերով, մասնավորապես. կողմերը երկու հատվածներից դուրս են բերում իրենց զինված ստորաբաժանումները, տեղահանված անձինք կարող են վերադառնալ իրենց նախկին մշտական բնակության վայրերը, վերադարձած բնակիչները օգտվում են բոլոր քաղաքացիական իրավունքներից, Շուշի քաղաքի և Շահումյանի շրջանի բնակիչները կունենան երաշխավորված հասանելիություն ճանապարհների, կապի և այլ հարաբերությունների համար մնացյալ Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի հետ:
1998թ նոյեմբերին Մինսկի խմբի կողմից ներկայացված ընդհանուր պետություն անունը ստացած առաջարկներում Շուշիի և Շահումյանի մասին առանձին գլուխ էր նվիրված, որում, մասնավորապես ասվում էր. կողմերը համաձայնում են, որ բոլոր ադրբեջանցի փախստականները կարող են վերադառնալ Շուշի քաղաքի իրենց բնակատեղիները, նրանց անվտանգությունը կերաշխավորվի ԼՂ համապատասխան իշխանությունների կողմից, նրանք կունենան ԼՂ բոլոր քաղաքացիներին հավասար իրավունքներ, նույնպիսի իրավունքներ կստանան նաև հայ փախստականները` քաղաք Շահումյան վերադառնալու դեպքում, Շուշի և Շահումյան քաղաքների բնակիչները որևէ սահմանափակում չեն ունենա` օգտվելու ճանապարհներից, կապից և այլ հարաբերություններից մնացած Ադրբեջանի և ԼՂ-ի հետ:&#160;
Իսկ արդեն 2001-ին, Քի Վեսթում, Հայաստանը համաձայնություն էր տվել Շուշի ադրբեջանցիների վերադարձին: Ավելին, քննարկվել է անգամ Ադրբեջանից դեպի Շուշիի միջանցք ստեղծելու հնարավորությունը՝ Ֆիզուլի-Շուշի ճանապարհով։ Ճիշտ է, այդ միջանցքը չէր ունենալու այն կարգավիճակը, ինչպիսին ունենալու էին Ադրբեջանն ու Նախիջևանը միմյանց կապով 8 մետր լայնությամբ միջանցքը (sovereign passage) Արաքսի երկայանքով, առավել ևս՝ Հայաստանն ու Արցախը միմյանց կապող Լաչինի 20 կիլոմետր լայնությամբ միջանցքը։ &#160;
Մադրիդյան, Կազանի և մյուս նորացված փաստաթղթերում Շուշիի և Շահումյանի մասին հստակ ձևակերպումներ չկան, քանի որ դրանք ոչ թե համապարփակ առաջարկներ են, ինչպես 1997-ի փաթեթայինն ու փուլայինը, 1998-ի ընդհանուր պետությունը, 2001-ի Քի Վեսթը, այլ կարգավորման սկզբունքներ: Հետևաբար, երբ դրանք լցվեին տեքստով, Շահումյանի և Շուշիի հարցը կրկին գալու էր օրակարգ:
Իսկ ի՞նչ ունեցանք այսօր: Կորցրեցինք Շուշին կռիվներով ու հարյուրավոր զոհերով ու վիրավորներով: Այլևս հնարավոր չէ մեկ հարթության մեջ դնել Շուշիի ու Շահումյանի հարցը, քանի որ մենք պարտվել ենք պատերազմում: Մենք կորցրեցինք նաև Հադրութը, որ ԼՂԻՄ մաս էր: Ադրբեջանը ինքն է որոշելու և արդեն որոշել է, թե ինչպես պետք է կառուցի նոր ճանապարհը Ֆիզուլիից դեպի Շուշի: Լաչինի միջանցքը լինելու է ոչ թե 20 կամ ավելի կիլոմետր, այլ միայն 5:
1991-1994թթ. պատերազմում հազարավոր զոհերով, վիրավորներով ու զրկանքներով, շրջափակումների ենթարկվելով Հայաստանը կարողացել էր առավելություն ստանալ Ադրբեջանի նկատմամբ և եթե 1997-ին կամ հետագայում մենք խոհեմ լինեինք, ապա արդեն տասնամյակներ կունենայինք խաղաղություն, բաց սահմաններ, չէինք տա հազարավոր զոհեր և վերջապես կխուսափեինք 2020-ի սեպտեմբերյան աղետալի պատերազմից, որի 44 օրերին մենք կորցրեցինք ամեն ինչ կամ գրեթե ամեն ինչ՝ ստորագրելով մի փաստաթուղթ, որը ոչ թե բանակցված, այլ պարտադրված տեքստ է:
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/263928/</loc><lastmod>2020-11-16T09:02:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25350118.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախի մայրաքաղաքը կամաց-կամաց դուրս է գալիս «պաշարված քաղաքի» կարգավիճակից, բայց վերադարձը խաղաղ կյանքին դեռ շատ հեռու է, և հարցը միայն կենցաղային խնդիրները չեն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/263384/</loc><lastmod>2020-11-15T09:34:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25340194.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի թղթակիցներն այցելել են մի քանի քաղաք ու փորձել են հասկանալ՝ ինչ օգնություն է պետությունը ցուցաբերում ղարաբաղցիներին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/263298/</loc><lastmod>2020-11-14T23:37:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/20407673.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մի անգամ ասել էր, որ ինքն ու իր ՔՊ կուսակցությունը որոշել են պատկերավոր ասած` գնալ «հաջորդական սխալների» ճանապարհով՝ ազատելով իրենց «ճշտի համընդհանուր ընկալման կապանքներից»։ Մի՞թե այդ սխալները չեն, որ հանգեցրին Արցախի ներկայիս իրավիճակին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/262699/</loc><lastmod>2020-11-14T12:31:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/russian_tank_sevan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[44-օրյա պատերազմում Հայաստանն ու Արցախը պարտություն են կրել ռազմի դաշտում: Որպես հետևանք՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին պարտադրվել է փաստաթուղթ, որը նա ստորագրել է, քանի որ պարտված կողմը գլուխը կախ անում է այն, ինչ որոշում է հաղթող կողմը: Սա պետք է ընդունենք որպես դաժան իրականություն և առաջ շարժվենք՝ փորձելով որոշակի շտկումներ և բարելավումներ մտցնել արդեն բանակցային գործընթացում:
Նիկոլ Փաշինյանը կամ նրա արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականյանը չեն կարող դա անել, քանի որ հոգեբանորեն և այլ առումներով պարտված են և սպառված: Հայաստանին անհրաժեշտ են նոր բանակցողներ: Սահմանադրական ճանապարհով դեմքերի փոփոխությունից և նոր ընտրություններից հետո հնարավորություններ կան գոնե մասամբ շտկումներ ու բարելավումներ մտցնել Արցախի ինչպես տարածքային, այնպես էլ անվտանգության հարցերում:
Այդպիսի օրինակ՝ մենք ունեցել ենք ուղիղ 100 տարի առաջ, երբ քեմալական Թուրքիան Հայաստանին ու նրա ՀՅԴ-ական ղեկավարությանը պարտադրում էր Ալեքսանդրապոլի դաշնագիրը: 1920-ի ամռանը հայ պետական ու քաղաքական միտքը վարչապետ Համո Օհանջանյանի ղեկավարությամբ, փոխանակ տեսնելու ակնհայտը՝ թուրքերի պատերազմի նախապատրաստությունը, Սևրի փաստաթուղթն էր ճոճում և տոնախմբություն կազմակերպում Հայաստանի տարբեր վայրերում: 2020-ի ամռանը Նիկոլ Փաշինյանը և նրա քաղաքական թիմը, նաև նախագահ Արմեն Սարգսյանը, տեսնելով Ադրբեջանի նախապատրաստությունը նոր պատերազմին, Տավուշի հուլիսյան հաղթանակ էր տոնում Սարդարապատում՝ միաժամանակ ճոճելով Սևրի 100-ամյակի փաստաթուղթը:
Երբ 1920թ սեպտեմբերի 23-ից քեմալականները հարձակվեցին Օլթիից և մինչև նոյեմբերի 7-ը գրավեցին Սարիղամիշը, Կարսը, Իգդիր-Սուրմալուն և Ալեքսանդրապոլը՝ մինչև 30 հազար քառակուսի կիլոմետր հայկական հող, Օհանջանյանի կառավարությունը ընդունեց Քյազիմ Կարաբեքիրի վերջնագիրը և շաբաթներ անց հրաժարական տվեց: Սիմոն Վրացյանի նոր կառավարությունը երկրորդ վարչապետ Ալեքսանդր Խատիսյանին որպես բանակցող գործուղեց Ալեքսանդրապոլ, որտեղ նախ Հայաստանը հրաժարվեց Սևրի փաստաթղթից, ապա և ստորագրեց թուրքերի բոլոր պայմանների տակ:
2020-ի սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանը Թուրքիայի և վարձկան ջիհադականների օժանդակությամբ պատերազմ սկսեց և մինչև նոյեմբերի 7-ը գրավեց Ջեբրայիլը, Հադրութը, Զանգելանը, Ղուբաթլուն, Ֆիզուլին, Լաչինի մի մասը և Շուշին: Նոյեմբերի 10-ին ստորագրված փաստաթղթով հայկական ուժերը մինչև դեկտեմբերի 1-ը պետք է դուրս գան Քարվաճառից, Աղդամից և Լաչինի մնացած հատվածից: Այսպիսով, 44 օրերի ընթացքում մենք կորցնում ենք շուրջ 8 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածք, այդ թվում նախկին ԼՂԻՄ-ից Հադրութի շրջանն ամբողջությամբ և բերդաքաղաք Շուշին ու շրջակա տարածքը:
Համեմատե՛ք 1920-ի աշունը 2020-ի աշնան հետ: Կարծես մեր պարտության, դիվանագիտական տգիտության ու ազգային ողբերգության կրկնությունն ենք ապրում:
Բայց 1920-ին, այնուամենայնիվ, Հայաստանին հաջողվեց հետ ստանալ քեմալականների կողմից զավթված մի կտոր հող՝ շուրջ 1 000 քառակուսի կիլոմետր տարածք:
Շիրակի Ամասիայի շրջանը կամ տարածքը, որը պատմագրության մեջ հանդիպում է նաև Աղբաբա ձևով, 1920-ին Հայաստանի Հանրապետության, ապա և Խորհրդային Հայաստանի մաս է կազմել ուշագրավ հանգամանքների բերումով: Ինչպես իրենց հուշերում գրել են 1920-ի նոյեմբերից Ալեքսանդրապոլում թուրքերի՝ Քյազիմ Կարաբեքիրի հետ բանակցություններ վարող հայ պատվիրակները, թուրքերը մտադիր էին նաև տիրանալ Աղբաբային:
Թուրքերը, սակայն, Աղբաբայի շրջանը՝ շուրջ 1 000 քառակուսի կիլոմետր տարածք, զիջեցին հայերին: Այդ զիջումը բացատրվում էր ոչ միայն հանուն հայ-թուրքական բարեկամության ապագայով, այլ նրանով, որ բոլշևիկներն ու քեմալականները արդեն պայմանավորվել էին, որ Սուրմալուն կանցնի թուրքերին, որի դիմաց թուրքերը պետք է հրաժարվեին Բաթումի շրջանից՝ հօգուտ ապագա Խորհրդային Վրաստանի: Բայց քանի որ Սուրմալուն տարածքով ավելի մեծ էր Բաթումի շրջանից, այդ տարբերությունը լրացնելու համար թուրքերը զիջեցին Ամասիան:
Այսպիսով, 1920-ի աշնանը պարտված և կապիտուլյացիայի ենթարկված Հայաստանը կարողացավ գոնե հետ ստանալ 1 000 քառակուսի կիլոմետր հող, թեև կորցրել էր 30 հազար քառակուսի կիլոմետր՝ այսօրվա ՀՀ-ի չափ տարածք:
Հնարավո՞ր է արդյոք, որ այսօր պարտված և կապիտուլյացիոն փաստաթուղթ ստորագրած Հայաստանը բանակցություններում ի վիճակի լինի շտկումներ ու բարելավումներ մտցնել: Դա կախված է մի շարք հանգամանքներից և իրողություններից: Այո՛, հնարավոր է, և պետք է դիվանագիտական ու քաղաքական լրջագույն ջանքեր ներդնել և փորձել հետ ստանալ ու պահել գոնե նվազագույնը:&#160; Նիկոլ Փաշինյանի և Զոհրաբ Մնացականյանի հետ դա գրեթե անհնար է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/262622/</loc><lastmod>2020-11-14T09:36:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/9334153.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խաղաղ օվկիանոսի ափին` Ամերիկայի Վենտուրա փոքրիկ քաղաքում, մահացել է Վովա Նազարյանը։ Նա մեկն էր խորհրդային տարիների այն լեգենդար հեռուստահաղորդավարներից, որոնց ամեն երեկո սպասում էր ողջ հայ ազգը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/262485/</loc><lastmod>2020-11-13T23:51:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_10.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_1-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/Screenshot_3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերում տեսանյութեր են տարածվում, որտեղ մի խումբ կանայք «ֆեյքերի բուծարան» են բացահայտում՝ պնդելով, թե նրանք Փաշինյանի ֆեյքերն են: Օգտատերերի մի մասը համակարծիք է նրանց հետ, մյուս մասը համոզված է, որ իրականում Քոչարյանինն են: Մենք փորձեցինք պարզել, թե ինչով են զբաղված գրասենյակի աշխատակիցները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/261498/</loc><lastmod>2020-11-13T09:56:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/mit_areg_danagoulian_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արեգ Դանագուլյան, միջուկային ֆիզիկոս, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (MIT)
Վերջապես ավարտվեց պատերազմը: Այս պատերազմում մեր կողմը տարավ որոշ փայլուն հաղթանակներ` հակառակորդին հսկայական կորուստներ պատճառելով, բայց նաև կրեցինք ցավալի պարտություններ: Երկար ժամանակ կպահանջվի պատերազմի փորձը ուսումնարիրելու համար, բայց այսօր արդեն որոշ ուրվագծեր պարզ են դառնում:&#160; Մեր կորուստներից մեծագույն մասը կապված է մեր կողմի տեխնիկական թերությունների և հակառակրոդի տեխնիկական առավելությունների հետ: 5-րդ սերնդի զինտեխնիկան փաստորեն որոշեց այս պատերազմի ելքը:
Հայաստանը և Սփյուռքը ունեն&#160;գիտական բազա և գիտնականների մեծ համայնք, որը կարող է և պետք է մասնակցի պաշտպանության տեխնիկական ուժեղացման գործում:
Միանգամից խոստովանեմ` ես խաղաղության մեծ կողմնակից եմ: Անգամ կասեի` պացիֆիստ եմ: Որպես ֆիզիկոս ես աշխատում եմ միջուկային զինաթափման բնագավառում: Բայց նաև քաջ հասկանում եմ մի բան` հակառակորդին մի ձեռքով ձիթապտղի ճյուղ պարզելիս մյուս ձեռքում պետք է պատրաստ ունենաս լավ սրած և կոփած թուրը: Առանց վերջինի ձիթապտղի ճյուղերը դառնում են վառարանի մթերք: Այս պատերազմում պարզվեց՝ մեր թուրը բավական կոփված չէ, իսկ այն կառավարող ձեռքը` ոչ բավական մարզված: Սա հրատապ խնդիր է, որ պետք է ստանա շտապ լուծումներ &#160;ինչպես կարճաժամկետ, այնպես էլ ավելի երկարաժամկետ հեռանկարում:
Մի քանի օրինակ 
Այս պատերազմում Ադրբեջանը արդյունավետ գործածեց թուրքական Բայքար Դիֆենս ընկերության Բայրաքթար ՏԲ2 մարտավարական ԱԹՍ-ը` թիրախավորելով մեր տանկային շարասյուններին, փոխադրամիջոցներին և կենդանի ուժի կուտակումներին:&#160; ՏԲ2-ի աշխատանքի որոշ մանրամասներ հայտնի են: Այն գործածում է լազերային նշանակող (laser designator)`թիրախը ինֆրակարմիր (ԻԿ) լազերային բծով &#171;լուսավորելու&#187; համար: ՏԲ2-ը գործածում է Ռոքեթսան ՄԱՄ-Լ և ՄԱՄ-Ս կառավարվող ռումբեր`որոնք ունենալով ԻԿ կամերա, &#171;տեսնում&#187; են բիծը և շտկում են իրենց անկման հետագիծը՝ մեծ ճշտությամբ խոցելով թիրախը: Հիմնական թիրախը տանկի թույլ զրահավորված &#171;կտուրային&#187; հարթակն է: Բազմաթիվ այլ մանրամասներ կան, որոնք ես այստեղ չեմ կարող քննարկել: Իմանալով հայտնի և անհայտ, բայց կանխատեսելի մանրամասներ և նրանց հետ կապված ֆիզիկական և մաթեմատիկական սահմանափակումները, կարելի է ինչ-որ կերպ հակազդել ռումբի կառավարմանը և անձնակազմի/զրահատեխնիկայի թիրախավորմանը:
Մի քանի կոնկրետ օրինակներ: Լազերային փնջի արտացոլումը դիֆուզ է և նկարագրվում է Լամբերտյան օրենքով: Արդյոք կարելի՞ է &#171;մարել&#187; այս արտացոլումը` ԻԿ կլանող նյութերով: Թիրախավորումը նաև անհնար կդառնա, եթե արտացոլումը ոչ-թե դիֆուզ է, այլ հայելային է․ կարո՞ղ ենք արդյոք ծածկել զրահը հայելային մակերևույթով:
Եվ վերջապես՝ ուրիշ ի՞նչ հնարավորություններ կարող են լինել, օրինակ` թիրախավորումը խափանելու ակտիվ մեթոդներով:&#160;
Այստեղ պետք է հասկանալ, որ ռազմական տեխնոլոգիայում &#171;մոգական&#187; բաներ չկան:&#160; Գործածված մեթոդաբանությունները նույնպես շատ տարածված են էքսպերիմենտալ ֆիզիկայի և &#171;կենցաղային&#187; էլեկտրոնային ինժեներիայի տարբեր բնագավառներում:&#160; Ավելին, ըստ որոշ տեղեկությունների՝ գործածվում են բավականին հնացած մեթոդներ:&#160; Այս մեթոդների արդյունավետությունը տանկային միավորումների դեմ ոչ թե գալիս է նրանց արդիականությունից, այլ նրանից, որ Տ-72 տանկը (օրինակի համար) է՛լ ավելի հնացած է, քան վերոհիշյալ լազերային նշանառման մեթոդները: Այս հանգամանքը մեզ պետք է խրախուսի. հավանաբար կլինեն տարբեր, մեզ հասանելի ժամանակակից, բայց էժան տեխնիկական մեթոդաբանություններ, որոնցով կարող ենք զգալիորեն նվազեցնել ԱԹՍ-ի հարվածային արդյունավետությունը:
Իսկ ինչ եմ արել ես
Իսկ ինչ եմ արել ես` հայ գիտնականս, այս վերջին ծանր պատերազմի ժամանակ:&#160; Պատերազմի առաջին օրերին ես իմ տեղը պարզապես չէի կարողանում գտնել: Դիտում էի հակառակորդի տարածած ԱԹՍ-ային հարվածների դաժան տեսահոլովակները, որտեղ երևում էր, թե ինչպես են զոհվում մեր ազգի լավագույնները: Ու գիշերները չէի կարողանում քնել: Հետո սկսեցի մտածել, թե ինչպես է աշխարում լազերային թիրախավորումը: Միանգամից մի-քանի մտահղացում ունեցա, որոնք, գորածելով շատ պարզ ու կարևորը էժան տեխնիկական մեթոդներ, կկարողանային մեր զինվորներին տալ վտանգի զգուշացման վաղաժամ ազդանշան:
Արագ կառուցեցի մի կոպիտ պրոտոտիպ: Այստեղ խորհրդակցվեցի մի քանի ծանոթ մասնագետ ֆիզիկոսների հետ: Կապվեցի հայաստանյան մի քանի գիտնական և ինժեներ ընկերներիս հետ, և սկսվեց այս նախագծի արագ զարգացումը: Ընդամենը քսան օրում կառուցեցին մի քանի կատարարելագործված պրոտոտիպներ, որոնք անցան թեստավորում դաշտային պայմաններում: Համոզված եմ, որ դրանք շուտով կվերածվեն աշխատող արտադրանքի, և հույս ունենք, որ ՊՆ-ի օգնությամբ կտարածվեն մեր զինված ուժերում: Միայն այս հասարակ՝ փոքր (10 սմ չափսի) և էժան ($5-10) սարքը կկարողանա ապագա առճակատման դեպքում փրկել հարյուրավոր կյանքեր: Այս ընթացքում մենք տեսանք, թե ինչպես էլեկտրոնային ինժեներները, IT մասնագետները, ֆիզիկոսները և զինվորականները միասին աշխատեցին՝ մի խնդրի լուծման ուղղությամբ: Եվ այն արդյունք տվեց: Եվ ավելին ասեմ՝ սա ընդամենը սկիզբն է: Դեռ կան շատ, շատ ուրիշ հնարավորություններ, որոնք մենք գտանք մեր աշխատանքի ժամանակ: Դրա մասին մեկ ուրիշ անգամ:

Գիտնականներն ու ինժեներները պետք է մնան ռազմական նշանակության խնդիրների վրա աշխատելու համար: Ինժեներական ամեն մի նման գյուտը կարող է հարյուրավոր զինվորների կյանք փրկել և թշնամուն տալ մեծ կորուստներ

Նաև պետք է նշեմ որ այս ընթացքում առերեսվեցինք մի լուրջ խնդրի, որը մոտս ահավոր վրդովմունք առաջացրեց: Այս աշխատանքի ժամանակ իմացանք, որ մեր ինժեներներից մի քանիսը զորակոչվեցին առաջնագիծ: Սա սարսափելի սխալ է և ի ցույց է դնում ՊՆ-ի կարճատեսությունը: Գիտնականներն ու ինժեներները պետք է մնա(յի)ն ռազմական նշանակության խնդիրների վրա աշխատելու համար: Ինժեներական ամեն մի նման գյուտը կարող է հարյուրավոր զինվորների կյանք փրկել և թշնամուն տալ մեծ կորուստներ: Այսպիսով մեկ լավ ինժեները հարյուրավոր զինվորների գործ կարող է կատարել: Որպես պատմական օրինակ՝ 1941-ին ԽՍՀՄ-ի համար անգամ ամենահուսահատ օրերին գիտնականները ռազմաճակատ չէին ուղղարկվում:&#160; Գիտնականների առջև դրվեցին խնդիրներ, ինչի արդյունքում նրանք ԽՍՀՄ-ին տվեցին արդիական այն զենքը, որը թույլ տվեց պարտության մատնել մինչև ատամները զինված գերմանական զորքին: Նրանք պատերազմից հետո ստեղծեցին խորհրդային միջուկային զինանոցը:
Եթե ոգևորված ընթերցողը այստեղ ուզում է մեկնաբանել &#171;վայ, հայ գիտնականներ ջան, մեր հույսը դո՛ւք եք&#187;, ապա միանգամից կտրեմ այդ ոգևորությունը` ո՛չ, այս գործը շատ մեծ է, և հետևաբար մեզ հարկավոր է բոլորի՛ օգնությունը: Այո՛, սիրելի ընթերցող, նաև քո՛ օգնությունը: Հայաստանի ամեն քաղաքացի կարող է և պե՛տք է մեզ օգնի այս գործընթացում: Ինչպե՞ս: Այդ&#160;մասին հաջորդ հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/257693/</loc><lastmod>2020-11-10T11:19:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/18323839.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Էրդողանի և Պուտինի հեռախոսազրույցի «մանրամասների» մասին СNN Turk-ի տեղեկատվական արտահոսքին դժվար է հավատալ, հատկապես ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովի զուսպ մեկնաբանությունից և մի շարք էական հակասություններից հետո:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/257147/</loc><lastmod>2020-11-09T15:25:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/36-5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[36]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/256824/</loc><lastmod>2020-11-09T12:23:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/shushi_kh-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախում շարունակվող պատերազմին զուգահեռ ընթանում է դիվանագիտական աշխատանք ռազմական գործողությունները դադարեցնելու և ղարաբաղյան հակամարտությանը լուծում տալու ուղղությամբ։
Միջազգային միջնորդները, տարածաշրջանային և համաշխարհային կենտրոնները միշտ են եղել ներգրավված, սակայն այսօր առավել քան երբեք, հիմնական խաղացողներն են Ռուսաստանը և Թուրքիան։
Երկուսն էլ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ են, Ռուսաստանը՝ համանախագահ ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի հետ, Թուրքիան՝ ոչ։
Անդրկովկասը Ռուսաստանի կենսական շահերի գոտի է, և Մոսկվան միշտ պատրաստ է եղել անել ավելին, քան Մինսկի խմբի անդամ կամ որևէ այլ պետություն։ Եվ արել է․ 1994-ին ղարաբաղյան հակամարտության գոտուն բերել է կամ պարտադրել է խաղաղություն, նույնն արել է 2016-ի ապրիլին, իսկ այսօր, Թուրքիայի հետ միակ ուժն է, որ կարող է կանգնեցնել պատերազմը։ Պատերազմը կարող էր կամ է կանգնեցնել նաև Հայկական բանակը։
Որևէ միջնորդություն, բնականաբար, գին ունի, և այդ գինը վճարում են հակամարտության մեջ ուղղակիորեն ներգրավված կողմերը, երբ նրանք չեն ցանկանում գնալ արժանապատիվ խաղաղություն գտնելու ճանապարհով։
Հայաստանն այսօր կանգնած է բարդագույն ընտրության ճանապարհին։ Լուծումները, ընդհանուր առմամբ, շատ չեն այլևս։
Առաջին․ Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը կարողանում են համախմբվել, ցավալի հարվածներ հասցնել Ադրբեջանին, որը կստիպի Իլհամ Ալիևին հրաժարվել մաքսիմալիստական ախորժակից։ Այսպիսով, պատերազմը շարունակվում է, և ադրբեջանական բանակը մղվում է ելման դիրքեր։
Երկրորդ․ Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը, հաշվի առնելով ստեղծված իրավիճակը, համաձայնում են ռուս-թուրքական պայմանավորվածություններին։
Անշուշտ, կարելի է ներկայացնել այլ տարբերակներ ևս, այդ թվում՝ տեսական, ցանկալի, երազային, սակայն այսօր դրա ժամանակը չէ։
Ռուսական և թուրքական, ինչպես նաև միջազգային լրատվամիջոցներում շրջանառվում են կարգավորման նոր տարբերակներ։ Հաշվի առնելով բարձր մակարդակի ռուս-թուրքական հեռախոսային շփումները, թուրք-ադրբեջանական և հայ-ռուսական խորհրդակցությունները, թվում է, խոսք է գնում արդեն մանրամասների շուրջ։
1994-ի մայիսյան զինադադարից ի վեր այսօր քննարկվող տարբերակը վատագույնն է։ Եթե նախկինում՝ 1997-ի փաթեթային և փուլային, 1998-ի Ընդհանուր պետություն, 2001-ի Քի Վեսթ, ապա 2004-ին սկիզբ դրված պրահյան գործընթացը (2006-ի Ռամբույե, 2007-ի Մադրիդյան, 2011-ի Կազան և 2017-ի վերջին սևագիր) ենթադրում էր հինգ կամ վեց շրջանի վերադարձ առաջին փուլում, ապա այսօր Ադրբեջանը պահանջում է ավելին։
Պատճառը պարզ է․ սեպտեմբերի 27-ից ի վեր ադրբեջանական բանակը հասել է զգալի հաջողության։ Փաստացի, այսօր ադրբեջանական բանակը ամբողջապես կամ մասմաբ վերահսկողություն է հաստատել Ջեբրայիլի, Զանգելանի, Կուբաթլուի և Հադրութի, ինչպես նաև Շուշիի շրջանների հատվածներում։
1991-1994-ի պատերազմի շրջանում ևս, երբ Ադրբեջանը հասնում էր ռազմական հաջողության, հրաժարվում էր բանակցել, հենց որ հայկական կողմն էր առավելություն ունենում, Բաքուն ցանկություն էր հայտնում անգամ պաշտոնական Ստեփանակերտի հետ խոսել, ընդ որում՝ ուղիղ և ոչ Երևանի միջոցով։
Մեր ունեցած տեղեկություններով, որոնք հաստատվում են նաև լրատվամիջոցներ սպրդող լուրերով, այսօր ռուսներն ու թուրքերը աշխատում են մի սևագրի վրա, որը, ինչպես նշեցինք, վատագույնն է նախկիում արված բոլոր առաջարկներից։ Ալիևը պահանջում է ոչ միայն նախկին ԼՂԻՄ-ից դուրս գտնվող շրջանները, որոնց մի մասը արդեն իսկ ռազմական ճանապարհով կարողացել է նվաճել, այլև Շուշին։ Ադրբեջանը պատրաստ է Հայաստանը Արցախին կապող միջանցք տրամադրել, սակայն պահանջում է նաև միջանցք (անվտանգ ճանապարհ), որով կկարողանա անարգել կապվել Նախիջևանի հետ Հայաստանի տարածքով։
Արցախի կարգավիճակի խնդիրը, թվում է, այս պահին, թողնվում է ապագային, և առաջնային է դառնում անվտանգության խնդիրը։ Խոսքը խաղաղապահ առաքելության մասին է, որը, ինչպես նախկինում, լրջորեն ցանկություն են հայտնել իրականացնել երկու պետություններ՝ Ռուսաստանը և Թուրքիան։ Առաջինին միշտ դեմ է եղել Ադրբեջանը, երկրորդին՝ Հայաստանը։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մի քանի անգամ հրապարակավ կողմ է արտահայտվել ռուսական խաղաղապահ առաքելությանը։ Ադրբեջանը, թվում է, դեմ էր։ Սակայն եթե Թուրքիան է այսօր տոն տալիս Բաքվին որոշումներ կայացնելու հարցում, ապա Ալիևը կարող է իր դիրքորոշումը փոխել։
Այս դեպքում, փաստացի արդեն խոսքը ղարաբաղյան հակամարտության շրջանը ազդեցության գոտիների բաժանելու տարբերակի մասին՝ ռուսական և թուրքական։
Դիվանագիտությունը ունի չարություն։ Երբ դու չես խոսում քո ոխերիմ հակառակորդների, այդ թվում՝ Թուրքիայի հետ, ապա դա կանեն այլոք։
Այսօր, փաստացի, հայերի և ադրբեջանցիների փոխարեն խոսում են ռուսներն ու թուրքերը։
Սա նորություն չէ մեր պատմության համար։ Մոտավորապես այդպես է եղել նաև 1920-ի աշնանը՝ ուղիղ 100 տարի առաջ այս օրերին։
Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/255988/</loc><lastmod>2020-11-08T09:36:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25163116-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին շաբաթների իրադարձությունները կրկին հիշեցրին, որ «քաղաքական իսլամը» հայերի, հույների և աջակողմյան եվրոպացիների հորինածը չէ։ Իրար հաջորդած ահաբեկչությունները բոլորին մտահոգեցին։ Կառավարության որոշմամբ արգելվեց «Գորշ գայլերի» գործունեությունը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/255218/</loc><lastmod>2020-11-07T09:35:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/23949058.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի սյունակագիր Սերգեյ Բաբլումյանն իր հոդվածում անդրադարձել է գերմանացի լրագրող Մագդա Նեյմանի  «Հայերը» գրքին, որում հեղինակը պատմել է պարսիկների, թուրքերի, թուրքմենների և Միջին Ասիայից այլ եկվորների դեմ հայերի մղած պայքարին ու մեր ազգային հատկանիշներին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/255156/</loc><lastmod>2020-11-07T08:27:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25140289-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կոլորիտային, զբոսաշրջիկներով լի, խիտ բնակեցված. այսպիսին են հիշում Ստեփանակերտը նրա բնակիչները։  Արցախում հակամարտության սրացումից հետո քաղաքն ամբողջությամբ փոխվել է։ Ցուցափեղկերը չկան, սրճարաններն ու ռեստորանները փակվել են, փողոցները` դատարկվել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/252959/</loc><lastmod>2020-11-05T00:39:47+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/250447/</loc><lastmod>2020-11-03T08:37:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/25148416.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ձեզ ենք ներկայացնում Արցախում հայ մարտիկների չորքոտանի ընկերներին։ Նրանք զինվորների հետ կողք–կողքի կանգնած են առաջնագծում` կրակի տակ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/250407/</loc><lastmod>2020-11-03T08:08:23+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/249242/</loc><lastmod>2020-11-02T09:55:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/24681526.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը խորհրդածում է այն մասին, թե ով է թիկունքում ավելի օգտակար, քան առաջնագծում։ Հայրենական մեծ պատերազմի պատմությունը բազմաթիվ անգին օրինակներ է պահպանում, որոնք արժե հիշել Արցախում իրավիճակի սրման այս օրերին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/248907/</loc><lastmod>2020-11-02T00:54:13+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/248915/</loc><lastmod>2020-11-01T17:43:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/24519009.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հասարակությունում շարունակվում են Լեդի Գագայի «9/11» տեսահոլովակի քննարկումները։ Արցախյան պատերազմի ֆոնին շատերն են փորձում խորհրդանիշներ գտնել այդտեղ։ Բայց արժե՞ տեսահոլովակին այդպիսի նշանակություն տալ՝  պատմում է էզոթերիկ Գուրգեն Հովհաննիսյանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/248678/</loc><lastmod>2020-11-01T13:09:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/11/96-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[96]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/247876/</loc><lastmod>2020-10-31T12:22:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/79-28.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[79]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/247748/</loc><lastmod>2020-10-31T10:25:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/putin_vladimir_russia.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը, միջազգային ընկալման տեսանկյունից, ունի չորս հիմնական առանցքային կետ.
1. Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակ կամ միջանկյալ կարգավիճակ,
2. նախկին ԼՂԻՄ-ից դուրս գտնվող և Արցախի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներ,
3. փախստականներ և ներքին տեղահանված անձինք,
4. անվտանգություն, որ առաջին հերթին նշանակում է բազմազգ խաղաղապահ առաքելություն:
Սեպտեմբերի 27-ի ադրբեջանա-թուրքա-ահաբեկչական հարձակումից ի վեր ներհայկական, իշխանական դիսկուսրսում առաջին պլան է մղվել խաղաղապահների թեման: Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաները մի քանի անգամ հրապարակավ հայտարարել են, որ կողմ են ռուս խաղաղապահների ներկայությանը, սակայն հակամարտության բոլոր կողմերը պետք է դրան համաձայն լինեն:
Զուտ հոգեբանական իմաստով, քանի դեռ պատերազմի մեջ ես, այնքան էլ շահեկան չէ այդ թեման անդադար արծարծել: Դա կարող է հակառակորդի և հակառակորդների մոտ ընկալվել թուլության նշան, մանավանդ որ 1994-ից ի վեր հպարտորեն հայտարարել ենք, որ այս հակամարտությունը աշխարհի այլ հակամարտություններից տարբերվում է նրանով, որ զինադադարը պահպանվում է ուժերի հավասարակշռության շնորհիվ, ինչը իրականություն է:
Ոչ միայն հակամարտության կողմերը, այլև ԵԱՀԿ-ն ու նրա եռանախագահությունը պետք է իրենց համաձայնությունը տան: Խաղաղապահների մանդատից, կազմից բացի առաջնային է նաև, թե որտեղ են նրանք տեղակայվելու:
Ռուս խաղաղապահների թեման լրջորեն քննարկվել է մինչև 1994-ի վերջերը և այն ժամանակներից, երբ շրջանառության մեջ դրվեց հակամարտության կարգավորման ռուսական կամ Լավրովի պլանը՝ 2016-ի Ապրիլյան քառօրյայից հետո:
Մինչև 1994-ի Բուդապեշտի ԵԱՀԿ գագաթաժողովը Ռուսաստանը ձգտում էր միայնակ խաղաղապահ առաքելություն իրականացնել, ինչը նրան հաջողվել էր Աբխազիայում: 1994-ի սեպտեմբերին ԱՊՀ մանդատով ռուսական խաղաղապահները մտան վրաց-աբխազական հակամարտության գոտի: Նույնը Մոսկվան փորձում էր անել Լեռնային Ղարաբաղում, որտեղ մայիսին կարողացել էր անժամկետ զինադադարի համաձայնագիր կնքել երեք կողմերի՝ Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի հետ:
1994-ի ԵԱՀԿ Բուդապեշտի գագաթաժողովի եզրափակիչ փաստաթղթերով, ինչպես նաև 1997-ից ի վեր հակամարտության կողմերին ներկայացված կարգավորման առաջարկներով՝ Փաթեթային, Փուլային, Ընդհանուր պետություն, Քի Վեսթ, Մադրիդյան և նրանից ածանցյալ Կազան, ենթադրվում է խաղաղապահների մուտք տարածաշրջան։
Բուդապեշտում 1994-ի դեկտեմբերին, ի հեճուկս Ռուսաստանի, ընդունվեց ԼՂ հակամարտության գոտի միջազգային խաղաղապահ ուժեր մտցնելու առաջարկը։ Ի կատարումն Բուդապեշտի գագաթաժողովի որոշումների, ստեղծվեց ԵԱՀԿ Բարձր պլանավորման խումբը (OSCE High Planning Group), որը մշակեց և կողմերին ներկայացրեց խաղաղապահության չորս առաջարկներ։ Դրանք սակայն, ինչպես կարգավորման համապարփակ առաջարկները, չեն ընդունվել մինչև այսօր կողմերից մեկի, մյուսի կամ երրորդի մերժման պատճառով։
1994-ի մայիսյան զինադադարից ի վեր հակամարտության գոտում խաղաղապահներ տեղակայելու իրական ցանկություն հայտնել է միայն երկու պետություն՝ Ռուսաստանը և Թուրքիան։ Ադրբեջանը կտրականապես դեմ է եղել ռուսական (Ադրբեջանում Խորհրդային Միությունից մնացած ռուսական ռազմական ներկայությունը վերացել է 1993-ին), իսկ Հայաստանը՝ թուրքական խաղաղապահությանը։
Հակամարտության կողմերի և ԵԱՀԿ քննարկումներում խաղաղապահության թեման եղել է ամենազգայուններից: Նշվել է, որ խաղաղապահ առաքելության մեջ չեն կարող լինել Մինսկի եռանախագահությունը ներկայացնող կենտրոնները՝ Ռուսաստանը, Ֆրանսիան և Միացյալ Նահանգները, ինչպես նաև տարածաշրջանի ծանրքաշային պետությունները՝ Թուրքիան ու Իրանը:
Ավելի շատ խոսվել է համեմատաբար չեզոք, եվրոպական երկրների խաղաղապահության նպատակահարմարության մասին՝ Շվեյցարիա, Ավստրիա, Շվեդիա, Ֆինլանդիա:
Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/246325/</loc><lastmod>2020-10-30T08:54:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/22316618-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Էրդողանը, որը սովորել է բարեհաջող խուսանավել Սցիլլայի և Քարիբդայի (հին հունական դիցաբանությունում՝ ծովային հրեշներ-խմբ.) միջև, Արցախի շուրջ ստեղծված իրավիճակում անհարմարավետություն է զգում։ Չէ՞ որ հիմա նա փորձում է դուրս գալ անձամբ Ռուսաստանի դեմ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/245011/</loc><lastmod>2020-10-29T09:42:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/1-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երեկ ադրբեջանական սոցիալական ցանցերում՝ լրագրողների, փորձագետների ու միջազգային կառույցների հետ համագործակցող հանրության շրջանում քննարկվել է ՍիվիլՆեթի իմ վերջին սյունակը, որը վերաբերում էր Արցախյան հակամարտության երեք մակարդակներին և Թուրքիայի ու ահաբեկիչների ներգրավվածությանը: Այս մարդիկ գուգլ-թրանսլեյթ ծրագրով թարգմանել են իմ գրությունը և կանգ առել այն հատվածի վրա, որը դարձրել եմ վերնագիր և որը, մեծ հաշվով, ուղղակի կապ չունի, հոդվածի ընդհանուր բովանդակության հետ:
Ահա այդ հատվածը.
Միջազգային դիվանագիտությունը օգտակար կարող է լինել միայն այն ժամանակ, երբ Հայկական բանակը կարողանա ցավալի հարված հասցնել Ադրբեջանին, նրան կանգնեցնել և հետ մղել ելման բնագծեր: Քանի դեռ Ադրբեջանը զգում է, որ կարող է հաջողության հասնել ռազմի դաշտում, անկախ զոհերի թվից ու բանակի մաշվելուց, կանգ չի առնելու:
Իլհամ Ալիևը և Ադրբեջանը կարիք ունեն ցավալի, շատ ցավալի հարվածների: Քանի դեռ ադրբեջանական էյֆորիան չի վերածվել մարդկային մեծածավալ ողբերգության, Բաքուն չի սթափվելու:
Ադրբեջանցիները նաև քննարկել են այն հարցը, թե ինչպե՞ս է հնարավոր իմ նման մեկին հրավիրել տարբեր միջազգային խորհրդաժողովների և քննարկումների:
Ճիշտ է, վերջին 20 տարիներին ես բազմիցս եմ հրավիրվել Արցախյան հակամարտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների թեմաներով քնարկումների աշխարհի տարբեր մայրաքաղաքներ: Հրավերների մեծագույն մասը մերժել եմ, քանի որ անիմաստ եմ համարել:
Բայց նաև ընդունել եմ մի շարք հրավերներ: Օրինակ, տարիներ առաջ ընդունել եմ Չեթեմ Հաուսի առաջարկը և ելույթ եմ ունեցել Լոնդոնի այդ նշանավոր թագավորական կենտրոնում: Ընդունել եմ Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարության հրավերը և ելույթ ունեցել անձնակազմի համար: Ընդունել եմ Ռուսաստանի Գորչակով ակումբի հրավերը և ելույթ ունեցել Մոսկվայում: Եվ վերջապես, մի քանի տարի ներգրավված եմ եղել Արցախի մասին երեք մասից կազմված ֆիլմի ստեղծման աշխատանքներում:
Իմ լրագրողական և փորձագիտական գործունեության ընթացքում ես փորձում եմ հավատարիմ մնալ մասնագիտական սկզբունքներին ու էթիկային, անգամ երբ դա վերաբերում է Արցախյան հակամարտությանն ու հայ-թուրքական հարաբերություններին, անգամ պատերազմների օրերին: Այդ պատճառով, ավելի հաճախ ենթարկվել եմ ի՛մ հայրենակիցների հարձակումներին ու թիրախավորումներին, ինչպես եղավ մի քանի օր առաջ, երբ մասամբ գրեցի պատերազմի այս օրերին մեր տարածքային կորուստների մասին:
Ես ուզում եմ կրկնել այն, ինչ ասել եմ երեկվա հոդվածում. Ալիևը և Ադրբեջանը, այո՛, կանգ չեն առնելու, քանի դեռ ցավալի հարված չեն ստացել:
Իլհամ Ալիևը, Ադրբեջանն ու ադրբեջանցիները թուրքերի և ահաբեկիչների հետ նպատակ ունեն գրավել Արցախը և սպանել ու դեպորտացիայի ենթարկել նրա ԲՈԼՈՐ բնակիչներին:
Տարիներ առաջ մի միջազգային քննարկման ընթացքում ասել եմ, որ հաջորդ ցեղասպանությունը կարող է տեղի ունենալ Արցախում՝ մատնանշելով Ադրբեջանում հայատյացության պետական մակարդակի բարձրացնելը, պատերազմական ու ռազմատենչ հռետորաբանությունը, միլիարդավոր դոլարների զենքեր գնելը, Ռամիլ Սաֆարովի հերոսացումը և բազմաթիվ այլ տխրահռչակ դեպքեր:
Ադրբեջանցիները արդեն մեկ ամսից ավելի կրակ են թափում Ստեփանակերտի ու Արցախի տասնյակ քաղաքների ու գյուղերի քաղաքացիական օբյեկտների վրա: Երեկ նրանց թիրախում ծննդատունն էր և Շուշին:
Հադրութում երկու քաղաքացիական անձանց գնդակահարությանը ի՞նչ անուն տանք: Շուշիի Ղազանչեցոց Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին երկու անգամ ռմբահարելուն ի՞նչ անուն տանք: Գերիների ու քաղաքացիական անձանց գլխատելուն ի՞նչ անուն տանք:
Այսօր, հենց այս պահին էլ համոզված եմ, որ եթե մենք չկարողանանք պաշտպանվել, ապա աշխարհի աչքի առաջ կարող է տեղի ունենալ հայ ժողովրդի նոր ցեղասպանություն: Այն կանխելու միակ ճանապարհը մեզ պարտադրված պատերազմում չպարտվելն է:
Սա դաժան, արյունալի պատերազմ է, որը մտել է մեր բոլորի տները՝ լինենք լրագրող, հացթուխ, վարորդ կամ զինվորական:
Եվ վերջում. ես հրաժարվելու եմ մասնակցել որևէ միջազգային քննարկման, քանի դեռ Ադրբեջանի սանձազերծած այս պատերազմը, որին ներգրավված են Թուրքիան ու ջիհադիստ-ահաբեկչական խմբավորումներ, կանգ չի առել և այո՛, կանգ չի առնի, քանի դեռ Ալիևն ու Ադրբեջանը չեն ստացել ցավալի, շատ ցավալի հարվածներ, քանի դեռ ադրբեջանական հանրությունը էյֆորիկ ցնծություն է ապրում, իսկ լրագրողները, փորձագետներն ու միջազգային հանրության հետ համագործակցող ադրբեջանցիները, ինչպես 2016-ի ապրիլին, կոչ են անում հրթիռահարել Ստեփանակերտը: Ու այս մարդիկ նեղսրտում են, որ մենք ունենք պաշտպանվելու, հարձակումը կանխելու, ապա և ցավալի հարված հասցնելու իրավունքը:
Այսօր, հոկտեմբերի 29-ի կեսօրին, պետք է մասնակցեի Վրաստանի պաշտպանության նախկին նախարար Թինաթին Խիդաշելու կազմակերպած քննարկմանը, սակայն առավոտյան տիկնոջից ներողություն եմ խնդրել և հրաժարվել:
Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/243778/</loc><lastmod>2020-10-28T11:09:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/120998412_3307735469262590_8821070247152078761_o-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախյան հակամարտությունը և նրա հնարավոր կարգավորումը ընթացել է երեք մակարդակներում. առաջին (տեղական)` Հայաստան, Արցախ և Ադրբեջան, երկրորդ (տարածաշրջանային)՝ Ռուսաստան, Իրան և Թուրքիա, երրորդ (համաշխարհային)՝ Ռուսաստան, Ֆրանսիա (ԵՄ) և Միացյալ Նահանգներ:1991-1994 թթ տևած շուրջ 1000 օրերի, 2016 թ. Ապրիլյան քառօրյայի, ինչպես նաև ամբողջ միջազգային բանակցային գործընթացի ժամանակ, որ սկիզբ է առել 1991-ի սեպտեմբերից, այս բոլոր երեք մակարդակները տարբեր չափումներով ներգրավվածություն են ունեցել:Այսպես, 1991-1994թթ պատերազմի տարիներին ռազմական գործողություններն ընթանում էին Արցախի ու Ադրբեջանի, բայց նաև Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև պետական սահմանի երկայնքով, ինչպես նաև՝ ոչ ուժգնությամբ և էպիզոդիկ՝ Նախիջևանի հատվածում: Երկրորդ մակարդակի խաղացողները՝ տարածաշրջանի ծանրքաշայիններ Ռուսաստանը, Իրանը և Թուրքիան, ևս ներգրավված էին՝ ուղղակի կամ անուղղակի: Ռուսաստանը զենք էր վաճառում հայերին և ադրբեջանցիներին՝ պահպանելով հավասարակշռություն, Թուրքիան բացահայտ աջակցում էր Ադրբեջանին, իսկ Իրանը պահում էր հավասար հեռավորություն հակամարտության կողմերից: Իսլամական համերաշխությունը Իրանին անտարբեր չէր թողնում Ադրբեջանի հանդեպ, մյուս կողմից՝ Թեհրանը բարեկամական դիրք էր գրավել Երևանի նկատմամբ:Ռուսաստանը խաղում էր նաև երրորդ մակարդակում Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի հետ: 1991-ի սեպտեմբերին առաջին միջնորդական առաքելությունը իրականացվեց Բորիս Ելցինի ջանքերով և Ժելեզնովոդսկում ստորագրված հուշագրով, որը սակայն կյանքի չկոչվեց: 1992-ի մարտին, երբ ձևավորվեց Մինսկի խումբը, իսկ 1997-ից ԵԱՀԿ եռանախագահությունը, Ռուսաստանը գործում էր և՛ որպես առանձին պետություն, և՛ որպես եռանախագահներից մեկը: Հենց Ռուսաստանի ջանքերով էր, որ 1994-ի մայիսին Բիշքեկում և ապա Մոսկվայում կայացած բանակցությունների արդյունքներով հաստատվեց անժամկետ զինադադար:2016-ի Ապրիլյան քառօրյայի ժամանակ ևս հակամարտությունը ընթանում էր երկու մակարդակներում. Ադրբեջանը հարձակվել էր Արցախի վրա շփման գծի ամբողջ երկարությամբ, Հայաստանը կատարում էր Արցախի անվտանգության երաշխավորի իր դերը: Երկրորդ մակարդակում Թուրքիան բացահայտ աջակցում էր Ադրբեջանին: Իրանը պահում էր դրական չեզոքություն: Ռուսաստանի միջնորդությամբ կրակը դադարեցվեց, և կողմերը վերադարձան ավելի փխրուն զինադադարի:2020-ի սեպտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Ադրբեջանը պատերազմ սկսեց շփման գծի ամբողջ երկարությամբ՝ մարտի դաշտ նետելով անօդաչու հետախուզական և հարվածային թռչող սարքեր, ավիացիա, հրետանի, հետախուզական-դիվերսիոն խմբեր: Ամենաժամակակից զենքերով Ադրբեջանը հրթիռակոծում և ռմբակոծում է Արցախի հողը: Նման փոքր տարածքում աննախադեպ ինտենսիվությամբ արդեն մեկ ամսից ավելի ընթացող պատերազմը կարող է տեղ գտնել ռազմարվեստի հատորներում: Աննախադեպ է զոհերի ու վիրավորների թիվը: Արդեն կարելի է խոսել մինչև 8 հազար զոհերի ու երկու տասնյակ հազար վիրավորների մասին: Համեմատության համար նշենք, որ 1991-1994 թթ․ պատերազմի ընթացքում հայերը տվել են մինչև 6 000, ադրբեջանցիները՝ մինչև 12 000 զոհ: Այսպիսով, եթե այդ պատերազմում հայերը օրական տվել են 6 զոհ, ադրբեջանցիները՝ 12, ապա այս պատերազմում կողմերը տալիս են օրական մինչև 300 զոհ երկու կողմերից:Շարունակվող այս պատերազմը առաջին մակարդակից հենց առաջին օրվանից տեղափոխվել է երկրորդ մակարդակ: Թուրքիան բացահայտ ներգրավված է և Ադրբեջանին աջակցում է զենքով, ռազմական հրահանգիչներով, քաղաքական ու քարոզչական դաշտում: Ավելին, Թուրքիայի անմիջական օգնությամբ Սիրիայից Ադրբեջան են տեղափոխվել հարյուրավոր ջիհադիստ-ահաբեկիչներ: Օտարերկրյա վարձկանները իրենց ներկայությունը ունեցել են նաև 1991-1994 թվականներին: Այս պատերազմի նորություններից մեկը, որ կրկին պետք է տեղավորել երկրորդ մակարդակում, իսրայելական և թուրքական անօդաչու թռչող սարքերի գործոնն է: 2016-ին ևս Ադրբեջանը օգտագործեց ԱԹՍ-ներ, մասնավորապես՝ կամիկաձեներ:Երկրորդ մակարդակում ամենակարևոր երկրորդ դերակատարը Ռուսաստանն է, որը, պահելով քաղաքական չեզոքություն, Հայաստանին օգնում է մատակարարումների հարցում: Պետք չէ այլևս թաքցնել, որ առանց Ռուսաստանի Հայաստանն ու Արցախը չէին կարող դիմադրել թուրք-ադրբեջանա-ահաբեկչական այս աննախադեպ հարձակմանը: Մենք կարող ենք անգամ խոսել Կովկասում ռուս-թուրքական proxy պատերազմի մասին:Իրանը, ինչպես նախկինում և որպես երկրորդ մակարդակում գործող տարածաշրջանի ծանրքաշային, պահում է իր չեզոքությունը, բայց նաև ակնհայտ է նրա բարեկամական կեցվածքը Հայաստանի նկատմամբ:Շարունակվող այս պատերազմում երրորդ մակարդակի պետությունները՝ համաշխարհային ուժային կենտրոնները՝ Ռուսաստան, ԵՄ և ԱՄՆ, ևս ներգրավված են: Մոսկվայի, Փարիզի ու Վաշինգտոնի երեք առանձին փորձերը՝ հասնելու հումանիտար հրադադարի, մնացին թղթի վրա, քանի որ Ադրբեջանը Թուրքիայի հրահրմամբ չի դադարեցնում ռազմական գործողությունները և արհամարհում է միջազգային հանրությանը:Միջազգային դիվանագիտությունը օգտակար կարող է լինել միայն այն ժամանակ, երբ Հայկական բանակը կարողանա ցավալի հարված հասցնել Ադրբեջանին, նրան կանգնեցնել և հետ մղել ելման բնագծեր: Քանի դեռ Ադրբեջանը զգում է, որ կարող է հաջողության հասնել ռազմի դաշտում, անկախ զոհերի թվից ու բանակի մաշվելուց, կանգ չի առնելու:Իլհամ Ալիևը և Ադրբեջանը կարիք ունեն ցավալի, շատ ցավալի հարվածների: Քանի դեռ ադրբեջանական էյֆորիան չի վերածվել մարդկային մեծածավալ ողբերգության, Բաքուն չի սթափվելու:Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/241413/</loc><lastmod>2020-10-26T12:20:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/geneva.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները և Հայաստանի ու Ադրբեջանի արտգործնախարարները համաձայնել են հանդիպել հոկտեմբերի 29-ին Ժնևում՝ քննարկելու, համաձայնեցնելու և դեռևս հաստատվելիք ժամանակացույցի համաձայն սկսելու իրագործել բոլոր անհրաժեշտ քայլերը, որպեսզի Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների կողմից ընդունված հիմնարար սկզբունքներին համապատասխան հասնեն ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը։
Եթե նախորդ երկու դեպքերի նման Ադրբեջանը հրադադարի մասին պայմանավորվածությունները օգտագործի վերադիրքավորվելու, շարունակելու լայնածավալ գրոհներն ու հրթիռա-հրետակոծությունները շփման գծի ողջ երկայնքով, ապա ժնևյան բանակցությունները կարող են դառնալ անիմաստ, թեև, մյուս կողմից, դիվանագիտական աշխատանքը պետք է անդադար պահել կենդանի, ինչպես պետք էր խնամքով վերաբերվել դրանց վերջին տարիներին:
Հրանոթները խլեցնելու լավագույն միջոցներից մեկը հենց ինտենսիվ դիվանագիտությունն է, հատկապես այսօր, երբ ԵԱՀԿ եռանախագահող պետությունների ղեկավարների՝ Վլադիմիր Պուտինի, Դոնալդ Թրամփի ու Էմանուել Մակրոնի անձնական և համատեղ ջանքերով են ընթանում կրակի դադարեցման փորձերը:
Ռազմի դաշտում պատերազմի չորս շաբաթների արձանագրած առավելությունը Ադրբեջանը փորձում է տեղափոխել դիվանագիտական հարթակ և իր կամքը թելադրել: Մի ձեռքով պատերազմել, մյուս ձեռքով բանակցել. այսպես է եղել բանակցային գործընթացը նաև 1991-1994 թվականների պատերազմի ամբողջ ընթացքում: Սա է եղել Ադրբեջանի կեցվածքը, որի ականատեսն ենք նաև այսօր: Ի հավելումն, Ադրբեջանը ստանում է Թուրքիայի անվերապահ աջակցությունը ռազմական, քաղաքական և տեղեկատվական մակարդակներում, ինչը ստացել է նաև 90-ականներին, բայց ոչ այս ծավալներով: Թուրքիան ուղղակի ականահարում է բանակցային գործընթացը այն նուրբ կետում, երբ հումանիտար հրադադարը կարող է կյանքի կոչվել:
Հայաստանը Ժնև է մեկնում բանակցային ոչ այն կեցվածքով, ինչպես մեկնում էր 1994-ից մինչև 2020-ի սեպտեմբերի 27-ը, քանի որ մասամբ վերացել է սակարկության առարկան: 1991-1994 թվականների պատերազմի արդյուքնում ստեղծվել էր նոր ստատուս-քվո, ինչը հնարավորություն էր տվել հայկական կողմին խոսել հաղթողի և թելադրողի դիրքերից: 1994-ի մայիսյան ստատուս-քվոն այսօր խախտվել է, հետևաբար, որոշակի կերպով սասանվել են հայկական կողմի բանակցային դիրքերը:
Հայաստանի հաջորդական կառավարությունները բանակցային գործընթացում առաջ էին տանում տարածքներ կարգավիճակի դիմաց բանաձևը, այսինքն՝ քանի դեռ Ադրբեջանը չի ճանաչել Արցախի ամբողջական ինքնորոշման իրավունքը և հանրաքվեով կամարտահայտության իրացումը, տարածքային փոխզիջման մասին խոսք լինել չի կարող:
Ո՞րն է այսօր հայկական կողմի կեցվածքը: Ինքանո՞վ է ռազմաճակատում ստեղծված վիճակը ազդել Երևանի դիրքորոշման վրա: Հայկական կողմը շարունակում է կանգնած մնալ կարմիր գծի վրա՝ Արցախի ինքնորոշման իրավունքը չի կարող լինել սակարկության առարկա:
Միացյալ Նահանգներում վերջին օրերին կայացած բանակցությունների ընթացքում ադրբեջանական կողմը փորձել է պարտադրել ժամանակացույց, որին սակայն դեմ է եղել հայկական կողմը: Համանախագահների հայտարարության մեջ հստակ նշվում է, որ ժամանակացույցը քննարկվելու և հաստատվելու է հենց Ժնևում:
Ի՞նչ է նշանակում ժամանակացույց:
Այս բառը հաճախ էր հանդիպում 1991-1994 թթ․ բանակցությունների ընթացքում, երբ կարգավորման գործընթացը ուղեկցվում էր պատերազմական գործողություններով: Ժամանակցացույցը կողմերի գործողությունների հերթականությունն է, այն է՝ հայկական կողմի/կողմերի &#171;իքս&#187; քայլին հաջորդում է ադրբեջանական կողմի &#171;իգրեկ&#187; քայլը: Եթե ավելի պարզ ներկայացնենք, ապա ժամանակացույցը փուլերն են կամ փուլային տարբերակը:
Ժնևյան բանակցությունները, եթե դրանք կայանան, հայկական կողմի համար լինելու են ամենաբարդը կարգավորման ամբողջ գործընթացում: Հայաստանի գործող իշխանությունների պատասխանատու և սթափ որոշումները կարող են ճակատագրական լինել ոչ միայն Արցախի, այլև ամբողջական Հայաստանի ապագայի համար:
Թաթուլ Հակոբյան
Լուսանկարում՝ տեսարան Ժնևից]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/241198/</loc><lastmod>2020-10-26T08:34:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/25035133.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գայանե Գուդրունցն ու Արտուշ Համբարձումյանը իրենց ծառայությունների համար գումար չեն վերցնում, ուստի կամավորներն այլ տարբերակ են գտնում շնորհակալություն հայտնելու։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/241043/</loc><lastmod>2020-10-25T22:21:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24377266.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Որոշ դեպքերում բիզնեսն ինքն է արդեն վաղուց դիմել այդ քայլին։ Մյուս դեպքերում, օրինակ, թեթև արդյունաբերության հարցում, բիզնեսին օգնել է պետք, այլ ոչ թե մեջբերել շուկայական տնտեսության փաստարկը։ Տեղի արդյունաբերությունը դրանից միայն կշահի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/240784/</loc><lastmod>2020-10-25T16:50:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/115053586_pic2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[_115053586_pic2]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/239678/</loc><lastmod>2020-10-24T09:56:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/25039921.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայրենիքի պաշտպանությանը կարելի է մասնակցել նաև առանց զենք վերցնելու։ Աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող հայազգի արվեստագետներն այս օրերին համախմբվեցին մի գաղափարի շուրջ`  իրենց ստեղծած գործերն անարժեք կդառնան, եթե հայրենիք ու խաղաղություն չլինի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/238441/</loc><lastmod>2020-10-23T09:15:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/18836556-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեր օրերում սոցիալական ցանցերի խելահեղ տարածվածությունը այս կամ այն կերպ ազդում է արցախյան պատերազմի վրա,  առավել հաճախ` բացասաբար։ Փորձագետները մի քանի խիստ օգտակար խորհուրդ են տալիս օգտատերերին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/238357/</loc><lastmod>2020-10-23T08:06:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/25008567.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օլավսվերնի ռազմածովային բազան Նորվեգիայում կառուցել են դեռևս 1960-ականներին։  Այն տեղակայված է Ռուսաստանի սահմանից ընդամենը 350 կմ հեռավորության վրա։ Արդիականացման դեպքում բազան ՆԱՏՕ–ի կողմից Ռուսաստանի համար ևս մեկ լուրջ սպառնալիք կդառնա։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/237823/</loc><lastmod>2020-10-22T16:27:05+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/237754/</loc><lastmod>2020-10-22T15:20:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/44-7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[44]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/44-6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[44]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/236429/</loc><lastmod>2020-10-21T14:19:45+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/235976/</loc><lastmod>2020-10-21T08:34:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/21667335-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախում կրկին պատերազմ է։ Կրկին ռազմաճակատ են մեկնում թե՛ 18-ամյա տղաները, թե՛ հասուն տղամարդիկ։ Ոչ բոլորն են վերադառնում։ Յուրաքանչյուր զինվորի մահը, առանց չափազանցության և պաթոսի, մեծ ցավ է ծնում ամեն հայի սրտում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/235930/</loc><lastmod>2020-10-21T08:18:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24955059.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՀՀ նախագահը թվարկել է Ղարաբաղի անկախության ճանաչման պայմանները։ Թուրքիայի նախագահն էլ հայկական կողմին զենք մատակարարելու մեղադրանք է ուղղել ՌԴ–ին, Ֆրանսիային ու ԱՄՆ-ին, որոնց մտահոգում է Անկարայի միջամտությունը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/234714/</loc><lastmod>2020-10-20T08:09:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24925704.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նույնիսկ յուրայիններն են այդ խմբավորման ներկայացուցիչներին համարում «գազաններ», որոնք ունակ են ցանկացած վայրագության խաղաղ բնակչության հանդեպ։ Սակայն Ղարաբաղում նրանց «վճարովի» արձակուրդը ակնհայտորեն ձախողվեց։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/233507/</loc><lastmod>2020-10-19T08:34:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24377962-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանն ու Ադրբեջանը հակամարտության մեջ են, իսկ միջնորդներն առաջարկում են հակամարտության գոտի խաղաղապահներ մտցնել։ Այս ֆոնին Թեհրանը սպառնում է, որ այլևս չի հանդուրժի իր տարածքի հրետակոծումը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/232992/</loc><lastmod>2020-10-18T15:55:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-QGdzw19tkd.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախաձեռնության առաջին օրը` հոկտեմբերի 17-ին, դպրոցականները վաճառել են 60 հազար դրամի արքայանարինջ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/232641/</loc><lastmod>2020-10-18T09:34:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24919558.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ընտանեկան նվիրական մասունքները երբեմն հատուկ իմաստ ու արժեք են ստանում։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում «Հայաստանի Հանրապետություն» թերթի նախկին թղթակից Էդուարդ Ավակիմյանը Շուշիից մի հայի հին անձնագրի պատմությունն է պատմել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/232067/</loc><lastmod>2020-10-17T16:50:36+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/231527/</loc><lastmod>2020-10-17T08:25:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24787427-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարեց․ Լեռնային Ղարաբաղում պետք է ռուս ռազմական դիտորդներ լինեն, բայց վերջնական վճիռը հակամարտող կողմերինն է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/228538/</loc><lastmod>2020-10-14T23:55:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24853350-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Այս պատերազմի աչքի զառնող առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ միգուցե Բեռլինում և Փարիզում բնակվողներն ավելի համապարփակ պատկերացում ունեն այն մասին, թե ինչ է կատարվում ռազմաճակատում, քան երևանցիներն ու բաքվեցիները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/228241/</loc><lastmod>2020-10-14T20:12:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/dd.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչո՞ւ Ադրբեջանը սանձազերծեց պատերազմ հենց հիմա: Ինչպիսի՞ն է Թուրքիայի ներգրավվածությունը Արցախի դեմ Ադրբեջանի սկսած և շարունակվող պատերազմում: Հնարավո՞ր է առաջիկա օրերին զինադադար: Այս հարցերի շուրջ ՍիվիլՆեթի Թաթուլ Հակոբյանը զրուցել է &#171;Ռազմինֆո&#187; կայքի ռազմական փորձագետ Հայկ Խաչիկյանի հետ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/227376/</loc><lastmod>2020-10-14T11:13:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/gettyimages_2636965_2048x2048.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան հակամարտության մեջ Թուրքիայի ներգրավվածությունը նորություն չէ: Նորությունն այն է, որ 2020թ սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սանձազերծած լայնածավալ պատերազմում Անկարան Բաքվին տրամադրում է նախադեպը չունեցող ռազմական, քաղաքական, քարոզչական ու բարոյական աջակցություն: Թուրքիայի միջամտությունը այնքան բացահայտ է ու դեմոնստրատիվ, որ հումանիտար հրադադարը կյանքի կոչելու հարցում Մոսկվան նախընտրում է խոսել թուրքերի հետ նախ և առաջ:
Ղարաբաղյան կարգավորման հարցում Հայաստանից ու Ադրբեջանից հետո ամենաներգրավված, բայց նաև՝ ամենակողմնակալ երկիրը միշտ եղել է հենց Թուրքիան: Բացի այն, որ 1992-ի մարտի 24-ից, երբ Հելսինկիում ձևավորվեց ԵԱՀԽ Մինսկի խումբը, Թուրքիան այդ խմբի անդամ է, այս երկիրը, ի համերաշխություն Ադրբեջանի, դեռ 1993-ին փակել է Հայաստանի հետ սահմանը: Սրանից ավելի լուրջ ներգրավվածություն կարող էր լինել Հայաստան ներխուժումը, ինչին նախապատրաստվում էր Թուրքիան 1992-1993-ին:
Հայաստան-Թուրքիա սահմանը սակայն, թուրքերի համար կարմիր գիծ էր և է, որ նրանք չեն համարձակվել տրորել, քանի որ սահմանի երկայնքով կանգնած են հայ-ռուսական սահմանապահ ուժեր: Թուրքիայի ներխուժումը Հայաստան կնշանակեր ուղղակի պատերազմ Ռուսաստանի դեմ:
Թուրքիայի ուղղակի ներգրավվածությունը ղարաբաղյան բանակցություններում սկսվել է 1992-ին, ընդ որում, այդ ներգրավվածությունը ընթացել է Հայաստան-Թուրքիա դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրություն պատրաստելուն զուգահեռ, որի վրա աշխատում էին երկու երկրների դիվանագետները:
1992-ի վերջերին Արցախյան կարգավորման բանակցություններում սկիզբ դրվեց 5+1 ձևաչափով (Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի նախագահների ներկայացուցիչները և ԵԱՀԽ (հետագայում՝ ԵԱՀԿ) Մինսկի խորհրդաժողովի նախագահը) շփումներին:
Դա ստվերային կամ աշխատանքային խումբ էր, որը Մինսկի խմբի համար պետք է փաստաթղթեր պատրաստեր: Այդ ձևաչափով տեղի ունեցան մի քանի փուլ բանակցություններ, որոնցից առաջինը Ժնևում էր՝ 1992-ի վերջերին:
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը դեմ չէր Անկարայի ներգրավմանը, թեև թուրքերն ակնհայտ ադրբեջանանպաստ կեցվածք էին որդեգրել: Հայաստանի նախագահը ակնկալում էր, որ Անկարային ներգրավելով՝ ավելի դյուրին կլինի մեղմել Թուրքիայի կողմնապաշտությունը: 5+1 ձևաչափով շփումների ընթացքում՝ 1993-ի մարտի 8-ին Թուրքիայի արտգործնախարար Հիքմեթ Չեթինը հեռախոսազրույց ունեցավ Տեր-Պետրոսյանի հետ:
1993-ի հունվարի առաջին օրերին Մոսկվայում կայացած 5+1 ձևաչափով հանդիպման ընթացքում պատրաստվում էր ռազմական գործողությունների դադարեցման համաձայնագիր, սակայն Բաքուն անսպասելի հետ կանչեց իր պատվիրակին:
Հունվարի 18-24-ը ԵԱՀԿ Մինսկի խորհրդաժողովի նախագահ, իտալացի դիվանագետ Մարիո Ռաֆայելին այցելեց Բաքու, Երևան և Ստեփանակերտ։ Մինչ տարածաշրջան գալը Թուրքիայում հանդիպեց ԵԱՀԿ-ում այդ երկրի ներկայացուցչի, իսկ այցի վերջում, մարտի 1-ին՝ &#160;Մոսկվայում, բանակցեց իր ռուս գործընկեր Անդրեյ Կոզիրևի հետ:
Չեթինը զրույցի ընթացքում առաջարկեց ինչ-որ ձև գտնել, որպեսզի Անկարան և Մոսկվան համագործակցեն Բոսնիայի և Ղարաբաղյան հակամարտությունների կարգավորման հարցում: Կոզիրևը համաձայնություն տվեց Չեթինի առաջարկին` միասին այցելել Բաքու և Երևան, գուցե նաև՝ Ստեփանակերտ:
Բորիս Ելցինի՝ Ղարաբաղյան հարցում հատուկ բանագնաց Վլադիմիր Կազիմիրովին զարմացնում է Կոզիրևի համաձայնությունը` Չեթինի հետ այցելել հակամարտության շրջան: Թուրքիան արդեն հասցրել էր ապացուցել, որ չի կարող Ղարաբաղյան կարգավորման հարցում խաղալ կառուցողական դեր: Չեթինը Մոսկվայից մեկնեց Բաքու` նախապատրաստելու իր և Կոզիրևի համատեղ այցը: Թուրքիայի արտգործնախարարը հանդիպեց Էլչիբեյի հետ, և Մոսկվային ու Վաշինգտոնին տեղեկացրեց, որ Ադրբեջանի նախագահը, ընդհանուր առմամբ, ողջունում է ռուս-թուրքական նախաձեռնությունը:
ԱՄՆ պետքարտուղար Ուորեն Քրիստոֆերը, սակայն, Չեթինի հետ հեռախոսազրույցում կասկածի տակ է դնում ռուս-թուրքական նախաձեռնության նպատակահարմարությունը: Ամերիկացիները կարևորում էին Մինսկի խմբի գործունեությունը և ձգտում զսպել Ռուսաստանին: Չեթինը, իր հերթին, ողջունում է ամերիկացիների հնարավոր միացումը ռուս-թուրքական նախաձեռնությանը: Սակայն ո՛չ Կոզիրև-Չեթին համատեղ այցը կայացավ և ո՛չ էլ կրակը դադարեցվեց, քանի որ Թուրքիան նախապայման էր դնում` հայերը պետք է հեռանան Շուշիից և Լաչինից:
1993-ի մարտի երկրորդ կեսին Ժնևում կայացավ 5+1 ձևաչափով նոր հանդիպում: Այս օրերին ղարաբաղյան ուժերը շարունակում էին առաջխաղացումը և վերահսկողության տակ վերցնում ավելի վաղ գրավված Մարտակերտի գյուղերը: Թվում էր` նրանք կշարունակեին խորանալ Մարտակերտի ուղղությամբ, սակայն հակառակորդի համար անակնկալ փոխեցին ուղղությունը դեպի Քարվաճառ (Քելբաջար), առանց որի գրավման չափազանց դժվար կլիներ Մարտակերտի պաշտպանությունը: Քարվաճառի գործողությունը համընկավ 5+1 ձևաչափով Ժնևյան վերջին հանդիպման հետ:
Ադրբեջանը հրաժարվեց 5+1 ձևաչափից այն բանից հետո, երբ ղարաբաղյան ուժերը մտան Քարվաճառ: Ավելին, 1993թ ապրիլի 2-ի կառավարական որոշումով թուրքերը փակեցին Հայաստանի հետ երկու կիսաբաց սահմանադռները Կարս-Գյումրի և Ալիջան-Մարգարա հատվածներում:
Ճիշտ է՝ Թուրքիան չի եղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նախագահ, ինչպես Իտալիան էր 1992-1993-ին, չի եղել համանախագահ, ինչպես 1990-ականների կեսերին եղել են Ռուսաստանը, Շվեդիան ու Ֆինլանդիան, չի եղել եռանախագահ (եռանախագահությունը՝ Ռուսաստան, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, ձևավորվել է 1997-ից և մինչև օրս այդ ձևաչափը անփոփոխ է), բայց միշտ եղել է Մինսկի խմբի անդամ:
Եռանախագահները բազմիցս են այցելել Անկարա: Այսպես, 1999-2001 թվականներին, երբ բանակցություններում քննարկվում էր կարգավորման տարածքների փոխանակման և միջացնքների տարբերակը, որը բերեց Քի Վեսթի առաջարկին, Թուրքիան ուղղակի ներգրավված կողմ էր:
Օրինակ, 1999-ի հոկտեմբերին Երևան ու Բաքու այցերից զատ, ամերիկացի բարձրաստիճան դիվանագետներ Սթրոբ Թելբոթն ու Սթիվեն Սեստանովիչը այցելում էին նաև Անկարա: Մինսկի խմբում ամերիկացի եռանախագահ Քերի Քավանոն իր ռուս և ֆրանսիացի գործընկերների հետ բանակցություններ էր վարում Թուրքիայի արտգործնախարարությունում, իսկ 2001-ի գարնանը ԵԱՀԿ Մինսկի խումբն իր այցը սկսեց Անկարայից, ապա անցավ Նախիջևան, որից հետո Հայաստան, ապա Արցախ և Ադրբեջան:
Այսօր Հայաստանում ամենաբարձր մակարդակով բողոքում են Թուրքիայի կոշտ միջամտությունից: Այդ բողոքներից ոչինչ չի փոխվելու: Պետք է փորձել ուղղակի շփումների մեջ մտնել թուրքերի հետ: Այո, դա չափազանց դժվար, անհնարին թվացող աշխատանք է, բայց պետք է փորձել և ոչ արտասահմանյան լրատվամիջոցներին բողոքել: Հայաստանը պետություն է, իսկ պետությունը պարտավոր է փորձել հարևանի հետ խոսել և խոսել ամենադժվար պահերին նաև: Եթե մենք չխոսենք, ապա մեր փոխարեն խոսելու են ուրիշները, իսկ դա ավելի թանկ է լինելու մեզ համար:
Թաթուլ Հակոբյան
Լուսանկարում՝ Սուլեյման Դեմիրելը
&#160;
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/227240/</loc><lastmod>2020-10-14T08:34:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/17940160.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը պատմում է այն հայուհիների ապշեցնող քաջությունների մասին, որոնց կանացի ձեռքը հայրենիքի պաշտպանության գործում տղամարդկանցից թույլ չէ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/227183/</loc><lastmod>2020-10-14T00:03:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24877884.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Մեր տարածաշրջանում ամենամեծ ազդեցությունն ունի Ռուսաստանը։ Եվ բոլորովին պատահական չէ, որ հենց հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը սրվում է, հայացքներս ուղղում ենք Մոսկվային։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/226476/</loc><lastmod>2020-10-13T15:13:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/artsakh_haghtelu_enq.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան բանակցային գործընթացում քննարկվել են բազմաթիվ տարբերակներ, որոնցից և ոչ մեկը իրականություն չի դարձել կողմերից մեկի, մյուսի կամ երրորդի մերժման պատճառով:
1988-ին հայերի ցանկությունն էր ԼՂԻՄ-ի դուրս բերումը Խորհրդային Ադրբեջանի կազմից և միացումը Խորհրդային Հայաստանին: Այդ ցանկությունը մերժեցին և՛ Մոսկվան, և՛ Բաքուն: Որպես այլընտրանք՝&#160;Կրեմլը առաջարկեց ԼՂԻՄ-ին տալ ինքնավար հանրապետության կարգավիճակ: Խորհրդային Հայաստանի և ԼՂԻՄ-ի&#160;կոմունիստական իշխանությունները, մասնավորապես, Սուրեն Հարությունյանն ու Հենրիխ Պողոսյանը հարցազրույցներում ակնարկում էին, որ դա կարող է լինել միջանկյալ լուծում:
1989-ի դեկտեմբերի 1-ին Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն խորհուրդն ու ԼՂԻՄ Ազգային խորհուրդը համատեղ նիստում ԼՂԻՄ-ը ճանաչեցին միացված Խորհրդային Հայաստանին: Սա պատասխան քայլ էր Խորհրդային Ադրբեջանին, որը վերացրեց ԼՂԻՄ-ը որպես վարչատարածքային միավոր, մի շարք քաղաքներ, այդ թվում՝&#160;Ստեփանակերտը, վերանվանեց ադրբեջանական անուններով:
Մոտ 1&#160;000 օր տևած 1991-1994 թթ․պատերազմից հետո ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը 1997-ի կեսերին ներկայացրեց կարգավորման փաթեթային տարբերակ, որը Արցախին տալիս էր լայն ինքնավարություն Ադրբեջանի միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում: Այս տարբերակը կազմված էր երկու հիմնական մասից՝ Արցախի կարգավիճակ և պատերազմի հետևանքների վերացում: Ստեփանակերտը մերժեց այն:
Նույն տարվա վերջերին Մինսկի խումբը ներկայացրեց կարգավորման փուլային տարբերակ: Այն կազմված էր մեկ մասից՝ պատերազմի հետևանքների վերացում, իսկ կարգավիճակի հարցը թողնվում էր ապագային: Երևանը վերապահումներով կողմ էր այս տարբերակին, Բաքուն՝&#160;նույնպես, մինչդեռ Ստեփանակերտը մերժեց այն:
Մեկ տարի անց՝ 1998-ին, Մինսկի խումբը ներկայացրեց Ընդհանուր պետության տարբերակը, որի ճարտարապետը Ռուսաստանի արտգործնախարար Պրիմակովն էր: Այս տարբերակով փորձ էր արվում համատեղել տարածքային ամբողջականության և ազգերի ինքնորոշման սկզբունքները: Արցախը հանրապետության&#160;ձևի&#160;պետական&#160;և տարածքային&#160;կազմավորում&#160;անվան տակ Ադրբեջանի&#160;հետ&#160;միասին&#160;կազմավորում&#160;է&#160;Ընդհանուր&#160;պետություն` նրա&#160;միջազգայնորեն&#160;ճանաչված&#160;սահմաններում: Երևանն ու Ստեփանակերտը վերապահումներով ընդունեցին առաջարկը, Բաքուն՝ մերժեց:
Համանախագահները, առաջին հերթին՝ Միացյալ Նահանգները, մոտ երկու տարի աշխատանքներ տարան կարգավորման նոր առաջարկի՝ տարածքների փոխանակման շուրջ, որը փաստաթղթային` non-paper տեսք ստացավ 2001-ին Քի Վեսթում: Բաքուն կրկին մերժեց:
2004-ին սկիզբ դրվեց Պրահյան կոչվող գործընթացին, որի տրամաբանությունը հետաձգված հանրաքվեի տարբերակն էր: 2007-ին այն փաստաթղթային ձևակերպում ստացավ և ներկայացվեց Մադրիդի ԵԱՀԿ նախարարական խորհրդաժողովում: Կարգավորման որևէ առաջարկություն այնքան երկար չի եղել բանակցային սեղանին, որքան Մադրիդյան տարբերակն ու նրանից ածանցյալ առաջարկները: Կողմերից մեկը կամ մյուսը մերժել են ներկայացված սևագիրը՝ draft-ը:
Անկասկած, երկարատև, կայուն խաղաղության համար չափազանց կարևոր է բանակցված լուծումը, այն է՝ կարգավորման մի փաթեթ, որը ընդունելի և փոխզիջումային կլինի, որի տակ ստորագրություն կդնեն հակամարտության երեք կողմերը՝ Երևանը, Ստեփանակերտը և Բաքուն:
Կյանքը, ավելի ճիշտ 1991-1994, ապա 2016-ի ու 2020-ի սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմները ցույց են տալիս, որ Բաքուն բացառապես ռազմական լուծում է փնտրում կամ խաղաղ լուծում՝&#160;պայմանով, որ ստանա ամեն ինչ, այն է՝ վերադարձ 1988-ի կարգավիճակին՝ status quo ante:
Հաջորդ ցեղասպանությունը կարող էր և կարող է տեղի ունենալ Արցախում, եթե Հայաստանը չկանգներ Արցախի թիկունքին:
Այս պայմաններում, երբ Ադրբեջանը չի թաքցնում&#160;Թուրքիայի աջակցությամբ մշակվող&#160;իր հրեշավոր ծրագրերը, այլ բան չի մնում, քանի առաջնորդվել անջատում՝ հանուն փրկության սկբունքով, որը միջազգայնորեն հայտնի է remedial secession անունով:
Հայաստանի նախորդ իշխանությունները հայտարարել են, որ Հայաստանը կճանաչի Արցախի անկախությունը, եթե Ադրբեջանը պատերազմ սկսի: Գործող իշխանությունները, թվում է, պատրաստվում են այդ քայլին: Խաղաղ պայմաններում դա կդիտվեր միակողմանի քայլ: Ավելին՝&#160;ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը հավանաբար կդատապարտեր Երևանի այդ քայլը: Այսօր, սակայն, իրավիճակն այնպիսին է, որ Հայաստանի կողմից Արցախի ճանաչումը միջազգային հանրությունը այլ կերպ կընդունի:
Շատ կարևոր է ոչ միայն և ոչ այնքան Հայաստանի, այլ կարևոր, այդ թվում՝ Մինսկի խմբի անդամ երկրների կողմից Արցախի ճանաչումը: Կոսովոյի օրինակը կարող է կիրառվել նաև Արցախի դեպքում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/225179/</loc><lastmod>2020-10-12T15:45:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-iyNHmzJDlY.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թատրոնի հիմնադիր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ Հովհաննես Հովհաննիսյանը դժվարությամբ է թաքցնում հուզմունքը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/224947/</loc><lastmod>2020-10-12T13:44:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/12.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1991-1994 թվականների Արցախյան պատերազմում, որ տևեց մոտավորապես 1000 օր, հայկական կողմը ունեցել է ծանր, ծանրագույն, անգամ անհուսալի թվացող ժամանակահատվածներ: Ավելին, մենք ունեցել ենք նաև խուճապային պահեր, սակայն բոլոր դեպքերում, կարողացել ենք հաղթահարել և հասնել 1994-ի մայիսյան զինադադարին, որը հայկական դիվանագիտությանը տվել է ամուր դիրք բանակցային գործընթացում:
Արցախյան պատերազմի առաջին ծանրագույն պահը 1991-ի հունիս-հուլիսին էր՝ տխրահռչակ Կոլցո գործողությունից հետո: Դա կարելի է համարել խորհրդային բանակի վերջին ամոթալի և պատժիչ գործողությունը: Ադրբեջանական զինված խմբավորումների հետ նրանք իրականացրին տեղահանումներ Արցախի հյուսիսում և հարավում, ինչպես նաև Նոյեմբերյանի Ոսկեպար գյուղի հատվածում: Այնպիսի անհուսալի վիճակ էր ստեղծվել, որ 1991-ի հուլիսի 20-ին Արցախի, այն ժամանակ՝ ԼՂԻՄ-ի ղեկավարությունը Լեոնարդ Պետրոսյանի գլխավորությամբ մեկնեց Բաքու, հանդիպեց Ադրբեջանի նախագահ Այազ Մութալիբովի հետ և, ըստ էության, ընդունեց, որ ԼՂԻՄ-ը կարող է լինել Ադրբեջանի կազմում:
Մի քանի օր անց տեղի ունեցավ մի իրադարձություն, որ ամբողջովին փոխեց իրավիճակը: Մոսկվայում կատարված հեղաշրջման ձախողված փորձը նոր իրավիճակ ստեղծեց: Հոգեվարքի մեջ գտնվող ԽՍՀՄ-ը, ըստ էության, փլուզվեց: Ադրբեջանը հռչակեց իր անկախությունը, որին հաջորդեց Արցախի անկախությունը:
Երկրորդ անհուսալի թվացող վիճակը 1992-ի ամռանն էր, երբ Ադրբեջանում իշխանության եկավ Աբուլֆազ Էլչիբեյը, և ադրբեջանական բանակը հակահարձակման անցավ՝ մի քանի շաբաթվա ընթացքում գրավելով Շահումյանի շրջանը, Գետաշենի ենթաշրջանը և Մարտակերտի շրջանի մեծ մասը՝ Մարտակերտ քաղաքի հետ միասին: Այդ ժամանակ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ էր Արցախի տարածքի մոտ 40 տոկոսը:
Մոտ 40 հազար փախստական շարժվում էր դեպի Ստեփանակերտ: Դա պատերազմի ամենածանր, խուճապային և հուսալքված պահն էր: Թվում էր՝ արդեն վերջն է՝ հայ ժողովուրդը կորցնում է ոչ միայն Արցախը, այլև արցախահայությանը:
Երրորդ, 1992-ի աշնանը եղավ մի պահ, երբ ադրբեջանական բանակը այնպես սեղմեց, որ գրեթե փակվում էր մայիսին բացված Լաչինի, այսօր՝ Բերձոր, մարդասիրական միջանցքը:
Չորրորդ, 1993-ի դեկտեմբերին Հեյդար Ալիևը նոր հարձակում սկսեց ճակատի գծի ամբողջ երկարությամբ: Ադրբեջանական բանակին հաջողվեց գրավել Քարվաճառի մի մասը, ապա նաև Արաքսի երկարությամբ շարժվել առաջ: 1993-ի դեկտեմբեր-ապրիլ ժամանակահատվածում կողմերը տվեցին ամենամեծ մարդկային կորուստները ամբողջ պատերազմի ընթացքում: Հայկական կողմի կորուստները այդ հինգ ամիսներին կազմեց մինչև 2000 մարդ, Ադրբեջանինը՝ մոտ 5000: Միայն Հորադիսի ուղղությամբ հայկական կողմը տվեց շուրջ 400 զոհ:
Մեր հիշատակած բոլոր չորս դեպքերում հայկական բանակը և ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը՝ հայ ժողովուրդը ի վիճակի եղավ սթափ, առանց խուճապի փոխել իրադարձությունների ընթացքը և կերտել պատմություն, որ հայտնի է Արցախյան ազատամարտ անունով:
Թաթուլ Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/224882/</loc><lastmod>2020-10-12T13:00:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/large-a7bc7d03824870d9be41f281bce01bc0.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[BRAVO.am-ը ներկայացնում է Արցախի մեր փոքրիկների դիմանկարները: Նրանք երազում են տուն վերադառնալու, ընկերների հետ խաղալու, լավ ուսում ստանալու եւ իրենց հայրենքի համար մի կարեւոր գործ անելու մասին: Այս բոլոր անկեղծ հույզերն ամփոփված են մեր ֆոտոշարքում, իսկ դժվար կորզված թաքուն երազանքները՝ տեքստում:[gallery1]Սրբուհի, 14 տարեկանՄենք արմատներով Արցախից ենք, բայց ես ծնվել եւ մեծացել եմ Ղազախստանում: Մեկ տարի առաջ ծնողներս որոշեցին, որ պետք է վերադառնանք Արցախ եւ ապրենք Ստեփանակերտում:Սկսվեց պատերազմը. սարսափելի էր, առաջին անգամ էի անցնում այդ ամենի միջով: Հիմա երազանքս մեկն է, որ այն շուտ ավարտվի եւ Արցախն անկախ հռչակվի: Դե, ես էլ ուզում եմ ճարտարապետ դառնալ, Արցախում գեղեցիկ տներ ու առեւտրի կենտրոններ կառուցել, որ այն լինի զարգացած ու հզոր:[gallery2]Աիշա, 5 տարեկան Երեւանում շատ լավ է, բայց ուզում եմ գնալ Ստեփանակերտ, որ ընկերներիս հետ խաղամ, հա՜, ու սիրածս տղային տեսնեմ՝ Նարեկին:[gallery3]Մարի, 3 տարեկանՈւզում եմ գնալ Ստեփանակերտ, որ Լյուդա բաբոյի հետ իջնեմ բակ՝ զբոսնելու: (Լյուդան Մարիի տատիկն է, ով այժմ Արցախում կամավորական է. զինվորների համար տաք հագուստ ու առաջին անհրաժեշտության պարագաներ է կարում,-հեղ.):[gallery4]Հայկ, 5 տարեկանԱմենաշատը շնիկիս եմ կարոտել՝ Աֆինային. միշտ իրար հետ գնդակ էինք խաղում: Պիտի վերադառնամ Ստեփանակերտ, որ ընկերներիս հետ խաղամ. բարեւում եմ Տիգրանին, Արմենին, Արտակին:[gallery5]Միշա, 5 տարեկանԵս տեսել եմ իսկական զինվորների՝ գլխարկով ու ավտոմատով. իրենք թշնամուն թակում են:[gallery6]Մարատ, 11 տարեկան Գիտեմ, որ հիմա իսկական զենքերն ինձնից ծանր են, բայց երբ մեծացա, ես էլ պիտի գնամ ու պաշտպանեմ մեր հողը:Կուզեի՝ խաղաղություն լինի, զոհեր չլինեին&#8230; Ես էլ սամբոյի վարպետ կլինեմ ու երեխաներին դաս կտամ:Թող մեր զինվորները, որ այսօր կանգնած են սահմանին, շատ ուժեղ լինեն. մենք սպասում ենք նրանց վերադարձին:[gallery7]Դանիելա, 17 տարեկանԵս ծնվել ու մեծացել եմ Արցախում՝ Ստեփանակերտում: Ցավում եմ, որ հանգամանքների բերումով այսօր մենք հեռացել ենք մեր քաղաքից: Մեզ Երեւանում շատ ջերմ ընդունեցին. ամեն օր տարբեր անակնկալներ ենք ստանում, հրաշալի վերաբերմունք, բայց միեւնույն է՝ Ստեփանակերտը կանչում է: Մենք այստեղ տաքուկ պայմաններում ենք, բայց տատիկս հիմա Արցախում կամավոր է. կուզեի օգնել նրան:Հետաքրքրվում եմ քաղաքականությամբ եւ միջազգային հարաբերություններով ու շատ կուզեմ այնպիսի մասնագետ դառնալ, որ կարողանամ նպաստել իմ քաղաքի զարգացմանը:[gallery8]Իլոնա, 17 տարեկանԺամանակավոր տեղափոխվել ենք Երեւան, բայց զգում եմ՝ վերադառնալու ենք ու ապրենք մեր քաղաքում: Երեւանում լինելուս օրերին եղա Գաբրիել Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնում ու վերջնական որոշում կայացրի նաեւ մասնագիտական ընտրության հարցում. ուզում եմ դերասանուհի դառնալ: Կարծում եմ՝ այս մասնագիտության մասին պատկերացումներն Արցախում մի քիչ սխալ են. ես ուզում եմ կոտրել բոլոր կարծրատիպերը: Մեր ծնողները մտածում են՝ ավելի լավ է տնտեսագետ կամ բժիշկ դառնալ, իսկ ես Երեւանում կրթություն ստանալուց հետո կվերադառնամ Ստեփանակերտ ու կապացուցեմ, որ դերասանի մասնագիտությունը եւս շատ արժեքավոր է:Չեմ ուզում ուրիշ ոչ մի տեղ գնալ. ուզում եմ ապրել Արցախում. չէ՞ որ մեր զինվորներն այսօր պայքարում են հենց դրա համար:Նյութի պատրաստմանն աջակցելու համար շնորհակալ ենք &#171;Loft&#187; կենտրոնին, որն այս օրերին հյուրընկալում է մեր փոքրիկ արցախցիներին եւ ապահովում նրանց անհոգ ժամանցը:Տեքստը՝ Էլեն Աղաջանյանի/Bravo.am/Լուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի/Bravo.am/]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/224473/</loc><lastmod>2020-10-12T08:34:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24810145.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գաբրիել Շաիմը մի քանի տարի եղել է Սիրիայում, սեփական աչքերով տեսել, թե ինչպես են երկիրն ազատում իսլամիստներից։ Հիմա էլ Արցախում է։ Ասում է` այստեղ ապրող մարդիկ չեն հարցնում` ով ես դու, որտեղից, յուրային ես, թե օտար։ Եթե դու այստեղ ես, ուրեմն պիտի հոգ տանեն քո մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/223683/</loc><lastmod>2020-10-11T11:03:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24395635.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խորհրդային Միության ժամանակահատվածում Երևանի «Արարատի» և Թբիլիսիի «Դինամոյի» միջև հանդիպումները ոչ միայն մրցաշարային նշանակություն ունեին, հաղթանակը շատ սկզբունքային էր։ Հայ–վրացական դիտարժան պայքարի մասին են պատմում «Արարատի» ֆուտբոլիստները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/223206/</loc><lastmod>2020-10-10T19:39:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-VnrkIUVgeq.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հավաքագրվել է հարյուրավոր տուփերով սնունդ, առաջին անհրաժեշտության հիգենիայի և կենցաղային պարագաներ, պարեն, քաղցրավենիք, ջուր, ծխախոտ, դեղորայք, քնապարկեր]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/223128/</loc><lastmod>2020-10-10T18:23:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/large-8ae6a559ed5703f50a567dfd18b3064f.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախում ընթացող պատերազմը եւ թշնամու կեղծ հայտարարություններն այս օրերին սոցցանցերի հայկական տիրույթում բազմաթիվ իլյուստրացիաների եւ մեմերի առիթ են դարձել։ BRAVO.am-ը հերթական անգամ մեկտեղել է թեմատիկ հրապարակումները:Ադրբեջանի նախագահը շարունակում է սուտ ու ծիծաղելի հայտարարություններ անել Արցախում տարածքներ գրավելու մասին։ Այս անգամ էլ նա երեւակայել է, թե Հադրութն են գրավել։ [gallery14]Հոկտեմբերի 4-ից սկսած, երբ Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանն իր ֆեյսբուքյան էջում լուսանկար հրապարակեց զինվորների հետ սուրճ խմելիս, համացանցում սկսեցին տասնյակ մեմեր շրջանառվել այդ դրվագի հետ կապված։ Այդուհետ նա սուրճ է խմում նաեւ բանակցությունների սեղանի շուրջ եւ անսպասելի բազմաթիվ այլ իրավիճակներում։[gallery15]Իբրահիմ անունով ադրբեջանցի կեղծ լրագրողը, որ հետո նաեւ զինվորի դեր էր խաղում մի անհեթեթ տեսանյութում, հումորային տարբեր լուսանկարներում է հայտնվել։ Նրա հետ է նաեւ այդ հոլովակի մտացածին հերոսուհին:[gallery3]&#171;Ուտելիք ունենք, դուք սնիկերս ուղարկեք։ Որ գրազ ենք գալիս՝ խփենք կկպնի, ձեռքի տակ սնիկերս չկա&#187;՝ Արցախում գտնվող տղաներից մեկի այս նամակն առիթ դարձավ, որ մարդիկ սկսեն &#171;Սնիկերս&#187; շոկոլադե սալիկների ծանրոցներ ուղարկել սահման։ Դրանցից շատերի վրա աղջիկները սկսեցին հումորային կամ նույնիսկ սիրային գրություններ թողնել, ինչը եւս բազմաթիվ մեմերի առիթ դարձավ:):[gallery5]Եվրոպական կառույցների ու միջազգային հանրության լռությանը եւս անդրադարձ է եղել։[gallery9]Թումանյանի &#171;Բերանն արնոտ մարդակերը...&#187; տողերն արտացոլվում են Վարդան Զադոյանի նոր՝ &#171;Սուրճ խմեք, ոչ թե արյուն&#187; խորագրով իլյուստրացիայում:[gallery 6]Վրեժ Քասունու նոր ծաղրանկարում պատկերված են տերն ու նառան... ու կախարդական լամպը:[gallery11]Սեդրակ Մկրտչյանի իլյուստրացիան էլ ներկայացնում է &#171;Հադրութի ճակատամարտի հերոսին&#187;: [gallery12]Ամենատարածված մեմերի առաջին մասը դիտեք այստեղ:&#160;Պատրաստեց Աստղիկ ԻսկանդարյանըBRAVO.am]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/222956/</loc><lastmod>2020-10-10T16:22:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-3Rore21Jk4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խաչատրյաններն իրենց կարած անձրեւանոց-թիկնոցները միավորելու են մյուս արտադրողների արտադրանքի հետ, ապա ուղարկեն Արցախ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/222469/</loc><lastmod>2020-10-10T09:35:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/22516429.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում տիրող իրավիճակի սրման և Ադրբեջանի հետ սահմանին լարվածության աճի պատճառով ՀՀ–ում ռազմական դրություն է հայտարարվել։ Որոշվել է խստացնել նաև հատուկ իրավական ռեժիմը։  Ի՞նչ փոփոխություններ կլինեն Հայաստանի քաղաքացիների կյանքում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/220878/</loc><lastmod>2020-10-09T09:36:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24224782.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ճարպերը սննդի անհրաժեշտ ու առավել կալորիական բաղադրամասեր են և օրգանիզմի էներգիայի աղբյուր։ Իսկ թե մթերքի որ տեսակներն է պետք ընտրել չսխալվելու համար, կպատմի Sputnik Արմենիան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/219351/</loc><lastmod>2020-10-08T09:15:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24797328.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պատերազմի առաջին իսկ օրվանից աշխարհի հայությունը բռունցք դարձավ. անհամաձայնությունն ու անհաշտությունը մի կողմ դրվեցին, որովհետև կշեռքի նժարին ամենաթանկն է՝ հայրենիքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/216917/</loc><lastmod>2020-10-06T15:38:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-FpegZHDheT.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուս լրագրողներին հաջողվել է պարզել, որ Ադրբեջանին զինամթերք մատակարարած իսրայելական պետական կազմակերպությունները Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ կապված օֆշորային միջնորդերին միլիոնավոր դոլարներ են վճարել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/216723/</loc><lastmod>2020-10-06T14:03:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/62-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[62]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/216633/</loc><lastmod>2020-10-06T13:23:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-IkQ4bcpE8A.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օրվա ընթացքում մինչեւ 40-50 երիտասարդ՝ ուսանողներ, բարձր դասարանցիներ, հերթափոխով մասնակցում են իրականացվող աշխատանքներին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/216136/</loc><lastmod>2020-10-06T10:04:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24579917-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամբողջ աշխարհի հայերը փորձում են օգնել զինծառայողներին, ովքեր կռվում են արցախյան ճակատում։ Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգեւորականները բացառություն չեն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/216094/</loc><lastmod>2020-10-06T08:57:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/nk_karabakh_stepanakert_2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ադրբեջանի կողմից նախահարձակ պատերազմի 10-րդ օրն է այսօր:
Նախորդ ինը օրերի ընթացքում Ադրբեջանը չի կարողացել լուծել անգամ մարտավարական խնդիրներ, թեև կարողացել է վերահսկողության տակ առնել Թալիշ գյուղը շփման գծի հյուսիսարևելյան ուղղությամբ, մոտենալ Մատաղիսին (այն չեզոք, պատերազմական գոտի է), ինչպես նաև մի քանի կիլոմետր երկայնքով ու խորքով առաջ շարժվել հարավարևելյան՝ Արաքսի հատվածում: Այս չնչին առաջխաղացմանը ադրբեջանական բանակը կարողացել է հասնել՝ ունենալով 2016-ի ապրիլյան պատերազմում ստացած դիրքային առավելությունը Թալիշի բարձունքներում և Վարազաթումբ/Լելե թափե բլրի շրջանում:
Ծանր մարտերը և բնակավայրերի հրթիռահրետակոծումները շարունակվում են, սակայն Ադրբեջանը զսպվում է գրեթե այն դիրքերում, որտեղ կարողացել է դիրքային հաջողության հասնել սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան մի քանի ժամերի ընթացքում:
Ադրբեջանին զսպող միակ ուժը այսօր Հայկական բանակն է: Չկա այլ ուժ: Պարզապես չկա: Միջազգային հանրության և առանձին երկրների ու անհատների կոչերը որևէ կերպ չեն ազդում Ալիևի վրա: Հայկական բանակը, ծանր մարտերով և ծանր կորուստներով կանգնած է առաջնագծում:
Որքա՞ն կարող են շարունակվել մարտերն ու հրթիտահրետակոխումները: Պետք է գա մի պահ, երբ կողմերից մեկը կամ երկուսը միասին այլևս ուժ չունենան և ստիպված լինեն նահանջել՝ բռնելով ավելի հարմար դիրքեր: Բայց դա էլ լուծում չէ, անկախ նրանից, թե կողմերից որ մեկն է դիմանալու ավելի երկար և որ մեկն է նահանջելու:
Պատերազմի անցած օրերը ցույց են տալիս, որ անհրաժեշտ է դիվանագիտական կոշտ միջամտություն: Այդ միջամտությունը կարող է գալ, նկատի ունեմ՝ այս պահին, միայն երկու երկրից՝ Ռուսաստան և Թուրքիա: Միայն այս երկու երկրների միջամտությունից հետո է հնարավոր Ալիևին նստեցնել բանակցությունների սեղանի շուրջ: Ալիևին զսպելու մյուս, առաջին ուժը, Հայկական բանակն է:
Եթե անգամ Թուրքիան դիվանագիտական կոշտ միջամտություն ցույց տա, դա լինելու է Ադրբեջանի օգտին: Ինչպես նախկինում և այս պատերազմի օրերին Անկարան բացահայտ և հրապարակային կանգնած է Բաքվի թիկունքում՝ ռազմական, քաղաքական ու դիվանագիտական ճակատներում:
Հետևաբար, Թուրքիայի ներգրավվածությունը միայն ու միայն խճճելու է առանց այն էլ բարդ իրավիճակը: Ռուսաստանը այսօր միակ ուժն է, որ ունակ է կանգնեցնել պատերազմը: Դա լավ է, թե վատ, բոլորովին այլ հարց է:
2016-ին ապրիլյան քառօրյայից հետո հենց Մոսկվայի միջամտությամբ էր, որ կողմերը՝ տվյալ դեպքում Երևանն ու Բաքուն, վերադարձան զինադադարի ռեժիմին:
1994-ի մայիսյան անժամկետ զինադադարը հնարավոր եղավ Ռուսաստանի միջնորդությամբ, եթե կուզեք՝ պարտադրումով:
Ռուսաստանի դերը Արցախի հարցում վերջին 100 տարիներին եղել է վճռական ու ճակատագրական, ինչը բոլորովին չի նշանակում՝ հօգուտ մեզ: Բայց եղել է վճռական ու ճակատագրական:
1920 թվականի օգոստոսին հայ-ռուսական համաձայնությամբ էր, որ բոլշևիկյան Ռուսաստանի զորքերը հաստատվեցին Արցախում, Զանգեզուրում և Նախիջևանում, սակայն այդ ռազմակալումը չպետք է կանխորոշեր այդ տարածքների հանդեպ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի իրավունքի հարցը: Տարբեր աստիճանի ռուսական/խորհրդային ազդեցության արդյունքում էր, որ Նախիջևանը, թուրքերի հետ համաձայնության արդյունքում մնաց Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում (ճիշտ է նաև, որ ՀՀ-ն Նախիջևանի հանդեպ վերահսկողությունը կորցրել էր դեռ 1919-ի ամռանը, իսկ Շարուրում՝ 1920-ի աշնանը), Զանգեզուրը հնարավոր եղավ պահել Խորհրդային Հայաստանի կազմում, իսկ Արցախը ԼՂԻՄ սահմաններով ևս անցավ Խորհրդային Ադրբեջանին:
Ռուսաստանի դերը վճռական և ճակատագրական է եղել նաև Արցախյան շարժման ու պատերազմի տարիներին՝ 1988-1994-ին: Դեպքերի պարզ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ այն պահերին, երբ հայերը կամ ադրբեջանցիները անտեսում եմ կամ կարևորություն չեն տալիս ռուսական ներկայությանը Կովկասում, Մոսկվան պատասխանում է հակառակ կողմին քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական աջակցությամբ: Եղել են պահեր, երբ կողմերից մեկի կամ մյուսի համար այդ աջակցությունը ունեցել է վճռական և ճակատագրական նշանակություն ռազմադաշտում:
Մոսկվան ու Պուտինը այս պահին սպասողական դիրքում են: Ինչո՞ւ է այդպես: Այս հարցի պատասխանը այս պահի քննարկման թեմա չէ: Ակնհայտ է, որ Ռուսաստանի դիվանագիտական կոշտ միջամտությանը հետևելու է Թուրքիայի ցանկությունը ևս ներգրավվելու: Այս դեպքում քննարկման թեման տեղականից կարող է վերածվել տարածաշրջանայինի՝ ռուս-թուրքական պայմանավորվածությունների, որոնց արդյունքում առաջին հերթին բավարարվելու են ռուսների և թուրքերի շահերը, բայց ոչ հայերի ու ադրբեջանցիների:
Սա էլ նորություն չէ հայոց պատմության վերջին 100 տարիներին, երբ ռուսներն ու թուրքերը վճռել են հայ ժողովրդի ճակատագրական հարցերը: Բայց նաև արժե հիշեցնել 1993 թվականը, երբ, փաստացի, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի փոխարեն արցախյան հարցում միջնորդությամբ հանդես էին գալիս ռուսներն ու թուրքերը ամերիկացիների հետ:
Այսօր պատերազմի 10-րդ օրն է: Նախորդ ինը օրերը ցույց են տալիս, որ ռազմի դաշտում հարցերը չեն որոշվել, և եթե անգամ կողմերից մեկը չնչին առավելություն է ստացել, դա դեռ ոչինչ կամ շատ բան չի նշանակում: Կողմերը սարսափելի թանկ գին են վճարում ոչնչի կամ չնչին առավելության համար:
Դիվանագիական կոշտ միջամտությունը այլընտրանք չունի:
Թաթուլ Հակոբյան
Լուսանկարում՝ տեսարան Ստեփանակերտից]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/215786/</loc><lastmod>2020-10-05T21:25:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-FRESmemBpq.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մենք սկզբունքորեն չենք կարող պարտվել այս գոյամարտում, քանի որ դա կնշանակի վերադարձ միջնադար։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/215096/</loc><lastmod>2020-10-05T14:19:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-AeFRBqFe55.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկական ժողովրդավարությունը հարցականի տակ է դնում այն գերիշխող նարատիվը, որ Արևմուտքը ժողովրդավար է, իսկ Արևելքը՝ հակառակը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/214906/</loc><lastmod>2020-10-05T12:43:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/100-1.png</image:loc><image:title><![CDATA[100]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/120860629_3288463517857603_8889509339036497972_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոցցանցերի հայկական տիրույթում հրապարակվող մեմերում հրթիռը հայտնվում է ամենուր՝ ցույց տալով ադրբեջանական կեղծիքի պարզունակությունը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/214676/</loc><lastmod>2020-10-05T11:05:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/nk_nagorno_karabakh.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՍիվիլՆեթի պատվերով Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոնը հարցում է իրականացրել չորս թեմաներով՝ էներգետիկա, առողջապահություն, կրթություն և Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորում։ Տվյալները հավաքագրվել են 2020 թ. ՕԳՈՍՏՈՍԻ 15-ից 29-ն ընկած ժամանակահատվածում հեռախոսային (CATI) և վեբ (CAWI) հարցազրույցների միջոցով: Հարցմանը մասնակցել են 18 և բարձր տարիքի 1100 ՀՀ քաղաքացիներ:
Հարցված հայաստանցիների 60%-ը լիովին համաձայն է, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը պետք է լուծվի ոչ թե ռազմական ուժի, այլ բանակցությունների միջոցով։ Հարցվածների մոտ կեսը (47%) լիովին համաձայն է, որ ղարաբաղյան հակամարտության լուծման հարցում Հայաստանը հույսը պետք է դնի միայն իր վրա։ Հարցվածների միայն մեկ երրորդն է հնարավոր համարում կարգավորման այնպիսի տարբերակ, որը միաժամանակ ընդունելի լինի Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի ժողովուրդների համար։ Հարցվածներից 39%-ի կարծիքով, ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կախված է Հայաստանի, իսկ 31%-ի կարծիքով՝ Ադրբեջանի կառավարություններից։ Հարցվածների ավելի փոքր բաժինն է հակամարտության կարգավորումը կապում արտաքին խաղացողների կամքի հետ։ Հարցված հայաստանցիների մոտ երկու երրորդի կարծիքով, ժողովուրդներին հնարավոր է խաղաղության նախապատրաստել։
Հարցված հայաստանցիների 94%-ի կարծիքով, մոտ ժամանակներում ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը կարևոր է Հայաստանի ապագայի համար: Սակայն, կարգավորման ինչպիսի՞ լուծումներ են տեսնում հարցվածները։ Ինչպես ցույց է տալիս Գծապատկեր 4․1-ը, հարցված հայաստանցիների ամենամեծ բաժինը՝ մոտ մեկ երրորդը (30%), ղարաբաղյան հակամարտության լուծման ճանապարհը տեսնում է փոխզիջումների միջոցով։ Հարցվածների մեկ քառորդը (25%) խնդրի կարգավորումը հնարավոր է համարում ստատուս քվոյի պահպանման, իսկ 15%-ը՝ նոր պատերազմի միջոցով։ Հարցվածների 22%-ը դժվարացել է պատասխանել, թե ինչպես է պատկերացնում խնդրի լուծումը։&#160;
Միևնույն ժամանակ, ինչպես ցույց է տալիս Գծապատկեր 4․2-ը, հարցվածների մեծամասնությունը (60%) լիովին, իսկ 17%-ը որոշ չափով համաձայն է, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը պետք է լուծվի ոչ թե ռազմական ուժի, այլ բանակցությունների միջոցով։ Այս մտքի հետ համաձայն չեն հարցվածների 12%-ը (&#171;Որոշ չափով համաձայն չեմ&#187; և &#171;Բոլորովին համաձայն չեմ&#187; պատասխանների հանրագումարը)։

Ըստ Գծապատկեր 4․3-ի, հարցվածների մոտ կեսը (47%) լիովին համաձայն է, որ ղարաբաղյան հակամարտության լուծման հարցում Հայաստանը հույսը պետք է դնի միայն իր վրա։ Այս մտքի հետ որոշ չափով համաձայնել է հարցվածների 22%-ը, իսկ համաձայն չէ 17%-ը (&#171;Որոշ չափով համաձայն չեմ&#187; և &#171;Բոլորովին համաձայն չեմ&#187; պատասխանների հանրագումարը)։&#160;&#160;

Արդյո՞ք հնարավոր է ղարաբաղյան հակամարտության այնպիսի կարգավորում, որը միաժամանակ ընդունելի լինի Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի ժողովուրդների համար։ Ըստ Գծապատկեր 4․4-ի, հարցվածների միայն մեկ երրորդն է (33%) հնարավոր համարում կարգավորման նման տարբերակ։ Հարցվածների ավելի մեծ բաժինը (44%) չի կարծում, թե նման լուծում հնարավոր է, իսկ 22%-ը դժվարանում է պատասխանել այս հարցին։&#160;&#160;&#160;
&#160;Ումի՞ց է կախված ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը։ Այս հարցին պատասխանելիս, հարցվածներն ունեցել են մինչև 3 պատասխան տալու հնարավորություն։ Ըստ Գծապատկեր 4․5-ի, հարցվածների 39%-ի և 31%-ի կարծիքով, ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորումը կախված է համապատասխանաբար Հայաստանի և Ադրբեջանի կառավարություններից։ Հարցվածների ավելի փոքր բաժինն է հակամարտության կարգավորումը կապել արտաքին խաղացողների կամքի հետ․ մասնավորապես, 24%-ը նշել է համաշխարհային գերտերությունների (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Չինաստան, ԵՄ) և 21%-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնության անունները։&#160;&#160;
Հարցված հայաստանցիների մոտ երկու երրորդի կարծիքով (68%), ժողովուրդներին հնարավոր է խաղաղության նախապատրաստել, իսկ 23%-ի կարծիքով՝ ոչ (Գծապատկեր 4․6): Ինչ վերաբերում է խաղաղության նախապատրաստելու ձևերին, նախորդ հարցին դրական պատասխանածների 37%-ը տվել է &#171;Եթե երկու երկրների կառավարություններն այդպես որոշեն&#187; պատասխանը։ Ավելի փոքր բաժինը՝ 29%-ն ասել է, որ ժողովուրդներին խաղաղության նախապատրաստելը հնարավոր կլինի, եթե Ադրբեջանի իշխանությունները հրաժարվեն ռազմական հռետորաբանությունից և 21%-ը՝ եթե միջազգային հանրությունն ավելի շատ ջանքեր ներդնի (Գծապատկեր 4․7)։&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/214547/</loc><lastmod>2020-10-05T08:43:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24684951.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակիցները կրկին ռազմաճակատ են մեկնում։ Բայց ոչ ծանուցագրով։ Տարիքի պատճառով նրանք զորահավաքի ենթակա չեն, այդ պատճառով ճակատ են մեկնում կամավոր, վետերանների գումարտակի կազմում։ Sputnik Արմենիայի ղեկավար Դմիտրի Պիսարենկոն մեկնել է նրանց հետ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/212530/</loc><lastmod>2020-10-03T13:29:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-3j2aQZtu8k.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Որոշեցինք այս անգամ գնալ իրազեկման, գիտելիքներ տալու ճանապարհով:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/212108/</loc><lastmod>2020-10-03T02:14:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-7ukuKxmtRj.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թուրքիան անուղղակիորեն մեծացրել է նաև Հայաստանի դերը՝ որպես ահաբեկչության և Թուրքիայի միջազգային խուլիգանության դեմ կանգնած հաստատակամ ուժի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/211114/</loc><lastmod>2020-10-02T14:50:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/l-M4gVks3KWq.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին օրերին Հայաստանում թուրքական ապրանքները բոյկոտելու կոչերը կրկին  ակտիվացել են։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/210981/</loc><lastmod>2020-10-02T13:48:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/22026211.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սխալ հաշվարկը հանգեցրեց գերտերությունների համախմբմանը։ Ե՛վ Ռուսաստանը, և՛ Իրանը, և՛ Ֆրանսիան գրոհայինների ներկայությունն ապացուցված փաստ են համարում։ Իսկ դա փոխում է իրադարձությունների ողջ դասավորվածությունը։ Եվ ոչ հօգուտ Անկարայի ու Բաքվի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/210486/</loc><lastmod>2020-10-02T08:37:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24687855-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ ռազմաճակատի տղերքից մեկը հարազատներին հետևյալ գրությունն էր ուղարկել. «Ուտելիք ունենք, դուք սնիկերս ուղարկեք։ Որ գրազ ենք գալիս` թե խփենք, կկպնի, ձեռի տակ սնիկերս չկա»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/210236/</loc><lastmod>2020-10-02T02:30:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/24658033.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Չի երևում։ Ադրբեջանի նախաձեռնած այս արկածախնդրության հանգուցալուծումը չի երևում։ Ակամայից հիշում ես հանրահայտ ասացվածքը՝ ավանակի վրա նստելը մի խնդիր է, ավանակից իջնելը՝ մեկ այլ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/208897/</loc><lastmod>2020-10-01T00:37:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/10/120530658_3331960376918072_8976080822364071365_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[120530658_3331960376918072_8976080822364071365_n]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/208461/</loc><lastmod>2020-09-30T18:10:00+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/207876/</loc><lastmod>2020-10-01T15:51:54+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/207484/</loc><lastmod>2020-09-30T09:41:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/96-25.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[96]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/207452/</loc><lastmod>2020-09-30T08:35:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24590598.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[35-ամյա Մինե Մինասյանը կորոնավիրուսի համավարակի ժամանակ առաջին անգամ որոշեց ուժերը փորձել բիզնեսի ոլորտում, ստեղծեց «Booyr» ապրանքանիշը և նույնիսկ պատենտավորեց իր ինքնատիպ գաղափարը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/207177/</loc><lastmod>2020-09-30T01:35:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24656144.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԼՂՀ–ում զինված դիմակայության սրացումը, Բաքվի և Երևանի երկար տարիների ռազմաքաղաքական հակասություններն այսօր երրորդ երկրներն օգտագործում են որպես գործիքներ` ոչ բարի նպատակների հասնելու համար։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/207270/</loc><lastmod>2020-09-29T22:19:00+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/206382/</loc><lastmod>2020-09-29T13:23:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/russia_security_council-1.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Միջազգային լրատվամիջոցները հաղորդում են, որ այսօր, սեպտեմբերի 29-ին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը (ունի 15 անդամ, որոնցից 5-ը՝ մշտական և վետոյի իրավունքով՝ ԱՄՆ, Ռուսաստան, Չինասատան, Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա) արտակարգ և դռնփակ նիստում կանդրադառնա Լեռնային Ղարաբաղին:
Հայտնի չէ՝ նիստի արդյունքերով ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն կընդունի փաստաթուղթ, թե ոչ: Քննարկումը նախաձեռնել է Էստոնիան, որ այսօր ոչ մշտական անդամ-պետություններից է:
Վերջին անգամ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը Լեռնային Ղարաբաղին անդրադարձել է 27 տարի առաջ՝ 1993-ի նոյեմբերին՝ ընդունելով ղարաբաղյան հակամարտության մասին իր վերջին՝ չորրորդ բանաձևը: Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ հայկական ուժերը դուրս եկան Արաքսի ափ: Դա չորս բանաձևերից միակն էր, որում խոսվում էր ղարաբաղյան հակամարտությանը Հայաստանի զինված ուժերի ներգրավվածության մասին:
ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն, նաև Բաքվի դիվանագիտական ջանքերի արդյունքում, ղարաբաղյան հակամարտությանը առաջին անդրադարձը կատարել և բանաձև է ընդունել 1993-ի ապրիլին, երբ հայկական ուժերը դուրս եկան Քարվաճառ: Բոլոր չորս բանաձևերը՝ 822, 853, 874 և 884, ընդունվել են ռազմական գործողությունների ամենաակտիվ փուլում՝ 1993-ի ապրիլից նոյեմբեր:
Վեցամսյա այս ժամանակահատվածում Արցախի տարածքը ավելի քան կրկնապատկվեց: Ուշագրավ է, որ 1992-ի մայիսին, երբ Հայաստանն ու Արցախը ունեցան ցամաքային կապ Լաչինի մարդասիրական միջանցքով, ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն չընդունեց բանաձև: Ենթադրաբար, միջազգային հանրության համար հասկանալի էր հակամարտության տրամաբանությունը, անվտանգության հարցը և մարդասիրական միջոցառումները, այն է՝ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության անվտանգությունը սպառնալիքի տակ է, եթե չկա ցամաքային կապ նրա միակ երաշխավորի՝ Հայաստանի հետ:
Արցախի հարցով ՄԱԿ-ի ԱԽ ընդունած բոլոր չորս բանաձևերում երկու հիմնական կետ և պահանջ է դրված՝ վերջ դնել կրակին, ռազմական և թշնամական գործողություններին և ձեռնամուխ լինել քաղաքական երկխոսության: Բոլոր չորս բանաձևերում ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն Արցախի տեղական զինված ուժերին հորդորում էր ուժերը դուրս բերել &#171;Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներից&#187;, իսկ Հայաստանին՝ օգտագործել իր ազդեցությունը, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները կատարեն բանաձևերի դրույթները:
Պարադոսքսալ է, բայց փաստ, որ Անվտանգության խորհրդի բոլոր չորս բանաձևերը ականահարում էր հենց Ադրբեջանը, որը նախաձեռնում էր դրանց իսկ ընդունումը: Ավելի ճիշտ, Բաքվի համար ընդունելի էր այդ չորս բանաձևերի միայն այն կետը, որտեղ հայկական ուժերին կոչ էր արվում հեռանալ տարածքներից: Ավելին, բոլոր չորս բանաձևերի ընդունումից հետո Ադրբեջանը փորձել է ռազմական ուժի կիրառմամբ հասնել առավելության, որպեսզի բանակցությունների սեղանի շուրջ ունենա ամուր դիրք: Բոլոր դեպքերում, սակայն, Ադրբեջանը կորցրել է:
822-ի բանաձևից հետո, որը ընդունվեց Քարվաճառի դեպքերի առիթով, ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն ընդունեց 853 բանաձևը: Այս անգամ հիմնական թեման Աղդամն էր: Ուշագրավ է, որ Աղդամ դուրս գալուց հետո Բաքուն առաջին անգամ բանավոր և գրավոր տեքստով ցանկություն հայտնեց ուղղակի բանակցությունների մեջ մտնել Արցախի ռազմական և քաղաքական ղեկավարության հետ: Այդ բանակցություններից առաջինը տեղի ունեցավ 1993-ի հուլիսի վերջերին՝ Մարտակերտի հատվածում: Նույն տարվա սեպտեմբերին Մոսկվայում տեղի ունեցավ Արցախի այն ժամանակվա առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանի և Ադրբեջանի ղեկավար Հեյդար Ալիևի խորհրդապահական հանդիպումը: Ռուս միջնորդ Վլադիմիր Կազիմիրովը իր արխիվում պահել է մի փաստաթուղթ, որը Բաքվի իշխանությունները հղել են Ստեփանակերտ: Դիմումի մեջ ադրբեջանցիները օգտագործել են ԼՂՀ ձևակերպումը: Կազիմիրովը հումորով հիշում է, որ ինքն է ադրբեջանցիներին խորհուրդ տվել հանրապետություն բառը հանել և նոր տեքստ ուղարկել:
ՄԱԿ-ի ԱԽ 874 և 884 բանաձևերը հայկական ուժերին հորդորում էին դուրս բերել զորքերը Ֆիզուլիից, Ղուբաթլուից և մերձարաքսյա տարածքներից: Միայն 884 բանաձևն է, որում խոսք է գնում հակամարտությանը Հայաստանի ուղղակի մասնակցության մասին:
1993-ի նոյեմբերից հետո էլ հայկական ուժերը ընդլայնեցին անվտանգության գոտին, սակայն ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն այլևս բանաձև չընդունեց: Նույն տարվա դեկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանը ձեռնամուխ եղավ լայնածավալ հարձակման ճակատի ողջ երկայնքով: Դա պատերազմի ամենաարյունալի փուլն էր, որի հինգ ամիսներին ընթացքում կողմերից զոհ գնաց ավելի քան հինգ հազար մարդ: Ադրբեջանը կարողացավ որոշակի հաջողության հասնել Հորադիսի հատվածում, ինչպես նաև՝ Քարվաճառում: Եթե Հորադիսի հատվածում Ադրբեջանը կարողացավ պահել գրավածը, ապա Քարվաճառում կատարյալ պարտություն կրեց՝ փախուստի ճանապարհին Մռավի ձյունառատ լեռներում թողնելով հարյուրավոր դիակներ:
Ադրբեջանը այսօր էլ անդադար հղում է կատարում ՄԱԿ-ի ԱԽ ընդունած բանաձևերին՝ ընտրողաբար ընդգծելով միայն այն կետերը, որոնք բխում են իր շահերից: Բաքուն դիվանագիտական ջանքեր էր գործադրում հակամարտության կարգավորումը ԵԱՀԿ մասնագիտացված Մինսկի խմբի շրջանակներից փորձելով տեղափոխել միջազգային այլ հարթակներ, այդ թվում՝ ՄԱԿ, որտեղ, նրա կարծիքով, կարող է ստանալ առավել նպաստավոր լուծում:
Վերջին պաշտոնական տեղեկությունների համաձայն, Ադրբեջանի կողմից սեպտեմբերի 27-ին սկսված գործողությունների արդյունքում, ադրբեջանական կողմն ունի մարդկային ավելի քան 400 կորուստ, ադրբեջանական զինուժն ընդհանուր առմամբ կորցրել է չորս ուղղաթիռ, 36 ԱԹՍ, 36 տանկ և հետևակի մարտական մեքենա, ինչպես նաև երկու ինժեներական զրահամեքենա և 47 զրահատեխնիկա, 1 ինքնաթիռ:
Հայկական կողմը զինվորականների շրջանում ունի 84 զոհ: Զոհեր կան նաև քաղաքացիական բնակչության շրջանում:
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/206281/</loc><lastmod>2020-09-29T12:51:45+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/205809/</loc><lastmod>2020-09-29T08:19:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24592102-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արևմտյան Հայաստանի հայերն աստիճանաբար թոթափում են վախն ու հրապարակային խոսում իրենց ինքնության մասին, նույնիսկ փորձում կապեր հաստատել Արևելյան Հայաստանում։ Այս անգամ իր հայկական արմատների մասին խոսելու ցանկություն հայտնեց Մուշի Բուլանըխ բնակավայրի մեր հայրենակիցը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/205330/</loc><lastmod>2020-09-28T21:02:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/artsakh_nagorno_karabakh_stepanakert_church-6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան տարածաշրջանում սկսված պատերազմի մասին Carnegie․ru կայքում վերլուծական հոդված է հրապարակել ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
Ամենահավանական սցենարը պայքարն է ոչ մեծ և ոչ այնքան կարևոր հատվածների համար, որպեսզի հնարավոր լինի խորհրդանշական կերպով նշել սեփական &#171;հաղթանակը&#187; և ստեղծել բարենպաստ հանրային ֆոն: Այս ռազմավարությունը անթերի է թվում միայն տեսականորեն, սակայն գործնականում, բարձրացնելով հակամարտության նշաձողը, շատ դժվար է կանգ առնել այնտեղ, որտեղ ուզում եք։
Ադրբեջանը և Հայաստանը վաղուց արդեն ջանք չեն գործադրում իրենց կաշկանդելու ավելորդ քաղաքական կոռեկտությամբ և Լեռնային Ղարաբաղի շփման գիծը կոչում են ռազմաճակատ: Այնուամենայնիվ, ներկայիս ռազմական սրացումը այնտեղ դուրս է գալիս սովորական շրջանակներից։ Հաղորդագրություններ կան խփված ուղղաթիռների, անօդաչու թռչող սարքերի, հրթիռային հարվածների մասին:
Ռազմական գործողությունների նման կտրուկ սրացում այնտեղ չի եղել 2016 թվականի ապրիլից։ Բավական է ասել, որ և՛ Ադրբեջանում, և՛ Հայաստանում, և՛ չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում հայտարարվել է ռազմական դրություն և զորահավաք, ինչը չկար չորս տարի առաջ։ Այն ժամանակ չէին գնդակոծում նաև Ստեփանակերտը։
Այնուամենայնիվ, ներկա իրադարձությունները դժվար է անվանել լիովին անակնկալ. հուլիսին տեղի ունեցած սրացումից հետո, որը, հակառակ սովորականի, տեղի ունեցավ ոչ թե շփման գծում, այլ հայ-ադրբեջանական սահմանին, տպավորություն կար, որ զինված դիմակայությանն ուղղակի դադար է տրվել։
&#171;Ղարաբաղյան ճոճանակը&#187;, երբ ռազմական սրացումները տեղի են տալիս բանակցությունների փուլերին, այս անգամ կարծես փչացել է: Ի տարբերություն 2016-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի, երբ սրացման հինգերորդ օրը իրավիճակը սկսեց ակտիվ վերադառնալ դիվանագիտական դաշտ, այս ամառ դա տեղի չունեցավ:
Իհարկե, կարելի է հիշել առաջին հերթին ռուսական դիվանագիտության ակտիվությունը ՝ ուղղված սահմանին ռազմական տագնապի ռիսկերը նվազագույնին հասցնելուն։ Ներգրավված են եղել և՛ ԱԳՆ-ի ավանդական կապերը, և՛ ՊՆ-ի խողովակները։ Ռուսաստանի ջանքերը ստացան փաստացի աջակցություն Արևմուտքի կողմից, և նույնիսկ հակամարտության երկու կողմերը Մոսկվայի միջնորդությունը ընդհանուր առմամբ դրական ընդունեցին։
Սակայն հայ-ադրբեջանական բանակցությունների վերսկսումը գոնե խորհրդանշական մակարդակով այդպես էլ տեղի չունեցավ։ Կորոնավիրուսին հղումներն այնքան էլ համոզիչ չէին հնչում․ նույն օրերին համաճարակը չէր խանգարում Ադրբեջանի և Հայաստանի ներկայացուցիչների այլ արտասահմանյան շփումներին: Թեև դրանք հազիվ թե կարելի էր դիտարկել որպես բանակցությունները վերսկսելու ջանքեր։
Ներկայիս լայնածավալ սրացումը ունի այլ առանձնահատկություններ ևս։ Օրինակ ՝ թուրքական ակտիվության ուժեղացում։ Հուլիսյան բախումներից հետո սահմանին Ադրբեջանի և Թուրքիայի զինված ուժերի համատեղ զորավարժություններ անցկացվեցին: Անկարայի ներկայացուցիչները սկսեցին ակտիվորեն արտահայտվել խաղաղ գործընթացի անարդյունավետության մասին, իսկ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը, ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 75-րդ նստաշրջանում, Հայաստանին համարեց Հարավային Կովկասում երկարաժամկետ խաղաղության գլխավոր խոչընդոտ: Դա դեռ չի նշանակում, որ նոր սրացումը հրահրել է Թուրքիան, բայց այն ակնհայտորեն իր ներդրումն է ունեցել բանակցություններում լճացման ֆոնին Ադրբեջանի դիրքորոշման խստացման գործում։
Բաքվի դիվանագիտական ուղեգծի փոփոխություններն իսկապես նշանակալի էին։ Հուլիսյան սրացումների ժամանակ հրաժարական տվեց Ադրբեջանի ԱԳՆ երկարամյա ղեկավար Էլմար Մամեդյարովը։ Նրան փոխարինելու եկավ կրթության նախկին նախարար Ջեյհուն Բայրամովը, որը դիվանագիտական զգալի փորձ չունի։ Նաև ուժեղացել է Իլհամ Ալիևի արտաքին քաղաքական հարցերով օգնական Հիքմեթ Հաջիևի ապարատային դերը:
Սակայն խնդիրն այստեղ ոչ այնքան նոր նշանակումներն են, որքան Մամեդյարովի հեռանալը։ Վերջին երկու տարիներին նա գլխավոր լավատեսն էր, թե ինչ զիջումների է պատրաստ գնալ Նիկոլ Փաշինյանի նոր կառավարությունը։ Հայաստանում&#160; 2018&#160; թվականի թավշյա հեղափոխությունից հետո իշխանության փոփոխմամբ Բաքվում հույսեր առաջացան, որ նոր վարչապետ Փաշինյանը, որը կապված չէ Ղարաբաղի հետ և պայքարում է &#171;ղարաբաղյան կլանի&#187; դեմ (արդյոք այն իրականում գոյություն ունի, առանձին հարց է), կարող է ինչ-որ նոր ուղեգիծ գտնել այս բազմամյա հակամարտության կարգավորման հարցում։
Հանուն արդարության, նման հույսեր էին առաջացել ոչ միայն Մամեդյարովի մոտ. այդ հույսերը կիսում էին Արևմուտքի բազմաթիվ ազդեցիկ փորձագետներ և դիվանագետներ: Եվ նույնիսկ Հայաստանի ներսում Փաշինյանի ընդդիմախոսները փորձում էին նրան կպցնել &#171;սորոսյան փողերի դիմաց ազգային շահերի դավաճանի&#187; պիտակ։
Սակայն իրականում Հայաստանի կառավարության նոր ղեկավարը շատ առումներով ավելի կոշտ դիրքորոշում է որդեգրել Ղարաբաղի հարցում։ Օրինակ, նրա պահանջը, որ չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ներկայացուցիչներն ուղղակիորեն ներգրավվեն բանակցություններում։ Կամ նրա բարձրագոչ հայտարարությունը, թե &#171;Ղարաբաղը Հայաստան է&#187;։
Նման գործողությունները ոչ մի բանի չէին կարող հանգեցնել, բացի Բաքվում ռազմատենչ բազեների դիրքերի ամրապնդումից։ Սահմանին հուլիսյան բախումներից հետո Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական ուղեգիծը դարձել է ավելի կոշտ։ Առավել ևս, որ ադրբեջանական կողմին ընդհանրապես ձեռնտու չէ գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, որտեղ նա իրեն պարտված է զգում։ Բաքուն երբեք չի բացառել, որ կարող է փորձել լուծել տարածքային ամբողջականության խնդիրը նաև ռազմական ճանապարհով։
Ներկայիս սրացումը լիարժեք բանակցային գործընթացի սառեցման ուղղակի հետևանք է։ Հայ-ադրբեջանական հակամարտությունում լայնամասշտաբ ռազմական սրացումների միջև նման կարճ ընդմիջումներ չեն եղել։ Նույնիսկ 2016-ի քառօրյա պատերազմին նախորդել է հանգստության գրեթե չորս ամիսը։ Այժմ մենք տեսնում ենք դիմակայության երկու գագաթնակետ՝ մեկը սահմանին՝ շփման գծից 300 կմ հեռավորության վրա, երկրորդը՝ բուն Լեռնային Ղարաբաղում։
Ամենահավանական սցենարը պայքարն է ոչ մեծ և ոչ այնքան կարևոր հատվածների համար, որպեսզի հնարավոր լինի խորհրդանշական կերպով նշել սեփական &#171;հաղթանակը&#187; և ստեղծել բարենպաստ հանրային ֆոն: Բայց այս ռազմավարությունը անթերի է թվում միայն տեսականորեն, բայց գործնականում, բարձրացնելով հակամարտության նշաձողը, շատ դժվար է կանգ առնել այնտեղ, որտեղ ուզում եք։ Հակառակորդն այս առումով կարող է բոլորովին այլ կարծիք ունենալ, և այդ ժամանակ դիմակայության նոր փուլն անխուսափելի է։
Ի դեպ, չի կարելի բացառել, որ սրացումը բանակցությունների նախապատրաստման մի մասն է, որն անհրաժեշտ է ուժային ռեսուրսով դիվանագիտական դիրքերն ամրապնդելու և ընդդիմախոսի վրա կոշտ ճնշման դիրքից երկխոսություն սկսելու համար։
Ամեն դեպքում, ինչ տրամաբանություն էլ որ լինի ռազմական սրացման հետևում, մի բան ակնհայտ է՝ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում ռազմական ուժի գործոնի նշանակությունը աճում է ամեն օր: Բանակցությունների պակասը դառնում է կրիտիկական։ Եթե ղարաբաղյան ճոճանակն առաջիկայում չշտկենք, և այն ռազմական կետից դիվանագիտական կետի չփոխենք (թեկուզև հետագայում հնարավոր հետընթացով), ապա այն կարող է վերջնականապես կոտրվել։ Եվ այդ ժամանակ ևս մեկ տարածաշրջանային պատերազմի վերսկսման հեռանկարը կդադարի լինել միայն փորձագետների սցենարային մշակում։
Թարգմանությունը՝ Զառա Պողոսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/202291/</loc><lastmod>2020-09-28T12:30:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/artsakh_nagorno_karabakh_stepanakert_church.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ղարաբաղյան տարածաշրջանում սկսված պատերազմի մասին Carnegie․ru կայքում վերլուծական հոդված է հրապարակել ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
Ամենահավանական սցենարը պայքարն է ոչ մեծ և ոչ այնքան կարևոր հատվածների համար, որպեսզի հնարավոր լինի խորհրդանշական կերպով նշել սեփական &#171;հաղթանակը&#187; և ստեղծել բարենպաստ հանրային ֆոն: Այս ռազմավարությունը անթերի է թվում միայն տեսականորեն, սակայն գործնականում, բարձրացնելով հակամարտության նշաձողը, շատ դժվար է կանգ առնել այնտեղ, որտեղ ուզում եք։
Ադրբեջանը և Հայաստանը վաղուց արդեն ջանք չեն գործադրում իրենց կաշկանդելու ավելորդ քաղաքական կոռեկտությամբ և Լեռնային Ղարաբաղի շփման գիծը կոչում են ռազմաճակատ: Այնուամենայնիվ, ներկայիս ռազմական սրացումը այնտեղ դուրս է գալիս սովորական շրջանակներից։ Հաղորդագրություններ կան խփված ուղղաթիռների, անօդաչու թռչող սարքերի, հրթիռային հարվածների մասին:
Ռազմական գործողությունների նման կտրուկ սրացում այնտեղ չի եղել 2016 թվականի ապրիլից։ Բավական է ասել, որ և՛ Ադրբեջանում, և՛ Հայաստանում, և՛ չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում հայտարարվել է ռազմական դրություն և զորահավաք, ինչը չկար չորս տարի առաջ։ Այն ժամանակ չէին գնդակոծում նաև Ստեփանակերտը։
Այնուամենայնիվ, ներկա իրադարձությունները դժվար է անվանել լիովին անակնկալ. հուլիսին տեղի ունեցած սրացումից հետո, որը, հակառակ սովորականի, տեղի ունեցավ ոչ թե շփման գծում, այլ հայ-ադրբեջանական սահմանին, տպավորություն կար, որ զինված դիմակայությանն ուղղակի դադար է տրվել։
&#171;Ղարաբաղյան ճոճանակը&#187;, երբ ռազմական սրացումները տեղի են տալիս բանակցությունների փուլերին, այս անգամ կարծես փչացել է: Ի տարբերություն 2016-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի, երբ սրացման հինգերորդ օրը իրավիճակը սկսեց ակտիվ վերադառնալ դիվանագիտական դաշտ, այս ամառ դա տեղի չունեցավ:
Իհարկե, կարելի է հիշել առաջին հերթին ռուսական դիվանագիտության ակտիվությունը ՝ ուղղված սահմանին ռազմական տագնապի ռիսկերը նվազագույնին հասցնելուն։ Ներգրավված են եղել և՛ ԱԳՆ-ի ավանդական կապերը, և՛ ՊՆ-ի խողովակները։ Ռուսաստանի ջանքերը ստացան փաստացի աջակցություն Արևմուտքի կողմից, և նույնիսկ հակամարտության երկու կողմերը Մոսկվայի միջնորդությունը ընդհանուր առմամբ դրական ընդունեցին։
Սակայն հայ-ադրբեջանական բանակցությունների վերսկսումը գոնե խորհրդանշական մակարդակով այդպես էլ տեղի չունեցավ։ Կորոնավիրուսին հղումներն այնքան էլ համոզիչ չէին հնչում․ նույն օրերին համաճարակը չէր խանգարում Ադրբեջանի և Հայաստանի ներկայացուցիչների այլ արտասահմանյան շփումներին: Թեև դրանք հազիվ թե կարելի էր դիտարկել որպես բանակցությունները վերսկսելու ջանքեր։
Ներկայիս լայնածավալ սրացումը ունի այլ առանձնահատկություններ ևս։ Օրինակ ՝ թուրքական ակտիվության ուժեղացում։ Հուլիսյան բախումներից հետո սահմանին Ադրբեջանի և Թուրքիայի զինված ուժերի համատեղ զորավարժություններ անցկացվեցին: Անկարայի ներկայացուցիչները սկսեցին ակտիվորեն արտահայտվել խաղաղ գործընթացի անարդյունավետության մասին, իսկ Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը, ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 75-րդ նստաշրջանում, Հայաստանին համարեց Հարավային Կովկասում երկարաժամկետ խաղաղության գլխավոր խոչընդոտ: Դա դեռ չի նշանակում, որ նոր սրացումը հրահրել է Թուրքիան, բայց այն ակնհայտորեն իր ներդրումն է ունեցել բանակցություններում լճացման ֆոնին Ադրբեջանի դիրքորոշման խստացման գործում։
Բաքվի դիվանագիտական ուղեգծի փոփոխություններն իսկապես նշանակալի էին։ Հուլիսյան սրացումների ժամանակ հրաժարական տվեց Ադրբեջանի ԱԳՆ երկարամյա ղեկավար Էլմար Մամեդյարովը։ Նրան փոխարինելու եկավ կրթության նախկին նախարար Ջեյհուն Բայրամովը, որը դիվանագիտական զգալի փորձ չունի։ Նաև ուժեղացել է Իլհամ Ալիևի արտաքին քաղաքական հարցերով օգնական Հիքմեթ Հաջիևի ապարատային դերը:
Սակայն խնդիրն այստեղ ոչ այնքան նոր նշանակումներն են, որքան Մամեդյարովի հեռանալը։ Վերջին երկու տարիներին նա գլխավոր լավատեսն էր, թե ինչ զիջումների է պատրաստ գնալ Նիկոլ Փաշինյանի նոր կառավարությունը։ Հայաստանում&#160; 2018&#160; թվականի թավշյա հեղափոխությունից հետո իշխանության փոփոխմամբ Բաքվում հույսեր առաջացան, որ նոր վարչապետ Փաշինյանը, որը կապված չէ Ղարաբաղի հետ և պայքարում է &#171;ղարաբաղյան կլանի&#187; դեմ (արդյոք այն իրականում գոյություն ունի, առանձին հարց է), կարող է ինչ-որ նոր ուղեգիծ գտնել այս բազմամյա հակամարտության կարգավորման հարցում։
Հանուն արդարության, նման հույսեր էին առաջացել ոչ միայն Մամեդյարովի մոտ. այդ հույսերը կիսում էին Արևմուտքի բազմաթիվ ազդեցիկ փորձագետներ և դիվանագետներ: Եվ նույնիսկ Հայաստանի ներսում Փաշինյանի ընդդիմախոսները փորձում էին նրան կպցնել &#171;սորոսյան փողերի դիմաց ազգային շահերի դավաճանի&#187; պիտակ։
Սակայն իրականում Հայաստանի կառավարության նոր ղեկավարը շատ առումներով ավելի կոշտ դիրքորոշում է որդեգրել Ղարաբաղի հարցում։ Օրինակ, նրա պահանջը, որ չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ներկայացուցիչներն ուղղակիորեն ներգրավվեն բանակցություններում։ Կամ նրա բարձրագոչ հայտարարությունը, թե &#171;Ղարաբաղը Հայաստան է&#187;։
Նման գործողությունները ոչ մի բանի չէին կարող հանգեցնել, բացի Բաքվում ռազմատենչ բազեների դիրքերի ամրապնդումից։ Սահմանին հուլիսյան բախումներից հետո Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական ուղեգիծը դարձել է ավելի կոշտ։ Առավել ևս, որ ադրբեջանական կողմին ընդհանրապես ձեռնտու չէ գոյություն ունեցող ստատուս-քվոն, որտեղ նա իրեն պարտված է զգում։ Բաքուն երբեք չի բացառել, որ կարող է փորձել լուծել տարածքային ամբողջականության խնդիրը նաև ռազմական ճանապարհով։
Ներկայիս սրացումը լիարժեք բանակցային գործընթացի սառեցման ուղղակի հետևանք է։ Հայ-ադրբեջանական հակամարտությունում լայնամասշտաբ ռազմական սրացումների միջև նման կարճ ընդմիջումներ չեն եղել։ Նույնիսկ 2016-ի քառօրյա պատերազմին նախորդել է հանգստության գրեթե չորս ամիսը։ Այժմ մենք տեսնում ենք դիմակայության երկու գագաթնակետ՝ մեկը սահմանին՝ շփման գծից 300 կմ հեռավորության վրա, երկրորդը՝ բուն Լեռնային Ղարաբաղում։
Ամենահավանական սցենարը պայքարն է ոչ մեծ և ոչ այնքան կարևոր հատվածների համար, որպեսզի հնարավոր լինի խորհրդանշական կերպով նշել սեփական &#171;հաղթանակը&#187; և ստեղծել բարենպաստ հանրային ֆոն: Բայց այս ռազմավարությունը անթերի է թվում միայն տեսականորեն, բայց գործնականում, բարձրացնելով հակամարտության նշաձողը, շատ դժվար է կանգ առնել այնտեղ, որտեղ ուզում եք։ Հակառակորդն այս առումով կարող է բոլորովին այլ կարծիք ունենալ, և այդ ժամանակ դիմակայության նոր փուլն անխուսափելի է։
Ի դեպ, չի կարելի բացառել, որ սրացումը բանակցությունների նախապատրաստման մի մասն է, որն անհրաժեշտ է ուժային ռեսուրսով դիվանագիտական դիրքերն ամրապնդելու և ընդդիմախոսի վրա կոշտ ճնշման դիրքից երկխոսություն սկսելու համար։
Ամեն դեպքում, ինչ տրամաբանություն էլ որ լինի ռազմական սրացման հետևում, մի բան ակնհայտ է՝ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում ռազմական ուժի գործոնի նշանակությունը աճում է ամեն օր: Բանակցությունների պակասը դառնում է կրիտիկական։ Եթե ղարաբաղյան ճոճանակն առաջիկայում չշտկենք, և այն ռազմական կետից դիվանագիտական կետի չփոխենք (թեկուզև հետագայում հնարավոր հետընթացով), ապա այն կարող է վերջնականապես կոտրվել։ Եվ այդ ժամանակ ևս մեկ տարածաշրջանային պատերազմի վերսկսման հեռանկարը կդադարի լինել միայն փորձագետների սցենարային մշակում։
Թարգմանությունը՝ Զառա Պողոսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/196145/</loc><lastmod>2020-09-27T11:16:44+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/195683/</loc><lastmod>2020-09-26T19:28:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-jNzM0wmRum.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սակայն քաղաքացիներին անընդհատ չարյաց փոքրագույնի  ընտրություն առաջարկելն ազնիվ չէ: Քաղաքացիներն ավելի հասուն են, քան իշխանությունները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/195642/</loc><lastmod>2020-09-26T18:25:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1601039354_5237521.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1601039354_5237521]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/195570/</loc><lastmod>2020-09-26T17:42:01+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/195559/</loc><lastmod>2020-09-26T17:20:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-6HAldtrbjU.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020 թվականի սեպտեմբերի 11-ը իմ հուշերում կմնա որպես հարազատներիս հետ ապրած օր, երբ հանդիպեցի միջնադարյան ասպետ, քանդակագործ Վիգեն Ավետիսի ու վաղուց ընկերս դարձած լավ Մարդ Արծվի Բախչինյանի հետ:      ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/195235/</loc><lastmod>2020-09-26T13:49:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1601050934_5409766.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1601050934_5409766]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194950/</loc><lastmod>2020-09-26T13:14:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/9114d29bf3f70826a5a50f95188b5739.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[9114d29bf3f70826a5a50f95188b5739]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194554/</loc><lastmod>2020-09-25T22:21:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/f-4.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194605/</loc><lastmod>2020-09-25T22:16:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24425274.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Հայ-ադրբեջանական զինված հակամարտության վտանգը, ինչպես միշտ, պահպանվում է, սակայն, ինչպես միշտ էլ, շատ դժվար է ասել՝ արդյոք ռազմական գործողություններն իրոք կվերսկսվեն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194513/</loc><lastmod>2020-09-25T21:47:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/flirt-1.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194485/</loc><lastmod>2020-09-25T20:30:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/54-25.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194322/</loc><lastmod>2020-09-25T20:25:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1601042278_1914897.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1601042278_1914897]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/194220/</loc><lastmod>2020-09-25T19:43:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1601037428_6015958.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1601037428_6015958]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/193353/</loc><lastmod>2020-09-25T12:22:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-D5kPZIQvVN.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ֆերիկի դպրոցի տնօրենն ասում է, որ պետք է աշխատանք տանեն, թե ծնողների, թե երեխաների հետ, որպեսզի կրթությունը շարունակեն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192820/</loc><lastmod>2020-09-25T08:13:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24435965.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խնձորն ամենաօգտակար մրգերից է։ Այն իրավամբ կարելի է «սուպերֆուդ» համարել։ Sputnik Արմենիան ներկայացնում է, թե ինչպես է խնձորն ազդում օրգան համակարգերի վրա։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192570/</loc><lastmod>2020-09-25T00:32:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/xox.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192568/</loc><lastmod>2020-09-25T00:15:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/f5f6c72190a6f9_5f6c72190a718.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192704/</loc><lastmod>2020-09-24T23:05:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/282913.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Երբեմն արժե մտածել այնպիսի հարցերի շուրջ, որոնց պատասխանները առաջին հայացքից ակնհայտ են թվում և կասկած չեն հարուցում։ Թույլ տվեք այսօր նման մի անսովոր հարցադրում անել՝ արդյո՞ք արժե մեր երեխաներին գրել սովորեցնել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192262/</loc><lastmod>2020-09-24T22:13:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/mhm0131665.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հռոմի պապի ընտրությունից առաջ տեղի է ունենում երդմնակալության հատուկ ավանդական արարողություն` կարդինալները պարտավորվում են երբեւէ որեւէ պարագայում չհրապարակել կոնկլավի ժողովին վերաբերող տեղեկություններ։ Ընտրության արդյունքները մարդիկ իմանում են Սիքստինյան մատուռի տանիքին տեղադրված ծխնելույզի միջոցով․ ծուխը սև է, Պապը դեռ չի ընտրվել, սպիտակ է, ունեն նոր Պապ։&#160;Ինչո՞ւ սա ներկայացրի. երեկվանից սոցիալական ցանցերում, ինչպես նաև ՍԴ դատավորներից մեկի շուրթերից հնչում են կատակներ, որ ՍԴ դատարանի նախագահի փակ քվեարկության մասին մարդիկ կիմանան ՍԴ-ից դուրս եկող ծխի միջոցով։Նրանք, սակայն, մի հարցում սխալվում են՝ Հռոմի պապի ընտրության ժամանակ Վատիկանում հավաքվում են հարյուր հազարավոր մարդիկ։ Սահմանադրական դատարանի դիմաց, մինչդեռ, ինչպես նախկինում, այնպես էլ այսօր բացի լրագրողներից և դիմակը կրելու համար նրանց հետևող ոստիկաններից, ոչ ոք չկար։ Թեև այսօր ՍԴ-ի դիմաց նաև երեք քաղաքացի եկավ, մի կին լրագրողներին անընդհատ դժգոհում էր իշխանությունից, մի տղամարդ իր շանն էր զբոսանքի հանել ու զրուցում էր ԶԼՄ ներկայացուցիչների հետ, իսկ երրորդը՝ մի տարեց տղամարդ, ցանկանում էր, որ լրատվամիջոցները լուսաբանեն իր անձնական խնդիրը։Սահմանադրական դատարանի դատավորները դատարանի շենք դուրս ու ներս անելիս իրենց այնպես են պահում, ասես կարդինալների նման երդում են տվել. որևէ թեկնածուի անուն չի նշվում։ Վերջին տեղեկությունը լրագրողները կարողացան &#171;պոկել&#187; դատավոր Արևիկ Պետրոսյանից, որն ասաց, թե երկու թեկնածու կա։ Սա նշանակում է, որ նախագահն ընտրվելու է առնվազն վեց ձայնով։&#160;Մամուլը ևս տևական ժամանակ շրջանառում էր երկու անուն՝ նորընտիր դատավոր Երվանդ Խունդկարյանը, որը ՍԴ էր եկել ոչ ցածր՝ Վճռաբեկ դատարանի նախագահի պաշտոնից, և Արման Դիլանյանը, որը Սահմանադրության 7-րդ գլխի ուժի մեջ մտնելուց հետո առաջին դատավորն էր, որ ընտրվեց ՍԴ-ում, թեև մեծամասնությամբ &#171;Հանրապետականներով&#187; աթոռներ զբաղեցրած խորհրդարանի կողմից։Երվանդ Խունդկարյանի՝ ՍԴ դատավորի ընտրությունը մինչ այս սուր քննադատության էր ենթարկվում հատկապես այն փաստաբանների կողմից, որոնք նախկինում աշխատել են դատավոր Վահե Գրիգորյանի հետ։ Մամուլը նաև մեկ այլ վարկած էր առաջ քաշում, թե Վահե Գրիգորյանը կողմնակից է Արման Դիլանյանի թեկնածությայնը։ՍԴ նախագահն ընտրվում է վեց տարի ժամկետով՝ առանց վերընտրվելու իրավունքի։ Այս պաշտոնը ավելի շատ կազմակերպչական ու վարչական գործառույթներ պարունակող աշխատանք է՝ նախագահը նիստեր է նախապատրաստում, վարում է դրանք, աշխատանքներ բաշխում դատավորների միջև և այլն։ Օրինակ, առաջին ատյանի դատարաններում գործերը բաշխում է Դատական դեպարտամենը՝ ըստ մասնագիտացումների և էլեկտրոնային համակարգի միջոցով։Ի դեպ, Սահմանադրական դատարանը կոլեգիալ մարմին է, հենց օրենքն էլ սահմանում է, որ այն գործերը քննում և դրանց վերաբերյալ որոշումներն ու եզրակացություններն ընդունում է կոլեգիալ, ամեն դատավոր, այդ թվում՝ նախագահն ունի մեկ ձայն։Իսկ մենք շատ չե՞նք լուրջ վերաբերվում ՍԴ նախագահի ընտրության հարցին։Գևորգ Թոսունյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/192551/</loc><lastmod>2020-09-24T20:38:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/dsjkfg.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/191582/</loc><lastmod>2020-09-24T13:27:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/armenia_russia_flags.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսական Ռազմավարությունների և տեխնոլոգիաների վերլուծության կենտրոնը զեկույց է հրապարակել՝ &#171;Դաշնակիցներ&#187; վերնագրով, որում վերլուծում է Ռուսաստանի և նրա դաշնակիցների հարաբերությունները։ Զեկույցի հեղինակները նշում են, որ Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունների հետագա զարգացումն այժմ մեծապես կախված է Հայաստանի նոր ղեկավարության հետագա քայլերից և կուրսից։&#160;
Զեկույցը նշում է, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները տարբեր ուղղություններով զարգանում են, նաև միջազգային համագործակցության ասպարեզում, այդուհանդերձ այդ հարաբերությունները զերծ չեն խնդիրներից․ &#171;Զգացնել են տալիս տրանսպորտային հաղորդակցության բարդությունները, ժամանակ առ ժամանակ սրվում են տարբեր տնտեսական հարցեր, ինչպիսիք են, օրինակ, ռուսական գազի մատակարարման գնագոյացումը&#187;:&#160;&#160;
Զեկույցը փաստում է, որ Հայաստանը հետխորհրդային տարածքում ինտեգրացիոն գործընթացների ամենաակտիվ մասնակիցներից է, որը սերտ ռազմաքաղաքական և տնտեսական կապեր է պահպանում Ռուսաստանի հետ։ Երկիրը ՀԱՊԿ անդամ է այդ ռազմաքաղաքական միության ստեղծումից ի վեր, ինչպես նաև անդամակցում է ԵԱՏՄ-ին։&#160;&#160;&#160;
Ռուս-հայկական երկկողմ հարաբերություններում հիմնաքարային նշանակություն ունի 1997թ.օգոստոսի 29-ի &#171;Բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության մասին&#187; պայմանագիրը: Ընդհանուր առմամբ երկու երկրների միջև կնքվել են ավելի քան 250 միջպետական, միջկառավարական և միջգերատեսչական պայմանագրեր և համաձայնագրեր: Բացի այդ, Ռուսաստանը հանդիսանում է Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ) Մինսկի խմբի համանախագահը և ակտիվորեն մասնակցում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացին։
Տնտեսական առանցքը
Զեկույցը նշում է, որ Ռուսաստանը Հայաստանի թիվ մեկ առևտրային գործընկերն է, իսկ այնպիսի ռուսական ընկերությունների դուստր կառույցները, ինչպիսիք են &#171;Գազպրոմ&#187;-ը, &#171;Ռուսական երկաթուղիներ&#187;-ը, &#171;Ինտեր ՌԱՕ ԵԷՍ&#187;-ը, &#171;Ռոսնֆտ&#187;-ը, &#171;Ռուսալ&#187;-ը, առանցքային տեղ ունեն ենթակառուցվածքների և հանրապետության արդյունաբերության ոլորտներում:&#160;
2018-ի տվյալներով՝ Հայաստանում աշխատել է ավելի քան 1300 ռուսական ընկերություն, իսկ ռուսական ներդրումների ընդհանուր ծավալը գերազանցել է 4 մլրդ դոլարը՝ կազմելով Հայաստանի բոլոր օտարերկրյա ներդրումների շուրջ 40 տոկոսը:&#160;
Երկու երկրների տնտեսությունների անհամեմատելի չափերի պատճառով ռուսական արտաքին առևտրում Հայաստանի մասնաբաժինը մնում է աննշան և, 2019-ի տվյալներով, կազմում է ամբողջ ծավալի 0,38 տոկոսը: Սակայն ԵԱՏՄ անդամակցության շնորհիվ այդ մասնաբաժինը աստիճանաբար ավելանում է․ 2018-ին այն կազմում էր ընդամենը 0,29 տոկոս։ Համապատասխանաբար, եթե 2018-ին Հայաստանը 48-րդ տեղն էր զբաղեցնում ՌԴ արտաքին առևտրաշրջանառության մեջ, ապա 2019-ին արդեն 45-րդ տեղում է եղել։&#160;
Ռուսաստանի և Հայաստանի առևտրային բալանսն իր բնութագրերով նման է Հայաստանի արտաքին առևտրային հաշվեկշռին և բնութագրվում է դեպի Հայաստան ռուսական արտահանման գերազանցմամբ։ 2019-ին ռուսական արտահանումը կազմել է 1,68 մլրդ դոլար, որն կրկնակի ավելի է դեպի Ռուսաստան հայկական արտահանման ծավալը (830 մլն դոլար):
Ռուսաստանի և Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններում առանձնահատուկ դեր են խաղում Ռուսաստանում ապրող և աշխատող հայերը։ 2010-ին մարդահամարի տվյալներով՝ Ռուսաստանում բնակվող հայերի թիվը գերազանցել է 1,18 միլիոն։ Իհարկե, նրանցից ոչ բոլորն են պահպանել և պահպանում Հայաստանի հետ իրական կապերը, բայց ամեն դեպքում հայկական նման խոշոր սփյուռքն անխուսափելիորեն անդրադառնում է երկրների միջև մշակութային, տնտեսական և, ի վերջո, քաղաքական հարաբերությունների վրա։
Ռուսաստանի ՆԳՆ պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ 2019-ի առաջին կիսամյակում միգրացիոն հաշվառման է կանգնել 304 հազար ՀՀ քաղաքացի։ Նրանցից ավելի քան 106 000-ը որպես մուտքի պատճառ նշել է աշխատանքը։ Ըստ Հայաստանի միգրացիոն պետական ծառայության ղեկավարի, առանձին տարիների միգրանտների կողմից հայրենիք ուղարկվող դրամական փոխանցումների ծավալը հասել է 2 մլրդ դոլարի, որը կազմում է հանրապետության ՀՆԱ-ի մոտ 20%-ը։ Ընդ որում, փոխանցումների 85 տոկոսը բաժին է ընկել Ռուսաստանում հայ միգրանտներին։ Այսինքն՝ Ռուսաստանի հետ կապերը Հանրապետության տնտեսությանն աջակցող հիմնասյուներից մեկն են։
Ռուսաստանի քաղաքացիները Հայաստան ժամանող զբոսաշրջիկների զգալի մասն են կազմում, քանի որ երկրների միջև գործում է անայցագիր ռեժիմ (տարեկան 180 օրից ոչ ավելի ժամանակով մուտք գործելիս)։ Երևան և Գյումրի միջազգային օդանավակայաններով Հայաստան ժամանող Ռուսաստանի քաղաքացիների համար մուտքի համար բավական է ռուսական ներքին անձնագրերի առկայությունը։
Ռազմական առանցքը
Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև ռազմական համագործակցության ամենակարևոր բաղադրիչն է ռուսական ռազմական ներկայությունը հանրապետության տարածքում։
Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի հարավային ռազմական օկրուգի 102-րդ ռազմակայանը ներառում է մշտական ցամաքային և օդային բաղադրիչներ:
Այսպես, դրա ավիացիոն բաղադրիչը՝ 3624-րդ ավիացիոն բազան, ներառում է 18 ՄիԳ-29 կործանիչ, որոնք, ենթադրվում է, կփոխարինվեն Սու-30ՍՄ84-ով, ինչպես նաև 14 Մի-24Պ և Մի-8ՄՏ ուղղաթիռներով: Բազայի հակաօդային պաշտպանությունն ապահովում է 988-րդ զենիթահրթիռային գունդը՝ մեծ հեռահարության Ս-300Վ ԶՀՀ-ների երկու դիվիզիոնների և միջին հեռահարության Բուկ-Մ1-2 ԶՀՀ-ների մեկ դիվիզիոնի կազմում:
Բացի այդ, 102-րդ բազայի կազմի մեջ են մտնում երեք մոտոհրաձգային գումարտակներ, մեկ տանկային գումարտակ, մեկ հետախուզական գումարտակ, երկու ինքնագնաց հրետանային դիվիզիոն, մեկ ռեակտիվ հրետանային դիվիզիոն, հակատանկային դիվիզիոն, ինչպես նաև մեկ ինժեներա-սակրավոր գումարտակ, կապի գումարտակ, նյութական ապահովման գումարտակ և մի առանձին վաշտ: Հայաստանում գործում է ռուսական 1602-րդ զինվորական կլինիկական հոսպիտալի մասնաճյուղ, որը սպասարկում է ռազմաբազայի անձնակազմին և նրանց ընտանիքների անդամներին:
102-րդ ռուսական ռազմաբազան հայկական 5-րդ բանակային կորպուսի հետ ընդգրկված է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի զորքերի (ուժերի) միացյալ խմբավորման կազմում: Միավորված խմբավորման մասին դրույթի համաձայն՝ նրա խնդիրներն են՝ Ռուսաստանի և Հայաստանի դեմ անմիջական նախապատրաստության բացումն ու ագրեսիայի արտացոլումը տարածաշրջանի սահմաններում, երկու երկրների պետական սահմանների պաշտպանությունը, զբաղեցրած շրջանների, սահմանների, դիրքերի և օբյեկտների պահպանումը:
Հայաստանում ռուսական զորախմբի ընդհանուր թվաքանակը կազմում է 4-5 հազար մարդ։ 2010-ին Հայաստանում ռուսական ռազմակայանի մասին միջպետական պայմանագրի գործողության ժամկետը երկարացվել է մինչև 2044-ը: Առաջիկա տարիներին նախատեսվում է ավելացնել 102-րդ ռուսական ռազմակայանի մարտական ներուժը՝ այն սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի նոր և արդիականացված նմուշներով համալրելու հաշվին:
Բացի այդ, Հայաստանում Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության Սահմանապահ վարչության 4 500 զինծառայողներ շարունակում են մասնակցել Թուրքիայի և Իրանի հետ սահմանի պահպանությանը: Դրանք կազմակերպչական առումով բաժանված են Գյումրիում, Արմավիրում, Արտաշատում և Մեղրիում տեղակայված չորս սահմանապահ ջոկատների, կա նաև առանձին հսկիչ-անցագրային կետ Երևանի միջազգային օդանավակայանում: Հայաստանում ռուս սահմանապահների պահումն ապահովվում է երկու պետությունների կառավարությունների կողմից։
Հիմնական եզրահանգումները
Սխալ կլիներ կարծել, որ ռուս-հայկական հարաբերությունները ընդհանրապես զուրկ են խնդիրներից։ Զգացնել են տալիս տրանսպորտային հաղորդակցության բարդությունները, ժամանակ առ ժամանակ սրվում են տարբեր տնտեսական հարցեր, ինչպիսիք են, օրինակ, ռուսական բնական գազի մատակարարման գնագոյացումը։ Անկասկած, ազդեցություն է գործում, և ղարաբաղյան չլուծված հակամարտությունը։
Մոսկվան ձգտում է հարաբերությունները զարգացնել ոչ միայն Երևանի, այլև Բաքվի հետ, ուստի Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ Ռուսաստանի հարաբերություններում փխրուն հավասարակշռության պահպանումը մեծ ջանքեր և զգուշավորություն է պահանջում:
Ադրբեջանը վերջին տասնամյակում դարձել է ռուսական սպառազինության խոշոր գնորդ, և ՀԱՊԿ-ի դաշնակիցների կողմից Ադրբեջանին զենքի մատակարարումները Հայաստանում առաջացնում են դժգոհություններ, որոնք սաստկացել են 2016-ի ապրիլին հայկական և ադրբեջանական ուժերի միջև տեղի ունեցած մարտերից հետո:
Զեկույցի հեղինակները նշում են, որ Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները շարունակում են հաջողությամբ զարգանալ ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ շրջանակներում, այդ հարաբերությունները &#171;դիմացան նաև 2018-ին Հայաստանում ընդդիմադիր ուժերի իշխանության գալուց հետո&#187; (չի օգտագործվում &#171;հեղափոխություն&#187; բառը)։ Դրա վկայությունը, ըստ զեկույցի, տարբեր նախագծերի շարունակական իրականացումը, ինչպես նաև ներռուսաստանյան գներով սպառազինությունների մատակարարումների շարունակումն է։ Հարաբերությունների և միության հետագա զարգացումն այժմ մեծապես կախված է Հայաստանի նոր ղեկավարության հետագա քայլերից և կուրսից։
․․․
Ռազմավարությունների և տեխնոլոգիաների վերլուծության կենտրոնը Ռուսաստանի առաջատար գիտահետազոտական կազմակերպություններից է, որը զբաղվում է պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում հարցերի լայն շրջանակի ուսումնասիրությամբ: Դրանցից են երկրների զինված ուժերի կառուցվածքը և վիճակը, ռազմական արդյունաբերությունը, ռազմատեխնիկական համագործակցությունը և այլն: Կառույցը հիմնադրվել է 1997-ին:
Գեղեցիկ Ոսկանյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/191334/</loc><lastmod>2020-09-24T12:17:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-CpOyr9uvbU.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երեւան-Սեւան-Վարդենիս ճանապարհին՝ Լճափ գյուղից դեպի Բերդկունք տանող մայրուղու ձախ կողմում, մի ցուցանակ կա, որը հուշում է տարածքում իշխան ձկան խանութի գոյության մասին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/190779/</loc><lastmod>2020-09-24T00:39:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/21240195.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պետք է լիարժեք հանգստանալ և քնին բավարար ժամանակ տրամադրել, ուշադրություն դարձնել նաև ֆիզիկական ակտիվությանը և ոչ միայն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/190811/</loc><lastmod>2020-09-24T00:25:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24567558.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Եթե հիմա մի հարցադրում անեմ՝ արդյո՞ք աշխարհը կարող է լինել առանց անձնագրերի, ինձ պարզապես կհոշոտեն՝ բայց ինչպես կարող է մարդը չունենալ անձը հաստատող հիմնարար փաստաթուղթ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/190617/</loc><lastmod>2020-09-24T00:11:01+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/190446/</loc><lastmod>2020-09-23T23:08:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24969.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[24969]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/190080/</loc><lastmod>2020-09-23T15:38:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/vedi_reservoir.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Գոհար Ստեփանյան
Վեդիի թանկարժեք ջրամբարի շինարարությունը գյուղատնտեսական նշանակության տեսակետից հարցեր է առաջացնում, սակայն կառավարությունը սկսել է շինարարական աշխատանքները՝ 75 մլն եվրոյով ավելացնելով երկրի պարտքային բեռը:
Վեդիի ջրամբարը
Հայաստանում մինչև անկախացումը կառուցվել է մոտ 85 մեծ ու փոքր ջրամբար՝ 1,4 մլրդ խմ տարողությամբ. ջրամբարները հիմնականում գործող են: Վերջին տարիների ոռոգման համակարգի ոչ այնքան մխիթարական վիճակը, որն ուներ օբյեկտիվ և սյուբյեկտիվ պատճառներ՝ առաջ բերեց նոր ջրամբարներ ունենալու գաղափարը: Նախնական ուրվագծվեց կիսակառույց Եղվարդի, նաև Վեդիի, Մաստարայի և Կապսի ջրամբարները:
Ներկա փուլում Արարատի մարզում՝ Վեդի գետի աջափնյա Կոտուց սելավատարի վրա, կառուցվում է Վեդիի ջրամբարը: Հայաստանի տարածքային զարգացման հիմանդրամի Ջրային տնտեսության ԾԻԳ-ից տեղեկացնում են, որ Վեդու ջրամբարի ընդհանուր ծավալն ի սկզբանե նախատեսված է եղել 29,4 մլն խմ, սակայն աշխատանքների արդյունքում ջրամբար տարեկան կլցվի 2,5 մլն խմ-ով ավելի ջուր: Վեդու ջրամբարի համար նախատեսվում է կառուցել երկու պատվար:
Ջրամբարի կառուցման 90 մլն եվրո արժողությամբ ծրագիրն իրականացվում է Զարգացման ֆրանսիական գործակալության վարկային միջոցներով և ՀՀ կառավարության համաֆինանսավորմամբ: 75 մլն եվրոն վարկային միջոցներ են, իսկ 15 մլն եվրոն տրամարդում է ՀՀ կառավարությունը: Վարկը տրամարդվել է վեց տարի արտոնյալ ժամկետով և մեկ տոկոս տոկոսադրույքով: Ջրամբարի շինարարությունը սկսվել է 2017-ին և, ըստ պայմանագրի, կավարտվի 2021-ին, թեև երբեմն նշվում է նաև 2022-ը:
Նշենք, որ տարբեր հատվածներում լիազոր մարմինը Վեդու ջրամբարի հավանական ծավալի վերաբերյալ տվել է տարբեր թվեր:
Հայաստանի տարածքային զարգացման հիմնադրամ (ՀՏԶՀ) Ջրային տնտեսության ԾԻԳ-ից&#160; տեղեկացնում են, որ ներկայում կառուցվում են Վեդի ջրամբարի երկու պատվարները` 85 մ և 14 մ, ցեմենտացիոն վարագույրը, վարարային ջրհեռը և ոռոգման ջրանցքը: Վեդի և Խոսրով գետերի վրա կառուցվել են ջրառ հանգույցներ, տեղադրվել է 10,5 կմ երկարությամբ խողովակաշար, կառուցվել է Վեդիի ջրամբարի ոռոգման ջրանցքից սկսվող և ընդհանուր 36,2 կմ երկարությամբ խողովակաշարը:
Ոռոգվող ութ համայնքները
Ջրային տնտեսության ԾԻԳ-ից տեղեկացնում են նաև, որ ութ համայնքներում 3 200 հեկտարը կոռոգվի ինքնահոս եղանակով: Այն կապահովի Արարատյան դաշտի ավելի քան 4 000 հա հողակտորների ոռոգումը, այդ թվում 2 800 հա տարածքի մեխանիկական ոռոգումը կփոխարինվի ինքնահոս ոռոգման եղանակով:
Ի դեպ, Վեդիի ջրամբարից ինքնահոս եղանակով ոռոգվող հողատարածքների վերաբերյալ տեղեկությունները տարբեր են` 2 800 հա-ից մինչև 3 200 հա, իսկ ջրամբարի կառուցման շեշտը դրվում է հենց մեխանիկականը ինքնահոս եղանակով փոխելու հարցի վրա, որ էլէներգիա չօգտագործվի: Անպատասխան է հարցը, թե ինչու են այդքան կարևոր թվերը տարբեր:
Լիազոր մարմնի տրամադրած վերջին տվյալներով՝ Վեդիի ջրամբարի տիրույթում ութ համայնքների ավելի քան 2 900 հա հողատարածքները ներկայում ոռոգվում են պոմպակայանների միջոցով, որոնցից ութը ջրառ են կատարում Արտաշատի մայր ջրանցքից։ Արտաշատի մայր ջրանցքը սկիզբ է առնում Հրազդան գետից, սնուցվում է Սևանա լճից և դոտացիա ստանում Մխչյանի պոմպակայանից։&#160;&#160;
Ութ համայնքների ոռոգման հարցը
Կա՞ր արդյոք Վեդիի ջրամբարի կառուցման անհրաժեշտությունը, և եթե կար՝ ինչպես էին նախկինում ոռոգվում այդ ութ գյուղերը, որոնք պետք է ապագայում օգտվեն Վեդիի ջրամբարի ջրից:
Արարատի մարզի ութ համայնքները, որոնք ոռոգվելու են Վեդիի ջրամբարից, հետևյալն են․ Ուրցաձոր, որը ներառում է Շաղափ և Լանջանիստ համայնքները, Ավշար, Դաշտաքար, Գոռավան, Փոքր Վեդի, Նոյակերտ, Այգեվան և Արարատ:
Ուրցաձոր` Շաղափ և Լանջանիստ համայնքներով. գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են 5 944 հա:
Ավշար. գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են 1 410 հա:
Դաշտաքար. գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են&#160; 277 հա:
Գոռավան. Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր` զբաղեցնելով մոտ 390 հա:
Փոքր Վեդի. գյուղի մշակովի տարածքը կազմում է 780 հա: Վարելահող` 507 հա:
Նոյակերտ. գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 1 450 հա:
Այգավան. գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 570 հա:
Այգավանի գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են, դրանք զբաղեցնում են ողջ մակերեսի 70%-ը: Համայնքի հողերն օգտագործվում են որպես պտղատու և խաղողի այգիներ՝ համապատասխանաբար կազմելով 65 հա և 169,9 հա: Վարելահողերը զբաղեցնում են 3 627 հա:
Արարատ գյուղ. ոռոգումը կատարվում է Ազատ և Արաքս գետերի ջրերով:
Արտաշատ ՋՕԸ-ի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կառլեն Մկրտչյանը փոխանցում է, որ Ուրցաձոր համայնքին է միայն ինքնահոս եղանակով ջուր մատակարարվում, իսկ Փոքր Վեդի, Գոռավան, Դաշտաքար, Ավշար համայնքները և՛ ինքնահոս, և՛ մեխանիկական եղանակով են ոռոգվում: Ոռոգման խնդիրներ ոչ մի համայնքում չկա, ընթացիկ խնդիրներ երբեմն առաջանում են, որոնք տեղում լուծվում են:
Արարատ գյուղը ոռոգվում է Ազատ և Արաքս գետի ջրերով:
Վեդիի ջրամբարի սեյսմաանվտանագությունը
Հաշվի առնելով, որ Հայաստանը սեյսմիկ գոտում է, հերթական ջրամբարի կառուցման գործում ևս նկատի են ունեցել սեյսմիկ անվտանգության հարցերը:
Ջրային ԾԻԳ-ից հաղորդում են, որ Սպիտակի երկրաշարժից հետո Հայաստանի սեյսմիկ ռիսկը վերանայվել է, և այժմ Հայաստանի տարածքը բաժանված է սեյսմիկ չորս գոտիների` I կարգից (ամենացածր ռիսկ) մինչև IV կարգ (ամենամեծ ռիսկ): Ծրագրի տարածքը III գոտու հյուսիսարևելյան մասերում է:
Պատվարի նախագծի համար ամենից կարևոր չափորոշիչը բնահողի գագաթային արագացումն է կամ՝ PGA-ը: Վեդիի պատվարի համար առավելագույն թույլատրելի երկրաշարժի (ԱԹԵ-MCE) համար PGA-ը գնահատվել է առավելագույն 0,50 g:&#160;
Պատվարի և օժանդակ կառուցվածքների նախագծային լուծումները մշակվել են՝ հաշվի առնելով սեյսմիկ գոտու և առավելագույն արագացման պահանջները (գնահատվում է 9- 10 բալ)։ Ըստ այդմ, նախատեսվել է կառուցել քարահողային պատվար, որն առավել սեյսմակայուն է:
Վեդիի ջրամբարի սեյսմիկ անվտանգության վերաբերյալ Ջրային կոմիտեի նախկին նախագահ Ինեսա Գաբայանն ասում է, որ Հայաստանի ջրամբարաշինության պատմության մեջ մի օրինակ ունենք, երբ 1988 թ. ավերիչ երկրաշարժից հետո չունեցանք որևէ պատվարի փլուզում կան լուրջ վնասվածք: Այսինքն՝ նախագծման, շինարարության, շահագործման և պահպանման ճիշտ իրականացման պայմաններում անգամ Հայաստանի նման բարձր սեյսմիկության տարածքում կարելի է ունենալ սեյսմակայուն կառուցվածքներ՝ ներառյալ Վեդիի պատվարը:
&#171;Բացի այդ, Սպիտակի երկրաշարժից հետո վերանայվել և խստացվել են Հայաստանում գործող չափանիշները, որոնք և հիմք են ծառայում ներկայումս նախագծվող օբյեկտների համար: Տեխնիկական և մասնագիտական հարցերում, կարծում եմ, մտավախությունը ճիշտ վերաբերմունք չէ, քանի որ յուրաքանչյուր նման հարց պահանջում է մասնագիտական հիմնավոր գնահատական&#187;,- ասում է նա և հավելում, որ շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցություն թողնելու առումով, ցանկացած անթրոպոգեն կամ մարդածին գործունեություն ենթադրում է ազդեցություն շրջակա միջավայրի վրա:
Նա գտնում է, որ պետք է գնահատել գործունեության անհրաժեշտությունը, նպատակայնությունը, ռազմավարական և սոցիալ-տնտեսական նշանակությունը և դրական արդյունքից հետո իրականացնել բոլոր հնարավոր բնապահպանական միջոցառումները՝ բացասական ազդեցությունները նվազագույնին հասցնելու ուղղությամբ:
Ջրամբարի ձկնուղիների խնդիրը
Օրերս ֆեյսբուքյան տիրույթում տեսանյութ էր հայտնվել, որտեղ ներկայացվում էր Վեդիի ջրընդունիչ կայանի հատվածը, որտեղով գետի ձկները չէին կարողանում բարձրանալ գետն ի վեր:
Ջրային տնտեսության ԾԻԳ-ից մեր հարցմանն ի պատասխան նշում են, որ ձկների և ջրային էկոհամակարգերի վերաբերյալ դաշտային ուսումնասիրություններն իրականացրել են ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն, ձկնաբանության բաժնի վարիչ, կ.գ.դ., պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը և նույն ինստիտուտի գիտաշխատող կ.գ.թ Տիգրան Վարդանյանը:
Ձկնաբանական հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ ուսումնասիրված գետերն ունեն ձկների գրեթե նույն տեսակային կազմը, որի մեջ գերակշռում են տառեխիկները՝ հանդիսանալով ավելի կենսակայուն ձկնատեսակ։&#160;
Ձկների վերարտադրությունն ու միգրացիան ապահովելու համար ուսումնասիրվել են նաև անհրաժեշտ հիդրոլոգիական պայմանները, որոնք հաշվի են առնվել ձկնուղիների նախագծման ժամանակ։
Թեև նշվում է, որ &#171;ձկները կարող են անցնել&#187;, սակայն տեսանյութից ակնհայտ է, որ ձկները ձկնուղին դեռ չեն &#171;հայտնագործել&#187;:
Խոսրովի պետական արգելոցի էկոտուրիզմի, գիտության բաժնի վարիչ Սմբատ Ղարիբյանը նշում է՝ Վեդի գետի ջրընդունիչ կայանը, որ ջուրը հավաքելով գալիս է ջրամբար, խնդիրներ է առաջացնում ձկան տեղաշարժի համար: Ձուկը չի կարողանում բարձրանալ վերև:
&#171;Կառուցված կա ձկնուղիով, սակայն ձուկը ձկնուղիով չի բարձանում: Նաև ամբարտակ է կառուցված, սակայն ձուկը ամբարտակով չի կարողանում գնալ. ամբարտակը 3 մետր բարձրություն ունի&#187;, - ասում է նա և հավելում, որ մանրաձուկը մնալով ներքևում ոչնչանում է, քանի որ չի կարողանում բարձրանալ ավելի ջրառատ գետի հատվածները: Գետում 9 ձկնատեսակ կա. &#171;Եթե այսպես շարունակվի Վեդի գետում ձուկ չի մնա: Չկա ձուկ, չկա խնդիր&#187;:
Նշենք, որ լիազոր մարմնից փոխանցում են, որ Վեդի ջրամբարի, օժանդակ կառուցվածքների և ջրառ հանգույցների նախագծային փաստաթղթերը մշակվել են միջազգային &#171;Արտելիա&#187; կազմակերպության կողմից՝ միջազգային, ՀՀ գործող ստանդարտների և շինարարական նորմերին համապատասխան։&#160;
Վերոնշյալից հարց է առաջանում՝ արդյոք հնարավոր էր ոռոգման աշխատանքներն ավելի հմուտ կազմակերպել` խուսափելու թանկարժեք վարկերից և պարտքային բեռի ավելացումից:&#160;
Ոռոգման համակարգում դեռևս շրջանառվում է 44 տոկոս ջրակորուստները, ջրաչափման խնդիրները: Երկրի ներսում ձևավորվող ընդհանուր գետային հոսքը գնահատվում է 6,8 մլրդ խորանարդ մետր և նշվում, որ ՀՀ ջրային պաշարները բավարար են ներքին կարիքների համար: Միևնույն ժամանակ Հայաստանը ջրամբարներ է կառուցում և ջրակորուստները չեն նվազում, իսկ ոռոգման խնդիրները դեռևս շարունակվում են՝ ինչո՞ւ:
Լուսանկարում՝ Վեդիի ջրամբարի շինարարությունը,&#160;լուսանկարը՝ Hetq.am-ից]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188833/</loc><lastmod>2020-09-23T01:26:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/voting_polls.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188943/</loc><lastmod>2020-09-23T01:25:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/22496817.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Աշխարհի երևի թե ամենաբարդ հարցերից մեկը սա է՝ որքան թեյավճար թողնեմ և եթե չթողնեմ ընդհանրապես, ինչ կկատարվի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188667/</loc><lastmod>2020-09-22T23:50:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-ukYPfdTAWF.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մի փոքրիկ ժողովածուի մեջ, որ կոչվում է «Սիրահարի զրույց» (Fragments d&#039;un discours amoureux -1977), ֆրանսիացի փիլիսոփա և գրականագետ Ռոլան Բարթը, փորձ է անում բացատրել մարդկության ամենահզոր  զգացմունքներից մեկը՝ սիրահարվածությունը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188837/</loc><lastmod>2020-09-22T23:48:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/slkafj.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188368/</loc><lastmod>2020-09-22T19:13:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/nikol_marz_kid.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երկրորդ անգամ է հայտարարում, որ 2050-ին Հայաստանի բնակչության թիվը պետք է առնվազն հասցնել 5 միլիոնի: Առաջին անգամ 5 միլիոն թիվը նա հնչեցրել էր 2019-ի օգոստոսի 6-ին Ստեփանակերտում:
Անկասկած, տասնամյակների կտրվածքով ռազմավարություն ունենալը, մեծ երազանքը կամ մեծ մտածելը (thinking big) վնասակար չէ, սակայն հասկանալի չէ, թե ինչ հաշվարկներով է վարչապետը խոսում 2050-ին առնվազն 5 միլիոն բնակիչ ունենալու, 1,5 միլիոն նոր աշխատատեղ ստեղծելու, միջին աշխատավարձը յոթնապատկելու, կյանքի տևողությունը 90 տարեկանի հասցնելու մասին:
Ժամանակին, երբ Սերժ Սարգսյանը խոսեց 2040-ին Հայաստանի բնակչությունը 4 միլիոնի հասցնելու մասին, շատերի համար դա անլուրջ, անիրատեսական և հեգնական հնչեց: Սարգսյանի նախագահության 10 տարիներին Հայաստանի բնակչությունը կրճատվեց գրեթե 10 տոկոսով:
Փաշինյանը ընտրել է 2050-ը և 5 միլիոնը՝ ի լրումն Սարգսյանի 2040-ի և 4 միլիոնի:
ՄԱԿ-ը, օրինակ, 2019-ին գիտական ուսումնասիրություն է կատարել և կանխատեսել, որ 2025-ին Հայաստանի բնակչությունը կկազմի 2 977 000, իսկ 2050-ին՝ 2 816 000՝ այնքան, ինչքան այսօր է: Անշուշտ, գիտական՝ հետազոտության հիմքով ուսումնասիրությունը պարտադիր չէ, որ կյանքի կոչվի, սակայն ներկայացվող թվերի հետևում պետք է լինի հաշվարկ և ուսումնասիրություն և ոչ սոսկ նախընտրական խոստում հիշեցնող թվեր, ինչպես, թվում է, Փաշինյանի դեպքում է:
Հայաստանում՝ լինի անկախ կամ Ռոմանովների Ռուսաստանի ու ԽՍՀՄ մաս, կանոնակարգված կերպով մարդահամարներ անց են կացվել 1831-ից սկսած, այսինքն՝ վերջին 200 տարիներին: Այս ընթացքում Հայաստանի բնակչության առավելագույն թիվը եղել է 1989 թվականին: ԽՍՀՄ վերջին մարդահամարի համաձայն՝ Հայաստանում բնակչությանը թիվը կազմել է 3 304 776:
Ավելի մեծ թիվ մենք չենք ունեցել:
Ընդհանրապես ներկա ՀՀ տարածքում ամենամեծ հայահավաքը եղել է խորհրդային տարիներին: Յոթ տասնամյակների ընթացքում Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը քառապատկվել է:
Եթե 1926 թվականի ԽՍՀՄ առաջին մարդահամարի տվյալներով Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը 880 464 էր, ապա 13 տարի անց՝ 1939-ին, այն հասավ 1 282 338-ի: Քսան տարի անց՝ 1959-ին, Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը հասավ 1 763 048-ի: Այսպիսով, խորհրդային 40 տարիների ընթացքում հանրապետության բնակչության թիվը կրկնապատկվել է:
Հետագա 30 տարիներին՝ նախքան ԽՍՀՄ վախճանը, Հայաստանի բնակչությունը ևս կրկնապատկվեց՝ հասնելով պատմական առավելագույնի՝ ավելի քան 3,3 միլիոն:
1970-ին Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը հասավ գրեթե 2,5 միլիոնի՝ 2 491 873, իսկ 1979-ին գերազանցեց 3 միլիոնը՝ կազմելով 3 037 259 հոգի:
Ինչպես տեսնում ենք և ինչպես վկայում է մեր պատմությունը, 70 տարիների ընթացքում մեր հանրապետության բնակչության թվաքանակը քառապատկվել է: Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ այդ տարիներին Հայաստանում տեղի է ունեցել մի քանի ներգաղթ, տասնյակ հազարավոր հայեր հարևան Վրաստանից և Ադրբեջանից հաստատվել են Հայաստանում, ծնելիությունը եղել է շատ բարձր: 1920-ական թվականներին Հայաստանը հետամնաց գյուղատնտեսական հանրապետություն էր և տասնամյակների ընթացքում այն դառնում էր ինդուստրիալ-արդյունաբերական, ինչն իր հերթին ներգաղթի և բնակչության բնական աճի նախապայմաններ էր ստեղծում:
Ի՞նչ նախապայմաններ կան այսօր, որոնք կարող են հիմքեր ստեղծել 2050-ի 5 միլիոնանոց Հայաստանի համար:
Հայաստանում ծնելիությունը անընդհատ նվազում է, արդեն պարզ վերարտադրողականությունը չի ապահովվում: Հայաստանի բնակչությունը ծերացող է:
Չկա հայրենադարձություն: Եթե այսօր, պայմանավորված 2018-ի իշխանափոխությամբ, արտագաղթը դադարել է, ապա չկա երաշխիք, որ սահմանները բացվելու դեպքում Հայաստանից հեռանալու նոր ալիք չի լինի: Տնտեսական իրավիճակը ստիպելու է մարդկանց կրկին դիմել արտագնա աշխատանքի և արտագաղթի:
Հայաստանը չի կարողացել կարգավորել իր կարևորագույն խնդիրը՝ բնականոն հարաբերությունների հաստատումը անմիջական երկու հարևանների՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ:
Ի՞նչ հիմքով ենք հայտարարում, որ 30 տարի անց Հայաստանի բնակչությունը ավելանալու է 2 միլիոնով՝ հասնելով 5 միլիոնի, երբ նախորդ 30 տարիների ընթացքում հանրապետությունը լքել է ավելի քան 1 միլիոն մարդ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/188420/</loc><lastmod>2020-09-22T16:57:10+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/187212/</loc><lastmod>2020-09-22T08:34:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/23822540.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկական միրգն ու բանջարեղենը վաճառվում են ամբողջ Ռուսաստանում, նույնիսկ Սիբիրի հեռավոր անկյուններում։ Իսկ վերջին երկու տարում հայկական արտադրանքը սկսել է որոշակի դիրք գրավել նաև Պարսից ծոցի երկրներում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/187047/</loc><lastmod>2020-09-22T00:07:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/Product-Price-1280x853-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Պրոդուկտի գնագոյացման ռազմավարությունը սթարթափի հաջողության գլուխկոտրուկի կարևոր բանալիներից մեկն է: Այն իր բարդությամբ, թերևս,  ամենադժվարինն է, ճիշտ գնահատելու համար՝ ամենախճճվածը: Այո, սթարթափն իր հաջողված վերջնական պրոդուկտի դիմաց պետք է «պահանջի» գումար: Բայց, ինչպե՞ս և որքա՞ն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/187074/</loc><lastmod>2020-09-21T21:34:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/20939069.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Այս տարի իրականացավ  գիտնականների կանխատեսումներից մեկը՝ համավարակը փոխեց հասարակ մարդու կյանքը ողջ աշխարհում։ Էլ ինչ մարտահրավերներ են մարդկությանը սպասում առաջիկա 30 տարիներին՝ մինչև 2050 թվականը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/186741/</loc><lastmod>2020-09-21T17:46:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/sdfsdfsd.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1991-ի սեպտեմբերի 21-ի Անկախության հանրաքվեից առաջ ակտիվ էր մամուլը. մտավորականները պարբերաբար &#171;Այո&#187;-ի ու &#171;Ոչ&#187;-ի մասին էին խոսում, իսկ քաղաքական գործիչները՝ կանխագուշակում երկրի քաղաքական ու տնտեսական ապագան։ Ինչ էին խոսում, ինչ մտահոգություններ ու տեսլականներ էին արտացոլվում Անկախության տարվա մամուլի էջերում։
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/186325/</loc><lastmod>2020-09-21T14:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-oZoaM2XvBq.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գեղամասար խոշորացված համայնքի Կախակն բնակավայրում անհանգստացած են, որ տղաները չեն ամուսնանում, գյուղն էլ գնալով ծերանում է: 396 բնակիչ ունեցող բնակավայրում տարեկան ծնվում է 2-3 երեխա:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185795/</loc><lastmod>2020-09-21T10:24:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24506951.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արևելյան Հայաստանի սահմանին մոտ թուրքահպատակ բնակավայրերում շատ հայեր չեն ապրում։ Թուրքական իշխանությունը նրանց միտումնավոր հեռացրել է՝ փոխարենը բերելով քրդերի և ադրբեջանցիների։ Համեմատաբար շատ հայեր կան սահմանից  56կմ հեռու ընկած Բայազետում ու շրջակա բնակավայրերում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185715/</loc><lastmod>2020-09-21T09:26:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/20483973.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ի՞նչ ընդհանուր բան կարող են ունենալ քաղաքագետը, սեքսապաթոլոգն ու գիտնական-գյուտարարը։ Դե իհարկե՝ ծննդյան օրն ու անկախության տոնը։ Ամեն տարի սեպտեմբերի 21-ին նրանք ամփոփում են ոչ միայն անձնական ձեռքբերումները, այլև երկրի հաջողությունները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185690/</loc><lastmod>2020-09-21T08:10:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/99-19.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[99]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185565/</loc><lastmod>2020-09-20T22:37:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24526777.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ալեքսանդրը 27 տարեկան է։ Նա 9 լեզու գիտի ու կարծում է, որ դրանց առնվազն կեսը հայերենն ուսումնասիրելու շնորհիվ է կարողացել սովորել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185631/</loc><lastmod>2020-09-20T22:36:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-mXjW8T9VMJ.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թե ինչպես կավարտվի գրասենյակային տնտեսության պատմության ամենամասշտաբային գիտափորձը, պարզ կլինի միայն համավարակի վերջում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185404/</loc><lastmod>2020-09-20T14:15:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/20168140.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով և տեսարժան վայրերով հատկապես գրավիչ է Հայաստանի հարավային հատվածը։ Sputnik Արմենիան ներկայացնում է հինգ վայր, որոնք կարող են հետաքրքրել նույնիսկ ամենաքմահաճ և աշխարհ տեսած զբոսաշրջիկին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185070/</loc><lastmod>2020-09-20T12:30:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/86-17.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[86]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185303/</loc><lastmod>2020-09-20T12:17:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24531077.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բուլղարացի էքսկուրսավար Սուրեն Իսրայիլյանը զբոսաշրջիկների է տուրերի տանում հնագույն քաղաքով։ Նույնիսկ կորոնավիրուսը նրա համար խոչընդոտ չէ, իսկ հնագույն Սոզոպոլի մասին նա գիտի ոչ պակաս, քան որևէ պատմաբան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185109/</loc><lastmod>2020-09-20T12:01:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/beg-trustsoj-na-begovoj-dorozhke-m2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մարզումների ժամանակ մեծ էներգիա ծախսելուց հետո անհրաժեշտ է վերականգնել ուժերը: Ստորև ներկայացվում են այն ապրանքները, որոնցով խորհուրդ չի տրվում սնվել մարզումներից հետո:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185121/</loc><lastmod>2020-09-20T11:49:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/16775691-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պատմության մեջ ահասարսուռ հանցագործությունների պակաս երբեք չի եղել, դրանք որոշ ժամանակ քննարկման առարկա են դարձել, ապա մոռացվել։ Շատ դեպքերում հանցագործը մնում է անպատիժ, որովհետև մարդկանց մեծամասնությունը նորմալ հոգեկան վիճակում այդպիսի արարքների պարզապես ընդունակ չէ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185177/</loc><lastmod>2020-09-20T10:34:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/100-21.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[100]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/185195/</loc><lastmod>2020-09-20T10:28:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24526818.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շաբաթներ առաջ համացանցը ողողվեց հեքիաթ հիշեցնող հարսանիքի լուսանկարներով։ Չկար բազմահարկ տորթ, ծաղիկներով զարդարված ռեստորան, մի քանի միլիոն արժեցող հարսանեկան զգեստ, կային Խուստուփի գագաթին՝ ամպերից էլ վեր կանգնած հարս ու փեսա։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184943/</loc><lastmod>2020-09-19T17:23:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/image1-9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[image1-9]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/285302.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[285302]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184718/</loc><lastmod>2020-09-19T14:00:35+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184326/</loc><lastmod>2020-09-19T12:05:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/15360905.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՀՀ կառավարությունը որոշել է ցուցադրել Կարեն Դեմիրճյանի ծառայողական ԳԱԶ-13 ավտոմեքենան, որն առավել հայտնի է «Չայկա» անունով։ Ճիշտ է՝ մինչ ցուցադրելն այն դեռ հարկ կլինի համապատասխան տեսքի բերել, իսկ դա անգամ հռչակավոր հայ վարպետների համար դյուրին գործ չէ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184338/</loc><lastmod>2020-09-19T11:31:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/b2166780a61355a6604e65ee59c6e977.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նիկոս Լամբրիդիսը Շեֆիլդի համալսարանի Executive MBA ծրագրի &#171;Մարդկանց առաջնորդումն ու ղեկավարումը&#187; առարկայի պրոֆեսոր է։Նա մասնագիտացած է հաղորդակցության, կարիերայի զարգացման քոուչինգի եւ էմոցիոնալ ինտելեկտի ոլորտում: Վերջին 12 տարիներին դասավանդել եւ վերապատրաստումներ է անցկացրել մի շարք խոշոր բազմազգ ընկերություններում, ինչպիսիք են &#171;Պֆայզերը&#187;, &#171;Նովարտիսը&#187;, WIND-ը, Abbott-ը, ROCHE-ն, Սիթիբանկը, &#171;Մարքս ընդ Սփենսերը&#187;, &#171;Ջոնսըն ընդ Ջոնսընը&#187;, &#171;Սանոֆի-Ավենտիսը&#187;:Շեֆիլդի համալսարանի միջազգային ֆակուլտետ Սիթի Քոլեջի կողմից տրամադրվող Executive MBA (EMBA) ծրագրի մեր ուսանողների կարիերան մենք մեզ համար սահմանել ենք որպես պայծառ նպատակ: Կարիերայի զարգացման քոուչինգը մեզ օգնում է բացահայտել MBA ծրագրին մասնակցող ղեկավարների կարողությունները, որպեսզի նրանք իրենց փորձին եւ գիտելիքներին զուգահեռ՝ կարողանան անձնական նպատակներ սահմանել, լավ հաղորդակցվել եւ իրենց հերթին վերապատրաստել իրենց ուսանողներին: Մենք մշտապես հաշվի ենք առնում նաեւ այն, որ գործ ունենք տարբեր մտածելակերպի ու մշակույթի կրողների հետ:
				
				
						
							Լուսանկարը՝ REUTERS
						
					
		   
		


Նեյրոգիտական մեր մոտեցումը հաստատում է, որ ուղեղ ունեցող յուրաքանչյուր ոք ունի հուզական եւ վարքային նույն մոդելը, որը զարգանում է բառացիորեն շատ վաղ տարիքից: Կարիերայի զարգացման քոուչի համար իրականում կարեւորն այն է, որ նա կարողանա ճանաչել այն էկոլոգիան, որում մենք բոլորս ապրում ենք, եւ թե ինչպես է մեր կատարած յուրաքանչյուր փոփոխություն իր &#171;ալիքային ազդեցությունն&#187; ունենում մեր ընտանիքում, համայնքում, աշխատավայրում եւ կազմակերպությունում, որոնք եւս սկսվում են փոխվել։ Քոուչը պետք է Կազմակերպչական հոգեբանության ոլորտում վերապատրաստված լինի, որպեսզի կարողանա հասկանալ Գործընթաց - Անձ - Համատեքստ &#8211; Ժամանակ մոդելը։Սա վերջին 14 տարվա ընթացքում 12 տարբեր երկրներում մեր Executive MBA ծրագրին մասնակցած ղեկավարների վերապատրաստման գործընթացի ամենաբարդ եւ արդյունավետ մասն է կազմում:Մեր տարբերությունները կարեւոր են, բայց մարդկայնությունն ավելի կարեւոր է: Executive MBA ծրագրում սովորելու 2 տարիների ընթացքում մենք մեր ուսանողներին ցույց ենք տալիս, թե ինչպես պետք է մոտիվացնել աշխատակիցներին եւ թիմերին, որպեսզի նրանք ավելի լավ ու սրտացավ աշխատեն, եւ թե ինչպես կարելի է հասնել այն վիճակին, որտեղ եւ՛ ղեկավարները, եւ՛ նրանց թիմերն արտադրողականության ամենաբարձր մակարդակն ունենան։Մենք նրանց վերապատրաստում ենք եւ սովորեցնում, որ մարդիկ կազմակերպության հիմքն են, մասնավորապես՝ ղեկավարները պետք է կարողանան հասկանալ աշխատակիցների հնարավոր վախերն ու ընկալումները, աշխատեն նրանց ուժեղ կողմերի եւ կարողությունների վրա, չմոռանան &#171;այստեղ եւ հիմա&#187; սկզբունքի մասին եւ զարգացնեն նրանց ուժեղ կողմերը՝ վերածելով դրանք սովորությունների։Այդ նպատակով կազմակերպությունները եւ բարձրագույն ղեկավարությունը պետք է հրաժարվեն &#171;չափավոր եւ զուսպ&#187; մոդելից, որտեղ մենք անում ենք ավելին, բայց ավելի քիչ ուժերով: Սա կօգնի մարդկանց ավելի լավ դրսեւորել իրենց եւ հանդես գալ ավելի երկարաժամկետ հեռանկարում:Կարիերայի զարգացմանն ուղղված քոուչինգի մեր ծրագիրը հիմնականում կենտրոնացած է անցումային շրջանների վրա: Մենք օգնում ենք մեր շրջանավարտներին լինել պատասխանատու եւ հաջողակ իրենց կարիերայում՝ պահպանելով բարձր դիրքերը եւ օպտիմալացնելով ու համապատասխանեցնելով իրենց կատարողականությունը կազմակերպչական հաջողությունների հետ:
				
				
						
							Լուսանկարը՝ REUTERS
						
					
		   
	


Covid-19 դարաշրջանում սոցիալական հեռավորությունը պահանջում է, որ հաղորդակցությունը դառնա առաջնային եւ դուրս լինի բիզնեսի վարման սովորական շրջանակից: Իրականում հաղորդակցությունը երբեք չափից շատ չի լինում: Ղեկավարները պետք է այնպես ձեւակերպեն իրենց ասելիքը, որպեսզի կարողանան փոխանցել այն սրտացավությունը, ինչպես նաեւ տեղեկությունները, որոնք կօգնեն մարդկանց հասկանալ բիզնեսի վրա իրենց ազդեցությունը, դերն ու համապատասխան փոփոխությունների անհրաժեշտությունը: Չնայած հաղորդակցության որոշ դրվագներ ինքնաբուխ կլինեն, սակայն ընդհանուր առմամբ, դրանք պետք է նախապես ծրագրել։Մենք այնպես ենք պլանավորում մեր կարիերայի զարգացման քոուչինգի դասընթացները, որպեսզի դրանք օգնեն EMBA-ին մասնակցող մեր ղեկավարներին հաղթահարել խնդիրներն ու զարգանալ` ապահով միջավայր ստեղծելով թե իրենց, թե՛ իրենց թիմերի համար:Բացահայտե՛ք նրանց ներուժը եւ&#8230; տվե՛ք նրանց բանալին:Երևանում ընթացող Շեֆիլդի համալսարանի Executive MBA ծրագրի ընդունելության վերաբերյալ ավելի մանրամասն տեղեկություններ ստանալու նպատակով կարող եք զանգահարել համալսարանի պաշտոնական գրասենյակ 093 909 349 հեռախոսահամարով:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184282/</loc><lastmod>2020-09-19T10:22:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/693511.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շատրերին է հայտնի, թե որքան օգտակար է սխտորը տարվա ցուրտ եղանակին և վիրուսային վարակների համաճարակի դեպքում։ Բայց քչերը գիտեն, որ սխտորը նաև այլ օգուտներ կարող է տալ՝ բացի գրիպի և մրսածության բուժումից։ Սխտորի գաղտնիքների մասին՝ Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184166/</loc><lastmod>2020-09-19T01:00:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/21376045.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Կղզի կորցնելը բոլորովին էլ հաճելի բան չէ։ Այն էլ ինչ կղզի՝ Կարիբյան տարածաշրջանի ամենահարուստ պետություններից մեկը՝ Բարբադոսը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/183999/</loc><lastmod>2020-09-19T00:23:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/f5f64c9c327d08_5f64c9c327d49.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այլընտրանքային նախագծեր խմբի հերթական հոդվածը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/184120/</loc><lastmod>2020-09-18T23:43:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24119054-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի մշակման հարցում Ռուսաստանի ձեռքբերումները լուրջ իրարանցում են առաջացրել Արևմուտքում։ Ինչի՞ց են վախենում Արևմուտքում՝ ՌԻԱ Նովոստիի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/183860/</loc><lastmod>2020-09-18T18:39:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/depositphotos_70564859-stock-photo-finger-on-lips.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[depositphotos_70564859-stock-photo-finger-on-lips]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/183637/</loc><lastmod>2020-09-18T17:09:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/131734.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[131734]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/183661/</loc><lastmod>2020-09-18T17:06:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1600429130_4296973.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1600429130_4296973]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182852/</loc><lastmod>2020-09-18T12:32:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/4-9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սեպտեմբերը խաղողաքաղի ժամանակն է Արցախի Տող գյուղում։ Արցախյան հայտնի &#171;Կատարո&#187; գինու արտադրողները՝ Ավետիսյանների ընտանիքը, սկսել է զբաղվել գինեգործությամբ 2000-ականներին։ Սկզբնական շրջանում փոքր ծավալների էր արտադրությունը, սակայն ժամանակի ընթացքում ընտանիքը հասկացավ, որ գինեգործությունն Արցախում ավելի մեծ ներուժ ունի։ Տասը տարի առաջ Կատարոյի առաջին շշալցումն էր։ ՍիվիլՆեթի թիմն այցելել է այգի և ծանոթացել խաղողաքաղի ընթացքին։ &#171;Կատարո&#187; գինին հենց այստեղ է սկիզբ առնում։
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182868/</loc><lastmod>2020-09-18T12:28:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/5b12ae3abb898fde431c20f53e2c198d.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մինչ շատերը տարիներ շարունակ դժգոհում են գործազրկությունից ու հատուկ աշխատանքային հրավերների սպասում, որոշ երիտասարդներ ինքնուրույն հիմնում են սեփական բիզնեսը եւ հաջողությունների հասնում՝ առանց ֆինանսական լուրջ աջակցությունների ու ծանոթությունների: Banks.am-ը &#171;Զրոյից&#187; խորագրի ներքո ներկայացնում է հաջողակ երիտասարդների բիզնեսներն ու դրանց հիմնադրման պատմությունները:***2019-ին ամուսիններ Գոռ Վահրամյանը եւ Գայանե Սիմոնյանը հիմնել են կաշվե ձեռագործ աքսեսուարների Horus բրենդը: 29-ամյա Գոռը եւ Գայանեն ամբողջ գործընթացը կազմակերպում են ինքնուրույն՝ արտադրությունից մինչեւ մարքեթինգ ու վաճառք։ 
				
				Գոռը եւ Գայանեն 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
												


Նույն մանկապարտեզիցԳոռ. Ծնվել եմ Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան քաղաքում: Ընդունվել եմ Հայ-ռուսական համալսարանի Միջազգային հարաբերություններ բաժինը, ուսման ընթացքում մեկնել ծառայության, որից հետո երեք տարի էլ Նոյեմբերյանում պայմանագրային զինծառայող եմ եղել: 2017-ին պայմանագիրս լրանալուն պես վերադարձել եմ Երեւան, սակայն ուսումս կիսատ եմ թողել, ընդունվել աշխատանքի որպես վաճառող-խորհրդատու: Դիվանագիտությունը զինվորական կյանքի նման է. ազատ մարդու բան չէ, այդ պատճառով երկուսն էլ չշարունակեցի:Գայանե. Ես էլ եմ Նոյեմբերյանից: Սովորել եմ Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում: Չորրորդ կուրսից սկսել եմ աշխատել հյուրանոցային ոլորտում, ներկայում Երեւանի հյուրանոցներից մեկում վաճառքի մենեջեր եմ: Ես ու Գոռը նույն մանկապարտեզից ենք եղել, պարտեզում իրար &#171;զույգ&#187; էինք: Հետագայում տարբեր դպրոցներ ենք հաճախել, ու մեր կապը կտրվել է մինչեւ 2016-ը: 2018-ին ամուսնացել ենք, այժմ ամսվա մի մասը Նոյեմբերյանում, մյուս մասը Երեւանում ենք ապրում: 
				
				Մանկապարտեզում. առաջին շարքում ձախից երրորդը Գայանեն է, չորրորդը՝ Գոռը
						
							Լուսանկարը՝ Անձնական արխիվ
						
					
		   
											


Պատին մեխ խփել ու կոճակ կարել չիմացողներըԳոռ. Դեռ ամուսնացած չէինք, մի օր Գայանեն կանացի դրամապանակի նկար ուղարկեց, ասաց՝ շատ է հավանում: Մտածեցի՝ ինչո՞ւ ես չսարքեմ: Ամբողջ կյանքս ես ինձ ահավոր &#171;անբաշար&#187; մարդ եմ համարել, անգամ պատին մեխ խփել չեմ իմացել: Միայն հորական կողմից պապս է արհեստավոր եղել, մյուսներն ավելի շատ ակադեմիական ուղղությունն են ընտրել։
				
				Գոռն աշխատելիս
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
										


Դրամապանակը սարքելու միտքն ինձ հանգիստ չէր տալիս: Նոյեմբերյանից եկա Երեւան, գնացի &#171;Մալաթիա&#187; տոնավաճառ ու սկսեցի խնդրել, որ ինձ մեկ կտոր կաշի վաճառեն, մինչդեռ կաշին կտորով չեն վաճառում: Ամեն դեպքում, ինձ հաջողվեց այն գնել, չնայած բավականին վատ որակի էր: Գործիքներ, բնականաբար, չունեի, իսկ Հայաստանում ձեռագործ կաշեգործության համար համապատասխան գործիքներ չկան: YouTube-ում որոշ տեսանյութեր նայեցի, թե ինչպես կարելի է կաշին կարել, գործիքը պատառաքաղից սարքեցի ու եզրերը դրանով ծակեցի: Երբ նվիրեցի Գայանեին, ուրախացավ, ասաց՝ շատ սիրուն է, իսկ ես հասկանում էի, որ սիրուն չէ. անհամաչափ է: Կարելու ընթացքում զգացի, որ շատ հետաքրքիր գործ է ու կարելի է այս գործում &#171;խորանալ&#187;:
				
				Առաջին դրամապանակը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
									


Գայանե. Շատ տպավորված էի նվերով, բավականին երկար օգտագործել եմ: Միշտ պահելու եմ, երեւի մի օր շրջանակի մեջ դնենք՝ որպես առաջին նմուշ ու պատին փակցնենք: Ոգեւորվել էի, որ Գոռը կարող է ձեռագործով հետաքրքրվել: Ես ինքս էլ կյանքում չեմ կարել, անգամ կոճակ կարել չեմ իմացել: Կոպեկ-կոպեկԳոռ. Բավական ժամանակ մոռացել էի դրամապանակի մասին: Երբ ամուսնացանք, տեղափոխվեցինք Երեւան, կարելու միտքը նորից սկսեց ինձ &#171;կրծել&#187;, անընդհատ Գայանեի ձեռքին տեսնում էի դրամապանակն ու հիշում, որ կարող եմ նորից փորձել: 
				
				Horus-ի արտադրանքը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
								


Որոշեցինք հենց աշխատավարձ ստանանք, 20 000 դրամ առանձնացնենք ու Amazon-ից գործիքներ պատվիրենք, մյուս աշխատավարձից էլ՝ 40 000 դրամի կաշի գնենք: Սկզբում մեր աշխատավարձը բավական ցածր էր, ընդհանուր՝ մոտ 240 000 դրամ, որից տան վարձ էինք տալիս, կոմունալ վճարներ կատարում. գումար առանձնացնելը մեզ համար հեշտ չէր: Մոտ ութ ամիս ինձ վրա եմ աշխատել, փորձում էի ձեռքս բացել: Կարում էի, չէի հավանում, նորից էի փորձում. պերֆեկցիոնիստ եմ: Ամեն անգամ նայում էի կարածս դրամապանակին ու հասկանում, որ դեռ արժանի չէ վաճառվելու: Կողքից բոլորն ասում էին՝ &#171;Լավն է, տար մի տեղ տուր՝ թող վաճառեն&#187;, &#171;Տար Վերնիսաժում հանձնիր, որ գոնե դրա փողը դուրս գա&#187;: Միեւնույնն է՝ չէի ուզում դառնալ արհեստավոր, որ ուրիշին է հանձնում իր գործերը վաճառելու. ուզում էի բրենդ ստեղծել: Ամեն ինչ ինքնուրույնԳայանե. 2018-ի վերջին Գոռին առաջարկեցի Ֆեյսբուքում էջ բացել ու մարդկանց տեղեկացնել բրենդի մասին: Մինչ այդ որոշեցինք նաեւ անվանումը: 
				
				Գայանեն աշխատելիս
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
							


Սկզբում հայկական անունների մասին էինք մտածում, &#171;բիզ&#187;, &#171;բեզուար&#187;, &#171;ասպարեզ&#187;, բայց եգիպտական դիցաբանության Հորուս աստծո տարբերակը միշտ կար. Հորուսը նույն Գոռն է: Ամենատես աչքի գաղափարը հենց Հորուսից է եկել, մեր լոգոն էլ Հորուսի աչքն է՝ ձեւափոխած, մի մասնիկ վերցրել ենք ու հայելանման փոխել (որ դրամապանակը &#171;չար աչքից&#187; հեռու պահի): Լոգոն ինքնուրույն ենք ստեղծել, եղբայրս է մեզ օգնել այդ հարցում, առհասարակ ամեն ինչ ինքնուրույն կամ մեր ընկերների օգնությամբ ենք անում, անգամ լուսանկարներն են մեր ձեռքի գործը: 
				
				Horus-ի լոգոն 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
						


Երբ ֆեյսբուքյան էջը բացեցինք, հետեւողները հիմնականում մեր ընկերներն էին: Առաջին անծանոթ հետաքրքրվողը մի կին էր, որ + նշանն էր դրել նկարներից մեկի մեկնաբանության մեջ: Այնքան էինք ուրախացել այդ մեկնաբանությունից, անհամբեր սպասում էինք՝ երբ է մեզ դիմելու, մինչդեռ նա միայն գին էր հարցնում: Առաջին վաճառքն ունեցել ենք 2019-ի հուլիսի վերջին, նոթատետրի պատյան էր: Նույն հաճախորդը նաեւ մեկ շաբաթ հետո դրամապանակ պատվիրեց. շատ ուրախացել էինք, որ հավանել է մեր գործը, գոհ է ու վերադարձել է: Դա մեզ վստահություն ու մոտիվացիա տվեց՝ ավելի լուրջ շարունակելու այս գործը: Կարեւորը ցանկությունն էԳայանե. Ավելի ուշ Ինստագրամում էջ բացեցինք: Մինչ այդ երկուսս էլ այս հարթակում օգտահաշիվ չունեինք, ավելին՝ Գոռը հին հեռախոս էր օգտագործում ու դեմ էր տեխնոլոգիաների զարգացմանը: 
				
				Ամալին զրուցում է Գայանեի եւ Գոռի հետ
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
					


Օնլայն բիզնես վարել չենք իմացել, ընթացքում ենք պրպտել ու սովորել: Մեզ օգնում է նաեւ մեր աշխատանքային փորձը, որպես վաճառող-խորհրդատու եւ վաճառքի մենեջեր, փորձում ենք այնպես անել, որ հաճախորդը միշտ գոհ լինի սպասարկումից: Պարզապես պետք է հետաքրքրասեր լինել, պարտադիր չէ միլիոններ ծախսել, արտերկրում սովորել, որ մասնագետ դառնաս: Ժամանակակից աշխարհում ամեն ինչ հասանելի է.
				
				Horus-ի արտադրանքը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
				


Խնդիրներն ու նպատակներըԳոռ. Այս պահին գրանցված ենք որպես անհատ ձեռներեց: Քանի որ մեր տարեկան շրջանառությունը մինչեւ 24 մլն դրամ է, հարկ չենք վճարում, բայց ձգտում ենք հասնել այդ թվին ու հարկային դաշտ մտնել: Մեր դրամապանակները գինը սկսվում է 15 000 դրամից, քարտապանակներն արժեն 6000 -12 000 դրամ, իսկ նոթատետրի պատյանները՝ 45 000 - 50 000 դրամ:
				
				Horus-ի արտադրանքը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
			


Հայկական շուկան սահմանափակ է, ցանկանում ենք միջազգային շուկա դուրս գալ։ Աշխատում ենք այդ ուղղությամբ, սակայն Հայաստանը PayPal-ի հետ չի աշխատում, խնդիր կա նաեւ միջազգային առաքման ծառայությունների հետ կապված։ Ընտանեկան բիզնեսը՝ ավելի հոգեհարազատԳոռ. Մեր ընտանիքները Նոյեմբերյանում են բնակվում, մենք Երեւանում մեկսենյականոց բնակարան ենք վարձակալում, որի մի անկյունն արհեստանոցի ենք վերածել: 
				
				Գայանեն եւ Գոռը՝ Երեւանի բնակարանում
						
							Լուսանկարը՝ Անձնական արխիվ
						
					
		   
		


Նոյեմբերյանում երեքսենյականոց բնակարան է, պատշգամբում ենք աշխատանքները կազմակերպում, բայց ապագայում մտադիր ենք առանձին արվեստանոց ստեղծել ավտոտնակի հիմքի վրա:Արտադրական գործընթացը հիմնականում Նոյեմբերյանում է արվում, իսկ կազմակերպչականը, մարքեթինգային մասը, գնումներն ու շուկան՝ Երեւանում։ Ապագայում միտք ունենք բիզնեսն ամբողջովին տեղափոխել Նոյեմբերյան: 
				
				Horus-ի արտադրանքը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
	


Որոշ գործեր սովորեցրել եմ նաեւ Գայանեին: Հաճախ հարցնում են՝ հաստա՞տ ձեռագործ է: Մեզ շատ է ոգեւորում այդ հարցը, որ մարդիկ մտածում են՝ նման ուղիղ կարը չի կարող ձեռքով լինել:Մինչեւ 2020-ի հունիս բիզնեսը համատեղել եմ հիմնական աշխատանքի հետ. վերջին տարիներին աշխատել եմ միջազգային բարեգործական կազմակերպությունում որպես երիտասարդների հետ ծրագրերի մասնագետ ու ադմինիստրատիվ օգնական: Ես ինձ ծույլ մարդ եմ համարում, բայց շատ ակտիվ էի, երբ երկու գործ էի համատեղում. երեկոյան սկսում էի կարել, նոր մոդելներ փորձել, սովորել: Հասկանում էի, որ ամբողջությամբ տրվում էի Horus-ի գործին, որից մյուս աշխատանքս տուժում էր: Քանի որ պատվերներն էլ շատացան (ամսական մոտ 50 պատվեր), որոշեցի դուրս գալ աշխատանքից, ամբողջովին բիզնեսին նվիրվել, որովհետեւ այստեղ եմ տեսնում մեր ապագան: Հեղինակ՝ Ամալի ԽաչատրյանՆախագծի ղեկավար՝ Տաթեւ ՀովհաննիսյանԼուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի &#171;Զրոյից&#187; շարքի մյուս նյութերը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182480/</loc><lastmod>2020-09-18T09:16:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24447285.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մինչև կորոնավիրուսի համավարակը որևէ մեկի մտքով անգամ չէր անցնի, որ 17-ամյա Անին մի օր կորոշի սեփական բիզնես հիմնել ու հաջողություններ արձանագրել։ Եվ, ահա ինքնամեկուսացման օրերին ծնված գաղափարը աղջիկը շատ արագ կյանքի կոչեց, թե ինչպես՝ կպատմենք մեր հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182471/</loc><lastmod>2020-09-18T08:14:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24468930.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ոմանք սունկը սիրում են դրա համային որակների և օգտակարության համար, մյուսները` փորձում են խուսափել այս մթերքից վտանգավոր լինելու պատճառով։ Մարդու օրգանիզմի վրա սնկի ունեցած լավ և վատ ազդեցությունների մասին՝ ծանոթացեք Sputnik Արմենիայի նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182383/</loc><lastmod>2020-09-17T22:25:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/9307738.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Եվրամիությունը վերջին տարիներին շատ լուրջ փորձության ենթարկվեց։ Եվ խոսքն այն մասին չէ, որ այդ կառույցի պատմության ընթացքում առաջին անգամ կազմակերպությունը որոշեց լքել մի պետություն, այն էլ ինչ պետություն՝ Մեծ Բրիտանիան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182156/</loc><lastmod>2020-09-17T21:05:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/14-6.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182282/</loc><lastmod>2020-09-17T20:37:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-dH5xLFrh93.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կորոնավիրուսի ժամանակ դպրոց վերադառնալու հոգեբանական կողմերը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/182234/</loc><lastmod>2020-09-17T20:31:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/akjfh-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մինչև հինգ տարեկան երեխաների շրջանում 2019թ.-ին գրանցվել է մահացությունների ռեկորդային ցածր ցուցանիշ՝ 5.2 միլիոն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/181986/</loc><lastmod>2020-09-17T19:27:19+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/181958/</loc><lastmod>2020-09-17T19:03:51+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/181780/</loc><lastmod>2020-09-17T16:23:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/navalny_black2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսաստանյան Republic կայքում հրապարակվել է Օլեգ Կաշինի հոդվածը՝&#160; &#171;Փրկված Նավալնի. կխանգարի՞ պետությունը նրան վերադառնալ Ռուսաստան&#187; վերնագրով։ Այն անդրադառնում է Նավալնու շուրջ ստեղծված իրավիճակին, նրա վերադարձի վտանգներին։ Հոդվածը թարգմանաբար ներկայացված է ստորև։Նավալնին ողջ է, կազդուրվում է, և եթե մինչ այսօր նրա համար անհանգստանալու գլխավոր պատճառը առողջությունն էր, ապա այժմ իրավիճակը փոխվում է։ Երեկ խոսքը մահափորձի թիրախի մասին էր, այսօր մեր առջև դարձյալ քաղաքական գործիչ է՝ նա, ումից բաժանվել էինք գրեթե մեկ ամիս առաջ՝ ինչ-որ տեղ Սիբիրում։Ի՞նչ է փոխվել մեկ ամսվա ընթացքում։ Ալեքսեյ Նավալնու քաղաքական կենսագրությանն ավելացել է միջազգային սկանդալ՝ ներառյալ ռուս-գերմանական սրացումը և Եվրամիության &#171;Նավալնու ցանկի&#187; վտանգը. տեղի է ունեցել &#171;խելացի քվեարկություն&#187;, հրապարակվել են Տոմսկի և Թաթարստանի մասին հետաքննություններ, Պեսկովը [Վլադիմիր Պուտինի մամուլի քարտուղար - ՍիվիլՆեթ] առաջին անգամ հնչեցրել է Նավալնու անունը։ Նավալնու կարգավիճակը՝ որպես Պուտինի քաղաքական գլխավոր հակառակորդի, այս ամսվա ընթացքում բազմակի հաստատվել է և ոչ ոքի կողմից չի վիճարկվում։Հայտնի է, որ Նավալնին մտադիր է հնարավորինս շուտ վերադառնալ Ռուսաստան։ Հենց նոր մահափորձի ենթարկված քաղաքական գործչի համար (ի դեպ, ոչ միայն մահափորձի, այլև հանցագործներին գտնելու և պատժելու հարցում պետության ցուցադրական մերժման ենթարկված) դա ակնհայտորեն խիզախ քայլ է, այնքան խիզախ, որ մտածելն անգամ սարսափելի է։Այդ վախը հաղթահարելու համար կարելի է Նավալնուն նայել ռուսաստանյան պետության աչքերով։ Պուտինի գլխավոր հակառակորդը ողբերգական դեպքի բերումով երկրում չէ։ Մենք՝ կոռումպացված պաշտոնյաներս, անշուշտ շահագրգռված կլինեինք նրանով, որ Նավալնին երբեք չվերադառնար։ Նա սպառնալիք է մեզ համար, մենք վախենում ենք նոր հետաքննություններից և նմանատիպ բաներից, մեզ համար ավելի շահավետ կլիներ, եթե նա դառնար երկրորդ Խոդորկովսկին, մնար թեկուզ Գերմանիայում, թեկուզ Լոնդոնում, ելույթ ունենար արտագաղթածների և Եվրոպական Միության միջոցառումներին, &#171;Նավալնու ցանկը&#187; և նոր պատժամիջոցները մենք հասկանալի պատճառով օգտագործում ենք քարոզչության և վարկաբեկման համար՝ հանրությանը ցույց տալով, որ մեր առաջ թշնամի է՝ պատրաստ մեր աշխարհաքաղաքական հակառակորդների հետ դաշինքի մեջ մտնելու և պաշտոնապես Ռուսաստանին վնասելու։Նրան Ռուսաստան չթողնելու մեր միջոցները շատ են։ Մենք կարող ենք հարուցել բանտարկություն երաշխավորող քրեական գործ։ Արդեն հիմա կարող ենք պատանդ վերցնել՝ նրա որոշ համախոհներին ցուցադրաբար ձերբակալելով։ Մենք կարող ենք անել այն, ինչ ուզում ենք։ Վերջիվերջո, մենք տեսել ենք, թե ինչպես նրա համախոհները չեն շտապում դուրս գալ փողոց, և Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայության սոցիոլոգիական տվյալները հաստատում են, որ նրա համախոհների՝ փողոց դուրս գալու ներուժը ներկայում շատ ավելի ցածր է, քան երկու-երեք տարի առաջ։ Եթե մենք թույլ չտանք նրա վերադարձը տուն, նույնիսկ նրան այժմ սատարողներից շատերը թեթևացած շունչ կքաշեն. արտերկրում նա ավելի անվտանգ կլինի։ Բայց, ինչպես տեսնում եք, որևէ նման բան մենք չենք ձեռնարկում։ Պեսկովը, Նավալնու անունը տալով, նույնիսկ ասաց, որ Ռուսաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի ազատ է մեկնել և վերադառնալ, երբ ցանկանում է, այսինքն՝ Նավալնու վերադարձը կախված է միայն նրանից (իշխանության մենախոսությունն, ի դեպ, ավարտվեց)։Իսկապես ռուսաստանյան իշխանություններն ունեն բացառիկ հնարավորություն՝ իրենց գլխավոր հակառակորդից առանց որևէ &#171;նովիչոկ&#187;-ի և ընդհանրապես, առանց սկանդալի ձերբազատվելու, և մենք տեսնում ենք, որ պետությունն այդ հնարավորությունից չի օգտվում։ Հասկանալի է, որ դա միջանկյալ եզրակացություն է, վերջնական եզրակացություն հնարավոր կլինի անել միայն այն ժամանակ, երբ Նավալնին վերադառնա Մոսկվա և անցնի աշխատանքի, բայց այժմ ամեն ինչ հենց այսպես է՝ Նավալնու վերադարձը կախված է միայն իրենից, իսկ նրանք, ովքեր վախենում են նրանից, ատում են նրան և կարող են խանգարել նրա վերադարձին, այդպիսի բան չեն անում։ Միգուցե նրանց առանց Նավալնու իրականում ավելի վատ է, քան նրա ներկայությամբ։ Միգուցե նրանք Նավալնու կարի՞քն ունեն։Նավալնին իրապես խիզախ մարդ է, և չնայած մահացու մեծ ռիսկին՝ նա կվերադառնա. այստեղ հեգնանքի որևէ առիթ չկա։ Իսկ այստեղ կա. նա կվերադառնա, որպեսզի նորից կռվի Մաքսիմ Կացի և Իվան Գոլունովի հետ, կատակի Twitter-ում, &#171;Միասնական Ռուսաստան&#187; կուսակցության Տոմսկի անդամների մասին հետաքննություն նկարահանի, պատրաստվի հաջորդ տարի մարզերում &#171;խելացի քվեարկությանը&#187;։ Եվ դա, անկեղծ ասած, ոչ պակաս տարօրինակություն է, քան թունավորող պետության անօգնականությանը։ Մարդը վտանգում է կյանքը, երբ գլխավորը ոչ թե հեղափոխությունն է կամ նախագահական ընտրությունների հարցը, այլ սոցիալական ցանցերում վեճերն ու տեղական ինքնակառավարման ինչ-որ օրակարգ։ Վտանգելով կյանքը, ենթարկվելով ճնշման՝ ընդհուպ մինչև բռնաճնշումներ և մահափորձ, մարդիկ մասնակցում են սոցիալական ցանցերում անհեթեթություններին։Կրկնենք ևս մեկ անգամ. Ալեքսեյ Նավալնին, անխոս, համար մեկ ընդդիմադիրն է՝ ամենահայտնին, ամենաազդեցիկը և ամենահաջողակը։ Քաղաքական այդքան ռեսուրս Պուտինի քննադատներից և ոչ ոք չունի։ Քաղաքական այդ հզոր ռեսուրսը Ալեքսեյ Նավալնին արդեն որերորդ տարին է՝ ծախսում է &#171;Միասկան Ռուսաստան&#187; կուսակցության դեմ (փաստացիորեն վաղուց գոյություն չունեցող) պայքարում։ Մարդիկ, որոնք հոգնել են Պուտինից, ատում են Պուտինին, պատրաստ են պայքարել նրա դեմ, փնտրում են իրենց կուտակած էներգիայի պարպման կետ և ամեն անգամ այն գտնում են ճահճում, որտեղ տհաճ &#171;միասնական ռուսաստանականին&#187; խեղդում է նույնքան տհաճ կոմունիստը կամ &#171;Արդար Ռուսաստան&#187; կուսակցության անդամը։ Ռուսական պետությունն ընթանում է անդառնալիության կետերով՝ մի պատերազմը, մյուսը, կենսաթոշակային բարեփոխումները, սահմանադրական փոփոխությունները, կորոնավիրուսային ճգնաժամը, և ամեն անգամ, երբ հանրության հետ ճակատային բախումը անխուսափելի է թվում, դժգոհ հանրությունը հանկարծ շրջվում և հիշում է, որ չկա ավելի կարևոր բան, քան խաբեբաների և գողերի կուսակցությունից մեկ մանդատ փախցնելը։ Պետք չէ լինել գիտնական, որպեսզի կանխատեսել՝ Պուտինը պահեստային դեռ շատ, անկանխատեսելի քայլեր ունի, շատերը կվրդովվեն, և այդ վրդովմունքը կվերածվի անհայտ շրջաններում կոմունիստների և լիբերալ-դեմոկրատների օգտին ձայների։ Վտանգելով կյանքը (առանց կատակի, շատ վտանգելով)՝ Նավալնին կվերադառնա և կշարունակի այդ հետաքրքրաշարժ գործը։ Եվ ուրեմն, ինչո՞ւ եք մտածում, որ պետությունը պետք է խանգարի նրան վերադառնալ։Այս պատկերը տխուր է, թե հակառակը՝ յուրաքանչյուրն ինքը կորոշի, մանավանդ, որ հարցն այնքան էլ հեշտ չէ։ Բայց պատկերացնենք մարդու, որին այս ամենը դուր չի գալիս՝ հավերժական Պուտինը՝ իր կանխատեսելի անկանխատեսելիությամբ, շրջանով վազող և ոչնչի վրա չազդող բողոքները, երկրի ընկղմվելը մարազմի մեջ, ընդհանուր թախիծը, անելանելիությունը, կյանքն անցնում է։&#160;Պատուհանից այն կողմ կյանքն անցնում է, մարդը, ում այս ամենը հոգնեցրել է, նայում է պատուհանից, հետո (ատելությամբ) Պուտինի՝ պատից կախված դիմանկարին, կամացուկ հայհոյում է և խաչակնքելով վերցնում է հատուկ հեռախոսը՝ զանգահարելու վստահելի չեկիստի և հարցնելու, թե &#171;նովիչոկից&#187; դեռ շա՞տ է մնացել։ Ի՞նչն է այստեղ ֆանտաստիկ։ Այլևս չհանդուրժող մարդկանց թիվը բավական է նաև բարձրագույն օղակներում։ Ազատվել Պուտինից, ճեղքել արատավոր շրջանը և սահմանված կարգը՝ մոտավորապես այս է տրամաբանությունը։ Այժմ պարզ է, որ ոչինչ դուրս չեկավ, բայց գոնե փորձել է։ Հետաքրքիր է, իհարկե, ի՞նչ աչքերով է այդ մարդը հիմա նայում Նավալնու թարմ նկարներին, ինչի՞ մասին է մտածում, վախենո՞ւմ է արդյոք։Թարգմանությունը՝ Լուսինե Վարդանյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/180758/</loc><lastmod>2020-09-17T09:15:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24463035.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խորհրդային տարիներին Հայաստանում բնակվող ադրբերջանցիներ շատ կային։ Նրանց շարքում նաև բավականին հայտնի մարդիկ էին։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը պատմում է կինոգետ Սաբիր Ռիզաևի պատմությունը, որը մասնակցել Հայոց ցեղասպանությունից փրկված եղբայրների մասին ֆիլմի ստեղծմանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/180746/</loc><lastmod>2020-09-17T08:14:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24384420.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Զուգընկերուհու դավաճանության մասին լուրը հանկարծակիի է բերում շատ տղամարդկանց, իսկ որոշ ժամանակ անց ստիպում է նստել և մտածել․․․ ներկայացնում ենք կնոջը անհավատարմության դրդող հինգ ամենատարածված պատճառները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/180517/</loc><lastmod>2020-09-16T20:36:49+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/179179/</loc><lastmod>2020-09-16T14:53:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/imgl8128.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2017թ․ սեպտեմբերի 21-ին` Հայաստանի անկախության օրը, իրանցի Յարգոլ Ռեզան հատեց հայ-թուրքական սահմանը, և արդեն 3 տարի է այստեղ է։&#160;
Նա Իրանում ապրում էր հոր, մոր և քրոջ հետ, զբաղվում գյուղատնտեսությամբ, ուներ սեփական խանութը։ Յարգոլ Ռեզան խրթին կյանք է ունեցել Իրանում, ենթարկվել հալածանքների, անցել բազում դժվարությունների միջով։ Ի վերջո որոշեց փախչել իր երկրից, անցնել Թուրքիա և հասնել Հայաստան։ Այստեղ էլ նրան բռնեցին ռուս սահմանապահները։ Իրանցի փախստականը Հայաստանի մասին առաջին տպավորությունը ստացավ &#171;Արմավիր&#187; քրեակատարողական հիմնարկում, որտեղ նա անցկացրեց մոտ մեկ տարի ՀՀ սահմանն ապօրինի հատելու համար։
3 ամիս Հայաստանի միգրացիոն ծառայության հետ նամակագրակրության արդյունքում &#171;Առաքելություն Հայաստան&#187; ՀԿ-ի օգնությամբ Յարգոլ Ռեզան տեղափոխվեց ապաստան հայցողների կացարան։ Այստեղ նրան սենյակ տրամադրեցին, և 6 ամիս շարունակ պետությունը հոգաց նրա կոմունալ ծախսերի և սննդի հարցը։&#160;
&#171;Ես շատ եմ սիրում Հայաստանի մարդկանց, նրանք շատ իսկական են, բայց այստեղ ապրելը դժվար է, աշխատանք գտնելը՝ նույնպես&#187;,- ասում է նա։
Սկզբնական շրջանում Յարգոլը Իրանից տարատեսակ ապրանքներ էր պատվիրում և վաճառում Հայաստանում՝ բրինձ, գետնանուշ, կոշիկ, պայուսակ։ Երբեմն օրական վաստակում էր 100 000 դրամ։ Առևտուրը համատեղում էր երկրորդ աշխատանքի հետ. Էջմիածնի պարսկական ջերմոցում էր աշխատում։ Այժմ Յարգոլ Ռեզան աշխատանքի է անցել անասնաբուծական ֆերմայում՝ անասնաբուծությամբ է զբաղվում։&#160;
&#171;Ես նպատակ չունեի դրանով զբաղվելու, գոհ չեմ, բայց ստիպված եմ դա անել հիմա։ Իրանում իմ ֆինանսական վիճակն ավելի լավ էր, այստեղ ամսական վաստակում եմ 170 000 դրամ&#187;։&#160;
Աշխատանքի վայրում հաղորդակցվելը խնդիր չէ. հայերեն չի խոսում, բայց հիմնականում հասկանում է։&#160;
Հարցին, թե ինչն է պակասում իրեն այստեղ լիովին երջանիկ զգալու, Յարգոլը երկար դադարից հետո պատմում է մի աղջկա մասին, ում հետ Իրանում է ծանոթացել։&#160;
&#171;Հիմա նա ինձ համար Հայաստան է եկել, այստեղ պսակադրվել ենք։ Քանի որ միջոցներս չեն բավականացնում իր կացարանի համար վճարելու, դիմել ենք միգրացիոն ծառայություն, որ նրան էլ փախստականի կարգավիճակ տան&#187;,- ասում է Յարգոլն ու ավելացնում, որ իր համար խնդիր է նաև այն, որ փախստականի անձնագիրը օրինական չեն համարում, շատերը չեն ճանաչում և չի կարողանում ազատ տեղաշարժվել։&#160;
ՀՀ-ում փախստականի կարգավիճակ պետությունը շնորհում է միայն հետապնդման հիմնավոր երկյուղի դեպքում, այն էլ, երբ անձի կյանքին և ազատությանը վտանգ է սպառնում սեփական երկրում ազգային, կրոնական, ռասայական, քաղաքական հայացքների կամ սոցիալական որոշակի խմբի պատկանելության հիմքով։
Փախստականի անձը հաստատող փաստաթուղթը՝ Կոնվենցիոն ճամփորդական փաստաթուղթը, իսկապես ճանաչելիության խնդիր ունի Հայաստանում։ &#171;Այն միանգամայն վավեր փաստաթուղթ է՝ գույնով և ձևով շատ նման ՀՀ քաղաքացու անձնագրին՝ որոշ հավելյալ ոսկեգույն զոլերով, սակայն ծառայություն մատուցող մասնավոր ընկերությունները, օրինակ բանկերի, հեռահաղորդակցության մատակարարների աշխատակիցները երբեմն չեն ճանաչում փաստաթուղթը։&#160;
Իր երկրի մասին Յարգոլ Ռեզան կարոտով է խոսում, բայց վերադարձի մասին դեռ չի մտածում։&#160;&#160;
Եթե ասեն՝ կարող ես գնալ Իրան, ես առանց կոշիկների էլ կգնամ, բայց դա հնարավոր չէ։
Ժաննա Ավագյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/179421/</loc><lastmod>2020-09-16T14:31:28+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178875/</loc><lastmod>2020-09-16T08:14:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/10227302.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե պարբերաբար սպորտով եք զբաղվում և հետևում եք ձեր քաշին, ապա սնունդը ևս պետք է զգուշությամբ ընտրեք։ Իսկ թե ո՞ր սննդամթերքներն են համարվում սլացիկ կազմվածքի թշնամին՝ կարդացեք ստորև։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178761/</loc><lastmod>2020-09-15T22:35:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/jcfbs.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Մեզ անհրաժեշտ է համերաշխություն»]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178368/</loc><lastmod>2020-09-15T18:41:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-82FAQZUVZ3-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ոմանք փորձում են համոզել, որ այս մարդիկ համակարգում հայտնված եզակի «փրկիչներ» են և կանխում են ավելի վատթար քաղաքականությունների իրագործումը, «հակահեղափոխության» ալիքը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178250/</loc><lastmod>2020-09-15T17:24:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/molodaya-i-krasivaya-sportsmenka-germanii-alisa-shmidt-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[molodaya-i-krasivaya-sportsmenka-germanii-alisa-shmidt-1]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178192/</loc><lastmod>2020-09-15T17:04:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-7MweISfQDa-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Պարզաբանում է նէնդոկրինոլոգիայի գծով ՀՀ ԱՆ խորհրդատու Նաիրա Գոգյանը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/178047/</loc><lastmod>2020-09-15T16:04:20+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/177810/</loc><lastmod>2020-09-15T14:51:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/20dd513122497aa967b3b89ae2e3ffc2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օգոստոսի 14-ից Telcell-ը մեկնարկել է &#171;Տերմինալը քո գրպանում&#187; նոր արշավը։ Թե ինչ նոր գաղափար է ընկերությունը փորձում փոխանցել, եւ ինչ նորություններ կան 150 000 օգտատեր ունեցող Telcell Wallet հավելվածում, Banks.am-ը պարզել է &#171;Թել-Սելի&#187; թվային պրոդուկտների եւ ծառայությունների զարգացման տնօրեն Սերգեյ Ուսնունցից։Տերմինալը գրպանումՎերջին 13 տարվա ընթացքում Telcell ընկերությունը Հայաստանում եւ Արցախում ստեղծել է տերմինալային ամենալայն ցանցը։ Ավելի քան 3 500 վճարային կետ ունեցող համակարգի միջոցով ամեն ամիս գործարք է իրականացնում 1.5 միլիոն օգտատեր։Նոր արշավը կոչված է մեր հայրենակիցներին իրազեկել, որ տերմինալներն արդեն հասանելի են ավելի հարմար ձեւաչափով՝ Telcell Wallet բջջային հավելվածի տեսքով։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Telcell
						
					
		   
				


Էլեկտրոնային այս դրամապանակով կարելի է վճարել ավելի քան 400 ծառայության դիմաց՝ անկախ գտնվելու վայրից եւ օրվա ցանկացած պահի: Դրա համար անհրաժեշտ է միայն ինտերնետ եւ գումար հաշվեկշռին։Telcell Wallet-ը միշտ ձեռքի տակ է եւ խնայում է այն ժամանակը, որը ծախսվում էր տերմինալին մոտենալու համար:Առավելությունները շատ ենTelcell Wallet-ում վճարային գործիքակազմը մշտապես թարմացվում է, հնարավորություններն ընդլայնվում են։ Ծառայությունների դիմաց վճարումներից զատ, էլ. դրամապանակի օգտատիրոջը հասանելի են ֆինանսական մի շարք գործիքներ՝ դրամական փոխանցումներ ցանկացած բանկային քարտի ու հաշվեհամարի, վարկավորման գործիքներ՝ արագ եւ հեշտ վարկ ստանալը տեւում է մի քանի րոպե։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Telcell
						
					
		   
			


Telcell Wallet-ի օգտատերերը կարող են նաեւ միմյանցից գումար հայցել ու փոխանցել՝ 0% միջնորդավճարով։Scan and Pay-ըՄեր էլ. դրամապանակի օգտատերերը հնարավորություն ունեն իրենց գնումների ու ժամանցի համար ակնթարթորեն անկանխիկ վճարել հենց իրենց սմարթֆոնով՝ ընդամենը QR-ի սկանավորմամբ, Telcell Wallet-ում ունենալով ակտիվ հաշվեկշիռ: Scan and Pay-ը գործում է ավելի քան 600 կետերում` սրճարաններ, սուպերմարքեթներ ու տարբեր վաճառակետեր: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Telcell
						
					
		   
		


Անհպում վճարումները հնարավորություն են տալիս այլեւս չպահել կանխիկ գումար կամ բանկային քարտեր։BON մարքեթըBON մարքեթը գործում է Telcell Wallet-ի ներսում։ Վճարային տերմինալով կամ Telcell Wallet-ով վճարումներ կատարելիս հաճախորդներին տրամադրում ենք բոնուսային միավորներ՝ BON-եր:Օգտատերերը կարող են իրենց կուտակած բոնուսային միավորներին հետեւել Telcell Wallet-ի BON բաժնում եւ դրանք օգտագործել դրամապանակի BON մարքեթում ներկայացված ծառայություններից կամ ակցիաներից օգտվելու համար։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Telcell
						
					
		   
	


Սա լավ հնարավորություն է նաեւ բիզնես ծառայությունների համար, որոնք կարող են իրենց ապրանքները կամ բրենդը ներկայացնել 150 000 ակտիվ օգտատիրոջ։ Սա բիզնեսի տեսանելիությունը ակտիվացնելու շատ լավ գործիք է, որը, ի դեպ, այս պահին անվճար է մեր գործընկերների համար։ Telcell Wallet-ի տեսլականըԵրբ նոր էին տեղադրվում Telcell վճարային տերմինալները, դրանցից քչերն էին օգտվում, այսօր տերմինալները դարձել են մեր հայրենակիցների կյանքի անբաժանելի մասը։ Առայժմ չենք կարող ձեւակերպումը նույն ընդգրկմամբ կիրառել էլեկտրոնային դրամապանակի համար, քանի որ այն նոր տեխնոլոգիա է եւ մեր հայրենակիցների կողմից լիարժեք իրացման համար ժամանակ է պահանջում: Մեր ռազմավարությունը միտված է հենց ժամանակակից տեխնոլոգիաներն ու վճարային գործիքները հասանելի դարձնելուն: Համոզված ենք՝ մեր բոլոր հաճախորդները կգնահատեն էլեկտրոնային դրամապանակի հարմարավետությունը եւ տերմինալներից աստիճանաբար անցում կկատարեն Telcell Wallet-ին։&#160;Լուսին Մկրտչյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/177470/</loc><lastmod>2020-09-15T13:52:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-CCxYZh9cGx.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գեղամասար խոշորացված համայնքի դաշտերն անջրդի են, անձրևի հույսով են բերք ցանում: Այս տարի տեղումները քիչ են եղել, հասկը լավ չի բարձրացել, բերքն էլ քիչ է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/177059/</loc><lastmod>2020-09-15T09:19:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/10678706.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կովկասում ծերունիների նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք կա․ չէ՞ որ հենց նրանք են պահպանում ավանդույթները, ընտանեկան պատմություններն ու իմաստնությունը։ Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը վերհիշում է մի շատ ուսուցողական պատմություն այն մասին, թե ինչու  պետք է լսել ծերերին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/176850/</loc><lastmod>2020-09-15T00:14:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/adlkfm.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/176879/</loc><lastmod>2020-09-14T21:39:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/20265814.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Մենք՝ երևանցիներս, քաղաքակիրթ տրանսպորտ երբեք էլ չենք ունեցել։ Հիշո՞ւմ եք խորհրդային ավտոբուսները, տրոլեյբուսներն ու տրամվայները, որոնց ժամերով սպասում էինք ու գալիս էին լիքը լցված։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175885/</loc><lastmod>2020-09-14T16:07:44+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175329/</loc><lastmod>2020-09-14T09:38:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24416669.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[WorldSkills Russia 8-րդ ազգային առաջնության եզրափակիչն առաջին անգամ է անցկացվում առցանց տարբերակով։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175331/</loc><lastmod>2020-09-14T09:35:52+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/c3138c7ed48b6960d9d65708864f00f4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Արմբերրի&#187;-ն իր բիզնես ճանապարհը սկսել է 2015 թվականին՝ 110 մլն դրամ բաժնետիրական կապիտալով։ 2020-ին հատապտղային շուկայում դիրքերն ամրապնդած ընկերությունը ներկայանում է բացառապես օրգանական ճանապարհով մշակվող մոշի եւ ազնվամորու տեսակներով։ Դրանք աճում են Արա լեռան փեշերին, աճեցվում նոր տեխնոլոգիայով՝ առանց քիմիական ներգործության։&#171;Արմբերրի&#187;-ի հիմնադրման եւ օրգանական հատապտուղների բիզնեսի զարգացման հեռանկարի մասին Banks.am-ին պատմել են ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ Ավետիք Չալաբյանը եւ գործադիր տնօրեն Հարություն Փախչանյանը։Արմբերրին նախ աշխատատեղ է2015-ին &#171;Արմբերրի&#187;-ի հիմնադիրները &#171;Արար&#187; հիմնադրամի միջոցով հետազոտեցին Հայաստանում այգեգործության զարգացման հեռանկարներն ու պարզեցին, որ 1 հա-ից ամենաշատ եկամուտ կարելի է ստանալ հատապտուղներից։ Դրանց 1 կգ-ը, ի տարբերություն մրգերի եւ բանջարեղենների, ավելի թանկ արժե, իսկ բերքատվությունն ավելի բարձր է։&#171;Սկզբում կարծում էինք, որ հատապտուղների մշակումը բարձր շահութաբերություն ունեցող գործ է։ Ավելի ուշ պարզեցինք, որ մոշի եւ ազնվամորու աճեցումը չափազանց աշխատատար է։ Արդյունքում, այս բիզնեսը բացի շահույթ ապահովելուց, սկսեց նաեւ աշխատանքով ապահովել շրջակա համայնքների բնակիչներին&#187;, - պատմում է Ավետիք Չալաբյանը։
				
				Ավետիք Չալաբյանը
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
			


Ըստ ընկերության հաշվարկների, հատապտղանոցի յուրաքանչյուր բերքատու հեկտարը չորս սեզոնային աշխատատեղ է ստեղծում։ Ազնվամորու դեպքում սեզոնն ավելի երկար է՝ բերքահավաքը տեւում է 3-4 ամիս։ Ոչ բերքատու ամիսներին աշխատանք նույնպես կա՝ մշակում են հատապտուղները, քաղհանում, էտում, կապում։&#171;Սա աշխատանքի հսկայական ծավալ է, որը հնարավորություն է տալիս առնվազն 6 ամիս աշխատանքով ապահովել մարդկանց։ Այդ բնակավայրում կանանց համար սա միակ նման եկամտով աշխատանքն է։ Մենք վճարում ենք եւ միջին պլանային, եւ որոշ դեպքերում նաեւ գործարքային աշխատավարձ&#187;, - ասում է Ավետիք Չալաբյանը։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
					


Բերքատու ազնվամորու եւ մոշի տեսակները ներմուծված են Հոլանդիայից եւ Լեհաստանից։ Բազմաթիվ փորձերի արդյունքում են կենտրոնացել այս երկու տեսակի մշակման ուղղությամբ։ Մյուսները հայկական բնակլիմայական պայմաններին այդպես էլ չեն հարմարվել ։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
									


Պլանային բերքատվության գագաթնակետին հասած հատապտուղներն ապացուցել են, որ մասամբ հաղթահարվել են տեխնոլոգիական մշակման՝ պարարտացման, ոռոգման, քամուց, արեւից, շոգից պաշտպանության խնդիրները։ Ամեն տարի այգին կմեծանա մի քանի հեկտարով, յուրաքանչյուրն իր հետ բերելով 12 նոր աշխատատեղ։ Արմբերրիի տեխնոլոգիան նորություն է&#171;Ի՞նչ հող ընտրել&#187;, &#171;Ինչպե՞ս պարարտացնել&#187;, &#171;Ինչպե՞ս ջրել ու մշակել&#187;՝ այս հարցերը ծագել են, երբ պարզվել է, որ տարածքի հողի կրային մասը բավականին բարձր է, իսկ մասնագետ գտնելն այնքան էլ հեշտ չէ։ Հարցը լուծվել է քարերն աղալուց հետո։&#171;Հողում եղած քարերը աղացինք՝ վերածելով մանր քարերի, հետո հրաբխային խարան խառնեցինք, որ ապահովենք օդաթափանցելիություն։ Հետո ավելացրեցինք պարարատանյութեր եւ կարողացանք փոխել հողի որակը&#187;, - պատմում է Ավետիքը:
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
												


Այսօր Արմբերրիի հատապտղանոցներում օրգանական ազնվամորու եւ մոշի աճեցման բացառիկ պայմաններ են՝ տարածքը պաշտպանված է արեւից, տեղադրված են կարկտապաշտպան ցանցեր, կաթիլային ոռոգման համակարգ, սառնարաններ։ Սա հնարավորություն է տալիս ընդլայնել ոչ միայն մատակարարման ժամկետները, այլեւ արտահանման ծավալները՝ ընկերության գործունեությունը եղանակային պայմաններից կախված չէ։ Սակայն ջրի հարցը շարունակում է մնալ խնդրահարույց։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
											


&#160;&#171;Այս պահին երաշխավորված ենթակառուցվածքների ապահովման կարիք ունենք՝ հոսանք, խմելու եւ ոռոգման ջուր։ Հոսանքը մեր ուժերով ենք տարածք հասցրել, խմելու եւ ոռոգման ջրի հարցը նույնպես սեփական միջոցներով ենք մասամբ լուծել։ Օրենքը թերի է՝ ոռոգման ջրի կնքված պայմանագրում հստակ ֆիքսված չէ, թե շաբաթական կամ օրական որքա՞ն ջուր պետք է մատակարարվի, միայն նշված է, որ 1 հեկտարի հաշվարկով տարեկան պետք է տրամադրի 10 000 խմ ջուր։ Բայց ի՞նչ հաճախականությամբ եւ ի՞նչ որակով, պարզ չէ։ Սա իսկապես լուրջ խնդիր է, որի լուծման պարագայում հարյուրավոր նոր աշխատատեղեր կունենանք&#187;, - ասում է ընկերության գործադիր տնօրեն Հարություն Փախչանյանը։
				
				Հարություն Փախչանյանը
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
	


&#160;Նա պատմում է, որ Արմբերրին չի խուսափում նորություններ փորձարկելուց՝ օրինակ, այգում օդի խոնավության մակարդակն ու ջերմաստիճանը բջջային հավելվածի միջոցով են ստուգում եւ կարգավորում, աշխարհի ցանկացած անկյունից էլ հեռախոսազանգով անջատում կամ միացնում են պոմպը։Այգիների տարածքըԸնկերության առաջնահերթ նպատակներից մեկը գյուղատնտեսությունից գործարանային արտադրության անցումն է։&#171;Արմբերրիի հատապտղային այգին տեսակով եզակի է եւ առաջինը Հայաստանում, մենք ոլորտի առաջատարներն ենք, հատապտուղների մշակման տեխնոլոգիան վերջնականապես հստակեցնելուց հետո, մենք այն կառաջարկենք գյուղատնտեսներին, որպեսզի նրանք զբաղվեն արտադրությամբ, իսկ մենք կկենտրոնանանք որակը վերահսկելու, տեխնոլոգիան կառավարելու ուղղությամբ&#187;, - փակագծեր է բացում Ավետիք Չալաբյանը։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
							


Նրա գնահատմամբ, հատապտուղների այս տեսակների եւ նման քանակի մշակման տեխնոլոգիան կայունացնելը շատ բարդ է, քանի որ մեծ ներդրում է պահանջում։ Թունելային ջերմոցների պարագայում 1 հա-ի համար անհրաժեշտ է 50 միլիոն դրամ, բաց այգեգործության դեպքում՝ 1 հա-ի համար գյուղացուց կպահանջվի ավելի քան 20-25 միլիոն։
				
				Ավետիք Չալաբյանը
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
		


&#160;&#171;Շարքային գյուղացիական տնտեսությունների համար նման ներդրումը շատ բարձր նշաձող է եւ գրեթե անհասանելի է։ Սա է պահանջում մեր սահմանած որակի նշաձողը, որը պահպանելը շատ բարդ է, չպահպանելու դեպքում տուժում է արտադրանքը՝ դառնալով ավելի մատչելի, բայց որակապես ավելի վատը։ Օրինակ, հակակակարկտային եւ հակարեւային պաշտպանություն ենք տեղադրել, որը 1 հեկտարի մեջ լրացուցիչ 8 միլիոն դրամ ներդրում է պահանջել։ Չտեղադրելու դեպքում որակը տուժելու էր, աշխատանքային պայմանները վատթարանալու էին, իսկ մեզ համար կարեւոր է, որ մարդը կիզիչ արեւի տակ չաշխատի, որովհետեւ իր աշխատանքային պայմաններից է կախված նաեւ իր աշխատանքի որակը։ Մենք չենք ուզում, որ մարդկանց առողջությունը քայքայվի, մենք ուզում ենք ապահովել նրանց այնպիսի պայմաններով ու վարձատրությամբ, որ աշխատանքը բավականություն պատճառի&#187;, -ասում է Ավետիք Չալաբյանը։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Արմբերրի»
						
					
		   
				


Ըստ նրա, փորձն ապացուցում է, որ լրացուցիչ ներդրումը շուկայում ապահովում է ավելի բարձր հեղինակություն, որը գնահատում են այն հաճախորդները, որոնց համար կարեւոր է արտադրանք գնել սոցիալապես ավելի պատասխանատու, բնությունը խնայողաբար օգտագործող, մարդկանց առողջությանը հարգանքով վերաբերող եւ բերքը քիմիական ազդեցությունից զերծ պահող ընկերությունից։Լուսին Մկրտչյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175317/</loc><lastmod>2020-09-14T09:20:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24416111.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Որքան տարիներով հեռանում ենք Հայոց ցեղասպանությունից, այնքան պակասում են այդ ոճրագործության ականատեսները և սարսափների միջով անցած մեր հայրենակիցները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175303/</loc><lastmod>2020-09-14T08:14:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24420575.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ճարպերն այրելու հատկության շնորհիվ օրեցօր մեծանում է այս հյութեղ և անուշահոտ միրգը նախընտրողների բանակը, սակայն քչերը գիտեն, որ թուրինջը կարող է նաև վնասակար լինել առողջության համար։ Մանրամասները՝ Sputnik Արմենիայի տեսանյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175158/</loc><lastmod>2020-09-13T23:32:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24113562.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե ձեռքսեղմումը ավանդաբար համարվում է բարի կամքի դրսևորում է, ապա հիմա՝ «կարանտինային վարվելակարգի» տեսանկյունից, այն ուղղակի անընդունելի է։ Թե միմյանց ողջունելու ո՞ր ձևերն են անվտանգ համավարակի շրջանում՝ ընթերցեք Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175175/</loc><lastmod>2020-09-13T23:18:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/57-11.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[57]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175180/</loc><lastmod>2020-09-13T23:13:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/58-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[58]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175196/</loc><lastmod>2020-09-13T22:26:52+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24428111.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ուսումնական տարվան ընդառաջ Sputnik Արմենիան այցելել է Երևանից 170 կմ հեռու գտնվող Շաղիկ գյուղ։ Ինչպես միշտ, այս տարի էլ դպրոցը կազմ–պատրաստ է՝ դասագրքերը ստացել են, դասասենյակները՝ մաքրել։ Բայց, ի տարբերություն նախորդ տարիների, այս անգամ դպրոցը միայն մեկ աշակերտ ունի։ ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/175049/</loc><lastmod>2020-09-13T16:00:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/%d4%ba%d5%ab%d6%80%d5%a1%d5%b5%d6%80-%d4%bc%d5%ab%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%ab%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ժիրայր Լիպարիտյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/174919/</loc><lastmod>2020-09-13T13:20:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-uL8xAwNvrf.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շիրակի մարզի Սարապատ խոշորացված համայնքի կենտրոն Թորոսգյուղի միջնակարգ դպրոցում պատրաստվում են նոր ուսումնական տարվան:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/174670/</loc><lastmod>2020-09-13T10:49:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24183956.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խաշթառակում տեղի ունեցած ողբերգությունը ոչ միայն երկու մարդու կյանք խլեց և գուցե խորտակեց ևս մի քանիսինը, այլև լակմուսի թուղթ դարձավ, որը բացահայտեց նման ընտանիքների նկատմամբ պետության սոցիալական պատասխանատվության խնդիրը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/174682/</loc><lastmod>2020-09-13T10:38:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/94-11.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[94]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/174571/</loc><lastmod>2020-09-12T19:36:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/onlayn_pokupki_feyk.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/174249/</loc><lastmod>2020-09-12T16:49:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/8607016.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1915-ը հայոց պատմության մեջ արնագույնով գրվեց… Ցավի ու կորստի մեջ ծնվեց   պատմության ամենազարմանալի, ամենահերոսական, ամենաանհավատալի հաղթանակներից մեկը՝ հայ ժողովրդի համար դառնալով կորցրածը երբևէ հետ բերելու հույսի խորհրդանիշ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/172957/</loc><lastmod>2020-09-11T15:35:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-GDlinBYOFM.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արդյո՞ք այս թվերի աճն արտահայտում է Եվրոպայում իրավիճակի իրական պատկերը։ «BBC»-ն փորձել է հասկանալ, թե արդյոք անհանգստանալու կարիք կա։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/172072/</loc><lastmod>2020-09-11T09:15:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24388965.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արմավիրի մարզի Մրգաշատ գյուղում ոչ միայն Հայաստանում խաղողի ամենաբազմազան տեսակներն են աճում, այլև մուտանտ տրակտոր է պտտվում։ Անունը «ԵրԱզ», հոգին՝ «Ժիգուլու», բնավորությունը՝ «բուլդոզերի»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/172058/</loc><lastmod>2020-09-11T08:15:08+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/171938/</loc><lastmod>2020-09-10T21:49:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24419797.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Մինչև հիմա չեն դադարում թեժ վեճերն այն հարցի շուրջ, թե ով է հայտնաբերել Ամերիկան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/171262/</loc><lastmod>2020-09-10T15:04:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/48-9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[48]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/170275/</loc><lastmod>2020-09-10T09:19:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24398719.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ոմանց Հայաստանում տպավորում է լեռնային լանդշաֆթը, մյուսներին` ճարտարապետությունն ու հնագույն պատմական հուշարձանները, սակայն շրիլանկացի թրևլ–բլոգերը կարծում է, որ Հայաստանի գաղտնիքն ու նրա գլխավոր ձգող ուժը բոլորովին այլ բանի մեջ է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/170263/</loc><lastmod>2020-09-10T08:15:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24038759.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այսօր տեղեկատվական հոսքն այնքան մեծ է, որ հիշողության հետ խնդիրներ են առաջանում նույնիսկ երիտասարդների շրջանում։ Հիշողությանը լավացմանը կարող են նպաստել ոչ միայն մարզումները, այլև որոշ մթերքներ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/170184/</loc><lastmod>2020-09-10T00:44:44+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/169649/</loc><lastmod>2020-09-10T00:42:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/43-12.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/169958/</loc><lastmod>2020-09-09T22:39:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/neandertalyan-mardik-n89247-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[neandertalyan-mardik-n89247-1]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/284949.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[284949]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/169863/</loc><lastmod>2020-09-09T19:09:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/anna_ohanyan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՍիվիլՆեթի Էմիլիո Կրիկիոն զրուցել է ԱՄՆ Սթոնհիլ քոլեջի քաղաքագիտության պրոֆեսոր Աննա Օհանյանի հետ։ Նա համահեղինակն է վերջերս հրատարակված գրքի, որը կրում է &#171;Հայաստանի Թավշյա հեղափոխությունը․ ավտորիտարիզմի անկումն ու քաղաքացիական դիմադրությունը բազմաբևեռ աշխարհում&#187; (Armenia&#8217;s Velvet Revolution: Authoritarian Decline and Civil Resistance in a Multipolar World) խորագիրը: Օհանյանը զուգահեռներ է անցկացնում 2020-ի Բելառուսի և 2018-ի Հայաստանի միջև։ Այս թեմաով Աննա Օհանյանը հոդված է գրել Ալ Ջազիրայի համար՝ &#171;Բելառուսները շատ բան կարող են սովորել Հայաստանի թավշյա հեղափոխությունից&#187; (Belarusians can learn a lot from Armenia&#039;s Velvet Revolution) վերնագրով։&#160;
- Պրոֆեսոր Օհանյան, հոդվածում դուք նշել էիք, որ շարժումը&#160; Հայաստանում չէր պահանջում փոփոխություններ իրականացնել արտաքին քաղաքականության մեջ՝ Ռուսաստանին օտարելու համար։ Ինչո՞ւ է սա այդքան կարևոր հաջողության հասնելու համար, և ի՞նչ պետք է անեն բելառուսները դա ապահովելու համար:
- Կարծում եմ՝ համեմատելը կարևոր է, որովհետև այս երկու երկրները փորձել են ժողովրդավարական փոփոխություն մտցնել Ռուսաստանի ավտորիտար ուղեծրում, և հայկական մոդելը, եթե կարող ենք այդպես անվանել, ուսանելի ու կարևոր է նաև գլոբալ առումով, եթե փորձում ենք հասկանալ՝ որոնք են այն սցենարները և հնարավոր ճանապարհները հետխորհրդային երկրների համար՝ դառնալու ժողովրդավար․․․
Հետխորհրդային շրջանում գունավոր հեղափոխությունը, որը կապված էր միջազգային ուժեղ ներգրավվածության և աշխարհաքաղաքական պառակտիչ հռետորաբանության հետ և որի խոսույթում գերակշռում էր հիմնականում վերևից ներքև ուղղությունը, թվում էր փոքր-ինչ գերիշխող սցենար, որին կարող էին հետևել երկրները: Բայց հայկական մոդելը ցույց է տալիս, որ ժողովրդավարությունն առաջին հերթին արևմտյան արտահանում չէ, այն իրականում ժողովրդական է, և պարտադիր չէ, որ եվրոպական գաղափար լինի։
Այսպիսով, այս համատեքստում Հայաստանի Թավշյա հեղափոխությունը կարևոր էր իր ժողովրդական բնույթի շնորհիվ և փաստի, որ այն ժայթքեց քաղաքացիական հասարակության կողմից՝ քաղաքական տարածքից դուրս։ Եվ, իհարկե, հեղափոխության առաջնորդները արագ, հստակ և հետևողական արձագանքեցին։ Սա հակառուսական կամ արևմտամետ շարժում չէր, սա հիմնականում ուղղված էր ներքին խնդիրներին։&#160;&#160;
Ես հետևում էի, թե ինչ է կատարվում Բելառուսում․ Հայաստանի նման երկրում, որ նույնպես Ռուսաստանի անվտանգային գոտում է, դա նույնպես շատ ժողովրդական է՝ քաղաքական կառույցներից դուրս։ Բելառուսը նույնիսկ ավելի լավ վիճակում է ինչ-որ առումով՝ ազդանշանով, որ սա հակառուսական կամ եվրոպամետ հեղափոխություն չէ։ Կարծում եմ՝ առաջնորդները հենց դա էին փորձում ցույց տալ, որ սա Ռուսաստանի դեմ ուղղված չէ, որ սա չունի աշխարհաքաղաքական գունավորում։ Սակայն զարմանալի չէ, որ Լուկաշենկոն շարունակում է իր հռետորաբանությունը՝ փորձելով շարժմանը փակցնել գունավոր պիտակը, որովհետև դրանով այն միանգամից վերածվում է անվտանգության սպառնալիքի։ Դա կապվում է անկայունության, անապահովության հետ, որ բռնկվեց Ուկրաինայում, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում՝ Արաբական գարնան ժամանակ։
- Հայաստանում հեղափոխության ղեկավարը և ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասում&#160; էր, որ հեղափոխությունը կապ չունի արտաքին քաղաքականության հետ, և նպատակ չկա շրջադարձ անելու Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում, մինչդեռ Բելառուսի ընդիմության ղեկավար Սվետլանա Տիխանովսկայան ապաստան գտավ Լիտվայում՝ ստանալով ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի աջակցությունը։ Կարծում եք՝ կա՞ վտանգ, որ այժմ Լուկաշենկոն կարող է սա որակել գունավոր հեղափոխություն։
- Դուք միանգամայն ճիշտ եք։ Եթե նա մնար երկրում, դա ինչ-որ առումով կուժեղացներ շարժումը, մարդկանց թույլ կտար շարժման դեմք ստեղծել։ Սակայն նրա բացակայությունը նաև առավելություն էր․ շարժումը ցույց տվեց, որ այն կարող է գործել՝ առանց խորհրդանիշի, իսկ Տիխանովսկայան հենց խորհրդանիշի, քան ընդիմության, շարժման ղեկավարի դեր ուներ, որովհետև նա հայտնվել էր այդ իրավիճակում ամուսնուն ձերբակալությունից հետո: Բայց չեմ կարծում՝ փաստը, որ Տիխանովսկայան Լիտվայում է՝ բալթյան երկրում, թույլ է տալիս Լուկաշենկոյին գունավոր պիտակ կպցնել շարժմանը։ Հակառակը՝ դա իրականում շեշտադրում է մի շատ կարևոր բան, որ առնչվում է Բելառուսի շարժմանը, այն է՝ կա տարածաշրջանային շատ խոր կապակցվածություն․ Բելառուսը շրջապատված է ժողովրդավարական երկրներով և, որ ավելի կարևոր է, շատ խոր կապեր ունի այդ երկրների քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ․․․․&#160;
Ես իսկապես չեմ կարծքում, որ Տիխանովսկայայի՝ բալթյան երկրում հայտնվելը վարկաբեկում է նրան։ Հակառակը՝ լիտվացիները, լատվիացիները և, ինչու ոչ, էստոնացիները այդ մասին խոսում են բալթյան ձևով․․․ ոչ թե կառավարությունները, այլ մարդի՛կ դուրս եկան աջակցելու հեղափոխությանը։&#160;
Հայաստանի դեպքում իրավիճակն այլ էր․ Հայաստանը բացի գործընկեր Վրաստանից՝ շրջապատված է ավտորիտար պետություններով։ Այսինքն՝ տարածաշրջանային միջավայրը Հայաստանի համար շատ անբարյացակամ էր։&#160;
- Կարծում եք՝ Բելառուսի և Հայաստանի նման երկրներում իսկապես կա՞ ցանկություն դուրս գալու Մոսկվայի ուղեծրից դեպի Արևմուտք, ինչպես օրինակ՝ Ուկրաինայի և Վրաստանի դեպքում էր: Հնարավո՞ր է, որ այս շարժումները արտաքին քաղաքականության հետ չկապելը պարզապես ռուսական թշնամանքից խուսափելու մարտավարություն է։
- Ես համաձայն եմ ձեր հարցի երկրորդ մասի հետ. ակադեմիական առումով շատ կարևոր է այս հարցը։ Ես իմ հետազոտությունում անդրադարձել եմ շարժումը արտաքին քաղաքական, աշխարհաքաղաքական ազդեցություններից ինչ-որ կերպ զերծ պահելու քաղաքականությանը՝ որպես մարտավարություն։ Բայց ժամանակն է մտածել ավելի խոր՝ հասկանալու, թե սա ինչ է նշանակում ավելի երկար ժամանակահատվածում որպես երկրի զարգացման ռազմավարություն։
Չեմ կարծում, որ պետք է լինի ընտրություն (Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև): Կարծում եմ՝ այն, ինչ վտանգված է ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Բելառուսում ապրող մարդկանց համար, հանրային դիսկուրսին մասնակցելն է, ձայն և ընտրություն ունենալը, քաղաքական, ներառյալ՝ արտաքին քաղաքական&#160; գործընթացներին մասնակցելը, տնտեսական, առևտրային քաղաքականության որոշումներ կայացնելը: Ընդհանրապես, երկու երկրներում էլ Ռուսաստանի նկառմամբ բարի կամք կա, ուստի սա Ռուսաստանի համար շատ կարևոր՝ մեղմ, բայց հզոր ռեսուրս է։ Ես կարծում եմ, որ Ռուսաստանը իմաստուն գտնվեց դա հասկանալու և չխանգարելու, հակառակ դեպքում նրանք իսկապես մսխելու էին այդ դրական ռեսուրսը և մարդկանց մոբիլիզացնեին իրենց դեմ․․․․
- Մինչ այժմ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն կարծես թե կայուն է: Նա մեծ մասամբ պահպանել է անվտանգության ուժերի և Կրեմլի աջակցությունը: Ի՞նչ են արել հայերը, որ բելառուսները դեռ պետք է անեն, և տեսնու՞մ եք այնպիսի սցենար, որ Մոսկվան ուղղակի հրաժարվի Լուկաշենկոյից:
- Երկու երկրների միջև ամենակարևոր տարբերությունը Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության ուժն ու խորությունն է։ Հայաստանում ավելի շատ դժգոհություններ կային համախմբման տեսանկյունից։ Հայաստանը տեսականորեն միշտ դասակարգվում էր որպես կայուն, մրցունակ ավտորիտար համակարգ, բայց, հետաքրքրականորեն, նաև որպես երկիր, որ զանգվածային համախմբման մասով ամենաբարձր մակարդակում է։ Այս խճապատկերը հատկապես հետաքրքիր էր։ Քանի որ Հայաստանում շատ դժգոհություններ կային՝ մեծ, փոքր, կոնկրետ խնդրով պայմանավորված շարժումներ, կար սովորելու կոր։ Հայաստանցիները մինչև Թավշյա հեղափոխությունն արդեն գիտեին, որ եթե հավաքվեն ինչ-որ հրապարակում, անվտանգության ուժերն ավելի հեշտ կճնշեն իրենց։ Արդյունքում զարգացրին կազմակերպված ճկունություն՝ շարժվելով հրապարակից հրապարակ։&#160;
Բելառուսի դեպքում՝ 1994-ին Լուկաշենկոյի ընտրվեուց հետո, քաղաքացիական հասարակությունը ճնշվել ու ոչնչացվել էր։ Սա շատ անբարենպաստ էր մարդկանց, ցուցարարնեի համար, որովհետև նրանք կազմակերպչական առումով թույլ են։ Եվ Ռուսաստանն ակնհայտորեն աջակցում էր Բելառուսին ու մասնավորապես Լուկաշենկոյին հիմնականում տնտեսական ռեսուրսներով՝ սուբսիդիաներով։ Բելառուսը կարողացել է ստանալ ռուսական նավթ, վերամշակել ու վաճառել այն աշխարհին։ Այս ամենը սուբսիդավորել է բելառուսական տնտեսությունը, որն իրականում երբեք չի մասնավորեցվել։ Հետխորհրդային շրջանը այստեղ երբեք չի ավարտվել։ Այսիինքն՝ բելառուսական տնտեսության 80 տոկոսը պետական հատվածն է։ Սա Պուտինին մեծ լծակ է տալիս Լուկաշենկոյին վերահսկելու գործում, ու ես չգիտեմ՝ Պուտինը կլքի նրան, թե ոչ։ Հավանականությունը, որ Լուկաշենկոն ստիպված կլինի զիջումների գնալ, շատ մեծ է, ու Պուտինն իհարկե կարող է նրան մղել Բելառուսի և Ռուսաստանի միութենական պետության ստեղծմանը, որին ընդդիմանում էր Լուկաշենկոն։ Բայց արդյոք Պուտինը կլքի՞ Լուկաշենկոյին ու կաջակցի՞ ռուսամետ այլ կուսակցությունների։ Չգիտեմ՝ ինչ կորոշի։ Հավանաբար կորոշի աջակցել Լուկաշենկոյին միայն այն բանի համար, որ նրան դրդի սակարկության։
- Համեմատելով Սերժ Սարգսյանի և Լուկաշենկոյի ռեժիմները՝ շատերն ասում են, որ Լուկաշոնկոյի Բելառուսում տնտեսությունն ավելի լավն էր՝ աշխատատեղերի, արտագաղթի տեսանկյունից։ Կարծում եք՝ սա դեր կխաղա՞ բողոքի ցույցերի վերջնարդյունքի առումով։
- Դա իրականում շատ մեծ բանավեճի տեղիք է քաղաքագիտության մեջ՝ արդյոք ժողովրդավարությունն առաջնորդվում է տնտեսական հետաքրքրություննե՞րով, թե՞ որակներով։ Ճիշտ է՝ Բելառուսը տնտեսապես ավելի լավ վիճակում է, հավանաբար, որովհետև այն ամենառազմականացվածներից, բայց նաև ամենաինտեգրվածներից մեկն է՝ խորհրդային վարչահրամայական տնտեսությամբ։ Բելառուսն ունի հզոր արդյունաբերություն, շատ գործարաններ և այլն։&#160;
Այնտեղ սեփականաշնորհում, ազատականացում տեղի չի ունեցել։ Դա է հիմնական խնդիրը: Հայաստանի դեպքում, Սերժ Սարգսյանից առաջ էլ տնտեսությունն ազատականացված էր, ինչը փաստորեն ստեղծեց օլիգարխիա և անկայունություն, որի հետ բախվել են շատ երկրներ: Եվ դա ստեղծեց Հայաստանի շատ յուրահատուկ ավտորիտար համակարգը՝ Հանրապետական կուսակցության կողմից վերահսկվող փափուկ ավտորիտար համակարգ, որն իրականում ձևավորեց բավական ուժեղ կուսակցական կառույցներ, որոնք ինտեգրված էին պետական համակարգին: Բելառուսի դեպքում, քանի որ այս մասնավորեցումը երբեք տեղի չի ունեցել, դա թույլ էր տալիս Լուկաշենկոյին կայունություն պահել։&#160;
Տնտեսական այս մոդելի ռիսկը Լոկաշենկոյի համար այն է, որ քանի որ տնտեսության մեծ մասնաբաժինը պետության ձեռքում է, քաղաքական ուժը նույնպես կենտրոնասնում է։ Իսկ Հայաստանը բախվեց օլիգարխիայի խնդրին, բայց մասնավորեցումը, քաղաքական տարածքի կրճատումը տեղ բացեց քաղաքացիական հասարակության համար։ Այն փաստը, որ Հայաստանն ուներ նաև Լեռնային Ղարաբաղի խնդիր, ուներ անկախության ավելի ուժեղ շարժումներ,- այս ամենը դեր ունեցան քաղաքացիական հասարակության զարգացման մեջ։&#160;
Սրանք չկային Բելառուսում։ Կմնա՞ Լուկաշենկոն, թե ոչ․․․ կարծում եմ՝ ոչինչ առաջվանը չի լինի, կա նոր սերունդ, որ չի ապրել Խորհրդային Միությունում։ Այսինքն, բոլոր դիսկուրսներն ու խաղաքարտերը, որ օգտագործում էր Լուկաշենկոն, այլևս չեն աշխատելու։ Վախի գործոնը կոտրված է։ Գործողություններն այլ ուղղությամբ են ընթանում, և այն փաստը, որ շատ շատ կին կա փողոցներում, կարևոր գործոն է։ Սա շատ լավ նախանշան է, որ այս ամենը ճիշտ ուղղությամբ է գնում։
Թարգմանությունը Սաթենիկ Հակոբյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/168304/</loc><lastmod>2020-09-09T08:00:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-IkN6enojz7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ընտանիքի մայրը նկատում է, թե շատ են ցանկանում, որ ամուսինն էլ գա Հայաստան եւ ուրախ անցկացնի օրը, ինչպես իրենք։ Սակայն այստեղ աշխատանք չգտնելու վախը նրան դեռ կապում է Բեյրութի հետ, որտեղ հիմա պահակություն է անում ամսական 80 դոլարով։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/168237/</loc><lastmod>2020-09-08T23:24:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/11699595-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Մենք երբեմն հակված ենք հավատալ ստերին և հալած յուղի տեղ ընդունել սուտասանների ասածները։ Ինչու։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/167663/</loc><lastmod>2020-09-08T20:09:03+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/167681/</loc><lastmod>2020-09-08T16:38:36+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/167344/</loc><lastmod>2020-09-08T15:33:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/46-5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[46]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-oGXtJwaE9m.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սահմանամերձ Բերդի փոքրիկ բնակիչները, աշխարհի յուրաքանչյուր երեխայի նման, ցանկություններ ու երազանքներ ունեն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/166571/</loc><lastmod>2020-09-08T08:35:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24380482.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դերսիմի տարածաշրջանն Արևմտյան Հայաստանի այն հատվածներից է, որտեղ հայերը թեպետ մեծամասնություն վաղուց չեն կազմում, բայց Հայոց ցեղասպանության տարիներին ամենաշատն են պաշտպանված եղել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/166427/</loc><lastmod>2020-09-08T00:44:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/11853814.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Ոչ բոլորը գիտեն, թե երբ և որտեղ է իրականացվել ամենահզոր միջուկային պայթյունը։ Խոսքը ստորգետնյա պայթյունների մասին չէ, այլ այն պայթյունների, որոնք ժամանակին իրականացվում էին հենց մթնոլորտում կամ Երկրի մակերեւույթին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/165844/</loc><lastmod>2020-09-07T16:19:03+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/165458/</loc><lastmod>2020-09-07T13:51:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/spayka_economy_export_industry_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նորայր Գևորգյան, բեռնափոխադրող &#171;Սպիննակեր Գրուպ&#187; ընկերության համահիմնադիր&#160;
Հայաստանի կառավարությունը՝ ի դեմս Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության, հանդես է եկել մի շարք օրենսդրական փոփոխությունների և լրամշակումների առաջարկներով։ Հաշվի առնելով երկրում կատարվող լայնածավալ ճանապարհաշինական և ենթակառուցվածքների ստեղծման աշխատանքները, շատ կարևոր է այն պարզ և տրամաբանական մոտեցումը, որ դրանք պահել-պահպանելու համար պետք է հստակ քայլեր ձեռնարկել։ Այս տեսանկյունից կառավարության մի շարք օրենսդրական փոփոխություններն ու լրամշակումների առաջարկը տեղին են։ Առաջարկներն արդեն իսկ հասանելի են www.e-draft.am կայքում, աշնանային այս նստաշրջանին կմտնեն ԱԺ օրակարգ։&#160;
Անդրադառնամ դրանցից երկուսին, որոնք գուցե ավելի մեծ ու հակասական կարծիքների տեղիք տան։&#160;
Առաջին փոփոխությունը վերաբերում է ՀՀ-ում գրանցված 12 և ավելի տոննա քաշ ունեցող բոլոր տրանսպորտային միջոցներին։ Ըստ փոփոխության առաջարկի՝ այս կատեգորիայի մեքենաներն այսուհետ պետք է վճարեն ճանապարհային վճար միչև 50 դրամ մեկ կիլոմետրի համար սակագնով։ Ըստ էության, այս հարկատեսակը որպես այդպիսին նոր չէ․ մինչև 2018-ը նման հարկատեսակ եղել է գրանցված ամեն մեքենայի համար՝ տարեկան կտրվածքով միանվագ 480 000 ՀՀ դրամ։ Իրականում այս ձևով հարկելն անարդար էր, քանի որ ոչ բոլոր մեքենաներն են օգտվում ՀՀ բոլոր ճանապարհներից և ոչ բոլորն են նույնիսկ բարվոք ու օգտագործվող վիճակում։&#160;
Ի՞նչ է առաջարկվում հիմա։
Նախ և առաջ պետք է ասել, որ սա վերաբերում է բոլոր տրանսպորտային միջոցներին՝ թե՛ ՀՀ ում և թե՛ այլ երկրներում գրանցված, որոնք հատում են ՀՀ սահմանը և օգտվում ՀՀ ճանապարհներից։ Դատելով նոր առաջարկվող այս փոփոխության տարբերակից՝ ենթադրվում է, որ այն նպատակ ունի գանձել ՀՀ-ում ճանապարհների սպասարկման ծախսերի համար պահանջվող գումարները։&#160; Փոփոխությունը ուժի մեջ է մտնելու 2021-ի հուլիսի 1-ից։&#160;
Ըստ օրենքի հեղինակների ճանապարհավճարը գանձվելու է ՀՀ բոլոր միջպետական և հանրապետական ճանապարհներից օգտվելու ժամանակ։ Կառավարության ներկայացուցիչները պնդում են, որ սկզբից հարկվելու են միջպետական ճանապարհներից օգտվողները, իսկ հետագայում՝ նաև հանրապետական ճանապարհներով երթևեկողները։ Հարկման գործընթացը տեղի է ունենալու թվային տեխնոլոգիայի օգնությամբ. լինելու են սարքեր և սարքավորումներ (ռադարներ), որոնք պետական մրցույթի ժամանակ հաղթող ընկերությունը կտեղադրի վերը նշված ճանապարհներին։ Գրեթե ամբողջ Եվրոպայում, ինչպես նաև Բելառուսում և Ռուսաստանում այդկերպ են վճարում ճանապարհավճարը: Տրանսպորտային միջոցն ունենում է էլեկտրոնային սարք մեքենայի մեջ, որոնք ճանապարհների վրա տեղադրված ռադարները որսում են, և գանձվում է գումարը, որը նախապես պետք է լինի օգտվողի հաշվեհամարի վրա։&#160;
Եվրոպական որոշ երկրներ, հատկապես փոքր երկրները, կիրառում են այլ տարբերակ՝ օրական վճարի տեսքով (Նիդեռլանդները և Բելգիան, Էստոնիան, Լատվիան ու Լիտվան կիրառում են օրական 11-15 եվրո երկիր մուտք գործելու և տարանցիկ շարունակելու սակագինը)։ Ռուսաստանում գործում է ըստ կիլոմետրի սակագինը (Платон, Автодор)՝ մոտավորապես 14-15 դրամ մեկ կիլոմետրի համար: Կարող է լինել նաև Վրաստանի օրինակը, որով ֆիքսվում է մեկ անգամ տարանցիկ ճանապարհներից օգտվելու սակագինը՝ 200 լարի (33 000 &#8211; 35 000 դրամ)։
Այստեղ կարևոր է այն գիտակցումը, որ իրականում նման հարկատեսակի գոյությունը պետք է, և այն վիճարկել ոչ ոք չի պատրաստվում։ Այնուամենայնիվ, առավել կարևոր է սակագնի որոշման սանդղակը։ Ըստ առաջարկվող օրենքի փոփոխության՝ կառավարությունը ենթաօրենսդրական ակտով ամեն տարի սահմանելու է սակագին՝ հաշվի առնելով 50 դրամ մեկ կիլոմետրի համար առավելագույն չափը։ Հուսով եմ, որ կառավարությունը չի գնա առավելագույնն ընտրելու ճանապարհով, քանի որ այն բավական ցավոտ է լինելու հատկապես ներքին բեռնափոխադրում անող ընկերությունների և գործարանների համար, ինչն իր հետ բերելու է որոշ հումքերի և ապրանքների գնի շղթայական աճի։
Երկրորդ օրենքի լրացումները և փոփոխությունները, որոնք ներկայացվել են հանրությանը, վերաբերում են ՀՀ-ում գրանցված միջազգային բեռնափոխադրում և ուղևորափոխադրում կատարող տնտեսվարողներին։ Այս օրենքի լրամշակման համար հիմք են եղել Եվրոպական խորհրդարանի 2009-ին&#160; ընդունած կանոնակարգը, որով այժմ առաջնորդվում են ԵՄ բոլոր երկրները։ ՀՀ-ն նույնպես միացել է այս կանոնակարգին, սակայն մինչ այս պահը չէր կատարել դրանով պայմանավորված որոշ կարգավորումներ՝ հատկապես միջազգային բեռնափոխադրողի լիցենզավորումը, վարորդների և միջազգային բեռնափոխադրող ընկերության կառավարչի որակավորումը և այլն։&#160;
Բեռնափոխադրումների ու ուղևորափոխադրումների ոլորտը կարգավորել&#160; միանշանակ պետք է, քանի որ այս դաշտը պետական պատշաճ ուշադրության պակասից դարձել է բավական գրավիչ վայր արկածախնդիրների համար, այնինչ այս ոլորտը իրար է կապում տնտեսության շատ ճյուղեր՝ շինարարությունն իր բոլոր շերտերով, ներմուծման ու արտահանման անխափան գործընթացը՝ արտադրությունից սկսած միևչև վաճառք և նաև միջպետական ուղևորափոխադրումներ։ Կասկած չկա, որ այն պետք է վերահսկվի պետական մակարդակով՝ կիրառելով լայն գործիքակազմ ոլորտի կարգավորման համար։&#160;
Ըստ Եվրոպական խորհրդարանի կանոնակարգի և ՀՀ կառավարության կողմից առաջարկվող լրամշակման՝ ՀՀ-ում գրանցված բոլոր բեռնափոխադրող ընկերությունները կամ ԱՁ-ները պետք է համապատասխանեն Եվրոպական խորհրդարանի կանոնակարգով հետևյալ կետերին․&#160;
1. Լինել տվյալ երկրի միջազգային բեռնափոխադրողների ասոցիացիայի անդամ,&#160;2. Ունենալ գործարար բարի համբավ,3. Ցուցաբերել ֆինանսական կայունություն.&#160;4 Ունենալ համապատասխան կառավարիչ՝ մասնագիտական հմտություններով։
Կարելի է իհարկե այս կետերին ավելացնել նաև բեռնափոխադրողի պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության պայմանը, ինչպես դա արվում է ԱՄՆ-ում, որտեղ անհնար է իրականացնել նման գործունեություն, եթե չկա ապահովագրություն՝ Public Liability insurance և cargo Insurance` համապատասխան 300 000+ և 75 000 դոլար սահմանաչափով։&#160;
ԱՄՆ ում սեփական բեռնատարով&#160; տնտեսվարողները գրեթե նույնացվում են միջնորդ ծառայություններով զբաղվող ընկերությունների հետ։ Իմ խորին համոզմամբ սա ավելի ճիշտ ճանապարհ է, երբ բեռնափոխադրմամբ զբաղվող միջնորդ ծառայություններ մատուցող ընկերությունները նույնպես պիտի վերահսկվեն պետական մարմինների կողմից և անցնեն լիցենզավորում։ ՀՀ-ում միջնորդական ծառայություն մատուցող ոլորտը չի վերահսկվում նման գործիքակազմով։
Գալով Եվրոպական խորհրդարանի կանոնակարգին՝ պետք է նշենք, որ չնայած իր թերություններին, մինչև այժմ կարողացել է կարգավորել ԵՄ բոլոր երկրների բեռնափոխադրման բավական բարդ ոլորտը, որտեղ կա 27 երկիր և հարյուր հազարավոր գրանցված բեռնափոխադրողներ։ Որպես համեմատություն նշենք, որ Լատվիան, որը բնակչության թվով կրկնակի փոքր է ՀՀ-ից, գրանցված և լիցենզավորված բեռնափոխադրումների մասով 10 անգամ ավելի մեծ ցուցանիշ ունի։ Այդ թիվը կազմում է մոտ 16 000: ՀՀ ում գրանցված բեռնափոխադրողները 1 000 ից մի փոքր ավելի են։&#160;
ԵԽ կանոնակարգի գործիքակազմը այս պահին ճշգրիտ, կանոնավոր և շարունակական կերպով կիրառելու դեպքում, կունենանք քիչ թե շատ կարգավորված ոլորտ։ Չեմ կիսում այն կարծիքը, թե դրա ժամանակը չէ, պետք է սպասել և այլն։&#160;
ՀՀ ում գործող միջազգային բեռնափոխադրման ընկերությունները չեն կարողանում մուտք գործել ԵՄ-ում գործող թվային բեռնափոխադրման հարթակներ, քանի որ գրանցվելու և գործունեություն ծավալելու համար պետք է համապատասխան պետական որակավորում՝ լիցենզիա։ Կարծում եմ սա հենց հիմնարար լուծումն է, որից պետք է բխեն արդեն այն մյուս որոշումներն ու կարգավորումները, որոնք կլինեն հաջորդիվ, դրանք են՝ լոգիստիկայի մասնագետների պատրաստման կրթական հիմք, վարորդների հանգստի համար նախատեսված գոտիներ միջպետական ճանապարհներին, բեռնատարների և կիսակցորդների էկոլոգիական կարգը և սերտիֆիկացումը որոշող կայանի ստեղծում և այլն, որոնք ցավոք ՀՀ-ում գոյություն չունեն դեռևս։&#160;
Այժմ այս ոլորտը կարգավորվում է միայն մեկ կետով՝ Միջազգային բեռնափոխադրողների ասոցիացիայի անդամության վկայականով։ Մյուս երեք կետերի համաչափ ու միաժամանակյա կիրառումը կթեթևացնի այս ոլորտում պարբերաբար երևան եկող խնդիրները։ Այստեղ բնականաբար կլինեն հարցեր, քանի որ ոլորտը երբեք չի կարգավորվել ոչ մի կերպ ու բնականաբար, ինչպես միշտ, կլինեն ցավոտ լուծումներ, սակայն երկարատև կտրվածքով դա բոլորիս համար միայն օգտակար ազդեցություն պիտի ունենա։&#160;
Խնդիրներից մեկը նաև այն է լինելու, որ ՀՀ-ում չկա միջազգային բեռնափոխադրումների կամ թեկուզ լոգիստիկայի մասնագետ պատրաստող որևէ կրթական հաստատություն։ Հետևաբար նման կառավարիչների հմտություններին գնահատական տալը լինելու է դժվար։ Հույս ունեմ, որ այս կարգավորումները նաև հետագայում առիթ կհանդիսանան, որ ոլորտը դիտվի գրավիչ մասնագետների պատրաստման գործում ավելի խորը ուսումնական գործընթացներ կազմակերպելու համար։&#160;
Ամփոփելով վերը գրվածը պետք է հաստատել, որ օրենսդրական այս փոփոխությունները ժամանակի հարց&#160; են միայն, քանի որ ԵԱՏՄ-ում և ԵԽ-ում վաղուց արդեն ճանապարհավճարները և բեռնափոխադրողների և դրանց վարորդների լիցենզավորման ոլորտը կարգավորվում են օրենսդրական լուծումներով։&#160;
Ճիշտ է՝ ոլորտում հիմա ձեռնարկվող բոլոր փոփոխությունները կհանդիպեն արհեստական և բնական դիմադրության, կլինեն նաև չկանխատեսված հանգամանքներ։ Դա սովորական երևույթ է, քանի որ խոպան հողը վարելիս բավական դժվար է ճեղքվում՝ հատկապես անտեսանելի քարերի ու խութերի դեմն առնելիս։ Վստահ կարող ենք պնդել, որ լավ արդյունք և բերք ունենալու համար այն անհրաժեշտ միջոցառում է։
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164905/</loc><lastmod>2020-09-07T09:38:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/95-7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[95]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164797/</loc><lastmod>2020-09-06T23:09:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24246128.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայտնի կարդիովիրաբույժ Հրայր Հովակիմյանը, հանուն որի շատերն են գալիս Հայաստան, օրեր առաջ պարգևատրվեց պետական բարձր մրցանակով։ Sputnik Արմենիա պարզել է, թե ինչ են նրա մասին պատմում գործընկերները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164705/</loc><lastmod>2020-09-06T17:38:25+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164375/</loc><lastmod>2020-09-06T10:42:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/97-4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[97]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164395/</loc><lastmod>2020-09-06T10:33:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/21584307.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բեռնաթափման օրերն օգտակար են նաև նրանց համար, ովքեր նիհարելու նպատակ չունեն։ Ձեզ ենք ներկայացնում բեռնաթափման մի քանի տարբերակ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164383/</loc><lastmod>2020-09-06T10:03:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24322453.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երջանկահիշատակ Վանուշ պապից ժառանգած սերը փայտի հանդեպ երիտասարդ տղային ստիպեց համալսարանն ավարտելուց հետո վերադառնալ հայրենի Գյումրի և կյանքի կոչել վաղեմի երազանքը՝  էկոլոգիապես մաքուր և անվտանգ, երեխաների տրամաբանությունը զարգացնող փայտե խաղալիքներ ստեղծել:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/163644/</loc><lastmod>2020-09-05T19:14:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/23477401-4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նյարդաբան Ռուստեմ Գայֆուտդինովը բացատրել է ուղեղի աշխատանքի առանձնահատկությունները և ասել, թե ինչու չարժե հիշել բոլոր բացասական իրադարձությունները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/164225/</loc><lastmod>2020-09-05T19:01:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-ARglDlRKPr.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ժամանակը և պատմությունը գնահատական կտան 2018 թվականի մայիսյան, ինչպես նաև հետագա իրադարձություններին: Քաղաքական և պատմական գնահատականը ձևավորվելու է փաստերի հիման վրա:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/163835/</loc><lastmod>2020-09-05T18:31:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/1599285325_5382461.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1599285325_5382461]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/163259/</loc><lastmod>2020-09-04T21:52:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24352480.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Բարոյական մաքրության համար պայքարը երբեմն կարող է հակառակ արդյունքի  հանգեցնել, իսկ չարիքից ազատվելուն ուղղված ջանքերը շատ ավելի մեծ չարիք կարող են դառնալ։ Դրա ապացույցն է այն, ինչ կատարվեց ամերիկյան Սալեմ բնակավայրում մոտ 330 տարի առաջ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/162672/</loc><lastmod>2020-09-04T21:46:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24224639.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այդ պտղի միջուկը պարունակում է հսկայական քանակությամբ վիտամիններ և միկրոտարրեր, որոնք օգնում են ազատվել ավելորդ քաշից:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/162879/</loc><lastmod>2020-09-04T21:44:40+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/162408/</loc><lastmod>2020-09-04T15:12:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-gXESx9Z4pz.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օդերեւութաբանների տված գնահատականի համաձայն, այդ օրվա տեղումների քանակը գերազանցել էր մեկ ամսվա ընդունված նորմը՝ 46 մմ-ը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161642/</loc><lastmod>2020-09-04T10:51:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/8895c72ccf76fc1275d4ceb53fbb8ef8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին տասնամյակում միջազգային տարբեր ընկերություններ բիզնեսում մարդակենտրոնությունը սկսել են կարեւորել նաեւ ինտերիերի դիզայնի տեսանկյունից: Հաճախորդի համար առավելագույնս հարմարավետ եւ մտերմիկ միջավայր ստեղծելու այս միտմանը բանկային ոլորտը եւս հետեւում է, որի օրինակներն արդեն իսկ կան նաեւ Հայաստանում: Թեմայի շուրջ Banks.am-ը զրուցել է Futuris Architects ընկերության տնօրեն Հովնան Շահբազյանի հետ: - Պրն Շահբազյան, միջազգային ընկերություններում ինտերիերի դիզայնը տարիների ընթացքում ինչպիսի՞ փոփոխության է ենթարկվել, հատկապես բանկային ոլորտում: - Ընդհանուր առմամբ բոլոր տեսակի մեծ կառույցներում, որտեղ առկա է ուղիղ շփում հաճախորդի հետ, վերջին 10-15 տարվա ընթացքում փոխվել է հաճախորդի հանդեպ վերաբերմունքը: Բանկային համակարգում եւս շատ ընկերություններ ավելի հաճախորդակենտրոն են դարձել, այսինքն՝ աշխատում են հաճախորդին գոհացնելու, նրա կարիքները հոգալու եւ նրան գործընկեր դարձնելու ուղղությամբ: Մոտ 15 տարի առաջ, երբ մտնում էինք բանկ, միջավայրը շատ ավելի չոր էր: Ինտերիերի ձեւավորումն արված էր այնպես, որ մարդիկ ավելի զգաստացած լինեն: Հետզհետե միջազգային մի քանի խոշոր բանկեր, որ եղանակ են ստեղծում աշխարհում, սկսեցին նորարարական դիզայնի տարրեր մտցնել ինտերիեր՝ դարձնելով այն ավելի հետաքրքիր: Ավելի ուշ, դա դարձավ սովորական միտում, որին հետեւեցին ռեբրենդինգ անող բոլոր բանկերը: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Evocabank
						
					
		   
					


Հայաստանում այս փոփոխությունը սկսվեց Evocabank-ից, որն իր ռեբրենդինգից հետո մեզ կոնկրետ հանձնարարություն տվեց՝ ստանալ շատ ավելի հանգիստ, թեթեւ միջավայր: Եթե նկատել եք, հաճախորդն ու բանկի աշխատակիցը այս բանկի մասնաճյուղերում նույն հարթության վրա են, այսինքն՝ կանգնած հաճախորդ չկա: Դա հենց բանկի առաջարկներից էր, որն ավելի է մոտեցում հաճախորդին եւ բանկի ներկայացուցչին: - Ձեր ընկերությունը բանկային ոլորտում մարդակենտրոն ինտերիերի ստեղծման օրինակներ արդեն իսկ ունի: Արդյոք կա՞ որոշակի արձագանք առ այն, թե որքանով է դիզայնը հաջողված: - Պատասխան արձագանք առկա է մշտապես: 3-4 տարի առաջ Evocabank-ի գլխամասի դիզայնն անելուց հետո շարունակում ենք կապ պահել բանկի հետ, քանի որ այն պարբերաբար այլ մասնաճյուղեր է վերանորոգում կամ բացում: Հաշվի առնելով առկա փորձը՝ որոշ փոքր փոփոխություններ ենք անում, օրինակ, հաճախորդների սպասարկման դաշտում՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչպիսի տարածքներում է ավելի հեշտ սպասելը: Գործընթացն անդադար կատարելագործվող է: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Futuris Architects
						
					
		   
				


Շատ հաճախորդներ իրենց բնակելի տարածքների ինտերիերի դիզայնի համար դիմել են մեզ՝ IDBank-ի ֆլագմանային գրասենյակը տեսնելուց հետո: Սա եւս խոսում է այն մասին, որ կարողացել ենք ստանալ հարմարավետ միջավայր: Հիմա բանակցություններ ենք վարում արտասահմանյան մեծ բանկի հետ: Հուսանք՝ կկարողանանք մեր ջիղն ու եռանդը նաեւ արտահանել: &#160;- Ի՞նչ հիմնական սկզբունքներով եք առաջնորդվում, որպեսզի հաճախորդի համար ստեղծեք մտերմիկ միջավայր: - Արվեստին մոտ կանգնած ցանկացած ոլորտ ունի իր արտահայտվելու լեզուն: Դիզայնի դեպքում այդ լեզուն կաղապարներն են, լուսավորությունը եւ ընտրված նյութերը: Հանգիստ միջավայր ստեղծելու ու լարվածությունը թուլացնելու համար անհրաժեշտ է օգտագործել բնությունից վերցված նյութեր, որոնց հետ շփումը սառնություն չի հաղորդի:10 եւ ավելի տարի առաջ բոլոր բանկերն ունեին պրես գրանիտե կամ քարե հատակներ: Դա նպաստում էր զգաստության զգացողությանը, որը ժամանակի պահանջն էր: Քանի որ մարդիկ դուրս են գալիս նման ձեւաչափից, դրան զուգահեռ դիզայնի նյութերը եւս փոխվում են: Այժմ քարից անցում է կատարվում վինիլային հատակներին, որովհետեւ այն փափուկ ու տաք նյութ է, քայլելիս աղմուկ չի առաջացնում: Եթե նախկինում պատերը եւս երեսպատվում էին քարերով, այժմ օգտագործվում են փայտային նյութեր, դեկորատիվ պանելներ: Ամեն ինչ արվում է այնպես, որ մարդն իրեն ավելի հանգիստ զգա:Նախկինում սառը սպիտակ լույսն ընտրվում էր աշխատակցին զգաստ վիճակում պահելու համար եւ մոռացության էր մատնվում այն հանգամանքը, որ աշխատակցի հետ նույն միջավայրում գտնվում է նաեւ հաճախորդը, որի մեջ եւս լարվածություն է մտնում: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Evocabank
						
					
		   
			


Այժմ մեր նախագծերում օգտագործում ենք այնպիսի լուսավորություն, որը մոտ է արեւի լույսին, քանի որ մարդը նման լույսի տակ իրեն հանգիստ է զգում: - Այս դեպքում այցելուի համար հանգիստ միջավայրի ստեղծումը ինչպե՞ս է անդրադառնում աշխատակցի վրա: - Միայն դրական: Ի վերջո՝ լինի այցելու, թե աշխատակից, մարդիկ մեծ մասամբ կենսաբանորեն նույն տեսակի են: Այսինքն՝ եթե ստեղծել ես այնպիսի միջավայր, որտեղ հաճախորդը իրեն լավ է զգում, ապա նույն միջավայրում իրեն լավ է զգում նաեւ քո թիմակիցը: Այս առումով եւս որոշակի մոտեցումներ են փոխվել: Նախկինում բիզնեսի կառավարման մոդելն ավելի մոտ էր գերմանական հիերարխիկ մոտեցմանը, որ Հայաստանը Խորհրդային Միությունից էր ժառանգել: Հիմա ուղղությունը փոխվում է դեպի ճապոնական ու ամերիկյան մոդելները, այսինքն՝ ընկերություններն աշխատում են այսպես կոչված &#171;տափակ կառավարման&#187; ոճով, որտեղ բոլորը հավասար են եւ պայքարում են մեկ նպատակի համար: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Futuris Architects
						
					
		   
		


Իսկ նման միջավայրում զգաստություն եւ &#171;սոլիդություն&#187; պահանջելն անիմաստ է: Աշխատակցին պետք է թողնել հնարավորինս ազատ, որպեսզի նա կարողանա ինքնադրսեւորվել:- Ինտերիերի դիզայնն ինչպե՞ս է ազդում մարդու վրա զգացմունքային առումով: - Պրոֆեսիոնալ աշխատանքի շնորհիվ դիզայներներս կարող ենք կտրուկ տարբեր ազդեցություններ թողնել մարդու վրա: Այցելուն մի միջավայրում գտնվելիս գուցե չհասկանա՝ ինչու է անհարմարավետություն զգում, թեպետ իր աթոռը շատ հարմարավետ է, կամ ինչու չի կարողանում քնել մի սենյակում, որտեղ ամեն ինչ արված է ըստ իր ճաշակի:Մեր թիմն իր առջեւ նպատակ դնելիս առաջնահերթ կարեւորություն է տալիս մարդու զգացմունքային դաշտին: Փորձում ենք հասկանալ՝ ինչ զգացողություն ենք ցանկանում փոխանցել մարդուն, որ գտնվելու է այդ ինտերիերում: 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Futuris Architects
						
					
		   
	


Որոշ մարդիկ կարծում են, թե դիզայնը միայն պատերի գույնն է, բայց իրականում այն շատ ավելի խորը գիտություն է: Երբ աշխատանքին մոտենում ես հոգեբանության տեսանկյունից, գործը շատ ավելի հետաքրքիր է դառնում: Հասկանում ես, որ կարող ես ազդել մարդու կյանքի վրա ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական առումով: Ելնելով այդ հանգամանքից՝ առավել մեծ պատասխանատվությամբ ես սկսում վերաբերվել գործին: Օրինակ՝ եթե X բանկի մասնաճյուղ մտնելու է օրական 2000-3000 մարդ, ապա դու պատասխանատու ես այդքան մարդու տրամադրության համար:- Արդյոք տարբերվու՞մ է հարմարավետ դիզայնը ըստ բիզնեսի ոլորտների: - Իհարկե: Մեզ մոտ անգամ թիմերն են բաժանված են ըստ ոլորտների: Այն աշխատակիցը, որը զբաղվում է բանկային ոլորտի դիզայնով, ամբողջապես պատկերացնում է բանկի ներքին կառուցվածքը: Ես փորձում եմ մեր ընկերությունում ներդնել դիզայն մտածողություն, որը ենթադրում է հետեւյալը. մենք ոչ միայն փորձում ենք օգնել պատվիրատուին մեր սահմանափակ պատասխանատվության սահմաններում, այլեւ տվյալ բիզնեսը դիտարկել ներսից: Փորձում ենք հասկանալ, թե օրինակ, ռեստորանային ոլորտում հաճախորդը ո՞ր դեպքում է իրեն ավելի լավ զգում, ի՞նչ է ուզում տեսնել, ի՞նչ զգացողություն է ուզում ունենալ, ո՞ր դեպքում ավելի երկար կմնա տվյալ տարածքում եւ այլն: Այսինքն՝ բիզնեսի խորքային ուսումնասիրության հիմքով սկսում ենք ստեղծել համապատասխան դիզայներական միջավայր: Գայանե Ենոքյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161626/</loc><lastmod>2020-09-04T10:39:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/95-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[95]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161538/</loc><lastmod>2020-09-04T09:17:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24336773.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գնդապետ Ալեքսան Գյոզալյանը հրշեջ-փրկարարի գործի դժվարություններն իր մաշկի վրա  է զգացել. կյանքի 40 տարին կրակի միջով է անցել, բայց ասում է` եթե նորից մասնագիտություն ընտրելու լիներ, նույն  ճանապարհը կընտրեր:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161196/</loc><lastmod>2020-09-03T23:53:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/gettyimages_1228291662_2048x2048.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օգոստոսի 4-ին Բեյրութի նավահանգստում տեղի ունեցած պայթյունը զգալիորեն մեծացրեց Լիբանանի ներքաղաքական լարվածությունը։ Պայթյունի պատճառած ավերածություններն ու մարդկային զոհերը դժգոհության նոր ալիք առաջ բերեցին լիբանանցիների շրջանում։
Լիբանանը 2019 թ. աշնանից գտնվում է քաղաքական և տնտեսական անկայունության ճիրաններում, ինչը հանգեցրեց 2019 թ. հոկտեմբերի 29-ին վարչապետ Սաադ Հարիրիի հրաժարականին։ Լիբանանյան տարադրամի կտրուկ արժեզրկումը, բանկերի կողմից դոլարային հաշիվների փաստացի սառեցումը և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների կտրուկ թանկացումը հարյուր հազարավոր լիբանանցիների կանգնեցրել էին սովի իրական սպառնալիքի առջև։ Հարիրիի հրաժարականից հետո, թերևս, բոլորի համար ակնհայտ էր, որ Լիբանանն առանց արտաքին էական օժանդակության ի վիճակի չէ հաղթահարել ներկա ճգնաժամը։ Հնարավորինս արագ արտաքին գործընկերների հետ օժանդակության փաթեթի համաձայնեցման խնդիրն առաջնահերթ նշանակություն ուներ նաև Հարիրիից հետո վարչապետի պաշտոնը ստանձնած Հասան Դիաբի համար։
1990 թ. քաղաքացիական պատերազմի ավարտից և 2005 թ. սիրիական զորքերի Լիբանանից հեռանալուց հետո երկրում ազդեցության համար պայքարը ընթանում էր հիմնականում Իրանի և Սաուդյան Արաբիայի միջև։ Իրանի աջակիցը Հեզբոլլահ շարժումն է, իսկ Սաուդյան Արաբիան հիմնականում աջակցում է սուննի մահմեդականներին Սաադ Հարիրիի գլխավորությամբ։ Հարկ է նշել, որ 1989 թ. ստորագրված և Լիբանանի տարբեր կրոնական համայնքների միջև ուժերի նոր հաշվեկշիռ սահմանող Թաիֆի համաձայնագրի համաձայն Դիաբը սուննի մահմեդական էր, սակայն վերջինիս կառավարությունը աջակցություն չէր ստացել Սաադ Հարիրիի կողմից և ավելի շատ ընկալվում էր որպես իրանամետ ուժ։
Միևնույն ժամանակ Մերձավոր Արևելքը, այդ թվում՝ Լիբանանը, զերծ չէ նաև վերջին տարիներին աշխարհի տարբեր մասերն ընդգրկած չին &#8211; ամերիկյան մրցակցությունից։ Չինաստանը տարածաշրջանը դիտում է որպես էներգետիկ ռեսուրսների մատակարարման կարևոր աղբյուր և մինչև վերջերս Չինաստանի հիմնական հետաքրքրությունը տարածաշրջանում կայունության ապահովումն էր, որը հնարավորություն էր տալիս ապահովել նավթի և գազի անխափան ներմուծումը։ Պեկինը տարածաշրջանի կայունության ապահովման գործը համարում էր ԱՄՆ-ի խնդիրը և հակված չէր ներգրավվել տարատեսակ հակամարտություններում։
Սակայն &#171;Գոտի և ճանապարհ&#187; նախաձեռնության մեկնարկից և չին-ամերիկյան հակասությունների սրումից հետո Չինաստանը սկսել է քայլեր ձեռնարկել Մերձավոր Արևելքում սեփական ազդեցության ամրապնդման ուղղությամբ՝ համարելով, որ ամերիկյան բացարձակ գերիշխանության պայմաններում ԱՄՆ-ը ցանկացած պահի կարող է արգելափակել տարածաշրջանից էներգակիրների արտահանումը։ Այս ուղղությամբ Պեկինի ձեռնարկած առաջին էական քայլը Իրանի հետ 25 տարի ժամկետ ունեցող և 400 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ներդրումներ նախատեսող համաձայնագրի մշակումն է, որի նախնական տարբերակը հրապարակվեց 2020 թ. ամռանը։ Հաշվի առնելով 2017 թ. հետո Իրան &#8211; ԱՄՆ հարաբերությունների ծայրահեղ սրումը՝ Մերձավոր Արևելքում սեփական ազդեցության ծավալումը Իրանից սկսելու Չինաստանի ձգտումը միանգամայն բնական է։ Սակայն Պեկինը մտադիր չէ բավարարվել միայն Իրանով։ ԱՄՆ &#8211; Սաուդյան Արաբիա դաշինքի, ինչպես նաև սուննի արաբ պետությունների և Իրանի միջև հակամարտության հաշվառմամբ, Չինաստանը որպես Մերձավոր Արևելքում սեփական ազդեցության տարածման հաջորդ օղակ է տեսնում Լիբանանը։
Աշխարհաքաղաքական այս գործընթացը համընկավ Լիբանանում քաղաքական և տնտեսական ճգնաժամի ծավալման, արտաքին օժանդակության ակնհայտ անհրաժեշտության և Հասան Դիաբի կառավարության ձևավորման հետ։
2020 թ. գարնանը Լիբանանի նոր կառավարությունը արտաքին օժանդակության վերաբերյալ բանակցություններ սկսեց վարել երկու կողմերի հետ։ Դրանցից մեկը Արժույթի միջազգային հիմնադրամն էր, որից Լիբանանն ակնկալում էր շուրջ 10 միլիարդ դոլարի աջակցություն, մյուսը՝ Չինաստանը, որը, տարբեր աղբյուրների համաձայն, Լիբանանի կառավարությանն էր ներկայացրել մինչև 12 միլիարդ դոլարի ներդրումների փաթեթ։ Այն նախատեսում էր Լիբանանում ենթակառուցվածքային խոշոր ծրագրերի իրականացում, այդ թվում՝ նոր էլեկտրակայանների, արագընթաց երկաթուղիների կառուցում և նավահանգիստների արդիականացում։ Մի շարք փորձագետներ կասկածի տակ էին դնում Չինաստանի կողմից այս ծավալով ներդրումներ կատարելու պատրաստակամությունը, միևնույն ժամանակ չբացառելով ավելի փոքր ներդրումների հավանականությունը։
Չնայած այս երկու ծրագրերը միմյանց չէին հակասում, սակայն, հասկանալի էր, որ Լիբանանի կառավարությունը պետք է ընտրեր նրանցից մեկը։ 2020 թ. ապրիլի 30-ին կառավարությունը հայտարարեց Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ սկզբունքային համաձայնություն ձեռք բերելու մասին, սակայն բանկային համակարգի բարեփոխումների խնդրում առկա տարաձայնությունների պատճառով մայիս &#8211; հունիս ամիսներին ԱՄՀ-ի հետ շփումները մտան փակուղի։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն, ԱՄՀ-ի կողմից վարկի տրամադրման կարևոր նախապայման էր նաև Լիբանանում Հեզբոլլահի ազդեցության էական սահմանափակումը, ինչը հատկապես առաջ էր մղվում ԱՄՆ-ի կողմից։
Միևնույն ժամանակ հունիս &#8211; հուլիս ամիսներին Լիբանանի կառավարությունը շարունակում էր ինտենսիվ բանակցությունները Չինաստանի հետ։ Դրանց զուգահեռ Մերձավոր Արևելքի հարցերով ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի օգնական Դեյվիդ Շենկերը հայտարարեց, որ Չինաստանից ներդրումների դեպքում ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներ կկիրառի Լիբանանի նկատմամբ։ Հասկանալի է, որ անկախ ծավալներից չինական ներդրումների մուտքը Լիբանան նպաստելու էր Հասան Դիաբի կառավարության վարկանիշի աճին, ինչն անոււղղակիորեն բերելու էր նաև Իրանի ազդեցության ավելացմանը։
Ահա այսպիսին էր Լիբանանի իրավիճակը, երբ տեղի ունեցավ օգոստոսի 4-ի պայթյունը։ Հակակառավարական զայրույթի զանգվածային ալիքի պայմաններում օգոստոսի 10-ին Հասան Դիաբը հրաժարական տվեց վարչապետի պաշտոնից։ Դրան նախորդել էր օգոստոսի 6-ին Ֆրանսիայի վարչապետի այցը Բեյրութ, որը փաստացի վերջնագիր էր ներկայացրել Լիբանանի իշխանություններին՝ մինչև օգոստոսի 31-ին նախատեսված իր հաջորդ այցելությունը հստակ քայլեր ձեռնարկել քաղաքական և տնտեսական բարեփոխումների մեկնարկի ապահովման համար։ Օգոստոսի 31-ին, Մակրոնի այցից ընդամենը ժամեր առաջ, Լիբանանի վարչապետի պաշտոնում առաջադրվեց Գերմանիայում Լիբանանի նախկին դեսպան Մուստաֆա Ադիբի թեկնածությունը։ Ի տարբերություն Հասան Դիաբի, Ադիբի թեկնածությունը ստացավ նաև Սաադ Հարիրի աջակցությունը։ Վարչապետի պաշտոնում առաջադրվելուց անմիջապես հետո Ադիբը հայտարարեց, որ իր հիմնական խնդիրն է լինելու ապահովել հնարավորինս արագ հասնել Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից Լիբանանին վարկի տրամադրմանը։
Այսպիսով կարող ենք արձանագրել, որ օգոստոսի 4-ին տեղի ունեցած պայթյունի աշխարհաքաղաքական հիմնական հետևանքները Լիբանանում Իրանի ազդեցության թուլացումն է, Սաուդյան Արաբիայի դերակատարության աճը, ինչպես նաև Արժույթի միջազգային հիմնադրամի առաջարկած վարկային փաթեթի ստացման հավանականության էական աճը։ Միևնույն ժամանակ, կարծես թե երկրորդ պլան է մղվել Չինաստանից ներդրումների ստացման խնդիրը։ &#160;&#160;&#160;&#160;&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161311/</loc><lastmod>2020-09-03T22:01:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/21-1.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/161381/</loc><lastmod>2020-09-03T21:51:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24336980.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Ինչ ուզում եք ասեք, բայց մեր սերնդի կյանքն այնուամենայնիվ ֆանտաստիկ էր։ Բառիս բուն իմաստով։ Ժյուլ Վեռն ու Հերբերտ Ուելս էինք կարդում ու միաժամանակ տեսնում, թե ինչպես են կյանքի կոչվում նրանց ֆանտաստիկ գաղափարներն ու կանխատեսումները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160986/</loc><lastmod>2020-09-03T17:37:08+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160542/</loc><lastmod>2020-09-03T15:43:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/new_appartments2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տևական անկումից հետո ակտիվացած շինարարության ոլորտը կրկին կարող է բախվել լուրջ խնդիրների: Կառավարությունը մտածում է հիփոթեքային վարկի համար եկամտային հարկի հետվերադարձի գործիքի վերաիմաստավորման կամ փոփոխության մասին, ինչը մտահոգություններ է առաջացրել կառուցապատողների շրջանում, քանի որ հենց այդ մեխանիզմի կիրառման շնորհիվ ոլորտը երկարատև լճացումից հետո սկսեց կրկին ակտիվանալ:Կառավարությունից եկամտահարկի հետվերադարձի մեխանիզմի փոփոխությունը բացատրում են տարեցտարի պետական բուջեից երկրաչափական պրոգրեսիայով գումարների աճող &#171;արտահոսքի&#187; ծավալով, որը &#171;լուրջ բեռ է&#187;: Ընդդիմախոսները պնդում են, որ &#171;պետական բյուջեի բեռի&#187; վերաբերյալ պատկերացումների մասին դատողությունները մակերեսային են, հաշվի առնված չէ ոլորտի մուլտիպլիկատիվ էֆեկտը: Թարմացվում է նաև բնակարանային ֆոնդը, իսկ տվյալ մեխանիզմի վերացումը, նրանց կարծիքով, կարող է փլուզել շինարարության ոլորտի հատկապես բնակարանաշինության ճյուղը՝ հետ մղելով այն անկման շրջան:Եկամտահարկը և հիփոթեքային շուկան2015 թվականի օրենսդրական փոփոխություններով եկամտային հարկ վճարող քաղաքացին հնարավորություն ունի եռամսյակը մեկ այն հետ ստանալ և ուղղել կառուցապատողից ձեռք բերած բնակարանի հիփոթեքային վարկի տոկոսագումարների մարմանը։Այժմ այդ միջոցները մոտեցել են 8 մլրդ դրամի, ինչն էլ անհանգստացնում է կառավարությանը: Համաձայն ՊԵԿ-ի ներկայացրած տվյալների՝ 2015 թվականի ընթացքում վարկառուներին (համավարկառուներին) վերադարձվել է եկամտային հարկի 274 մլն դրամ, 2016-ին՝ 1,3 մլրդ դրամ, 2017-ին՝ 2,4մլրդ դրամ, իսկ 2018 թվականի ընթացքում՝ 4,6 մլրդ դրամ գումար: 2019 թվականին հիփոթեքային վարկ վճարող քաղաքացիներին վերադարձվել է շուրջ 8 մլրդ դրամ:Յուրաքանչյուր եռամսյակի տվյալների ամփոփումից հետո, հայտնում են ՊԵԿ-ից, արձանագրվում է հիփոթեքային վարկեր ձեռք բերած անձանց և վերադաձված եկամտային հարկի գումարների ակնհայտ աճ:2018 թվականի 4-րդ եռամսյակի ընթացքում հիփոթեք վճարող վարկառուներին (համավարկառուներին) վերադարձված եկամտային հարկի գումարը կազմել է 1, 392 մլն դրամ, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի ցուցանիշը (719,2 մլն դրամ) գերազանցել է 672,9 մլն դրամով կամ 94%-ով: 2018 թվականի դեկտեմբեր ամսվա ավարտին գործընթացում ներգրավված են եղել 4 021 անձինք (վարկառուներ և համավարկառուներ)՝ նախորդ տարվա համադրելի ժամանակահատվածի 2 295-ի դիմաց: Թիվն աճել է 1 726-ով կամ 75%-ով: Յուրաքանչյուր եռամսյակ վարկառուներին&#160; (համավարկառուներին) վերադարձվել է միջինը 292 հազ. դրամ եկամտային հարկի գումար:2018 թվականի հունվարի 1-ից վճարած եկամտային հարկը վերադարձվում է նաև բնակելի թաղամասերում կամ համալիրներում անմիջապես կառուցապատողից անհատական բնակելի տուն ձեռք բերելու նպատակով ստացված հիփոթեքային վարկերի սպասարկման համար վճարվող տոկոսների գումարների չափով:&#160;&#160;2018 թվականի հունվարի 1-ին սահմանափակումներ են մտցվել Հարկային օրենսգրքում, ըստ որոնց՝ եկամտային հարկը չի կարող վերադարձվել, եթե բնակարանի կամ բնակելի տան պայմանագրային արժեքը գերազանցում է 55 մլն դրամը: Վերադարձվող եկամտային հարկի ընդհանուր գումարը յուրաքանչյուր եռամսյակի համար չի կարող գերազանցել 1,5 մլն դրամը՝ 500 հազար դրամ մեկ ամսում:&#160;Իսկ եկամտային հարկի վերադարձման հնարավորությունից 2018 թվականի հունվարի 1-ից հետո վարկառու և համավարկառու ֆիզիկական անձինք կարող են օգտվել միայն մեկ հիփոթեքային վարկի պայմանագրի մասով:Ի՞նչ է առաջարկելու կառավարությունըՀունիսի 8-ին Ազգային ժողովում Ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուզազյանը հայտարարեց եկամտային հարկի վերադարձի ծրագրի հնարավոր փոփոխության մասին: Նա հայտնեց, որ հնարավոր է՝ Երևանի Կենտրոն և Արաբկիր վարչական շրջաններում դադարեցվի ծրագիրը:Այդ հայտարարությունից հետո &#171;իրավիճակ է փոխվել&#187;, ու կարծես կառավարությունում որոշել են այլ ճանապարհով գնալ՝ հիփոթեքային վարկի տոկոսների հատուցման մեխանիզմը փոխկապակցելով եկամուտների համընդհանուր հայտարարագման հետ, որի կառուցակարգերն այժմ մշակուվում և քննարկվում են գործադիրում։&#160;Այդ մասին Սիվինեթի հետ զրուցում տեղեկացրեց Ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյանը:&#171;Այս մեխազնիմը գործելու է եկամուտների համընդհանուր հայտարարագման հետ փոխկապակցված&#187;, - ասաց նա, իսկ քննարկվող առաջարկի էությունն ավելի պարզ շարադրեց ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Բաբկեն Թունյանը:Եթե մի կողմ թողնենք բարդ ֆինանսական ու իրավական լեզուն, ապա մշակվող փոփոխություններով, ըստ էության, առաջակվելու է վերադարձնել հիփոթեքային վարկով մարվող տոկոսագումարի միայն &#188;-րդը: Այժմ վերադարձվում է ամբողջությամբ, բայց այն յուրաքանչյուր եռամսյակի համար չի կարող գերազանցել 1,5 մլն դրամը:&#160;&#160;&#171;Եթե վարկառու քաղաքացու մոտ հիփոթեքի ամսական տոկոսագումարը կազմում է պայմանական 100 հազար դրամ, ապա պետությունը վերադարձնում է դրա &#188;-րդ մասը, այն է՝ 25 հազար դրամը: Այլ կերպ ասած՝ պետությունը չորս անգամ թեթևացնում է իր բեռը հիփոթեքի տոկոսագումարի մարման հարցում&#187; - Սիվիլնեթի հետ զրույցում հայտնեց Բաբկեն Թունյանը:Ծրագրի փոփոխման կողմնակիցները որպես հիմնական պատճառ մատնանշում են այն, որ գնալով՝ բյուջեի բեռը մեծանում է, իսկ ծրագիրն ավելի քիչ է ծառայում իր հիմնական սոցիալական նպատակին՝ ապահովել բնակարանով դրա կարիքն իսկապես ունեցողներին:Ֆինանսների նախկին նախարար Վարդան Արամյանի խոսքով՝ այս գործիքը կիրառվեց 2015-2016 թվականներին կապիտալ շինարարությունը վերակենդանացնելու հիմնավորմամբ:&#160;&#171;Սակայն այդ ժամանակ բյուջեից հետվերադարձը կազմեց 600-700 մլն դրամ, իսկ այսօր այդ թիվը ավելի քան տասնապատկվել է և մոտենում է 8 մլրդ դրամի շեմին&#187;, - նշում է ֆինանսների նախկին նախարար Վարդան Արամյանը, որը կողմ է ծրագրի փոփոխոթյանը:Նա վստահ է, որ պետք է նվազեցնել բնակարան ձեռք բերելիս պայմանագրային արժեք հանդիսացող 55 մլն դրամ շեմը՝ սահմանվելով այն 30 մլն դրամ, որպեսզի ծրագիրը դառնա իսկապես սոցիալական: Այս տեսքով ծրագիրը, նրա կարծիքով, ոչ թե սոցիալական, այլ տնտեսական է, քանի որ թիրախավորում է բոլորին, ներառյալ՝ բարձր եկամուտով անձանց: &#171;Նրանք կարող են բնակարանի կարիք նույնիսկ չունենալ, բայց օգտվել այս ծրագրից&#187;, - նկատում է Արամյանը:Նախկին նախարարը վստահ է, որ ծրագիրը պետք է վերաիմաստավորել՝ թիրախավորելով իսկապես բնակարանի կարիք ունեցող անձանց:&#171;Եթե այդպես չենք անում ու թիրախավորում ենք բոլորին, ծրագիրը դարձնում տնտեսական, ապա կառավարությունն օժանդակում է վերջին հաշվով տնտեսության ոչ արտահանելի ճյուղը, այն է՝ բնակարանաշինությունը: Արադյունքում զարկ տալով բնակարանաշինությանը՝ կարող ենք հայտնվել այն վիճակում, որը եղավ 2008-2009թթ. (խոսքը շինարարության ոլորտի ուռճացված լինելու մասին է, որը պայթեց գլոբալ ճգնաժամի ժամանակ &#8211; խմբ.)&#187;, - ՍիվիլՆեթի հետ զրույցում նշում է նա:&#160;&#171;Պարզունակ հաշվարկ&#187;2008-2009թթ․ գլոբալ ճգնաժամից սկիզբ առած տևական անկումից հետո շինարարության ոլորտը 2019 թվականին զգալի աճ գրանցեց՝ 4,6%: Փորձագետների մի մասն այն անվանեց &#171;դրական տեղաշարժ&#187;, իսկ մյուսները &#171;շինարարական փուչիկի&#187; ախտանիշներ տեսան՝ կոչ անելով կառավարությանը վերաիմաստավորել եկամտային հարկի հետվերադարձի ծրագիրը:&#171;Ակցեռն&#187; անշարժ գույքի գործակալության տնօրեն Հակոբ Բաղդասարյանը չի կիսում շինարարական փուչիկի գոյացման և բյուջերի միջոցների &#171;կորստի&#187; մասին մոտեցումները՝ նշելով, որ դրանք մակերեսային դիտարկումներ են:Բաղդասարյանը խնդիրը դիտարկում է տնտեսական լայն համատեքստում: Նրա կարծիքով՝ բնակարանաշինությունը մուլտիպլիկատիվ մեծ էֆեկտ ունի:&#160;&#171;Բնակարանաշինության հետևանքով ակտիվանում է շինանյութերի շուկան, ստեղծվում են աշխատատեղեր, մարդիկ ձեռք են բերում կահույք և այլն: Այսինքն՝ ընդհանուր տնտեսության վրա շինարարության ոլորտն ունենում է շատ մեծ դրական ազդեցություն&#187;, - ՍիվիլՆեթի հետ զրույցում նշել է Հակոբ Բաղդասարյանը:Եկամտահարկի վերադարձի չեղարկումը, վստահ է Բաղդասարյանը, 50%-ով կփլուզի շինարարության ոլորտը, որն այսօր էլ կորոնավիրուսի համավարակով պայմանավորված՝ արդեն իսկ գտնվում է բարդ իրավիճակում: 2020թ. հունվար-հուլիսի ցուցանիշներով շինարարության ոլորտի անկումը կազմել է 22,6%:Բացի այդ՝ նոր շենքերի կառուցման արդյունքում նորացվում է բնակարանային ֆոնդը, նկատում է նա, որը բավականին հին է, իսկ շատ բազմաբնակարան շենքեր սեյսմակայունության խնդիր ունեն:ՍիվիլՆեթի հարցմանն ի պատասխան՝ Քաղաքաշինության կոմիտեի տրամադրած տվյալներով, Հայաստանի բազմաբնակարան շենքերի բնակարանային ֆոնդի մակերեսը 2018 թվականի վերջին կազմել է շուրջ 28 մլն քմ, իսկ Երևան քաղաքում՝ 15,5 մլն քմ․ մոտ 19 հազար բազմաբնակարան շենք ամբողջ Հայաստանում, որից շուրջ 4 900-ը՝ Երևանում:Երևանում նշված 4 900 շենքերի 45%-ը շահագործման է հանձնվել մինչև 1970 թվականը, 25%-ը՝ 1971-1980թթ․, 23,5%-ը՝ 1981-1990թթ․, 3%-ը՝ 1991-2000թթ․, իսկ 3,5%-ը՝ 2001 թվականից հետո:Երևանի բազմաբնակարան շենքերից 113-ն ունեն երրորդ աստիճանի, իսկ 7-ը՝ չորրորդ աստիճանի վնասվածություն:Թույլ վերահսկողությունԲաղդասարյանին մտահոգում է ոլորտի թույլ վերահսկողությունը, որը կարող է հանգեցնել անշարժ գույքի շուկայում &#171;փուչիկների&#187; առաջացման:Այժմ անձրևից հետո սնկի նման աճում են Երևանում տարաբնույթ բազմաբնակարան շենքերի կառուցման մասին գովազդային հայտարարությունները: Դրանք ամենուր են՝ հեռուստաընկերությունների եթերներից մինչև սոցիալական ցանցեր: Երբեմն կառուցապատումը իրականացնում են անհայտ ծագմամբ ու աշխատանքային փորձով ընկերություններ՝ առաջարկելով 1 000-1 500 բնակարանի շինարարություն երկու տարում:Պարզ չէ նաև քաղաքաշինական ինչ հաշվարկով են բազմաբնակարան շենքեր կառուցվում Երևանի բանուկ թաղամասերում, որոնք առանց այդ էլ գերծանրաբեռնված են, ունեն ավտոկայանատեղիների խնդիր, իսկ խցանումները ժամեր են տևում:Մի բան պարզ է՝ շիանարարության ոլորտը տևական անկումից հետո թևակոխել է անկանոն զարգացման փուլ, իսկ պետությունը դեռևս մտորում է՝ ինչ անել:Այնուամենայնիվ, Բաբկեն Թունյանը նշում է, որ կառավարությունում վերջնական որոշում այս հարցում դեռ չկա:&#160;&#171;Եթե որոշվի էլ ծրագիրը փոխել, այն պետք է տեղի ունենա ողջամիտ ժամկետում, որպեսզի ոլորտում ներգրավված տնտեսվարողները հասցնեն հարմարվել խաղի կանոններին և սահուն անցում կատարեն&#187;, - նշում է նա՝ &#171;ողջամիտ ժամկետ&#187;-ի տակ նկատի ունենալով 3-4 տարին:Արշալույս Մղդեսյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160701/</loc><lastmod>2020-09-03T15:42:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-yNwXJqbxT8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հողի սեփականատեր դառնալուց հետո Պարույր Հակոբյանը դրանք օտարել նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի որդուն և փեսային պատկանող ընկերություններին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160552/</loc><lastmod>2020-09-03T15:14:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/47.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[47]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160603/</loc><lastmod>2020-09-03T15:10:18+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160370/</loc><lastmod>2020-09-03T13:56:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/61-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[61]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/160267/</loc><lastmod>2020-09-03T13:14:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-uYTNTGL4fg.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նրանցից շատերն այսօր արդեն պաշտոնյա չեն, սակայն հէկերի բիզնեսով սկսել են զբաղվել իրենց պաշտոնավարման շրջանում և մինչ օրս հանդիսանում են հէկերի սեփականատերեր։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159993/</loc><lastmod>2020-09-03T11:34:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-jWBF3qloFT.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կորոնավիրուսն ու դրանով պայմանավորված ճգնաժամը մեծ հարված հասցրին զբոսաշրջության ոլորտին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159877/</loc><lastmod>2020-09-03T10:44:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/92-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[92]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159764/</loc><lastmod>2020-09-03T09:22:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24311053.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լիլիթ Խաչատուրյանը վստահեցնում է, որ ավելի քան տասը ժամ տևած վերելքը շատ բան է փոխել իր աշխարհայացքում և ստիպել է մտածել կյանքի առաջնահերթությունների մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159620/</loc><lastmod>2020-09-02T21:35:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/3228372.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Երբ գրեթե 30 տարի առաջ՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, հռչակվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը, որևէ մեկը չէր կարող կանխատեսել, թե ինչ է հետևելու դրան, ինչպիսին է լինելու միջազգային հանրության արձագանքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159102/</loc><lastmod>2020-09-02T17:50:40+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159142/</loc><lastmod>2020-09-02T17:23:43+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/159047/</loc><lastmod>2020-09-02T16:36:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/%d5%96%d5%b8%d6%82%d5%bf%d5%a2%d5%b8%d5%ac%d5%ab%d5%bd%d5%bf.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ֆուտբոլիստ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158883/</loc><lastmod>2020-09-02T15:38:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/18.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ստեփանակերտի Վահրամ Փափազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի շենքը կառուցվել է 1952-ին։ Թատրոնը շատ կարևոր գործառույթ էր իրականացնում խորհրդային տարիներին որպես հայապահպանման կենտրոն ոչ միայն Արցախում, այլև Ադրբեջանում ապրող հայերի համար։&#160;
2012-ին թատրոնի ոչ բարվոք վիճակի պատճառով անձնակազմը ստիպված եղավ լքել այն։ Վերջին տարիներին տարբեր նախաձեռնություններ կային թատրոնի վերականգնման գործընթացը սկսելու համար։ Արցախի կառավարությունը վերջերս հայտարարեց, որ թատրոնի շենքը կվերանորոգվի պետական բյուջեի միջոցներով։
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158873/</loc><lastmod>2020-09-02T15:37:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-qPAEjvSfek.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արփունք գյուղական բնակավայրում վերջին անգամ տնային ծննդաբերություն իրականացրել են 2007-ին։ Հիմա մարդիկ ձգտում են բժիշկների վերահսկողության տակ հիվանդանոցային պայմաններում երեխա ունենալ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158523/</loc><lastmod>2020-09-02T12:34:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/80-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[despair]]></image:title><image:caption><![CDATA[Deaths of Despair and the Future of Capitalism, Anne Case and Angus Deaton]]></image:caption></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158380/</loc><lastmod>2020-09-02T11:16:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/91-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[91]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158223/</loc><lastmod>2020-09-02T10:41:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/artsakh_kid_flag_2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հատված ԿԱՆԱՉ ու ՍԵՒ. ԱՐՑԱԽՅԱՆ ՕՐԱԳԻՐ գրքից
1991 թվականի սեպտեմբերից 2-ից՝ Արցախի անկախության հռչակումից ընդամենը մեկուկես ամիս առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի մարզի այն ժամանակվա ղեկավարությունը և քաղաքական վերնախավը բոլորովին այլ խնդիրներով էր զբաղված: Պատմությունը &#171;եթե&#187;-ներ չի սիրում, բայց եթե չլիներ Մոսկվայի օգոստոսյան ձախողված խռովությունը, ապա Արցախում այսօր կարող էր լինել այլ ստատուս քվո և այլ քաղաքական իրավիճակ:
1991-ի գարնանը Խորհրդային Միության բանակի օժանդակությամբ և անմիջական մասնակցությամբ Ադրբեջանը իրականացրել էր &#171;Օղակ&#187; գործողությունը՝ գրավելով և իրենց տներից արտաքսելով հայկական 24 գյուղերի հազարավոր բնակիչների: Արցախում և Հայաստանում տիրում էր հիասթափության, տագնապի և անորոշության մթնոլորտ: Այդ օրերին Ադրբեջանը հայտարարել էր, որ ամբողջովին հավանություն է տալիս Խորհրդային Միության նախագահ Միխայիլ Գորբաչովի քաղաքականությանը և կողմ է Խորհրդային Միության պահպանմանը, մինչդեռ Հայաստանը ընտրել էր անկախության և Խորհրդային Միությունից դուրս գալու ուղին:
Դեռ 1990-ի օգոստոսի 23-ին Հայաստանը ընդունել էր Անկախության հռչակագիր և ձեռնամուխ էր եղել Խորհրդային Միությունից դուրս գալու օրինական, իրավական գործընթացին, մինչդեռ Ադրբեջանը մտադիր էր մնալ Խորհրդային Միության կազմում: Երբ Գորբաչովը 1991-ի մարտին կազմակերպեց Խորհրդային Միության պահպանման հանրաքվե, Ադրբեջանը խորհրդային ութ այլ հանրապետությունների հետ մասնակցեց քվեարկությանը և կողմ արտահայտվեց Խորհրդային Միության հետագա գոյությանը: Հայաստանը, ինչպես նաև Վրաստանը, Մոլդովան ու բալթյան երեք հանրապետությունները՝ Լիտվա, Էստոնիա, Լատվիա, չմասնակցեցին հանրաքվեին: Հայաստանը հայտարարեց, որ ընտրել է անկախության ուղին, իսկ նույն տարվա աշնանը՝ սեպտեմբերի 21-ին, կանցկացնի անկախության ի՛ր հանրաքվեն:
Գորբաչովը շնորհակալություն հայտնեց Մութալիբովին և ադրբեջանցի ժողովրդին,քանի որ Ադրբեջանը, ինչպես նշեցինք, 1991-ի մարտին մասնակցել և այո էր քվեարկել Խորհրդային Միության պահպանման հանրաքվեին: Արդեն ապրիլ-մայիս ամիսներին Բաքուն Կրեմլի աջակցությամբ իրականացրեց &#171;Օղակ&#187; գործողությունը, որը պետական ահաբեկչության և էթնիկ զտման օրինակ էր:
Հայաստանի և Արցախի քաղաքական վերնախավը ուղիներ էր փնտրում Մոսկվայի ու Բաքվի հետ լեզու գտնելու, որպեսզի Արցախի հայ ազգաբնակչության նկատմամբ էթնիկ զտումների և արտաքսման քաղաքականությանը վերջ դրվի:
Ահա այս պայմաններում Մոսկվան և Բաքուն Արցախի ղեկավարությանը և ժողովրդին առաջարկում են հետ կանգնել Հայաստանի հետ միացման մտադրություններից և մասնակցել սեպտեմբերին սպասվող Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններին: Հուլիսի 19-ին Ստեփանակերտում տեղի է ունենում մարզխորհրդի նիստ, որի ընթացքում քննարկվում է Արցախի՝ Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններին մասնակցելու առաջարկությունը: Մարզխորհուրդը, որը ղեկավարում էր Լեոնարդ Պետրոսյանը (սպանվել է 1999թ. հոկտեմբերի 27-ին՝ Հայաստանի Ազգային ժողովում իրականացված ահաբեկչության արդյունքում) մերժում է ընտրություններին մասնակցելու կոչը, բայց ընդունում է մյուս առաջարկը՝ մեկնել Բաքու և Մոսկվա, բանակցել Ադրբեջանի և Խորհրդային Միության ղեկավարության հետ:
Արցախում միակ ուժը, որ հրապարակավ և միանշանակ դեմ արտահայտվեց Բաքու պատվիրակություն ուղարկելուն, ՀՅԴ-ն էր: Մյուս բոլոր ուժերն ու քաղաքական գործիչները, այդ թվում՝ Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը, կտրուկ դեմ չարտահայտվեցին Բաքու և Մոսկվա պատվիրակություն ուղարկելու Ադրբեջանի առաջարկին: Հայաստանի քաղաքական ղեկավարությունը և անձամբ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, ևս դեմ չարտահայտվեցին: Ավելին, նրանք Արցախի ղեկավարությանը հորդորում էին լեզու գտնել Ադրբեջանի հետ:
Ավելին, հուլիսի 15-16-ին Հայաստանի խորհրդարանում տեղի էին ունենում բուռն բանավեճեր այն հարցի շուրջ, թե պե՞տք է Արցախի պատվիրակությունը մեկնի Բաքու: Հարցը դրվեց քվեարկության: Հայաստանի խորհրդարանի 260 պատգամավորներից միայն 10-ը դեմ արտահայտվեց, իսկ 18-ը՝ ձեռնպահ: Մյուսները, այդ թվում՝ խորհրդարանի նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, այսօր փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը և տասնյակ այլ պատգամավորներ կողմ քվեարկեցին այն առաջարկին, որով Արցախի մարզային ղեկավարությունը պատրաստակամություն էր հայտնում &#171;քաղաքական բանակցություններ սկսել Ադրբեջանի իշխանությունների հետ և փոխզիջումային լուծումներ որոնել Խորհրդային Միության Սահմանադրության և օրենքների շրջանակներում&#187;:
Հուլիսի 20-ին արցախյան 6 հոգանոց պատվիրակությունը, որը գլխավորում էր Լեոնարդ Պետրոսյանը, Ստեփանակերտից մեկնեց Բաքու, հանդիպում ունեցավ Ադրբեջանի նախագահ Այազ Մութալիբովի հետ: Բաքու մեկնած պատվիրակության անդամներից մեկը՝ Վալերի Գրիգորյանը, երեք շաբաթ անց սպանվեց Ստեփանակերտի կենտրոնում, օրը ցերեկով՝ հայի կողմից արձակված կրակահերթից: Բաքու մեկնած պատվիրակության մյուս անդամները ևս, այդ թվում՝ Լեոնարդ Պետրոսյանը, մեղադրվում էին Արցախի հարցում միակողմնանի զիջումների գնալու, անգամ՝ դավաճանության մեջ:
Իսկ Ադրբեջանը և նրա ղեկավար Մութալիբովը ցնծության մեջ էին: Նրանց թվում էր, որ հայերը պատրաստվում են հրաժարվել Արցախի և Հայաստանի միացման գաղափարից: Բայց տեղի ունեցավ Մոսկվայի հեղաշրջումը, որն ամբողջովին փոխեց իրադարձությունների հետագա ընթացքը:
Երբ 1991-ի օգոստոսի 19-21-ին ձախողվեց հեղաշրջման փորձը Մոսկվայում, Խորհրդային Միության փլուզման գործընթացն ավելի արագացավ: Մեկը մյուսի հետևից իրենց անկախությունը հռչակեցին խորհրդային հանրապետությունները: Օգոստոսի 30-ին, երբ Ադրբեջանը հռչակեց իր անկախությունը, Արցախին այլ բան չէր մնում, քան նույնպես հռչակել ի՛ր անկախությունը:
1991թ. սեպտեմբերի 2-ին Ստեփանակերտում տեղի ունեցավ ԼՂԻՄ մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նստաշրջանը: Ընդունվեց հռչակագիր ԼՂԻՄ և Շահումյանի շրջանի սահմաններում Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն հռչակելու մասին` հիմք ընդունելով 1990թ. ապրիլի 3-ի Խորհրդային Միության Գերագույն խորհրդի &#171;Խորհրդային Միության կազմից միութենական հանրապետությունների դուրս գալու կարգի&#187; մասին օրենքը: Այդ օրենքի առանցքը Խորհրդային Միության կազմից դուրս գալու հանրաքվեի գաղափարն էր: Եթե միութենական հանրապետությունը ցանկանում է դուրս գալ Խորհրդային Միության կազմից, ինչը թույլատրում էր սահմանադրության 72-րդ հոդվածը, ապա ընթացակարգը հանրաքվեն է` ժողովրդական քվեարկությունը:
Արցախում ամիսներ անց՝ 1991-ի դեկտեմբերի 10-ին, տեղի ունեցավ անկախության հանրաքվե:
Այսպիսով, Արցախն իր անկախությունը հռչակեց&#160;դե յուրե&#160;գոյություն ունեցող Խորհրդային Միության օրենսդրության տառին ու ոգուն համապատասխան՝ չխախտելով որևէ օրենք և ընթացակարգ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158099/</loc><lastmod>2020-09-02T09:22:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24292850.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում անասնաբույժի մասնագիտությունն ամենաանցանկալիներից մեկն է։ Հատուկենտ մարդիկ են ուզում սովորել կենդանիներին բուժելու նրբությունները, բայց էկոնոմիկայի նախարարությունում կարծում են, որ լավ անասնաբույժը կարող է լավ գումար վաստակել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/158053/</loc><lastmod>2020-09-01T23:37:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/53-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[53]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157986/</loc><lastmod>2020-09-01T21:59:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-267TA2YRfK.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գտնում եմ, որ կեղտաջրերի մաքրման համակարգի մոդեռնիզացիան պետք է լինի թիվ մեկ առաջնահերթությունը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157971/</loc><lastmod>2020-09-01T21:38:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/58.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[58]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157495/</loc><lastmod>2020-09-01T20:42:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/mvp.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Սթարթափի հաջողության կարևոր և որոշիչ գրավականներից մեկը նվազագույն կենսունակ արտադրանքն է՝ MVP-ն (minimum viable product): Այն օգնոում է սահուն, առանց «անակնկալների» մուտք գործել շուկա: Գաղափարից մինչև վերջնական պրոդուկտ շղթայում MVP-ն այն օղակն է, որի շնորհիվ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157731/</loc><lastmod>2020-09-01T19:50:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/24302022.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Միջազգային կոալիցիայի ռազմական գործողությունից տարիներ անց էլ Իրաքը դեռ մնում է թիրախում։ Սպիտակ տունը դեռ բաց է թողնում իրաքյան «դուռը»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157567/</loc><lastmod>2020-09-01T18:43:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/85.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[85]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157289/</loc><lastmod>2020-09-01T16:14:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/l-1hFOuGVVXx.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[3 հարց COVID-19-ի մասին.]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157207/</loc><lastmod>2020-09-01T15:37:35+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/157143/</loc><lastmod>2020-09-01T15:18:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/13482806_1203350246366569_1604198539663037879_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ընդունված է համարել, որ կարիերիստներն հաճախ պատրաստ են դիմելու տարբեր ստորությունների, իսկ «լավ մարդիկ» միշտ ստիպված են նստել պահեստայինների նստարանին: Նոր հետազոտությունը, սակայն, հերքել է կարծրատիպը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/156037/</loc><lastmod>2020-09-01T09:44:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/09/19157783-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչու են լուրջ առողջական խնդիրներն առավել հաճախ ի հայտ գալիս 60 տարեկանից հետո։ Գերոնտոլոգը բացատրել է դրա պատճառները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155465/</loc><lastmod>2020-08-31T23:07:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/business_armenia2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանի բնակչության 28%-ը զբաղվում է որևէ բիզնեսով (ինչպես սկսնակ, այնպես էլ կայացած), և այս ցուցանիշով Հայաստանը 6-րդն է 50-ից: Սակայն ըստ ձեռնարկատիրության արտադրողականության՝ Հայաստանը վերջին դիրքերում է: Հայաստանը նաև այն քիչ պետություններից է, որտեղ մարդկանց բիզնես հիմնելու ամենատարածված շարժառիթը &#171;ապրուստ վաստակելն է, որովհետև աշխատանք չկա&#187;․ այս մասին է վկայում գլոբալ ձեռներեցության հետազոտության շրջանակում պատրաստված Հայաստանի ազգային զեկույցում, որը կազմել է &#171;Ամերիա&#187; ՓԲԸ-ն:
Զեկույցում նշվում է, որ 2019թ. Հայաստանում արձանագրվել է ձեռնարկատիրության բարձր մակարդակ, որը կարելի է բացատրել դրա վերաբերյալ բարենպաստ սոցիալական և մշակութային պատկերացումների առկայությամբ, ինչպես նաև նրանով, որ Հայաստանում, հատկապես մայրաքաղաքից դուրս, եկամուտ վաստակելու այլ հնարավորությունները սակավաթիվ են: &#171;2019թ. սկսնակ ձեռնարկատիրության բարձր մակարդակի մեկ այլ պատճառ կարող են լինել 2018թ. քաղաքական փոփոխությունները, որոնք նպաստեցին բնակչության շրջանում ապագայի նկատմամբ լավատեսության աճին&#187;, - ասված է զեկույցում:
Չնայած ձեռներեցության ակտիվությանը՝ Հայաստանում ձեռնարկատիրության ճյուղային կառուցվածքի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ըստ ձեռնարկատիրության արտադրողականության՝ Հայաստանը վերջին դիրքերում է: Ի տարբերություն 2019թ. հարցմանը մասնակցած երկրների մեծամասնության՝ Հայաստանում ձեռնարկատիրությունը կենտրոնացած է 2 հիմնական ճյուղում՝ գյուղատնտեսությունում և առևտրում: Ընդ որում ամենացածր արտադրողականությունն ունեցող ճյուղի՝ գյուղատնտեսության մասնաբաժնով Հայաստանն առաջին տեղում է, իսկ ամենաբարձր արտադրողականությունն ունեցող ճյուղի՝ բիզնես ծառայությունների մասնաբաժնով՝ վերջին տասնյակում:
Ի հաշիվ գյուղատնտեսության՝ գյուղական բնակավայրերում ձեռնարկատիրության մակարդակն ավելի բարձր է, քան Երևանում: Գյուղական վայրերում, նշվում է զեկույցում, ակտիվ ձեռնարկատիրության պատճառներից մեկն է նաև եկամտի այլ աղբյուրների բացակայությունը: Երևանից դուրս աշխատատեղերի սակավությունն ընդհանուր սոցիալ-տնտեսական պայմանների հետ մեկտեղ կարող է բացատրել, թե ինչու Հայաստանում ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելու ամենամեծ շարժառիթներից մեկն է &#171;ապրուստ վաստակելը, որովհետև աշխատանք չկա&#187;, մինչդեռ &#171;աշխարհում մի բան փոխելու&#187; շարժառիթն ամենավերջին տեղերում է:
Հայ ձեռներեցների ընդհանուր նկարագիրը նման է այլ երկրների ձեռներեցներին՝ գերակշռում են երիտասարդները և մի փոքր տարբերությամբ՝ տղամարդիկ: Մյուս կողմից, շատ երկրների պես Հայաստանում ևս կին ձեռներեցների թիվը գնալով ավելանում է: Կանանց ներգրավումը նշանակում է նաև շարժառիթների փոփոխություն, քանի որ կանայք ավելի շատ են հակված &#171;աշխարհում մի բան փոխելու&#187; նպատակով բիզնես սկսելուն, մինչդեռ տղամարդիկ ավելի հակված են &#171;շատ եկամուտ վաստակելուն, հարստություն կուտակելուն&#187; և &#171;ընտանեկան ավանդույթը շարունակելուն&#187;:
Միաժամանակ զեկույցի հեղինակները նշում են, որ կանանց մեծ մասը դեռ տղամարդկանց պես ձեռնարկատիրությամբ է զբաղվում ապրուստ վաստակելու նպատակով, &#171;որովհետև աշխատանք չկա&#187;: Հայաստանում ձեռնարկատիրության կարևոր առանձնահատկություն է ձախողվելու վախը, որի պատճառով շատերը նախընտրում են բիզնեսով չզբաղվել: Սա թերևս կարելի է բացատրել հայկական բիզնես մշակույթով, որտեղ բիզնեսը նույնացվում է դրա սեփականատիրոջ հետ, և բիզնեսի ձախողումն ընկալվում է որպես անձնական ձախողում:
Աշխատանքի հեղնակները ի թիվս Հայաստանում ձեռնարկատիրության զարգացման այլ հիմնախնդիրների՝ նշում են նաև հետևյալները՝ ձեռնարկատիրական կրթություն, հետազոտությունների և մշակում&#173;ների ներդնում, պետական աջակցության ծրագրեր և ձեռնարկատիրության ֆինանսավորում:
Հայաստանում բիզնեսի Ֆինանսավորման հարցը կարևոր է, բայց այն մասամբ լուծվում է ի հաշիվ &#171;ոչ ֆորմալ&#187; ներդրումների (ընտանիքի անդամ&#173;ների և ընկերների) կողմից: &#171;Հարցմանը մասնակցած փորձագետները &#171;թավշյա հեղափոխությունից&#187; հետո արձանագրել են պետական քաղաքականության բարելավում (հարկային ռեժիմ, պայքար ընդդեմ բյուրոկրատիայի, որը տասնամյակներ շարունակ համարվում էր Հայաստանում ձեռնարկատիրության զարգացման հիմ&#173;նական խոչընդոտը), բայց դրա հետ մեկտեղ կարիք կա նաև պետական աջակցության թիրախային ծրագրերի և բնակչության շրջանում ձեռնարկատիրական կրթության բարելավման:
Արժեհամակարգն ավելի նպաստավոր է
Ձեռնարկատիրության հիմքում ընկած սոցիալական և մշակութային արժեքները Հայաստանում ձեռնարկատիրության նկատմամբ վերաբերմունքը ձևավորող արժեհամակարգն ավելի նպաստավոր է, քան միջին պատկերացումներն աշխարհում: 2019թ. զեկույցի հարցմանը մասնակցած 50 երկրից Հայաստանը 4-րդն է ըստ &#171;սեփական բիզնես սկսելը ցանկալի կարիերա է&#187; դրույթի հետ համաձայնած մարդկանց թվի (87.2%), իսկ Արևելյան Եվրոպայում՝ 1-ինը:
Ի տարբերություն արժեհամակարգի ցուցանիշների, ձեռնարկատիրության վերաբերյալ սոցիալական պատկերացումներով Հայաստանը միջին դիրքում է (&#171;ճանաչու՞մ եք արդյոք որևէ մեկի, որ բիզնես է սկսել վերջին 2 տարում&#187;, &#171;տեսնու՞մ եք արդյոք բիզնեսի հնարավորություն առաջիկա 6 ամսում&#187;, &#171;ձեր երկրում բիզնես սկսելը հե՞շտ է&#187; ցուցանիշներով՝ 20-24-րդը 50-ից): Մյուս կողմից, տարածաշրջանի երկրների համեմատ Հայաստանում ձեռնարկատիրության վերաբերյալ սոցիալական ընկալումները բարելավվում են. հարցման մասնակիցների 53.9% համաձայն է այն դրույթի հետ, որ &#171;առաջիկա 6 ամսում կլինի բիզնես սկսելու լավ հնարավորություն&#187;: Սա թերևս պայմանավորված է 2018թ. թավշյա հեղափոխությամբ, որը բարձրացրեց ապագայի հանդեպ լավատեսությունը:
Միևնույն ժամանակ ձեռնարկատիրության վերաբերյալ ինքնաընկալումները հակասական են: Հայերը սեփական գիտելիքը, հմտությունը և փորձը բավականին բարձր են գնահատում (12-րդը 50-ից), բայց միաժամանակ առաջին տասնյակում են ըստ ձախողվելու վախի:&#160;
&#171;Բիզնես սկսելիս ձախողվելու վախը շատ կարևոր գործոն է, որը զսպում է մարդկանց: Արևելյան Եվրոպայի երկրներից Հայաստանին այս ցուցանիշով շատ նման է Խորվաթիան: Եթե համեմատենք Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ, ապա Հայաստանում ավելի շատ են մարդիկ, որոնք կնախընտրեն չհիմ&#173;նել սեփական բիզնես ձախողվելու վախից (51%, Ռուսաստանում և Բելառուսում համապատասխանաբար 45% և 37%), անգամ եթե ի սկզբանե հայաստանցիները սեփական գիտելիքը, հմտությունը և փորձն ավելի բարձր են գնահատել (70%), քան ռուսաստանցիները (36%) և բելառուսները (42%):
Ձախողվելու մեծ վախը Հայաստանում պայմանավորված է թերևս ազգային բիզնես մշակույթով, որտեղ բիզնեսը հաճախ նույնացվում է դրա սեփականատիրոջ հետ, ուստի եթե այն ձախողվում է, դա ընկալվում է որպես սեփականատիրոջ անձնական ձախողում: Միգուցե սա է պատճառներից մեկը, որ Հայաստանում կապիտալի շուկան զարգացած չէ, և չկան շատ բաժնետերեր ունեցող խոշոր ընկերություններ: Բաժնեմասը կամ ընկերությունը վաճառելու, ելքի, սնանկության գործընթացները կարգավորող հստակ օրենսդրական դաշտի բացակայությունը ևս նպաստում է նրան, որ մարդիկ վախենում են բիզնես սկսել: 25-34 տարիքային խումբն&#160; ավելի համարձակ է այս առումով, միաժամանակ ամենավստահը սեփական գիտելիքի և հմտության առումով, ուստի հենց այս խմբում ձեռնարկատերերն ամենաշատը կլինեն: &#171;Գիտելիքի&#187; և &#171;ձախողվելու վախի&#187; տարբերությունն ավելի բարձր է Երևանում, քան մարզերում&#187;, - կարծում են հեղինակները:
Մոտիվացում և ձգտումներ
Հայ ձեռնարկատերերի շրջանում (ինչպես սկսնակ, այնպես էլ կայացած) բիզնես հիմնելու ամենատարածված շարժառիթն &#171;ապրուստ վաստակելն է, որովհետև աշխատանք չկա&#187;, այսինքն՝ մարդիկ բիզնես են հիմնում՝ կարիքից, ոչ թե հստակ նպատակից դրդված. &#171;աշխարհում մի բան փոխելու&#187;՝ հստակ նպատակի վրա հիմնված շարժառիթով Հայաստանն ամենացածր տեղերում է այլ երկրների համեմատ:
Ապրուստ վաստակելու դրդապատճառով Հայաստանը Զեկույցի 50 երկրի մեջ առաջին տասնյակում է, իսկ Արևելյան Եվրոպայի 9 երկրից՝ 1-ինը: &#171;Աշխարհում մի բան փոխելու&#187;, ինչպես նաև &#171;հարստություն կուտակելու, կարողություն ստեղծելու&#187; շարժառիթներն ավելի տարածված են նորաստեղծ, քան կայացած ձեռնարկատերերի շրջանում, որը կարելի է բացատրել նաև բիզնես ծառայությունների մասնաբաժնի աճով: Ամենաբարձր՝ &#171;աշխարհում մի բան փոխելու&#187; շարժառիթն ունեցող հայ ձեռնարկատիրոջ հավաքական կերպարը հետևյալն է՝ երիտասարդ (18-24 տարեկան) երևանցի կին՝ բարձրագույն կրթությամբ (բակալավր), 1 շնչի հաշվով ամենաբարձր եկամուտն ունեցող (100+ հազ. ՀՀ դրամ) ընտանիքից:
Ակնկալվում է, որ մոտակա 5 տարում նորաստեղծ ձեռնարկություններն ավելի շատ աշխատատեղեր կստեղծեն, քան կայացածները, մասնավորապես, ըստ սպասում&#173;ների միջնացված արժեքի՝ նշված ժամանակահատվածում յուրաքանչյուր սկսնակ ձեռնարկություն կստեղծի 2 աշխատատեղ, իսկ յուրաքանչյուր կայացած բիզնես՝ 1: Ամենամեծ աճն ակնկալվում է բիզնես ծառայությունների ոլորտում:
Սկսնակ հայ ձեռնարկատերերն ավելի շատ են հակված իրենց արտադրանքն արտահանելուն, քան կայացած բիզնեսները, մասնավորապես, սկսնակների 20,3% ակնկալում է, որ հասույթի մեկ քառորդից ավելին ստացվելու է արտերկրից, կայացածների՝ 17,1%: Սա թերևս վկայում է, որ նոր հիմնվող բիզնեսների սեփականատերերն ակնկալում են օգտվել ԵԱՏՄ շուկայի հնարավորություններից:
Ըստ սկսնակ ձեռնարկություններում նորարարական արտադրանքի ներդրման Հայաստանը զեկույցի 50 երկրի շարքում միջին դիրք է զբաղեցնում (27-րդը 50-ից), ըստ նորարարական գործընթացների և տեխնոլոգիաների՝ միջինից ցածր (36-րդը 50-ից): Հայաստանում աշխատող սկսնակ բիզնեսների 28,8% կամ բնակչության 6,0% պնդում է, որ ունի նորարարական արտադրանք, 22,2% (բնակչության 4,7%)՝ նորարարական գործընթաց կամ տեխնոլոգիա: Տեխնոլոգիաների ավելի ցածր մակարդակը կարելի է բացատրել ներդրում&#173;ների ավելի սուղ հնարավորություններով: Մյուս կողմից, նորարարությունը կապված է շարժառիթների հետ՝ &#171;աշխարհում մի բան փոխելու&#187; նպատակով բիզնես հիմ&#173;նողներն ավելի շատ նորարարական արտադրանք և գործընթացներ ունեն, քան մյուսները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155899/</loc><lastmod>2020-08-31T21:57:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/9930662.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք: Արդեն կարծես սովորական են դարձել Ամերիկայից ստացվող լուրերը, որ հասարակական վայրերում կրակոցներ են հնչել, անմեղ զոհեր կան: Ինչո՞ւ են կրակում։ Շատ պարզ պատճառով՝ որովհետև ամերիկացիները զենք ունեն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155810/</loc><lastmod>2020-08-31T21:30:51+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155777/</loc><lastmod>2020-08-31T20:44:01+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155267/</loc><lastmod>2020-08-31T16:04:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-ShveA5IguH.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տիգրանակերտի պեղումներից ունենք մոտ 15 արձանագրային բեկորներ՝ 5-7 դարից սկսած մինչև 12-13-րդ դարերը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155230/</loc><lastmod>2020-08-31T15:47:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/b4a1e06a4070f70d6dd1e9d83de203b4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում առաջին արեւային վահանակներ արտադրող &#171;Սոլարոն&#187; ընկերության համահիմնադիր, տեխնիկական տնօրեն Վահե Շարաֆյանը Banks.am-ի հետ զրույցում խոսել է հայկական շուկայում տեղական արտադրողների համար առկա խնդիրների ու դրանց հնարավոր լուծման տարբերակների մասին:- Որո՞նք են Հայաստանում արտադրական գործունեություն ծավալելու հետ կապված հիմնական խոչընդոտները:
- Հայաստանում ընդհանրապես ոչ ճիշտ վերաբերմունք կա արտադրող ընկերությունների հանդեպ: Առաջին հերթին, շատերը չեն հավատում, որ այստեղ կարող է որակյալ արտադրանք լինել, միշտ այն միտքը կա, որ դրսում արտադրվածն ավելի լավն է: Սա նրա արդյունքն է, որ երկար տարիներ արտադրական գործունեությունը Հայաստանում պասիվ է եղել:Արտադրող հիմնարկների համար ստեղծված պայմաններն այդքան էլ բարենպաստ չեն: Հիմնական խոչընդոտներից մեկը տրանսպորտային կապն է: Հայաստանը շատ է անջատված զարգացած պետություններից, ինչպիսիք Չինաստանն ու Հնդկաստանն են, որտեղից մեզ նման ընկերությունները հումք եւ սարքավորումներ են ներմուծում: Օրինակ՝ մեզ համար Չինաստանից Հայաստան արեւային բջիջների ներմուծումն այսպիսի ճանապարհ է անցնում. դրանք Չինաստանից գալիս են Ստամբուլ, այնտեղից ինքնաթիռով հասնում են Թբիլիսիի օդանավակայան, այնտեղից էլ՝ Հայաստան: - Իսկ մաքսային սակագները եւ օրենսդրությունն արդյոք բարենպա՞ստ են արեւային վահանակների արտադրությամբ զբաղվող տեղական ընկերության համար:- 2017 թվականին, երբ նոր էինք պատրաստվում հիմնել Հայաստանում արեւային վահանակների արտադրության գործարան, ուսումնասիրելով օրենսդրությունը՝ պարզեցինք, որ արտերկրից ներմուծվող արտադրական բոլոր սարքավորումներն ու արտադրության համար նախատեսված նյութերի մեծ մասը հարկվում են մաքսատուրքերով, սակայն պատրաստի արեւային վահանակները՝ ՀՀ ներմուծվելիս ենթակա չեն որեւէ հարկի: Սա ոլորտում գտնվող ընկերությունների համար մրցակցային անբարենպաստ միջավայր է ստեղծում:Ստացվում է, որ տեղական արտադրողը պաշտպանված չէ օրենսդրությամբ եւ հնարավորություն չունի հավասար պայմաններում մրցակցելու ներկրող ընկերությունների հետ, ինչից ելնելով էլ մեր ապրանքները 20%-ով ավելի թանկ են ներմուծվածներից:Այսպիսի տպավորություն կա Հայաստանում, որ եթե դու արտադրող ես, քեզ մոտ ապրանքի արժեքը զրոյից է կազմվում, կարող ես որքան ուզում ես էժան վաճառել, բայց իրականում այդպես չէ, մեր ավելացված արժեքն այդքան մեծ չէ:Մեզ համար դժվար է հասկանալ՝ ինչո՞ւ պետք է պատրաստի վահանակը ներմուծվի Հայաստան առանց որեւէ մաքսատուրքի կամ ԱԱՀ-ի, իսկ մեր հումքը, սարքավորումները ներմուծելիս՝ ամեն անգամ ստիպված լինենք դիմել կառավարությանը:- Հայտնի է, որ &#171;Սոլարոն&#187; ընկերությունը դիմել էր ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը՝ սարքավորումների եւ հումքի ներմուծման համար արտոնություններ ստանալու նպատակով: Ի՞նչ պատասխան ստացաք նախարարությունից:- Հաշվի առնելով ստեղծված իրավիճակը՝ ընկերությունը ստիպված է լինում սարքավորումների եւ հումքի ներմուծման համար արտոնություններ ստանալու նպատակով պարբերաբար դիմել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությանը: Սակայն, ինչպես պարզվեց, արտոնություններ ստանալու համար ընթացակարգային ժամանակատար աշխատանք է պահանջվում: Անհրաժեշտ է նախ ներկայացնել ներմուծվող ապրանքների ու մատակարարի անունները, ներմուծվող նյութերի տեխնիկական բնութագրերը, դրանց քանակը, իրականացման ու գործարքի փակման ժամկետները: Ստացվում է, որ նախարարությունը տրամադրում է արտոնություններ միայն հստակ գործարքի եւ ոչ արդյունաբերության կամ գործունեության տեսակի համար, եւ մենք անընդհատ ստիպված ենք լինելու ցանկ ներկայացնել:Այսինքն՝ արտոնություններ ստանալու այս ընթացակարգը հարմար չէ այն ընկերություններին, որոնք ներմուծված հումքից արտադրանք են ստեղծում: Անգամ որոշակի արտոնություններ ստանալուց հետո շարունակում ենք մաքսատուրք վճարել ներմուծվող նյութերի զգալի մասի համար:- Ըստ Ձեզ՝ խնդրի լուծման ի՞նչ տարբերակներ կարող է գտնել կառավարությունը:- Կառավարությունն այս հարցը լուծելու տարբեր ձեւեր կարող է գտնել: Ամենաառաջին տարբերակներից մեկն այն է, ինչ անում են գրեթե բոլոր երկրները, որոնք ինչ-որ արտադրություն ունեն: Նրանք աշխատում են իրենց բոլոր պետական կամ նշանակալի նախագծերում հնարավորինս օգտագործել տեղական արտադրանքը: Այդպիսի օրենք Ռուսաստանում եւս գործում է:Սա ճանապարհներից մեկն է, մյուսը՝ որ մեր արտադրանքը թույլատրեն վաճառել առանց ԱԱՀ-ի ու մաքսատուրքի, ինչպես ներմուծվող վահանակների դեպքում է:- Ե՞րբ եք վերջին անգամ դիմել նախարարությանը՝ արտոնություն ստանալու համար եւ ակնկալիքներն ինչպիսի՞ն են:- Վերջին անգամ էկոնոմիկայի նախարարության ներկայացուցիչների հետ հանդիպել ենք մոտ մեկ շաբաթ առաջ: Մենք առաջարկեցինք մեր տարբերակները, թե ինչ կարելի է անել, պատասխանեցին, որ պետք է նաեւ քննարկեն ներմուծողների հետ, որպեսզի խնդրի լուծումն ընդունելի լինի բոլորի կողմից:Մենք եւս կողմնակից չենք պատրաստի վահանակներ ներմուծողների գործունեությանը խոչընդոտելուն, այլ պարզապես ուզում ենք հավասար պայմաններում մրցակցել նրանց հետ:Եթե խոչընդոտների հաղթահարման տարբերակներ գտնվեն, մենք կկարողանանք արտադրական գործունեություն ծավալել ամբողջ հզորությամբ: Մտադիր ենք սկսել նաեւ արեւային բջիջների արտադրություն, ինչն իր հերթին կբերի նոր ներդրումներ ու աշխատատեղեր:Վահե Շարաֆյանի հետ զրուցել է Արփի Ջիլավյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/155061/</loc><lastmod>2020-08-31T14:23:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/69-21.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[69]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/154464/</loc><lastmod>2020-08-31T11:42:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/tehran.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[2018 թ. մայիսին ԱՄՆ-ի Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց Իրանի հետ կնքված միջուկային համաձայնագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալու մասին։ Դրանից հետո Վաշինգտոնը փաստացի ձեռնամուխ է եղել Իրանում &#171;վարչակարգի փոփոխության&#187; քաղաքականության իրականացմանը՝ հիմնական շեշտը դնելով պատժամիջոցների միջոցով Իրանում տնտեսական ճգնաժամի խորացման և ներքաղաքական անկայունության հրահրման վրա։ Թվում էր, թե ԱՄՆ-ը այս ուղղությամբ&#160; զգալի հաջողությունների է հասել. իրանական նավթի արտահանման ծավալները վերջին երկու տարիների ընթացքում բազմակի կրճատվել են, եվրոկական գրեթե բոլոր խոշոր ընկերություններն ամերիկյան ճնշման պատճառով հեռացել են իրանական շուկայից, Իրանի տարադրամը արժեզրկվել է, ինչ էլ հանգեցրել է ապրանքների գների զգալի աճին։ Այս զարգացումները մեծ դեր խաղացին 2019 թ. նոյեմբերին Իրանի տարբեր քաղաքներում հակակառավարական ցույցերի բռնկման գործում, որոնք Իրանի կառավարությունը ստիպված էր ճնշել բիրտ ուժի կիրառմամբ, ինչը, տարբեր աղբյուրների համաձայն, հանգեցրեց մի քանի հարյուր զոհերի։2020 թ. հունվարի 3-ին ամերիկացիների կողմից Իրաքում գեներալ Կասեմ Սուլեյմանիի սպանությունը լուրջ հարված էր Իրանի հեղինակությանը։ 2020 թ. փետրվարին կորոնավիրուսային համավարակի բռնկումն էլ ավելի ծանրացրեց Իրանի տնտեսության վիճակը, և թվում էր, ստեղծվել են բոլոր հիմքերը ստիպելու Իրանին կամ կատարել ԱՄՆ-ի բոլոր պահանջները կապված Իրանի հրթիռային ծրագրի դադարեցման և Մերձավոր Արեվելքում Իրանի ակտիվության շեշտակի նվազման հետ, կամ կանգնել պետության փլուզման իրական սպառնալիքի առջև։ Սակայն չնայած բոլոր նշված զարգացումներին, Իրանի պետական համակարգը ապացուցեց իր կենսունակությունը։ 2020 թ. փետրվարին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում մեծամասնություն ստացան Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի աջակցությունը վայելող &#171;արմատական պահպանողական&#187; ուժերը, որոնց ներկայացուցիչն ամենայն հավանականությամբ հաղթանակ կտանի նաև 2021 թ. նախատեսված նախագահական ընտրություններում, որոնց գործող Նախագահ Ռուհանին մասնակցել չի կարող։Միևնույն ժամանակ, ի պատասխան միջուկային ծրագրի մասին պայմանագրից ԱՄՆ-ի դուրս գալու որոշման,&#160; 2019 թ. մայիսից Իրանը ևս սկսեց մի քանի ուղղություններով խախտել պայմանագրով Իրանի դրված պարտավորությունները հարստացված ուրանի առավելագույն քանակի (թույլ էր տալիս Իրանին ունենալ ոչ ավելի քան 300 կգ) և հարստացման տոկոսի (սահմանված էր հարստացման 3.67 տոկոս) հետ կապված։Վերջին ամիսներին ԱՄՆ &#8211; Իրան հակամարտության կիզակետ է դարձել սովորական սպառազինությունների&#160; ձեռք բերման հարցում Իրանի նկատմամբ ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի կողմից սահմանված էմբարգոյի ժամկետի երկարացման խնդիրը։ 2015 թ. ստորագրված միջուկային համաձայնագրի համաձայն էմբարգոյի ժամկետն ավարտվում է&#160; 2020 թ. հոկտեմբերի 18-ին, որից հետո Իրանն օրինական ճանապարհով կարող է գնել ժամանակակից սպառազինություն՝ այդ թվում օդանավեր, հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանության համակարգեր։ ԱՄՆ-ի իշխանություններն արդեն հայտարարել են, որ ձեռնարկելու են հնարավոր բոլոր քայլերը հոկտեմբերի 18-ից հետո ևս զենքի էմբարգոյի ռեժիմը պահպանելու համար։Այս ուղղությամբ ամերիկացիների ձեռնարկած առաջին քայլն օգոստոսի 14-ին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդ Իրանի նկատմամբ զենքի էմբարգոն անժամկետ երկարացնելու մասին բանաձևի ներկայացումն էր։ Սակայն բանաձևին կողմ քվեարկեցին միայն ԱՄՆ-ը և Դոմինիկյան Հանրապետությունը, Ռուսաստանը և Չինաստանը դեմ էին, իսկ մնացած 11 պետությունները, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Գեերմանիան՝ ձեռնպահ։ ԱՄՆ-ի եվրոպական դաշնակիցների կողմից բանաձևին չաջակցելը լուրջ դիվանագիտական ձախողում էր&#160; Վաշինգտոնի համար, որը ի ցույց դրեց Իրանի խնդրում ԱՄՆ-ի փաստացի միջազգային մեկուսացումը։ 2018 թ. մայիսից սկսած եվրոպական պետությունները հայտարարում են Իրանի հետ կնքված միջուկային համաձայնագիրը պահպանելու անհրաժեշտության մասին և օգոստոսի 14-ի քվեարկությունը բխում էր նրանց այս հանձնառությունից։Օգոստոսի 14-ի քվեարկությունից հետո ԱՄՆ-ը հայտարարեց, որ կօգտագործի միջուկային համաձայնագրում նախատեսված մեխանիզմը՝ Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները վերականգնելու համար։ Տվյալ մեխանիզմի համաձայն, պայմանագիրը ստորագրած ցանկացած պետություն կարող է պաշտոնապես դիմել ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհուրդ՝ հայտարարելով, որ իր կարծիքով Իրանը չի կատարում համաձայնագրի պահանջները։ Դիմումից մեկ ամիս անց Անվտանգության խորհուրդ կարող է ներկայացվել բանաձև, որը հաստատում է Իրանի կողմից համաձայնագրի ամբողջական կատարումը։ Բանաձևի մերժման դեպքում 2015 թ. ստորագրված համաձայնագիրը պաշտոնապես դադարում է գործելուց, և վերականգնվում են մինչև 2016 թ. հունվարը Իրանի նկատմամբ կիրառված բոլոր պատժամիջոցները։ Փաստացի ԱՄՆ-ը ինքը կարող է նման բանաձև ներկայացնել Անվտանգության խորհուրդ և ինքն էլ դեմ քվեարկել դրան՝ օգտվելով վետոյի իրավունքից։Միևնույն ժամանակ ինչպես Ռուսաստանը և Չինաստանը, այնպես էլ միջուկային համաձայնագիրը ստորագրած Գերմանիան, Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան գտնում են, որ 2018 թ. մայիսին դուրս գալով Իրանի միջուկային համաձայնագրից և վերականգնելով Թեհրանի նկատմամբ պատժամիջոցները, ԱՄՆ-ը զրկվել է միջուկային համաձայնագրով նախատեսված մեխանիզմներից օգտվելու հնարավորությունից։Առկա հակասությունները հաղթահարելու նպատակով դեռևս օգոստոսի 14-ին Ռուսաստանի դաշնության Նախագահ Վլադիմիր Պուտինն առաջարկել էր Անվտանգության խորհրդի մշտական հինգ անդամների, Գերմանիայի և Իրանի մասնակցությամբ հատուկ գագաթնաժողով անցկացնել, սակայն այդ առաջարկը մերժվեց ԱՄՆ-ի կողմից։Օգոստոսի 20-ին ԱՄՆ-ը պաշտոնապես դիմել է ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդին՝ տեղեկացնելով Իրանի կողմից միջուկային ծրագրի պայմաննների խախտման և հետևաբար պատժամիջոցների վերականգնման անհրաժեշտության մասին։ Օգոստոսի 22-ին ի պատասխան Ռուսաստանի և Չինաստանի հարցման 2020 թ. օգոստոսին Անվտանգության խորհրդում նախագահող պետության՝ Ինդոնեզիայի ներկայացուցիչ Դիան Ջանին հայտարարեց, որ ինքը որևէ քայլ չի կարող ձեռնարկել ԱՄՆ-ի դիմումում առաջ քաշված հարցերի առնչությամբ, քանի որ Անվտանգության խորհրդում չկա միասնական կարծիք ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ։ Սակայն&#160; ԱՄՆ-ը դեռևս կարող է սեպտեմբերի 20-ից հետո կամ իր կամ Դոմինիկյան Հանրապետության անունից Անվտանգության խորհուրդ ներկայացնել Իրանի հետ ստորագրված համաձայնագրի ուժի մեջ մնալը հաստատող բանաձև, որից հետո դեմ քվեարկել իր իսկ կազմած բանաձևին։Իրադարձությունների նման զարգացումը կհանգեցնի իրավական փակուղու։ ԱՄՆ-ը կարող է հայտարարել, որ 2015 թ. միջուկային համաձայնագիրը այլևս չի գործում, հետևաբար ուժի մեջ են մտնում Իրանի նկատմամբ սահմանված նախկին միջազգային պատժամիջոցները, որոնք պարտադիր են կիրառման ՄԱԿ-ի անդամ բոլոր պետությունների կողմից։ Ամերիկացիները միաժամանակ կարող են միակողմանի պատժամիջոցներ սահմանել այն բոլոր պետությունների նկատմամբ, որոնք կհրաժարվեն Իրանի նկատմամբ մինչև 2016 թ. հունվարը գործող պատժամիջոցների վերականգնումից։ Միևնույն ժամանակ, Անվտանգության խորհրդի անդամ մյուս պետությունները կարող են պնդել, որ միջազգային պատժամիջոցները չեն վերականգնվել, հետևաբար ոչ ոք պարտավոր չէ հետևել դրանց կիրառմանը։ Այս իրավիճակը կարող է վերջնականապես հեղինակազրկել Անվտանգության խորհուրդն ու ճանապարհ հարթել միջազգային իրավունքի զգալի արժեզրկման համար։Շատ փորձագետներ համարում են, որ վստահ չլինելով նոյեմբերի 3-ին նախատեսված նախագահական ընտրություններում սեփական հաղթանակի հարցում, Նախագահ Թրամփը փորձում է ամեն ինչ անել առաջիկա երկու ամիսների ընթացքում Իրանի հետ ստորագրված միջուկային համաձայնագիրը վերջնականապես տապալելու համար։ Այնուամենայնիվ, անկախ ԱՄՆ-ի իշխանության մոտիվացիայից, նրանց կողմից իրականացվող քայլերը կարող են հետագայում հիմք դառնալ այլ պետությունների կողմից ևս միջազգային իրավունքի նկատմամբ նմանատիպ վարք որդեգրելու համար։ Միևնույն ժամանակ, եթե ԱՄՆ-ը կարողանա իրականացնել իր մտադրությունը և Անվտանգության խորհրդում հասնել իր իսկ կողմից ներկայացված բանաձևի տապալմանը, դա կարող է խնդիրներ առաջացնել բազմաթիվ պետությունների, այդ թվում՝ նաև Իրանի հետ ցամաքային սահման և որպես ԵԱՏՄ-ի անդամ Իրանի հետ ազատ առևտրի ժամանակավոր գոտու մեջ գտնվող Հայաստանի համար։ ԱՄՆ-ը Հայաստանից ևս կարող է պահանջել Իրանի նկատմամբ կիրառել մինչև 2016 թ. հունվարն ուժի մեջ եղած պատժամիջոցները՝ հակառակ պարագայում սպառնալով Հայաստանի նկատմամբ իրականացնել միակողմանի գործողություններ։&#160; &#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/154287/</loc><lastmod>2020-08-31T09:17:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/2273732.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանի 112-ամյակն է։ Sputnik Արմենիան պատմում է վարպետի Հայաստան ու Ռուսաստան այցերի, նրա՝ ուղն ու ծուծով հայ լինելու, նրա մեծ սիրո մասին։ Սարոյանը նաև շռայլ սիրով ողողեց իր ստեղծագործությունները, գրեց հասարակ մարդկանց, նրանց կյանքի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/154279/</loc><lastmod>2020-08-31T08:34:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24259878.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արևմտյան Հայաստան յուրաքանչյուր այցիս ժամանակ հանդիպում են հայեր, որոնք պատմելով իրենց ծագման մասին՝ խնդրում են գտնել ազգականներին, որոնց նախնիները Հայոց ցեղասպանության ժամանակ լքել են ծննդավայրը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/154229/</loc><lastmod>2020-08-30T23:43:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23845635.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկական ավանդական խոհանոցը կիրառելի է բոլոր ժամանակներում։ Մենք որոշել ենք հիշեցնել հին հայկական խոհանոցի ամենաբալանսավորված, օգտակար և համեղ կերակրատեսակների բաղադրատոմսերը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/154021/</loc><lastmod>2020-08-30T15:36:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%84%d5%a1%d5%b6%d5%a9%d5%a1%d5%b7%d5%b5%d5%a1%d5%b6%d6%81.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մանթաշյանց]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153633/</loc><lastmod>2020-08-30T15:07:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24268645.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի նկարահանող խումբը «Հայաստանի թաքնված գեղեցկությունը» նախագծի շրջանակում գարնան սկզբին այցելել էր Օձի պորտ, բայց կորոնավիրուսի համավարակի ու արտակարգ դրության պատճառով հաղորդումը ստիպված ենք մեր ընթերցողներին ներկայացնել միայն ամիսներ անց։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153579/</loc><lastmod>2020-08-30T15:03:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/qtips_swabs_1296x728_header_1296x728.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153604/</loc><lastmod>2020-08-30T14:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/f5f49e5d0b263a_5f49e5d0b267a.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153966/</loc><lastmod>2020-08-30T14:23:32+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153661/</loc><lastmod>2020-08-30T13:42:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/sleep_2.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153914/</loc><lastmod>2020-08-30T13:03:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-NIBNo2rU6m.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տասը դետալներ, որոնք այս տարվա աշունը կդարձնեն  ավելի թրենդային]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153758/</loc><lastmod>2020-08-30T11:09:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/18370355.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախաճաշը կարող է լինել կշտացնող և ցածր կալորիականությամբ, օգտակար ու շատ համեղ։ Ամբողջ հարց այն է, թե ինչ մթերք ունեք ձեռքի տակ։ Բաղադրատոմս որոնելու վրա պետք չէ ժամանակ կորցնել. մենք դա արել ենք ձեր փոխարեն։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153777/</loc><lastmod>2020-08-30T10:25:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24248275.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի սյունակագիրը պատմում է Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության կազմավորման շատ հետաքրքիր և քիչ հայտնի պատմության, ինչպես նաև այդ գործում հայերի դերի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/153092/</loc><lastmod>2020-08-29T14:21:51+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152879/</loc><lastmod>2020-08-29T12:23:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/88-30.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[88]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152882/</loc><lastmod>2020-08-29T12:22:02+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152630/</loc><lastmod>2020-08-29T11:36:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/shirak_fc.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օգոստոսի 26-28-ին Ռումինիայի&#160;մայրաքաղաք Բուխարեստում&#160;էի: Հրավերն ստացել էի Գյումրիի &#171;Շիրակ&#187; ֆուտբոլային ակումբի ղեկավարության կողմից: Գյումրեցիները Եվրոպալիգայի շրջանակներում հանդիպում ունեին ռումինական &#171;Ստյաուա&#187;, ավելի ճիշտ՝ FCSB թիմի հետ:Լրագրողական գործունեության ընթացքում մի քանի հարյուր անգամ 50-ից ավելի երկրներ եմ այցելել: Ռումինիայում երբեք չէի եղել և, անկեղծորեն, չգիտեմ ինչու, երբեք էլ չէի ձգտել լինել Արևելյան Եվրոպայի այս երկրում:Շատ բան չեմ կարդացել 20 միլիոնանոց այս երկրի մասին: Անշուշտ, գիտեի, որ Եվրոպայում հայկական ամենահին համայնքներից մեկը Ռումինիայում է, հայերն այստեղ հաստատվել են Անիի անկումից հետո, Վազգեն Ա Ամենայն հայոց հայրապետը՝ նախքան Էջմիածին փոխադրվելը, եղել է Ռումինիայի հայոց թեմի առաջնորդը, որ այստեղ 1930-ական թթ․&#160;ապրել ու աշխատել է զորավար Դրոն և շփումներ հաստատել գերմանացիների հետ: Դե, իհարկե, երբ լսել եմ Ռումինիա անունը, միշտ առաջինը ենթագիտակցորեն հիշել եմ Չաուշեսկուին ու այն ցնցող տեսարանը, երբ 1989-ի դեկտեմբերի 25-ին գնդակների տակ ընկնում են Ռումինիայի տասնամյակների դիկտատորն ու նրա կինը:Ռումինական &#171;Տարոմ&#187; ավիաընկերության օդանավը Գյումրիի օդանավակայանում վայրէջք կատարեց ուղիղ առավոտյան ժամը 10-ին: Պարզվում է, որ Գյումրիի օդանավակայանը աշխատանքը սկսում է հենց ժամը 10-ին, քանի որ ժամանակին այնպիսի պայմանագրեր են ստորագրվել, որը թույլ չի տալիս, որպեսզի քաղաքացիական օդանավերը Գյումրիում վայրէջք կատարեն, ասենք՝ 9.50-ին: Այս պայմանագրերի մենաշնորհային և անմարդկային լինելը մենք զգացինք վերադարձի օրը, երբ ստիպված եղանք Բուխարեստում և ապա օդանավակայանում մոտ 7 ժամ սպասել և թռիչքի դուրս գալ այնպիսի ժամի, որ օդանավը առավոտյան 10-ից շուտ վայրէջք չկատարի: Դուք պատկերացնո՞ւմ եք՝ թիմը եվրոպական դժվար խաղ է անցկացնում, հոգնած-ջարդված ևս 7 ժամ տառապում է օդանավակայանում, քանի որ Հայաստանի իշխանությունները ինչ-որ ժամանակ, ինչ-որ մեկին մենաշնորհ են տվել:Բայց սա դեռ ամենը չէ: Պարզվում է, այսօր, այս պահին Հայաստանը չունի անգամ մեկ օդանավ, որը թույլտվություն ունենա թռչելու Եվրոպա: Ահա այդ պատճառով է, որ &#171;Շիրակ&#187;-ի ղեկավարությունը ստիպված էր եղել պատվիրել ռումինական օդանավ, որը դատարկ վայրէջք կատարեց Գյումրիում, թիմին հասցրեց Բուխարեստ, ապա երկու օր անց հետ բերեց Գյումրի և կրկին վերադարձավ դատարկ:Առաջին անգամ էի ֆուտբոլային ակումբի հետ ճամփորդում: Նաև՝ առաջին անգամ էի երկինք բարձրանում Գյումրիից: Շատ եմ սիրում փոքր, պարզ օդանավակայանները: Գյումրիի օդանավակայանը իմ պատկերացրածից փոքր է և պարզ, բայց՝ հարմար: Ֆուտբոլիստներից ու թիմի մարզչական շտաբից բացի Բուխարեստ էին մեկնում հայկական մի քանի ֆուտբոլային ակումբերի ներկայացուցիչներ, մասնավորապես Վանաձորի &#171;Լոռի ՖԱ&#187;-ի հիմնադիր Թովմաս Գրիգորյանն ու &#171;Էրեբունի-Դիլիջան&#187;-ի նախագահ Տիգրան Հակոբյանը: Ես չգիտեմ՝ եվրոպական խաղերին մասնակցելու մեկնող թիմերը նախկինում հրավիրե՞լ են այլ ակումբների ներկայացուցիչների: Սա, կարծում եմ, կարող է դառնալ լավ նախադեպ և ակումբների միջև ավելի կառուցողական ու բարեկամական մթնոլորտ ձևավորելու լավ սկիզբ:Շատ հաճելի ու թեթև թռիչք էր: Գյումրիից օդ բարձրանալով՝ օդանավը կարճ ժամանակ անց Կարսի ու Սև ծովի երկնքում էր, իսկ երկու ժամ անց վայրէջք կատարեց Բուխարեստում: Կորոնավիրուսով պայմանավորված, այս տարի Եվրոլիգայի խաղերի համար ՈՒԵՖԱ-ն խաղերին մեկնող թիմերին տրամադրել էր 40 հազարական եվրո՝ օդանավի գումար:Մեր հյուրանոցը հին քաղաքում էր՝ նշանավոր Մանուկ Միրզայանի հյուրատան ճիշտ կողքին: Նա 19-րդ դարի սկզբի խոշոր հայ վաճառական էր և դիվանագետ: Նրա հայրը Աշտարակի Կարբի գյուղից էր, որ հաստատվել էր Բուլղարիայում: Զբաղվում էր բամբակի և մետաքսի առևտրով, ընդարձակ կալվածքներ ուներ այն հողերի վրա, որոնք այսօր Ռումինիայի մաս են: 1812-ի մայիսի 28-ին Բուխարեստում, Միրզայանի հյուրատանը տեղի ունեցան ռուս-թուրքական հաշտության բանակցություններ, որին մասնակցում էր ռուս զորահրամանատար Միխայիլ Կուտուզովը:Բուխարեստում ապրել և աշխատել է հայ զորավար Դրոն՝ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին: Այս շրջանում է եղել Դրոյի համագործակցությունը նացիստների հետ: &#160;1915-ին Բուխարեստում կառուցված Միքայել&#160;և&#160;Գաբրիել&#160;Սուրբ&#160;Հրեշտակապետաց&#160;եկեղեցու&#160;բակում&#160;1936-ին կանգնեցվել է զորավար&#160;Անդրանիկի&#160;արձանը: Այն զորավարին&#160;նվիրված&#160;աշխարհում&#160;առաջին&#160;հուշարձաններից&#160;մեկն է:&#160;Այս եկեղեցու չափերը պատկերացում են տալիս, թե ժամանակին ինչքան բարգավաճ և հարուստ է եղել ռումինահայ համայնքը:Բուխարեստը տեսնելու և զգալու շատ ժամանակ չունեինք՝ ընդամենը երկու օր: Առաջին օրը, հյուրանոցում տեղավորվելուց, ճաշելուց և հանգստանալուց հետո թիմի հետ մեկնեցինք մայրաքաղաքի ազգային մարզադաշտ, որտեղ կայացավ &#171;Շիրակ&#187;-ի մեկուկես ժամանանոց մարզումը: Թիմի նոր գլխավոր մարզիչը Տիգրան Դավթյանն է: Նա նշանակվել է շաբաթներ առաջ: Մինչև ռումինական ամենատիտղոսակիր թիմի հետ հանդիպումը՝ Դավթյանը &#171;Շիրակ&#187;-ի գլխավոր մարզչի դերում միայն մեկ խաղ էր անցկացրել: Ռումինական թիմի հետ հանդիպումը լուրջ մարտահրավեր էր Դավթյանի համար:Ռումինիայի մայրաքաղաքը տեսնելու համար լավագույն հնարավորությունը օդանավակայանից դեպի հյուրանոց, ապա հյուրանոցից մարզադաշտ ճանապարհն էր, քանի որ այլ ազատ ժամանակ գրեթե չէր մնում: Երկրորդ օրը, կեսօրից հետո մեզ միացավ Ռումինիայում Հայաստանի դեսպան Սերգեյ Մինասյանը: Նրա հետ կարճ շրջայց կատարեցինք քաղաքի կենտրոնում:Բուխարեստը կանաչ ու լայն, ընդարձակ պողոտաներով մայրաքաղաք է: Սա էր իմ առաջին տպավորությունը: Պահպանվել են մի քանի ժամանակաշրջանների ճարտարապետություններ: Ամենանշանավոր կառույցը Խորհրդարանի պալատն է, ռումիներեն՝ Palatul Parlamentului, որի կառուցումը սկսվել է Չաուշեսկուի ժամանակ, սակայն ավարտվել է նրա գնդակահարությունից հետո միայն: Սա համարվում է նաև քաղաքացիական վարչական ամենամեծ կառույցը Եվրոպայում:Ռումինիայի պատմության, արտաքին և տարածաշրջանային քաղաքականության, հայ-ռումինական հարաբերությունների մասին մեզ պատմեց դեսպան Մինասյանը: Նա երեկոյան մեզ միացավ և մարզադաշտում դիտեց &#171;Շիրակ&#187;-ի խաղը:Այս տարվա եվրոպական գավաթների խաղարկությանը մասնակցում էին 4 թիմեր: Նախքան &#171;Շիրակ&#187;-ի հանդիպումը՝ մյուս երեք հայկական ակումբները՝ &#171;Արարատ-Արմենիա&#187;-ն, &#171;Նոա&#187;-ն և &#171;Ալաշկերտը&#187; պարտվել էին և դուրս մնացել մրցաշարից: &#171;Շիրակ&#187;-ին բաժին էր հասել ամենաուժեղ մրցակիցը: Ռումինական թիմի կազմում կար մեկ ֆուտբոլիստ, որի տրանսֆերային արժեքը ավելին է, քանի ամբողջ &#171;Շիրակ&#187; թիմինը: Ճիշտ է, կորոնավիրուսի պատճառով հանդիպումներն անց են կացվում առանց հանդիսատեսի, սակայն ռումինական ակումբին օգնում էին նաև տան պատերը:Ընդհանուր առմամբ, խաղն ընթանում էր հավասար պայքարում՝ տանտերերի տարածքային փոքր առավելությամբ: Հանդիպման ընթացքում կողմերն ունեցան դարպասը գրավելու 4-ական հնարավորություն: FCSB-ն իրացրեց դրանցից 3-ը, &#171;Շիրակ&#187;-ին չհաջողվեց ոչ մեկը: Երկու դեպքում հատկապես տանտերերին փրկեց դարպասապահը:Հետխաղյա մամուլի ասուլիսում ավագ մարզիչ Տիգրան Դավթյանը ասաց, որ հանդիպման հաշիվը չի արտահայտում խաղի ընդհանուր պատկերը:Մեր ներքին խոսակցության ժամանակ &#171;Լոռի ՖԱ&#187;-ի նախագահ Թովմաս Գրիգորյանը նկատեց, որ ռումինական և ընդհանրապես եվրոպական ուժեղ թիմերին &#171;Շիրակ&#187;-ը կամ հայկական այլ ակումբ կարող է հաղթել միայն մեկ դեպքում՝ եթե դու կարողանում ես իրացնել քո բոլոր գոլային պահերը, իսկ մրցակիցը չի կարողանում իրացնել իր գոլային հնարավորություններից և ոչ մեկը:&#171;Շիրակ&#187;-ի երկար տարիների նախագահ Արման Սահակյանը խաղից հետո ավտոբուսում ֆուտբոլիստներին ասաց.- Ապրե՛ք, տղերք ջան: Արեցիք, ինչ կարող էիք:Ավտոբուսի առաջնամասում նստած &#171;չֆուտբոլիստներս&#187; ծափահարեցինք:Ֆուտբոլիստները տխուր էին ու լուռ: Բայց սա է ֆուտբոլը: Խաղում մեկը հաղթում է, մյուսը՝ պարտվում: Սովորաբար, հաղթում է ավելի ուժեղը: &#171;Շիրակ&#187;-ը ներդրել էր իր ուժերի ու հնարավորությունների առավելագույնը:Մարզադաշտից վերադարձանք հյուրանոց և թեթև ընթրիք ունեցանք: Մի քանի ժամ հանգստացանք հյուրանոցում, ապա լուսադեմին ուղևորվեցինք օդանավակայան: Մեր օդանավը Գյումրիում վայրէջք կատարեց առավոտյան ուղիղ ժամը 10-ին, քանի որ հենց այդ ժամին է բացվում Գյումրիի օդանավակայանը:Սա է մենաշնորհի գինը:Թաթուլ ՀակոբյանԳյումրի-Բուխարեստ-Գյումրի&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152621/</loc><lastmod>2020-08-29T11:33:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-RC0BCOE2ud.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ընկերությունը կարող է մեղմացնել հանքի շահագործման բացասական ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա, եթե ժամանակակից տեխնոլոգիաներ կիրառի և հանքը փակ շահագործի, բայց չի ցանկանում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152540/</loc><lastmod>2020-08-29T10:17:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/c95b125c26159f1cec7da6faecca16f4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սահմանամերձ Տավուշը զբոսաշրջային ռեսուրսի պակաս չունի։ Բնությունը պարգեւել է, մարդը՝&#160; հղկել ու կատարելագործել՝ ստեղծելով այն, ինչի համար շատերն են Հայաստանի տարբեր վայրերից մի քանի տասնյակ կիլոմետր ճանապարհ կտրում- անցնում։ Հովքի հայտնի Քարի լիճն արդեն ոչ միայն տեսարժան վայր է, այլեւ՝ հանգստի գոտի, որտեղ կարելի է պարզապես վայելել բնությունը, սար բարձրանալ, ձկնորսություն անել, նաեւ՝ սնվել ու գիշերել։ Քարի լճի հիմնադիր Ժիրայր Մելիքսեթյանը Banks.am-ին պատմել է լճի ստեղծման,&#160; ապա տարածքը զբոսաշրջային գոտի դարձնելու պատմությունը։Հովքի լեռնային փոքրիկ լիճը վաղուց չորացած կլիներ, եթե Ժիրայր Մելիքսեթյանը չստանձներ բնության հարստությունը փրկելու գործը։ Նա մոտ 3 կմ հեռավորությունից լեռների ջուրը խողովակներով լճի տարածք է հասցրել, ապա աստիճանաբար ձկնատեսակներ ներմուծել՝ լճում ջրիմուռների առկայությունն ապահովելու նպատակով։ Բնության համար՝ բնության օգնությամբ․այսպես 12 տարի պայքարելով ու տարբեր աշխատանքներ կատարելով՝ կարողացել է ստանալ այն, ինչի մասին երազել է։ &#160;
				
				
						
							
						
					
		   
																	


Լիճ ունենալու երազանքը&#171;Շատ տարիներ առաջ Գանձաքար գյուղի վերեւում՝ քարանձավի մոտ լիճ սարքեցի, բայց մասնագետ չլինելու պատճառով տուժեցի․երեք անգամ գետի վարարումից լիճը քանդվեց, ու գետի ջուրը ձուկը քշեց-տարավ։ Իմ մեջ էդ լճի երազանքը մնաց, որովհետեւ շատ եմ սիրում բնությունը, կենդանական աշխարհն ու հանուն դրա պատրաստ եմ ամեն ինչի։ Իսկ այս լիճը տուրիստական գոտի դարձնելու նպատակ չեմ ունեցել։ Ուզում էի ձկնորսների, որսորդների եւ ընդհանրապես բնասերների համար ստեղծել մի տնտեսություն, որտեղ տարբեր մրցույթներ կանցկացվեին։ Նաեւ կենդանական աշխարհն էի ուզում զարգացնել էս տարածքներում, ու կարծես թե ստացվեց․հսկողությունն ուժեղացրել եմ, արդեն կենդանիներ են երեւում անտառներում&#187;,- զրույցի սկզբում իր նպատակների եւ արած աշխատանքի մասին է պատմում մասնագիտությամբ ռադիոֆիզիկոս, Տավուշի մարզի որսորդմիության նախագահ Ժիրայր Մելիքսեթյանը։ Բնության պահպանությունն այնքան է առաջնային նպատակ ու սիրելի գործ եղել, որ&#160; կյանքի հետագա բոլոր ծրագրերն ու անգամ գումար վաստակելը դրա հետ են կապվել։ Երբ միջազգային տարբեր կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ հետաքրքրվել են՝ արդյոք հնարավոր է այնպիսի բան ստեղծել, որ զբոսաշրջիկներին ցույց տալու նոր բան լինի, Ժիրայր Մելիքսեթյանը պատասխանել է՝ Հովքի պոտենցիալն այնքան մեծ է, որ տասնյակ ծրագրեր կարելի է իրականացնել։ Եվ այդ ծրագրերի մեկնարկը տվել է՝ Քարի լճի մոտ ընտանեկան հանգստի գոտի կառուցելով։ 
				
				
						
							
						
					
		   
																


Դեպի լիճ տանող գրեթե անանցանելի ճանապարհի բարեկարգումն ու քոթեջների կառուցումն իրականացրել են Ինտեգրված գյուղական զբոսաշրջության զարգացում ծրագրի աջակցությամբ ու համաֆինանսավորմամբ։ Մինչ այդ, սակայն, Ժիրայր Մելիքսեթյանն իր երկու որդիների հետ լճի շրջակայքում տաղավարներ է կառուցել ու վարձով տրամադրել այստեղ մի քանի ժամ հանգստանալ ցանկացողներին։ Բիզնեսը, կարելի է ասել,&#160; այսպես են սկսել։ Իսկ երկու քոթեջները, որոնցից յուրաքանչյուրը 5-6 հոգու համար է նախատեսված, կառուցել են նախորդ տարի։ 
				
				
						
							
						
					
		   
															


Գները &#160;Քարի լճում հանգստանալիս՝ վճարել անհրաժեշտ է միայն քոթեջի եւ սնվելու համար։ Քոթեջը տրվում է մեկ օրը 25 000 դրամով ու, ինչպես նշում են հանգստի գոտում, լավ նախաճաշի համար էլ եւս 5 000 դրամ է անհրաժեշտ։ Իսկ &#171;լավ նախաճաշ&#187; ասվածը էկոլոգիապես մաքուր մթերքն է՝ մեղր, ձու, կարագ, պանիր, գոմեշի մածուն, տաք հաց, բուսական թեյեր եւ այլն։ Թեպետ մնացողներն իրենց սնվելու հարցը կարող են նաեւ ինքնուրույն կազմակերպել․խոհանոցային անկյուն կա՝ բոլոր հարմարություններով։ Տաղավարները նույնպես կարելի է վարձակալել 10 000-25 000 դրամով։ Բայց լճի եզրին գտնվող փոքր տաղավարները միայն նրանց համար են, ովքեր նախընտրում են Քարի լճի ուտեստները համտեսել։ Ժամանցը, ինչպես, օրինակ, ձկնորսությունն ու նավակ քշելն, անվճար է։ &#160;
				
				
						
							
						
					
		   
														


&#171;Հատուկ դրվածք ունենք․մեծամասամբ ընդունում ենք ընտանիքների, այսինքն՝ էնպես չի, որ ով ցանկանա, կարող է գալ, էստեղ հաց ուտել ու գնալ։ Բարձր երաժշտություն, աղմուկ-աղաղակ չպիտի լինի։ Ձկնորսություն սիրողները կարող են լճի ափին մնալ այնքան, որքան ուզում են։ Չեմ կարող արգելել ու վիրավորել մարդուն՝ թույլ չտալով, որ բավարարի իր էմոցիաները։ Նավակներն անվճար են․ պետք է բոլորը կարողանան օգտվել դրանցից։ Եթե հասանելի չի բոլորին, ուրեմն իմ աշխատանքն իզուր է&#187;,- եզրափակում է Ժիրայր Մելիքսեթյանն ու նշում՝ վճարովի են միայն այն ծառայությունները, որոնց համար ինքը վճարում է իր աշխատողներին։ Հանգստի գոտու աշխատողները Հովքի բնակիչներ են։ Զբոսաշրջային ակտիվ՝ գարուն-աշուն շրջանում 4 աշխատակից են ունենում, իսկ ձմռանն ամեն ինչ կազմակերպում են ընտանեկան ուժերով։ 
				
				
						
							
						
					
		   
													


Չվնասելով բնությունը&#171;Հանգստի գոտու կառուցման օրից ասել եմ, որ էս տարածքում հոսանքի որեւէ լար չպիտի երեւա։ Լարերը հատուկ մեկուսիչներով հողի տակով եմ անցկացրել, որպեսզի բնությունը չկեղտոտեմ։ Գովազդային գունավոր պաստառներ ու վահանակներ մտածված չենք կիրառել։ Մշտական երաժշտությունը բնության ձայներն են։ Տարբեր ծառատեսակների միջոցով մոծակների հարցն էլ լուծել եմ (ժպտում է &#8211; հեղ․), լիճ է, շուրջբոլորը՝ անտառ, բայց միջատները մարդկանց չեն անհանգստացնում&#187;,-պատմում է Քարի լճի հիմնադիրն ու իր բնագետ եւ բնասեր լինելը բացատրում մանկության տարիներին սարերում՝ տատիկի մոտ ապրելու եւ անտառապահ հոր հետ անընդհատ բնության մեջ լինելու հանգամանքով։ &#160;
				
				Քարի լճի հիմնադիր Ժիրայր Մելիքսեթյանը
						
							
						
					
		   
												


Ճարահատյալ պատրաստած ուտեստները՝ բրենդ Քարի լճում խոհանոցը բացառապես հայկական ավանդական է։ Բայց կան ուտեստներ, որոնք որեւէ այլ տեղում չես պատվիրի։ &#171;Չոբանի ձվածեղն&#187; ու &#171;Ղազան քյաբաբն&#187;, ինչպես պատմում են, անճարությունից ելնելով են պատրաստել, այսինքն՝ ձեռքի տակ եղած-չեղածով, ու տեսնելով, որ համեղ է ստացվում, կատարելագործել ու դարձրել են իրենց բրենդային ուտեստը։ 
				
				Չոբանի ձվածեղը
						
							
						
					
		   
											


Ի դեպ, այստեղ ամեն ինչ կրակի վրա են եփում, բացի սուրճից։ Փայտի ջերմությամբ պատրաստված ցանկացած կերակուր, ասում են, ուրիշ համ է ունենում։ Ժիրայր Մելիքսեթյանը համոզված է, որ հայերը, եթե միայն հայկական խոհանոցն ու ուտեստների պատրաստման&#160; մշակույթը կարողանան ճիշտ ներկայացնել աշխարհին, ապա ամբողջ աշխարհը կգա Հայաստան՝ թեկուզ միայն համեղ սնվելու համար։ Ապագայի ծրագրերՀովքում զբոսաշրջությունը զարգացնելու համար մարդածին ռեսուրսներն էլ քիչ չեն՝ միջնադարյան բերդեր, մատուռներ, տեսարժան վայրեր։ Հաջորդ տարվանից սկսած Քարի լճի այցելուները դեպի այդ վայրեր քայլարշավի հնարավորություն կունենան։ Իսկ ավանդական ձիարշավի փոխարեն այստեղ գոմեշներով արշավ կիրականացնեն։&#171;Մեր պապերը գոմեշներով շատ են ման եկել, եթե հաջողի այն, ինչ մտածել ենք, գոմեշներով արշավի կտանենք մարդկանց։ Հենց էդ նպատակով երկու հատ գոմեշ եմ գնել, պետք է վարժեցնեմ, սովորեցնեմ։ Մեր յուրօրինակ նախաձեռնության համար նաեւ թամբեր ենք պատրաստելու։ Գոմեշը ձիուց մի քանի անգամ ապահով է․&#160; կճղակավոր է, եւ ոտքերը արահետներում չեն սահում։ Ձիու վրա անընդհատ ճոճվում ես, իսկ գոմեշի վրա ավելի հանգիստ ու ապահով ես։ Ես ինքս երկուսով էլ ճամփորդել եմ ու սեփական փորձից գիտեմ էդ ամենը&#187;,- ոգեւորությամբ հետագա անելիքներն է ներկայացնում Ժիրայր Մելիքսեթյանը, ում ծրագրերի շարքում է նաեւ հայկական ուտեստների քարոզը։ Պատմում է՝ նախկինում, երբ եկվորներն ասում էին, որ Հայաստանի սննդի համն ուրիշ է, կարծում էր, թե ձեւական են արտահայտվում։ Բայց հետո դրանում ինքն էլ է համոզվել՝ այլ երկրներում ազգային խոհանոց համտեսելով։ 
				
				
						
							
						
					
		   
										


Հաջորդ տարի Քարի լճում գիշերակացի հնարավորությունն ավելի շատ մարդկանց հասանելի կլինի․նախատեսում են եւս մեկ քոթեջ կառուցել։ Լիճն ու լեռները կան, իսկ դա նշանակում է, որ արկածային տուրիզմի ոլորտում նույնպես անելիք ունեն։ Ապագայի ծրագրերից մեկն էլ զիփլայնն է։Համավարակը չի խանգարել, օգնել էՔարի լճի այցելուներն այս տարի նախորդ բոլոր տարիներից շատ են եղել։ Երեւանից, Գյումրիից եւ այլ բնակավայրերից Հովք եկածներն անկեղծացել են՝ ասելով, որ իրենց հայրենիքը նախկինում չեն ճանաչել։ Կորոնավիրուսն է ստիպել բոլորին բացահայտել Հայաստանը։ &#160;Ինչո՞ւ քարի լիճ&#171;Լիճը մեծացնելու ժամանակ տարածքից էնքան շատ քար դուրս եկավ, որ անընդհատ ասում էինք՝ քարը խանգարեց, նորից քար դուրս եկավ։ Ուզում էինք խորացնել, ու հատակին նորից հսկայական քարեր էին։ Սրտնեղելով ասացի՝ էս քարի լիճ դառա՞վ։ Էդպես էլ անունը մնաց&#187;,- պատմում է Քարի լճի հիմնադիրը, ապա ավելացնում՝&#160;&#160; բնության հանդեպ ունեցած մեծ սիրուց է գուցե, որ վատ վերաբերմունք ունի բնությունից ծնված-ստեղծվածը մարդկանց անուններով կոչելու երեւույթի հանդեպ։ Ու արգելել է բոլորին իր անունը կապել այս տարածքի հետ։&#160; &#160;
				
				
						
							
						
					
		   
																		


Ինչպե՞ս հասնելՀովք գյուղը Դիլիջան-Իջեւան միջպետական ճանապարհին է, իսկ գյուղի հայտնի հանգստավայրը մարզկենտրոն Իջեւանից 10 կմ հեռավորության վրա։ Հանգստի գոտու հանրայնացմամբ եւ ամրագրումներով Ժիրայր Մելիքսեթյանի որդիներն են զբաղվում։ Հանգստավայրը հասանելի է Facebook-ում եւ Booking-ում։ Գովազդն այս տարի շատ ակտիվ չեն պահել, որովհետեւ մարդկանց հետաքրքրությունը մեծացել է, իսկ իրենց տարածքը ներկայում այնքան մեծ չէ, որ բոլոր ցանկացողներին ինչպես հարկն է կարողանան ընդունել ու ճանապարհել։ &#160;Տաթեւիկ Ճուղուրյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152528/</loc><lastmod>2020-08-29T10:08:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/100-34.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[100]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152526/</loc><lastmod>2020-08-29T10:06:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/5940407.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Իզուր չէ, որ նուռն անվանում են «աստվածների սնունդ»։ Այս հրաշք միրգը ոչ միայն ամրացնում է առողջությունը, այլև կանխում է տարբեր հիվանդությունների առաջացումը։ Բայց ոչ մի դեպքում չի կարելի այն չարաշահել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/151682/</loc><lastmod>2020-08-29T01:38:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d6%84%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d6%84%d5%a1%d5%a3%d5%a5%d5%bf-%d5%be%d5%a5%d6%80%d5%ac%d5%b8%d6%82%d5%ae%d5%a1%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%b6-%d5%b8%d6%82-%d5%b4%d5%a1%d5%b4%d5%b8%d6%82%d5%ac%d5%a8-%d5%a8%d5%b6%d5%a4%d5%be%d5%a6%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a5%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[քաղաքագետ-վերլուծաբաններն ու մամուլը ընդվզում են]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152054/</loc><lastmod>2020-08-28T23:59:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/chondrite.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երկրի վրա ջրի մեծ մասը լուծված է խորը խոռոչում, ընդ որում՝ նրա կառուցվածքը մոտ է այն ջրին, որը գոյություն է ունեցել հնագույն երկնաքարերի վրա: Հնարավոր է, որ երկու դեպքում էլ այն ընդհանուր ծագում ունի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152358/</loc><lastmod>2020-08-28T23:11:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-s464mQwPg7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Իրականում նա հեղափոխության սցենար չի գրում և մարդկանց գումար չի վճարում բողոքի ցույցերի մասնակցելու համար:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/152261/</loc><lastmod>2020-08-28T22:02:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/20486342.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք: Այս օրերին շատ է խոսվում սպասվող արձակուրդների մասին՝ որքան էլ տարօրինակ է Հենրիխ Մխիթարյանը արձակուրդ է գնում, թեեւ մի քանի օրից Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականին կարեւոր խաղեր են սպասում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/151987/</loc><lastmod>2020-08-28T21:59:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/98-32.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[98]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/149379/</loc><lastmod>2020-08-28T21:50:57+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/147593/</loc><lastmod>2020-08-28T02:31:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-v7zwmd35Jo.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն կառուցվել է 10-րդ դարում: Պարսպի հարավային և արևելյան պատերին կից կան 10-13-րդ դդ. կառուցված բնակելի և տնտեսական թաղածածկ շինություններ: Պարսպի ներսում է գտնվում նաև 13-րդ դ. Եկեղեցին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148758/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/apc.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գիտնականի հաշվարկներով՝ վերջին հետաքրքիր իրադարձությունները, որոնք երբևէ տեղի կունենան, սև թզուկների պայթյուններն են լինելու. դրանք աստղեր են, որ դեռևս գոյություն չունեն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148739/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24131337.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Անսպասելի պատկերներ տեսանք Բելառուսի նախագահական ընտրություններից հետո։ Խոսքը բազմահազարանոց ցույցերի մասին չէ. նման բան մենք Հայաստանում տեսել էինք դեռ 90-ականների կեսերից։ Բայց նախագահ հռչակված Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին՝ Կալաշնիկով ավտոմատո՞վ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148620/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/nils-bohlin-seatbelt-volvo-safety.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Volvo ընկերության գնահատմամբ՝ նախորդ կես դարում Նիլս Բոլինի հեղինակած եռակետ գոտու շնորհիվ միլիոնավոր կյանքեր են փրկվել:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/auto.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Volvo ընկերության գնահատմամբ՝ նախորդ կես դարում Նիլս Բոլինի հեղինակած եռակետ գոտու շնորհիվ միլիոնավոր կյանքեր են փրկվել:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148525/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15985369132355.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Երբ բյուջեում չնախատեսված ծախսեր են կատարվում` 120 մլն դոլար պարգեւավճարների ձեւով, դա այլ բան, քան ուղղակի բացահայտ կոռուպցիա, դժվար է որակել&#187;։
 Ուշադի՞ր կարդացիք։ Մի անգամ էլ կարդաց...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148424/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/9af1baec68bdd6075a5c97cbcc85321d.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գրոսմայստեր Զավեն Անդրեասյանը Հայաստանի ամենաճանաչված շախմատիստներից մեկն է: Արդեն 10 տարեկանում Զավենը հասցրել էր 3 անգամ դառնալ Հայաստանի մինչև 10 տարեկանների չեմպիոն:2006 թվականին նվաճել է Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնության արծաթե մեդալը, իսկ մեկ ամիս անց, 17 տարեկանում, դարձել է աշխարհի մինչև 20 տարեկանների չեմպիոն և անմիջապես ստացել գրոսմայստերի կոչում։ Այդ պահին նա Հայաստանի ամենաերիտասարդ գրոսմայստերն էր։Այս կադրերն արված են 2003 թվ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/148430/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15985334830478.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Ես զինվոր եմ, ես պաշտպանել եմ այն երկիրը, որ քանդել են ՆԱՏՕ-ն, Վատիկանը և միջազգային մաֆիան&#187;,- Հաագայում հայտարարել է սերբ գեներալ Ռատկո Մլադիչը, որը ցմահ ազատազրկման է դատապարտվել Բո...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/147304/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/kurdistan_of_turkey_cia.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախորդ հոդվածում գրել էի, որ թուրքական կողմին զգալիորեն մտահոգում է քուրդ բնակչության բավական արագ աճը, հեռանկարում Թուրքիայում մեծամասնություն կազմելը, ինչպես նաև այն, որ երկրի արևելքը և հարավ-արևելքը (Հայկական լեռնաշխարհ) գերազանցապես քրդաբնակ է։ Այս ամենը վկայում է, որ հետագայում Թուրքիայում &#171;Քրդական հարցը&#187; կարող է լուծվել ժողովրդագրական ճանապարհով։ Թե՛ 20-րդ դարում, թե՛ 21-րդ դարում Թուրքիայում իշխանությունները փորձում են &#171;ելքեր&#187; գտնել &#171;քրդական փակուղուց&#187;, որոնք ունեն երկու ուղղվածություն՝ քրդական բնակչության ընդհանուր կրճատում և քրդաբնակ տարածաշրջանի ապաքրդացում։Տնտեսական գործոն, ջրամբարաշինությունՀայտնի է, որ սոցիալ-տնտեսական զարգացվածության առումով Թուրքիայի արևելյան հատվածն էապես զիջում է արևմտյան և կենտրոնական հատվածներին։ Օրինակ, 1990-ականներին քրդաբնակ նահանգներում 1 շնչին բաժին ընկնող եկամուտը կազմում էր միջինը 500$, մինչդեռ Թուրքիայի արևմուտքում այն 4 անգամ ավելի շատ էր՝ 2000$։ Բնականաբար, դա մեծապես կապված էր նրա հետ, որ Թուրքիան նախընտրում էր (է) տնտեսական լուրջ ներդրումներ չանել քրդաբնակ նահանգներում, չստեղծել աշխատատեղեր, որպեսզի տիրի մասշտաբային գործազրկություն, և քրդերը աշխատանք գտնելու (նաև կրթություն ստանալու) նպատակով տեղափոխվեն Թուրքիայի արևմուտք, ինտեգրվեն ու ձուլվեն այնտեղ։ Թուրքիայի այս քաղաքականությունը թեև զգալիորեն հաջողվեց, սակայն տվեց նաև հակառակ արդյունք, քանի որ քրդերն այսուհետ որոշակի ուժ են դարձել նաև Թուրքիայի արևմուտքում։ Օրինակ, 2015թ․ հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններում քրդամետ &#171;Ժողովուրդների դեմոկրատիա&#187; կուսակցությունը Ստամբուլի նահանգում ստացել է 1 տասնյակից ավելի (իսկ ընդհանուր՝ 80) մանդատ։1980թ․ Թուրքիան պաշտոնապես հայտարարեց &#171;Հարավ-արևելաանատոլիական&#187; նախագծի (GAP) գործարկման մասին, որի շրջանակներում նախատեսվում էր Եփրատի ու Տիգրիսի ավազաններում կառուցել 22 ջրամբար ու 19 հէկ։ Իրականում &#171;Հարավ-արևելքի զարգացմանը&#187; միտված տարատեսակ նախագծերի միջոցով ոչնչացվեցին քրդական բազմաթիվ բնակավայրեր, նրանց բնակիչները բռնի ուղարկվեցին տարբեր շրջաններ (հիմնականում արևմտյան հատված)։ Փոխարենը, &#171;գետերի գոտի&#187; (տարածաշրջանն այդպես է բնորոշում GAP-ի մեծ ջատագով, Թուրքիայի նախկին վարչապետ ու նախագահ Սուլեյման Դեմիրելը) բերվեցին (մեծ խտությամբ) էթնիկ թուրքեր երկրի սևծովյան տարածաշրջանից։Այս պլանի իրագործման համար օգտագործվում էին (են) նաև GAP-ի շրջանակներում կատարվող &#171;հողային բարեփոխումները&#187;․ հողերը բաշխվում էին անհավասարաչափ՝ հօգուտ խոշոր հողատերերի ու ցեղերի առաջնորդների։ Արդյունքում խոշոր հողատերերը գնում էին մանր հողատերերի հողերը, որոնք էլ իրենց արդեն նախկին հողերում դառնում էին խոշոր հողատերերի վարձու աշխատող։ Դա մեծացնում էր նրանց շրջանում արտագաղթը։ Եվ զուր չէ, որ քուրդ հասարակական գործիչները, պատգամավորները GAP-ը որակում են Թուրքիայի &#171;նվաճողական քաղաքականության&#187; ժամանակակից գործիք, որ GAP-ի նպատակը տարածաշրջանի ապաքրդացումն է։ Խոշոր ջրամբարների կառուցումն այդպիսով նպաստել է ոչ միայն քրդական բնակավայրերի ոչնչացմանը և նրա բնակիչների բռնի տարհանմանը (Եփրատի վրա գտնվող Աթաթուրքի ջրամբարի կառուցման հետևանքով վերացվել է 115 քրդական գյուղ և արտաքսվել է 55․000 մարդ, իսկ Տիգրիսի վրա գտնվող Ըլըսուի ջրամբարի պատճառով՝ մոտ 200 բնակավայր և 60-70․000 մարդ), այլև՝ տարածաշրջանում թուրքական ռազմական ներկայության մեծացմանը։ Մեծ թվով թուրք զինվորականներ՝ իրենց ընտանիքներով բերվել են քրդաբնակ նահանգներ՝ պահպանելու համար ռազմավարական կարևորության այդ օբյեկտները (ջրամբարներ) և նրանց հարակից տարածքները։ Ի դեպ, ընտրությունների ժամանակ դա իր որոշակի կնիքն է թողել քրդաբնակ նահանգներում քվեարկության արդյունքների վրա։&#160;Քուրդ պատգամավոր Ալթան Թանը տարիներ առաջ խորհրդարանում հայտարարեց, որ Թուրքիան միտումնավոր չի ավարտում GAP-ը, որը նախատեսում էր տարածաշրջանում ստեղծել 3․8 միլիոն աշխատատեղ․ &#171;Թուրքիան GAP-ի շրջանակներում հէկերի մեծ մասը (85%) կառուցել է, մինչդեռ կառուցված է ջրանցքների աննշան մասը, և գյուղացիները չեն ստանում ոռոգման ջուր։ Ընդ որում՝ կան ջրամբարներ, որոնք կառուցվել են 10-15 տարի առաջ, սակայն նրանց ոռոգման ջրանցքները դեռ չեն կառուցվել։ Պետությունը 19 միլիարդ $ ծախսել է հէկերի կառուցման վրա և 24 միլիարդ $ ստացել է նրանց էլեկտրաէներգիայից։ Մինչդեռ ջրանցքների կառուցման համար անհրաժեշտ է 12 միլիարդ $, որի կեսը կարող է ներդնել մասնավոր սեկտորը, իսկ պետությունից պահանջվում է 5-6 միլիարդ $։ Պետությունը 5 միլիարդ $ ծախսել է Սևծովյան տարածաշրջանում ավտոճանապարհի վրա, ուր մշտապես սողանքներ են։ Ինչո՞ւ այդքան գումար ծախսվեց այնտեղ։ Որովհետև տեղի բնակչության մեծամասնությունը քուրդ չէ։ Էլ չեմ խոսում, որ ոչ մի միջոց չի խնայվում Ստամբուլի մեգանախագծերի համար։ Պետությունը միտումնավոր է ձգձգում ջրանցքների կառուցումն ու այդ աշխատատեղերի ստեղծումը։ Եթե GAP-ի տարածաշրջանում իսկապես ստեղծվի 3․8 միլիոն աշխատատեղ, ապա դա կառաջացնի այլ շրջաններից քրդերի ներհոսք դեպի տվյալ տարածաշրջան, և եթե վերցնենք, որ յուրաքանչյուր ընտանիքի անդամների միջին թիվը 5 է, ապա կստացվի, որ Սիրիային ու Իրաքին հարակից այս տարածաշրջանում բնակչության թիվը կհասնի 20 միլիոնի, ինչը խիստ անցանկալի է թուրքական իշխանությունների համար&#187;։ԿրթությունՀայտնի է, որ գրագիտության մակարդակը շարունակ ցածր մակարդակի վրա է եղել քրդաբնակ շրջաններում, քանի որ թուրքական կողմը դա համարել է քրդերին ձուլելու իր ազդեցիկ լծակներից մեկը։ Եվ այնուամենայնիվ, 20-րդ դարում այդպես էլ չհաջողվեց հասնել կրթության միջոցով քրդերի ձուլմանը, քանի որ քուրդ բնակչության բնական բարձր աճը ոչ միայն կանոնավորապես փոխհատուցեց թուրքացման գործընթացի ժողովրդագրական կորուստները, այլև ապահովեց Թուրքիայում քուրդ բնակչության մասնաբաժնի մեծացում։ 1997թ. պաշտոնական տվյալներով՝ &#171;Արևելքում&#187; ու &#171;Հարավ-արևելքում&#187; անգրագիտության մակարդակը կազմում էր 60-65%։ Քրդաբնակ նահանգներում կրթության ցածր պահանջարկի պատճառը բնակչության աղքատությունն էր․ անապահով ընտանիքներն առաջին հերթին մտահոգված էին իրենց կարիքները հոգալու խնդրով։ Հատկապես գյուղական շրջաններում ծնողները նախապատվությունը տալիս էին նրան, որ իրենց երեխաները աշխատեն, ընտանիքին եկամուտ բերեն, կամ էլ պարզապես աշխատեն տանը և իրենց օգնեն տնային գործերում։ Սակայն այս իրավիճակն ուներ նաև հակառակ էֆեկտը։Պաշտոնական տվյալներով՝ 2000թ․ &#171;Արևելքում&#187; ու &#171;Հարավ-Արևելքում&#187; թուրքերեն չէր խոսում կանանց կեսից ավելին և 45-ից բարձր տղամարդկանց զգալի մասը, ինչը հակաձուլման հզոր գործոն է։ Այդ պատճառով էլ Թուրքիայում ներկայումս ձեռնարկվում են ակտիվ փորձեր՝ կրթական համակարգում ներգրավելու համար հատկապես քուրդ աղջիկներին։ Չէ՞ որ քրդերի էթնիկ ինքնությունը զգալիորեն պահպանվել է ասիմիլյացիոն գործընթացներում չընդգրկված քուրդ կանանց կողմից ազգային ավանդույթների հանդեպ ուժգին հավատարմության շնորհիվ։ Ընտանեկան կյանքի հայրիշխանական խիստ կարգի առկայությունը քուրդ կանանց զերծ էր պահում այդ գործընթացներում ներգրավելուց, իսկ այնպիսի պայմաններում, երբ քուրդ տղամարդկանց զգալի մասը գումար վաստակելու նպատակով մեկնում էր այլ շրջաններ, կնոջ դերը քրդական ընտանիքում դառնում էր բացառիկ։ Թուրքական ներկայիս իշխանություններն այդպիսով ձգտում են ոչ միայն քուրդ կանանց ներգրավել կրթական ոլորտում, այլև՝ խարխլել քրդերի ընտանեկան ավանդական հիմքերը՝ դրանով իսկ նվազեցնելով քրդերի ժողովրդագրական պոտենցիալը։Արդյունքում թուրքական իշխանությունները ներկայումս լուրջ քայլեր են ձեռնարկում քրդերի շրջանում թուրքերենը տարածելու ուղղությամբ։ Դրան զուգահեռ քրդերին արգելվում է մայրենի լեզվով կրթություն ստանալն ու մայրենի լեզվով դատարաններում իրենց պաշտպանելը։ Դրանով թուրքական կողմը ցանկանում է ձերբազատվել հակաձուլման այդ կարևոր գործոնից։ԵՄ-ի հետ վիզային ռեժիմի ազատականացում2013թ․ դեկտեմբերին ԵՄ-ն ու նրա անդամակցության թեկնածու երկրի կարգավիճակ ունեցող Թուրքիան բանակցություններ սկսեցին վիզային ռեժիմի ազատականացման մասին։ ԵՄ-ը Թուրքիային ներկայացրեց վիզային ռեժիմի վերացման համար պահանջվող 72 չափանիշ։ Ներկայումս Թուրքիան կատարել է դրանց մեծ մասը, մնացել է միայն 6 չափանիշ։ Սակայն շարունակում է խնդրահարույց մնալ Թուրքիայի հակաահաբեկչական օրենքը, ԵՄ-ը պահանջում է վերանայել այն, սակայն Թուրքիան տեղի չի տալիս։ Վերջին տարիներին Թուրքիայի հակաահաբեկչական օրենսդրությունն արևմտյան թե՛ քաղաքական, թե՛ իրավապաշտպան կառույցների քննադատության թիրախում է, որոնք պնդում են, թե թուրքական իշխանություններն այդ օրենքը օգտագործում են փոքրամասնություններին, ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներին և լրագրողներին հետապնդելու նպատակով։Ակնհայտ է, որ ԵՄ-ի հետ վիզային ռեժիմի ազատականացումը Թուրքիայի ներկայիս իշխանություններին մեծապես անհրաժեշտ է նաև քրդաբնակ տարածաշրջանը դատարկելու տեսանկյունից։ Նրանք հաշվարկել են, որ վիզային ռեժիմի վերացման դեպքում բազմաթիվ քրդեր աշխատանք գտնելու նպատակով կմեկնեն ԵՄ։ Այնպես որ վիզային ռեժիմի ազատականացման հարցը նույնպես Թուրքիայի զինանոցում է։Տոհմածառի կայքՎերջին տարիներին Թուրքիան քանիցս աչքի է ընկել արտերկրում ապրող մուսուլման ազգերի ներկայացուցիչների մի հատվածին (ույղուրներ, թուրք-մեսխեթցիներ, սիրիացիներ, իրաքցիներ և այլք) ներկայիս քրդաբնակ նահանգներում ժամանակավոր (որոշ դեպքերում նաև մշտական) վերաբնակեցնելով։ Եվ թեև նրանց մի մասը ստացավ Թուրքիայի քաղաքացիություն, սակայն էականորեն չփոխեց քրդաբնակ նահանգների պատկերը։2018թ․ փետրվարին Թուրքիայի ՆԳՆ &#171;էլեկտրոնային պետություն&#187; նախագծի շրջանակներում գործարկված կայքում քաղաքացիներին հնարավորություն տրվեց տեղեկություններ ստանալ նախնիների մասին և կազմել իրենց տոհմածառը մինչև 1800-ականները: Իրենց տոհմածառը կազմելու համար Թուրքիայի քաղաքացիները կայքի տվյալ բաժնում մուտքագրում են իրենք անձնական տվյալները, որից հետո համակարգը ներկայացնում է նրանց նախնիների տվյալները: Թուրքիայի ՆԳՆ-ի հաղորդմամբ՝ 1 տարում (2019թ․ փետրվար) իրենց նախնիների մասին տեղեկություններ է փորձել ստանալ երկրի 34․431.076 քաղաքացի:Իհարկե կարելի է ասել, որ այս կայքը գործարկելիս թուրքական իշխանությունները փորձում են առաջին հերթին պարզել ժամանակին թուրքացած օտարազգիներին և այդպիսով &#171;զտել, մաքրագործել&#187; թուրք ազգը (Էրդողանը շատ է կարևորում &#171;մեկ ազգ&#187;-&#171;Թուրքիան թուրքերի համար&#187; երևույթը)։ Մյուս կողմից էլ, ակնհայտ է, որ տոհմածառի կայքի օգնությամբ բազմաթիվ քրդացած հայեր տեղեկանում են իրենց հայկական արմատների մասին և կարող են ցանկություն հայտնել վերադառնալու դրանց։ Ավելին, հետագայում (Էրդողանից հետո) թուրքական կողմն ինքը կարող է խրախուսել այդ գործընթացը՝ ՀՀ-ից հրավիրելով ուսուցիչների, հոգևորականների և այլն։ Չենք բացառում նաև, որ Հայոց ցեղասպանության ժառանգներին էլ կարող են տրամադրել Թուրքիայի քաղաքացիություն և փորձեն վերաբնակեցնել ներկայիս քրդաբնակ նահանգներում։ Դեպքերի զարգացման նման պարագայում Թուրքիայում էապես կստվարանա հայ համայնքը, կմեծանա հայկական գործոնը (քաղաքական մեկնաբան Նաիրի Հոխիկյանի տեղեկություններով՝ Թուրքիայի արևելքում ներկայումս ապրում է 4 միլիոն իսլամացած, ծպտյալ հայ)։ Այստեղ մեծ անելիքներ ունի նաև Պոլսո Հայոց պատրիարքը (անկախ նրանից, թե տվյալ պահին ով է զբաղեցնում այն), քանզի նա կարող է կամրջի դեր խաղալ Հայաստանի ու Թուրքիայի իշխանությունների միջև։ Թերևս աներկբա է դառնում, որ քուրդ բնակչության բավական արագ աճի տեմպերի պահպանման պարագայում Թուրքիան, այնուամենայնիվ, վաղ թե ուշ հարկադրված կլինի թակելու &#171;հայերի դուռը&#187;։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/146050/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/ded03a0ad7854e5b389d8d037f41abce.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Առավոտ» թերթի առաջնորդողը գրում է․ «Արևմուտքի որոշ շրջանակներում բավականին տարածված է արձակուրդ անցկացնելու հետևյալ ձևը. համապատասխան հնարավորություններ ունեցող մարդիկ իրենց արձակուրդն են անցկացնում Տիբեթում, Թայլանդում կամ նմանատիպ այլ վայրերում: Այդ մարդիկ իրենց հետ չեն վերցնում հեռախոսներն ու համակարգիչները, մեկ ամսով կտրում են իրենց կապերն արտաքին աշխարհի հետ, ապրում են վանականների կյանքով, զբաղվում են մեդիտացիայով և այլ գործունեությամբ, որը...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/147269/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/192d559ee21545218315d90a5fef5625.max-2000x1000-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մարդկության պատմության ամենահզոր՝ 50 մլն տոննա ուժգնությամբ մաքուր ջրածնային ռումբը փորձարկվել է 1961թ.: Մինչ օրս դրա մասին տեղեկությունները գաղտնի են եղել, իսկ այժմ տեսանյութով մանրամասն նկարագրվում է փորձարկման ընթացքը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/146922/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15984490497997.png</image:loc><image:title><![CDATA[2018-ի հեղափոխությունից գրեթե անմիջապես հետո եւ առայսօր քոչարյանասերժական նախկին ռեժիմի ներկայացուցիչներն ու նրանց հարակից քարոզիչները կարմիր թելի պես մի հիմնական քարոզչական թեզ են առաջ տանում: Այ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/147227/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/20887992.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Մենք շատ լուրջ ժողովրդագրական խնդիր ունենք՝ Հայաստանի բնակչությունը վերջին տասնամյակների ընթացքում չի աճում։ Սակայն նույնն է իրավիճակը ողջ աշխարհում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/146932/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/8323912.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Նոր դարաշրջանի սկիզբ», «դա երկիրը կդարձնի էներգետիկ առումով անկախ», «պատմական պահ»․ Թուրքիայի իշխանությունը հնարավորինս հանրայնացրել է Սև ծովում հայտնաբերած գազի հանքավայրի մասին լուրը։ Իրականում այդ վառելիքը և՛ կա, և՛ չկա։ Եվ, ամենայն հավանականությամբ, շուտ չի լինի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/147087/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%be%d5%a5%d5%ae%d5%a5%d5%ac-%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%ab%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ծեծել երեխային]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/145x145_thumb_photo_284477_30b1a01d3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կա մի քանի հիմնական պատճառ, որով ծնողներն առաջնորդվում են երեխաներին ծեծելիս]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/146856/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/ma.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թեման ունենալու է լուրջ հետևանքներ իշխանության համար, քանի որ խոսքը տասնյակ հազարավոր երեխաների առողջության մասին է։ Հայկական իրականության մեջ սա սակարկման ենթակա չէ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/145794/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/21707683.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղցր, հյութեղ, թարմացնող և շատ օգտակար։ Այս ամենը խաղողի մասին է։ Սակայն այս միրգը նաև մի շարք հակացուցումներ ունի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/145711/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24176870.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Առայժմ շատ դժվար է ասել, թե ով կղեկավարի Ամերիկան հաջորդ տարի։ Օգոստոսի 24-ին կայացավ հանրապետականների համագումարը, որը պաշտոնապես առաջադրեց Դոնալդ Թրամփի թեկնածությունը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/145616/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/Chus.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Starthub 360-ի հյուրը Չուս (Խեսուս) Լոզանոն է։ Իսպանացի ձեռներեց, բիզնես հրեշտակ, հիմնադրել է  Silicon Seeds սաղմնային ներդրումներով զբաղվող հիմնադրամը։ Չուսը  ՏՏ ոլորտի միջազգային փորձագետ է, մենթոր, ձեռնարկատեր, գործակցում է ՀՀ-ում Եվրոպական Միության փոքր և միջին]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/145436/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1598361642_6267871.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/145394/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15983606472962.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Որտեղի՞ց սկսվեց կորոնավիրուսի բռնկումը Հայաստանում։
 Էջմիածնի հարսանիքի՞ց։ Ոչ։ Սա փոքրիկ օջախ էր, որի տարածումը ՀՀ առողջապահության նախարարությունը կարող էր կասեցնել, եթե չխանգարեին։
 Կորոնավիրուս...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144793/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/corona_car.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոնը (CRRC) ներկայացրել է նոր կորոնավիրուսի համավարակի վերաբերյալ հանրային կարծիքի ուսումնասիրություն, որը կատարվել է հունիսի 21-29-ը։
Ըստ ուսումնասիրության ամփոփագրի՝

Նոր կորոնավիրուսի համավարակը ներկայում ընկալվում է որպես երկրի առջև ծառացած ամենաառաջնային խնդիր (36%), որին հաջորդում է գործազրկությունը (33%):
Հարցվածների կեսից ավելին (54%) նշել են, որ համավարակի պատճառով իրենց անձնական ֆինանսական վիճակը վատթարացել է:
Հարցվածների շուրջ մեկ երրորդը (35%) համավարակի բռնկման պատճառով կորցրել է իր աշխատանքը, կամ կրճատվել են իր աշխատանքային ժամերը կամ եկամուտը:&#160;
Կորցրած եկամուտը լրացնելու համար, հարցվածների 36%-ը կրճատել է ծախսերը սննդի և 43%-ը՝ այլ անհրաժեշտ պարագաների վրա։&#160;
Հարցվածների 30%-ը հավատում է, որ առաջիկա 12 ամիսների ընթացքում իրենց տնտեսական վիճակը կմնա նույնը, մինչդեռ 25% հավատում է, որ այն կբարելավվի:&#160;
Մեկ երրորդը (33%) հավատում է, որ իրենց տնտեսական վիճակը մեկ տարի հետո կվատանա։
Հարցվածների մեծամասնությունը վստահում է առողջապահական համակարգին (54%-ը &#171;Լիովին վստահում է&#187;, 27%-ը &#171;Ավելի շուտ վստահում է&#187;) և Հայաստանի առողջապահական պետական կառույցներին (42%-ը &#171;Լիովին վստահում է&#187; և 27%-ը &#171;Ավելի շուտ վստահում է&#187;):&#160;
Ոստիկանությունը նույնպես ունի վստահության բարձր մակարդակ հասարակության շրջանում (43%-ը &#171;Լիովին վստահում է&#187; և 29%-ը &#171;Ավելի շուտ վստահում է&#187;):&#160;
Շատերը կարծում են, որ կորոնավիրուսի հետևանքների դեմ պայքարում կառավարության՝ քաղաքացիներին ուղղված աջակցության փաթեթները լիովին բավարար են (19%) կամ ավելի շուտ բավարար են (34%):&#160;
Չնայած կառավարության աջակցության փաթեթներից բավարարվածությանը, հարցվածների երկու երրորդը (65%) նշել է, որ չի օգտվել ոչ մի միջոցառումից:&#160;
Կառավարության աջակցության նախընտրելի միջոցառումների շարքում վարկային վճարների /մարման ժամկետների հետաձգումը ստացել է ամենաշատ պատասխանները (27%), որին հաջորդում է կոմունալ վճարումների սուբսիդավորումը (24%):&#160;
Հարցվածների մոտ 43%-ը կարծում է, որ դպրոցները սովորականի պես կվերաբացվեն սեպտեմբերին։ Դպրոցների վերաբացման դեպքում, ծնողների 51%-ն իրենց երեխաներին կուղարկի դպրոց։&#160;

Համոզմունքները COVID 19-ի համատեքստում
Նոր կորոնավիրուսի համավարակը ամենակարևոր խնդիրն է (36%), որը ծառացած է երկրի առջև, առաջ անցնելով գործազրկությունից (33%):&#160;
Հարցվածների 51%-ը նշել է, որ կորոնավիրուսը առողջապահական համակարգի խնդիր է, մասնավորապես կին հարցվածների կեսից ավելին (56%) է եղել այս կարծիքին, իսկ տղամարդկանց կեսից քիչը (47%)։
Կորոնավիրուսի մասին գերադասելի տեղեկությունների համատեքստում, մոտ մեկ երրորդը (34%) կարծում է, որ լրացուցիչ տեղեկությունների անհրաժեշտություն չկա, իսկ մեկ քառորդը (25%) նշել է, որ կցանկանար իմանալ արդյունավետ բուժման մասին:
Հարցվածների մոտ մեկ երրորդը (34%) կորոնավիրուսով վարակվելու ռիսկը բարձր է գնահատում, մինչդեռ միայն 24%-ը հավատում, որ կորոնավիրուսով վարակվելու պարագայում իրենց՝ շատ ծանր հիվանդանալու ռիսկը բարձր է:
Վարքագիծը COVID 19-Ի համատեքստում
&#171;Դիմակ դնելը&#187; և &#171;ձեռքերը հաճախ լավանալը&#187; համավարակից խուսափելու ամենատարածված կանխարգելիչ միջոցներն են։&#160;
Կորոնավիրուսի ախտանիշներ ունենալու դեպքում հարցվածների մոտ կեսի (46%) առաջին գործողությունը կլինի &#171;բժշկական հաստատություն&#187; դիմելը։&#160;
Վստահությունը ինստիտուտների նկատմամբ
Պետական հաստատությունների շարքում առավել մեծ վստահություն ունի &#171;Առողջապահական համակարգը&#187; (54%), մինչդեռ Առողջապահության նախարարությանը վստահում են հարցվածների 41%-ը:
Հարցվածների շուրջ քսանհինգ տոկոսը (25%) լիովին վստահում է ու քսաներեք տոկոսը (23%) ավելի շուտ վստահում է Առողջպահության համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ):&#160;
Առավել անվստահելի է &#171;Սոցիալական մեդիա&#187;-ն, քանի որ հարցվածների քսանվեց տոկոսը (26%) նշել է, որ &#171;Բոլորովին չի վստահում&#187; և տասնինը տոկոսը (19%) նշել է, որ &#171;Ավելի շուտ չի վստահում&#187;։&#160;
Կառավարության գործողությունները կորոնավիրուսի տարածման համատեքստում
Հարցվածների 42%-ը նշել է, որ կցանկանար կորոնավիրուսի ազդեցությունը մեղմելու համար ՀՀ կառավարությության կողմից գործադրվող ջանքերը առավելապես սևեռվեին &#171;Առողջապահական համակարգին&#187;։&#160;
Հարցվածների ճնշող մեծամասնությունը (65%) նշել է, որ իրենք և իրենց ընտանիքները կորոնավիրուսի սոցիալական ազդեցությունը մեղմելու համար կառավարության կողմից ձեռնարկված աջակցության ոչ մի միջոցառումից չեն օգտվել։
Կորոնավիրուսի արդյունքում առաջացած ֆինանսական վիճակը մեղմելու համար հարցվածների մոտ 27%-ը նշել է, որ կցանկանար &#171;Վարկային վճարների/մարման ժամկետների հետաձգում&#187;։&#160;
Դպրոցների վերաբացման վերաբերյալ ընկալումները
Հարցվածների մոտ 43%-ը կարծում է, որ դպրոցները սովորականի պես կվերաբացվեն սեպտեմբերին։ Սեպտմբերին դպրոցների վերաբացման դեպքում, ծնողների 51%-ն իրենց երեխաներին կուղարկի դպրոց։&#160;
COVID-19-ը և մոտ ապագան
Հարցվածների 39%-ը նշել է, սահմանափակումներ չպետք է կիրառվեն նույնիսկ եթե Հայաստանում աճեն կորոնավիրուսի նոր դեպքերը: Նրանց 66%-ը կարծում է, որ տնտեսությունը պետք է գերակա լինի առողջապահական մտահոգություններին։
Ըստ եզրակացության՝

Հարցվածների կեսից ավելին (54%) նշել են, որ իրենց տնտեսական վիճակը վատթարացել է համավարակից ի վեր, ինչի պատճառով նրանք կորցրած եկամուտը վերականգնելու նպատակով սկսել են ծախսել ավելի քիչ գումար անհրաժեշտ պարագաների, այդ թվում՝սննդի վրա:
Հետազոտությունը ցույց տվեց, որ հարցվածների մեծամասնությունը հավանություն է տվել կառավարության աջակցության միջոցառումներին։ Մեծամասնությունը նաև վստահում է պետական կառույցներին, այդ թվում՝ առողջապահական համակարգին և ոստիկանությանը:
Կորոնավիրուսի ախտանշաններ ունենալու դեպքում հարցվածների 46%-ը նշել է, որ կգնա բժշկական հաստատություն: Մինչդեռ, ըստ ՀՀ ԱՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի, առաջին գործողությունը պետք է լինի զանգը բժշկական հաստատություն կամ թեժ գիծ:
Հարցվածների 25%-ը ցանկություն է հայտնել իմանալ բուժման արդյոււնավետ միջոցների մասին: Տեղեկատվական արշավները կարող են նպաստել հասարակությանը ներկայացնելու թե՛ անհրաժեշտ քայլերը, որոնք պետք է ձեռնարկել կորոնավիրուսի ախտանիշներ ունենալու դեպքում, թե՛ արդյունավետ բուժման միջոցները:&#160;

Գեղեցիկ Ոսկանյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144408/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24183578.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե դեռ նստած եք բազմոցին և երազում եք ինչ-ինչ հոյակապ բաների մասին՝ բախտից բողոքելով, ապա այս հրապարակումը հենց Ձեզ համար է։ Հայաստանում մի խումբ երեխաներ ուղղակի որոշել և իրականացրել են իրենց երազանքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144400/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23861146.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե չգիտեք՝ ինչ ուտել, իսկ ձեռքի տակ միայն վերամշակված մսամթերք է կամ անհայտ ծագման հավելումներով ու գունանյութերով հագեցած սնունդ, ապա խորհուրդ ենք տալիս մինչև վերջ ընթերցել մեր հոդվածը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144340/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24110609.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դավիդյանների ընտանիքն արդեն 30 տարի ապրում է Հայաստանի Հովք գյուղում։ Երկու որդի ունեն, բայց թոռներ չունեն։ Եվ սա նրանց տան երկրորդ դժբախտությունն է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144301/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/730137.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Շատ դժվար է պատկերացնել, որ հանցագործությունը կարելի է արդարացնել հայրենասիրական մղումներով։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144040/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15982769288798.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռոբերտ Քոչարյանը դատի է տվել Հայաստանի Հանրապետությանը՝ ի դեմս ֆինանսների նախարարության: Նա պահանջում է հաստատել իրավունքի խախտումը եւ Հայաստանի Հանրապետությունից՝ հօգուտ&#160;իրեն, որպես ոչ նյութ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144224/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/sahara.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գիտնականների կարծիքով՝ հոլոցենի կեսերին տեղի ունեցած չորացումը կարող էր բնակչության զանգվածային տեղաշարժերի ու կենսակերպի փոփոխության հանգեցնել:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144165/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/154.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144132/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:19+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/144092/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/cofein.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սուրճի հատկությունը բացահայտվել է 9-րդ դարում, սակայն այն ճանաչում ավելի ուշ է ստացել ու մինչ օրս նրա օգտակարության ու վտանգավորության մասին տվյալները հակասությունների առարկա են գիտնականների հետազոտություններում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/143249/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15982565133101.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Առավոտում&#187; շարունակաբար հրապարակվեց &#171; Ո՞րն է ի վերջո ջրբաժանը &#187;&#160; ընդարձակ մի հոդվածաշար՝&#160; &#171;Բագրատ Եսայան, ՀՅԴ անդամ&#187; ստորագրությամբ։ Որպես կանոն՝ որ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142909/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-Cy1b22tYMb.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լուսանկարում Արմավիրի մարզի Արտաշար համայնքի վարչական տարածքի քարտեզն է, որը փակցված է համայնքի ղեկավար Մանվել Օհանյանի աշխատասենյակի պատին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142623/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-ozHo4JMgL5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[« Ճիշտն ասած , էրկու կոպեկ հետ էի գցել  ամենավատ օրվա՝ դագաղիս համար, էդ ընթացքում էդ էլ ենք օգտագործել, բա ինչ անեի...»,- անկեղծանում է 80-ամյա պապը։ ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142279/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24184108.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ընտանիքի 7 երեխաներից մի մասին ծեծելու, մյուսներին թունավորելու միջադեպը մեծ իրարանցում առաջացրեց։ Sputnik Արմենիայի նկարահանող խումբն այցելել է Խաշթառակ գյուղ ու փորձել հասկանալ՝ ինչ է կատարվել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142290/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/89-20.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[89]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142310/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24153441.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում վտանգավոր քիմիական նյութերը պահվում են ամբողջ երկրում ցրված մի քանի խոշոր օբյեկտներում և ավելի քան հիսուն պահեստներում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142329/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/99-21.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[99]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597996642_8925012.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խիստ տարբերվող արտաքինով ճապոնացի վանականին Երեւանում ու նաեւ Հայաստանի այլ քաղաքներում արդեն շատերն են ճանաչում: Բուդհայականության Ուսմունքի վանական Քանշին Իկեդան տարիներ շարունակ շրջում է աշխարհի տարբեր երկրներով՝ հնչեցնելու խաղաղության ձայնը: Նա Մեդիամաքսին պատմել է իր ուխտի, ճանապարհորդությունների ու Հայաստանում անցկացրած օրերի մասին: Վանական դառնալու որոշումըՔանշին Իկեդան շրջում է Հայաստանի տարբեր քաղաքներով՝ հիմնականում ոտքով: Ձեռքին միշտ թմբուկ հիշեցնող երաժշտական գործիք է, որին հարվածելով էլ հնչեցնում է բուդհայական մանտրան՝ հանուն աշխարհում խաղաղության հաստատման: Նրան արդեն ճանաչող անցորդները հայերենով բարեւում են, փորձում զրույցի բռնվել: Իկեդան թեեւ չի հասկանում՝ ինչ են ասում, բայց մշտապես յուրաքանչյուրին ի պատասխան մի քանի անգամ ասում է &#171;thank you&#187; (շնորհակալություն): Բարդ կլինի պարզապես հաշվել, թե այդ բառն օրական քանի անգամ է հնչում նրա շուրթերից: Անգամ հայերեն &#171;շնորհակալություն&#187; բառն է սովորել, որ հենց հայերիս հաճախ երկար է թվում արտաբերելու համար:Իկեդան ծնվել ու մեծացել է Ճապոնիայում: Պատմում է, որ թեեւ իր ընտանիքում վանականներ չեն եղել, տատիկն ու մայրը հաճախ էին վանք այցելում:&#171;Երբ 10 տարեկան էի, տատիկս առաջին անգամ ինձ եւս տարավ բուդհայական վանք, եւ ես խորը կապ զգացի Բուդհայի հետ: Համալսարանն ավարտելուց հետո արդյունաբերական ոլորտի մի կազմակերպությունում էի աշխատում: Այդ տարիներին Բուդհայականության վերաբերյալ մի գիրք գնեցի գրախանութից եւ սկսեցի ինքնուրույն Ուսմունք սովորել: 2 տարի անց՝ 28 տարեկանում, վանք այցերիցս մեկի ժամանակ հստակ որոշում կայացրի՝ դառնալ վանական&#187;,- պատմում է Իկեդան:Ճանապարհորդություն՝ խաղաղության հնչյուններովՏարիներ շարունակ Տոկիոյում Ուսմունքի պրակտիկայից հետո Իկեդան որոշում է 2017 թվականից ճանապարհորդել տարբեր երկրներով՝ իր աղոթքները աշխարհի տարբեր ծայրերում հնչեցնելու համար: Նա եղել է ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, աֆրիկյան մի շարք երկրներում: Երբեմն քայլել է Ուսմունքի իր ճյուղի հետեւորդ եղբայրների հետ, երբեմն էլ միայնակ: Մասնակցել է տարբեր հոգեւոր արարողակարգերի, նաեւ խաղաղության ստուպաների կառուցմանը տարբեր երկրներում: 2019-ին Նեպալում լինելուց հետո Հնդկաստան է այցելել, որտեղ միացել է Jal Jagat մեկամյա խաղաղության համաշխարհային քայլերթին՝ Հնդկաստանից դեպի Շվեյցարիա: Կորոնավիրուսի պատճառով ուխտավորներից շատերն իրենց երկրներ են վերադարձել, մինչդեռ Իկեդան եւ մի քանի ընկերներ շարունակում են իրենց առաքելությունը: Գիշերակաց՝ բաց երկնքի տակՄարտ ամսից Հայաստանում լինելով՝ նա հասցրել է լինել Գյումրիում, Սպիտակում, Իջեւանում, Սեւանում եւ մի շարք այլ քաղաքներում: Հիմնականում ոտքով է քայլում, սակայն հաճախ բարի մարդիկ մեքենայով որոշակի ճանապարհ տանում են:&#171;Նորավանքում մի բարի կնոջ հանդիպեցի, որ թղթի վրա ինձ համար հայերենով գրեց հետեւյալը. &#171;Կարո՞ղ եմ ձեր տանը մնալ մեկ գիշեր&#187;: Այս թուղթը ցույց եմ տալիս տեղացիներին, եւ հաճախ մարդիկ շատ բարի են գտնվում իմ նկատմամբ, ներս են հրավիրում, թույլ տալիս, որ ցնցուղ ընդունեմ, իրենց տանը գիշերեմ&#187;,- պատմում է վանականը: Իկեդան պատմում է, որ հաճախ քարանձավներում կամ պարզապես բաց երկնքի տակ է քնում՝ քնապարկում: Երբեմն էլ ճանապարհին լքված տներ են հանդիպում, որ իր համար կացարան են դառնում:&#171;Հայերն անչափ հյուրասեր են ու շատ բարի են իմ նկատմամբ: Երբեմն պայուսակս շատ է ծանրանում սննդի նվիրատվությունից, քանի որ մարդիկ միշտ բանջարեղեն, լավաշ եւ այլ մթերքներ են հյուրասիրում, հաճախ նաեւ գումար են նվիրաբերում: Ես իսկապես շատ եմ գնահատում այս վերաբերմունքն ու խորապես երախտապարտ եմ&#187;,- ասում է նա:&#171;Մանտրան նման է դեղամիջոցի&#187;Երաժշտական գործիքը, որ միշտ ուղեկցում է վանականին, պատրաստվում է Ճապոնիայում: Դրա մակերեսի վրա հետագայում վանականներն իրենց աղոթքներն են գրում: Իկեդայի գործիքի վրա գրված է Na Mu Myo Ho Ren Ge Kyo մանտրան, որ դժվարություններին երբեք չզիջելու եւ տառապանքները հաղթահարելու խոստում է: Դա նաեւ ուխտ է օգնելու մյուսներին բացահայտելու այս սկզբունքն ու հասնելու երջանկության:&#160; &#171;Մանտրայի էությունը հնարավոր չէ բացատրել, որովհետեւ այն ամբողջապես հոգեւոր է: Դա նման է դեղամիջոցի: Դու հավատում ես բժշկին, խմում նրա տված դեղն ու առողջանում, այդպես էլ մանտրայի դեպքում է՝ խորը հավատով արտասանված մանտրան բուժում է ու վերացնում տառապանքը&#187;,- ասում է Իկեդան:Պատերազմից ազատ քաղաքակրթությունԻկեդան ասում է, որ թեեւ անձամբ պատերազմի միջով չի անցել, բայց լավ ծանոթ է պատմությանն ու գիտի պատերազմների պատճառած տառապանքների մասին: Նա նաեւ տեղեկացված է Հայոց ցեղասպանության ու Ղարաբաղյան հակամարտության մասին, որի համար էլ անչափ կարեւորում է Հայաստանում իր աղոթքը հնչեցնելը: &#171;2011 թվականին Ճապոնիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետեւանքով Ֆուկուսիմայի ատոմակայանը վնասվել էր, որը մեծ վնաս հասցրեց մարդկանց ու բնությանը: Աչքիս առաջ ունենալով այս ողբերգությունը՝ հուլիսի վերջին ցանկանում էի Մեծամոր այցելել, որտեղ եւս ատոմակայան կա: Ճանապարհին ինձ կանգնեցրեց ոստիկանն ու տարավ ոստիկանական բաժանմունք, որտեղ երկարատեւ հարցաքննության ենթարկվեցի: Երբ դուրս եկա բաժանմունքից, արդեն բավականին ուշ էր, եւ չգիտեի՝ որտեղ եմ գիշերելու: Մի բարի կին ոստիկան ուտելիք եւ գումար նվիրաբերեց, նաեւ ծանոթացրեց ինձ սոցիալական աշխատող կնոջ հետ, որն էլ ինձ կացարանով եւ սննդով ապահովեց: Անչափ գնահատում են նրանց բարությունը&#187;,- պատմում է Իկեդան՝ հավելելով, որ թեեւ 2 կմ հեռավորությունից, բայց այնուամենայնիվ ավարտին է հասցրել իր աղոթքը Մեծամորի ատոմակայանի համար: Ճապոնացի վանականը նաեւ շատ կարեւոր է համարում իր հոգեւոր Ուսուցիչ Նիչիդատու Ֆուջիի պատգամի տարածումը, որ հետեւյալն է. &#171;Քաղաքակրթություն չի նշանակում ունենալ էլեկտրականություն, ինքնաթիռներ կամ ատոմային ռումբեր: Քաղաքակրթություն նշանակում է չսպանել եւ չավիրել, պատերազմներ չհրահրել: Քաղաքակրթություն նշանակում է պահպանել փոխադարձ ջերմություն եւ հարգել միմյանց&#187;:&#171;Խաղաղությունը կգա, եթե...&#187;&#171;Մենք բոլորս նույն մարդ արարածն ենք՝ անկախ նրանից, թե որ երկրից ենք, ինչ Ուսմունքի կրող ենք, մենք եղբայրներ ենք ու պետք է խորը հարգանք ունենանք միմյանց նկատմամբ: Եթե մենք սիրենք ու հարգենք միմյանց, ի սրտե աղոթենք եւ հավատանք, խաղաղությունը կգա: Ես հավատում եմ դրան&#187;,- ասում է Իկեդան: Սահմանները բացվելուն պես ճապոնացի վանականը կհեռանա Հայաստանից՝ շարունակելու իր առաքելությունն այլ երկրներում: Նա պետք է նոյեմբերին Ճապոնիա վերադառնա, որպեսզի մասնակցի երկու մեծ բուդհայական արարողությունների:&#171;Ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել Հայաստանի բնակիչներին, գնահատում եմ նրանց բարությունն ու հույս ունեմ ապագայում կրկին լինել Հայաստանում&#187;,- ավարտում է զրույցը Քանշին Իկեդան: Տեքստը եւ լուսանկարները՝ Գայանե Ենոքյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142359/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24109658.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ցածր աշխատավարձ, անհեռանկար ապագա, կառավարության կողմից ուշադրության պակաս․ սրանք այն հիմնական պատճառները, որ երիտասարդները չեն ուզում գիտությամբ զբաղվել: Բայց այստեղ էլ դեռևս կան սակավաթիվ նվիրյալներ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/142325/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/ad-astra.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դպրոցում ուսումնական ծրագիրը կազմվում է ըստ աշակերտների հետաքրքրությունների, դասարաններ ու գնահատականներ չկան, կա սեփական արժույթ. ներկայացնում ենք Ad Astra դպրոցի առանձնահատկությունները, ընդունելության կարգը և գաղափարախոսությունը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141747/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b6%d5%ab%d5%b6%d5%be%d5%b8%d6%80.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Զինվոր]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/0f6c41e65d3cc53ba8142fd5cf34b801.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Առավոտ» թերթի առաջնորդողը գրում է․ «Ներքին քաղաքական բանավեճը պատերազմի և բանակի մասին ինձ երբեք դուր չէր գալիս՝ իրար բզբզելու, իրար «ջախջախիչ հարվածներ և հակահարվածներ» հասցնելու այդքան թեմաներ և առիթներ կան, որ այս նվիրական թեմայի մասին, կարծում եմ, քաղաքական գործիչները կարող են լռել: Ապրիլյան պատերազմի շուրջ բանավեճն էլ, կարծում եմ, ցանկալի չէ: Իշխանության քարոզչական թեզը, որքան հասկանում եմ, մոտավորապես հետևյալն է. «Ապրիլյան պատերազմում մենք...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141609/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-tO6aYXoChE.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կարծում եմ, որ մենք, ճիշտ հակառակը, այլեւս չենք առաջնորդվում այսպես կոչված շերեփային դիվանագիտությամբ՝ կրկնելով պատմության սխալները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141620/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/zdc.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մասնագետները հատկապես այս պարագայում կարևոր են համարում գրիպի դեմ պատվաստվելը: Իսկ որոշ այլ գիտնականներ շարունակում են պնդել կորոնավիրուսի «տիեզերական ծագումը»:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141607/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15980356787243.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Շատերի մոտ տրամաբանական հարց է առաջանում, ինչու եմ ես այդքան մտահոգված Ապրիլյան պատերազմի թեմայով և նույնիսկ՝ անուղղակիորեն աջակցում նախագահ Սերժ Սարգսյանին, որի դեմ մենք բոլորս այդքան տարիներ պայ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141548/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/f5f3ff67c544dd_5f3ff67c54520.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141365/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597924323_7634280.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Այն, ինչ կատարվում է Բեյրութում, ոչ հեռախոսի ու ոչ էլ հեռուստացույցի էկրանը չի կարող փոխանցել&#187;, - պատմում է Լիբանանում ապրող մեր զրուցակիցը՝ Լուսինե Գալստյանը։ Զրուցում ենք կեսօրին, երբ տուն է վերադառնում այն եկեղեցուց, որտեղ մի քանի պարկ հագուստ է նվիրաբերել անօթեւան մնացած մարդկանց համար։ Եկեղեցու՝ հատուկ օգնության համար նախատեսված գրանցամատյանում նաեւ իր տան հասցեն ու տվյալներն է թողել այն մարդկանց համար, որոնք օգնության կամ օթեւանի կարիք կունենան։&#171;Վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում, Լիբանանում բոլորը պայթյունի թեմայով են խոսում, նույնիսկ ընտանեկան ճաշի շուրջ հավաքվելիս, որքան էլ ջանում ենք քննարկել այլ հարցեր, միեւնույնն է, նորից վերադառնում ենք զրույցի նախաբանին՝ բեյրության ողբերգությանը&#187;,- Մեդիամաքսի հետ զրույցում անկեղծանում է Լուսինեն։&#160;Ոչինչ չի խաղաղվում&#160;Բեյրութի ողբերգությունից անցել է երեք շաբաթ։ Թվում է, զգացմունքները փոքր-ինչ հանդարտված պետք է լինեին, շոկը հաղթահարված։ Ամենեւին։ Ոչ ոք չի խաղաղվել։ Ամուսինս՝ Ջորջը, հենց այս պահին աշխատանքի է գնացել ու գտնվում է պայթյունի տարածքի հիվանդանոցներից մեկում։ Փորձում են հոսանքը վերականգնել։Աշխատելուն զուգահեռ ինձ նաեւ ավերված տարածքի ու հիվանդանոցի լուսանկարներն է ուղարկում։ Այդ ամենն այնքան ծանր է տեսնելը, որ երբ տեսազանգով է զանգահարում, չեմ կարողանում խոսել։ Կոկորդս սեղմվում է, խնդրում եմ անջատել տեսախցիկը։ &#160; Շոկային էր&#160;Պայթյունի օրը մեր ամբողջ ընտանիքը տանն էր։ Շատ լավ տրամադրություն ունեինք, պատրաստվում էինք տանից դուրս գալ ու գնալ ամուսնուս քրոջը՝ Քրիստիին նվեր գնելու։ Հաջորդ օրը նրա ծննդյան տարեդարձն էր լինելու։Ես, Ջորջը ու սկեսուրս գեղեցիկ հագնված մոտենում էինք դռանը, որ դուրս գայինք տանից եւ հանկարծ սարսափելի ուժեղ, շատ բարձր պայթյունի ձայն լսվեց, ամբողջ տունը սկսեց ցնցվել, պատուհանները դղրդում էին։ Մենք մտածեցինք, որ երկրաշարժ է, դուրս վազեցինք փողոց ու տեսանք, որ գետինն էլ է դղրդում։ Մեր առանձնատունը սարի վրա է, շատ բարձր եւ երբ սկսեցինք մեր շուրջը նայել, տեսանք, որ քաղաքը սեւ ծխի մեջ կորած է։ Ջորջն առաջինը գլխի ընկավ, որ դա երկրաշարժ չէ։Երբ ցնցումն ավարտվեց, վերադարձանք տուն, հեռուստացույցը միացրեցինք ու տեսանք, որ բոլոր հեռուստաալիքները արտակարգ թողարկումներով ցույց էին տալիս, որ Բեյրութի նավահանգստում պայթյուն է եղել։Պարզ դարձավ, որ եթե հինգ րոպե շուտ դուրս գայինք տանից, հենց այդ տարածքում էինք լինելու, որովհետեւ պատրաստվում էինք գնալ նավահանգստին կից գտնվող այն առեւտրի կենտրոնը, որը վերածվել է փլատակի։&#160;Հաջորդ օրը, Քրիստիի ծննդյան տարեդարձի առթիվ, այնուամենայնիվ, մեզ այցելել էին բարեկամներ ու ընկերներ։ Չափազանց տխուր երեկո էր։ Նույն տարածքում հավաքված այս մարդիկ կարծես տարբեր բառերով, բայց փշրված քաղաքի նույն ցավն էին կիսում։&#160;Հույսի ու հուսահատության պայթյուն&#160;Պայթյունից ժամեր անց, մի կին սկսեց փնտրել իր երիտասարդ որդուն, որն այդ օրն աշխատանքի էր եղել նավահանգստում։ Մայրը բոլոր հեռուստաալիքներով որդու մասին էր պատմում, գնում էր հիվանդանոցներ, փողոցներում նրա լուսանկարն էր բաժանում ու նույնիսկ սոցիալական ցանցերն այդ տղայի ու նրա մոր լուսանկարներով էին ողողված․ նա բոլորին խնդրում էր իր&#160; որդուն տեսնելուն պես զանգահարել։ Բոլորը վստահ էին, որ տղան ողջ է։Բայց տղային գտան միայն պայթյունից չորս օր անց, ավերակների տակից, մահացած ու մարմինն աղավաղված։ Նրան ճանաչեցին միայն պարանոցի խաչով։ Այս տղայի մահն այդ օրը դարձավ հուսալքության խորհրդանիշը։ Պայթյունից չորս օր անց գտան մեկ այլ երիտասարդ տղայի, որը բազմաթիվ վնասվածքներով, բայց ողջ էր մնացել։ Անհետ կորած հարազատներին որոնողները նորից սկսեցին հույսից խոսել։&#160;Անօթեւանները&#160;Պաշտոնապես հայտարարվում է, որ 300 000 մարդ տուն է կորցրել։ Հայաբնակ Բուրջ Համուդում հայերի խանութներն են ավերվել: Շատերը հրաշքով են փրկվել, որովհետեւ խանութը փակել, գնացել են տուն, եւ հետո է պայթյունը եղել։Ես ու Ջորջը ավերված խանութների տերերին՝ հայերին, բազմիցս մեր օգնությունն ենք առաջարկել, ուզում ենք գոնե գնալ ու մաքրել տարածքները, բայց նրանք մերժում են։ Կորոնավիրուսը նորից սկսել է շատ մեծ տեմպերով տարածվել, եւ մարդիկ վախենում են միմյանց ռիսկի ենթարկել, փոքր տարածքներում կուտակվել։Ինչպես այս օրերին մյուսները, մենք էլ փորձում ենք անել մեզանից կախված հնարավորը օգտակար լինելու համար։Ես ու Քրիստին՝ ամուսնուս քույրը, հաճախ սնունդ ենք պատրաստում եւ ուղարկում Բեյրութ։ Մի քանի օր առաջ էլ բազմաթիվ հագուստ ու կոշիկ ենք ուղարկել, ընդ որում ոչ ամառային, այլ նաեւ ձմեռային, որովհետեւ անհայտ է, ինչ է լինելու այն մարդկանց հետ, որոնք մի քանի րոպեում կորցրել են ամեն ինչ։ Այս օրերին բոլոր այն մարդիկ, որոնք կարող են օգնել տուժածներին, անում են ամեն հնարավորն ու անհնարը։&#160;Կրոնական համերաշխությունը&#160;Այս օրերին ապշել կարելի է հանդուրժողականությունից ու փոխօգնության ցանկությունից՝ մահմեդականները, շիաները, սունիները օգնում են անօթեւան մնացած ու հարազատներին կորցրած մարդկանց ճիշտ այնպես, ինչպես քրիստոնյաները։&#160;Զարմանալ կարելի է միմյանց օգնության ձեռք մեկնելու մարդկանց պատրաստակամությունից եւ չդժգոհող մարդկանց քանակից։ Նրանք, որոնք փրկվել են, որեւէ բանից չեն դժգոհում, որեւէ բան չեն ուզում, միայն ասում են՝ &#171;Փառք տիրոջը, որ ողջ ենք մնացել&#187;։&#160;Այստեղ մարդիկ հույսն իրենց վրա են դրել, որովհետեւ կառավարությունը մատը մատին չէր տալիս որեւէ բան անելու, որեւէ հարց լուծելու համար։ Այս օրերին ավերված քաղաքի կիսավեր պատերին հայտնված՝ կառավարությանը մեղադրող գրությունները հուսահատ ճիչ են։Կառավարության հրաժարականից ու պայթյունից հետո մարդիկ խոսում են Լիբանանի կյանքի՝ գերանհրաժեշտ նոր սկզբի մասին։ Որքան էլ տարօրինակ հնչի, վերջին օրերին ճնշվածությունը զուգահեռվում է սպասումների հույսով։ Սպասման ոգեւորության այս ալիքը սկսվել է Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնի՝ Լիբանան այցից հետո։ Թեեւ նա մեր նախագահը չէ, բայց միակն էր, որը շատ մոտ կանգնեց լիբանանցիներին, քայլեց նավահանգստում, խոսեց մարդկանց հետ, հարցրեց որպիսությունն ու միանգամից հայտնվեց նրանց սրտերում։Լուսին Մկրտչյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141200/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/17273873.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն անձամբ է այցելելու ՄԱԿ-ի գրասենյակ, որպեսզի Անվտանգության խորհրդի անդամներին հայտնի Իրանի դեմ պատժամիջոցների վերականգնման մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141220/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b1%d5%b2%d5%a1%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%8c%d5%a5%d5%b5.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աղայան Ռեյ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1598011558_8626442.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/141159/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/large-193913fd54f1b252a5888af9f846a85c.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Զգեստապահարանն առաջիկա ամիսներին կարելի է համալրել թարմ ու հետաքրքիր իրերով: Չեզոք գույների համադրություններից մինչեւ պայծառ երանգների բազմազանություն. բոլորն էլ իրենց ճաշակին համապատասխան ինչ-որ բան կգտնեն: BRAVO.am-ն առանձնացրել է 2020-ի աշնան թրենդները. պատրաստ եղեք դրանցից մի քանիսը տեսնել ամենուր, որտեղ կլինեք:):[gallery1]Վառ&#160; կոստյումներԳրասենյակում աշխատելուց մինչեւ ձեր ընկերների հետ սրճելու գնալիս կրեք վառ կոստյումներ: Դրանք ավելի պայծառ կդարձնեն ձեր յուրաքանչյուր օրը: Ավանդական գույների փոխարեն փորձեք ավելի տաք երանգներ, օրինակ՝ կապույտ կամ կարմիր: Գտեք այն գույները, որոնք համապատասխանում են ձեր մաշկին: Այս կերպարին կարող եք ավելացնել նաեւ հետաքրքիր աքսեսուարներ՝ կլատչ եւ թրենդային կրունկներ: Նման համադրություններն այլընտրանքային տարբերակ կլինեն եւ թույլ կտան տարբերվել:[gallery2]Արհեստական կաշվից շագանակագույն բաճկոններԱրհեստական կաշվից վերնազգեստները խոր աշնանային ամիսների համար դասական եւ հրաշալի տարբերակ են եւ&#160; այս տարի շարունակում են լինել գերժամանակակից: Դրանք կարող եք կրել տաբատով կամ կարճ փեշով, նույնիսկ կարող եք կապել իրանը եւ ստեղծել հագուստ: Այս բաճկոնների հետ կատարյալ համադրվում են սեւը, մոխրագույնը կամ կապույտը:[gallery3]Ամբողջությամբ բնական երանգներԱյս համադրությունն անցած մի քանի տարիների ամենատարածված միտումներից է եւ նորաձեւությունում կլինի դեռ երկար ժամանակ: Մոնոխրոմային եւ չեզոք գույնի հանդերձանքները բավական հեշտ համադրելի են: Կարելի է ընտրել ավազագույն կոստյում՝ նույն որակի տաբատով կամ անգամ կաշվե փեշով: Պետք չէ վախենալ փորձարկել չեզոք գույների տարբեր երանգները:[gallery4]Լայն տաբատը կոշիկների մեջ խցկածՏարբեր ոճեր միախառնելը հիանալի միջոց է նոր միտում հայտնաբերելու համար: Աշնանային կիսաճտքավոր կոշիկների մեջ տաբատը տեղավորելը լուծում է դասական հանդերձանքն ավելի հետաքրքիր դարձնելու համար: Անկախ նրանից, թե ինչ կերպար եք ընտրել, սա կօգնի ընդգծել ձեր անհատականությունը:[gallery5]Կապույտը՝ բնական երանգների հետԿապույտի եւ չեզոք գույների համադրությունն ասես հատուկ աշնան համար լինի: Այն համատեղում է վերջին մի քանի ամիսների ամենանորաձեւ երանգները: Կարող եք ընտրել փայլուն շագանակագույն կոստյում եւ կապույտ պայուսակ, կամ էլ ամբողջովին կապույտ կերպարին ավելացնել չեզոք գույնի կաշվե կոշիկներ:[gallery6]Վագրային պրինտՍեւի եւ տաք շագանակագույնի համադրությունը կատարյալ է աշնանային ջերմաստիճանի համար: Այս խառնուրդի մեջ կապույտ ջինս ավելացրեք եւ մի վախեցեք խաղալ թրենդային պարագաների կամ կոշիկների հետ: Զվարճացեք, այս միտումը ձեր տեսքը թարմացնելու հեշտ միջոց է:[gallery7]Վառ, փափուկ ձեռքի պայուսակներԲազմաթիվ դիզայներներ այս աշնան համար առաջարկում են փափուկ պայուսակներ: Ընտրեք վառ ու տաք երանգներ. փորձեք նարնջագույնը շագանակագույնի կամ սեւի փոխարեն, դեղինը՝ մուգ կապույտի կամ&#160; մուգ կանաչի փոխարեն: Այս աքսեսուարը հարմարավետ եւ նորաձեւ ընտրություն է:[gallery8]Շղթաներ եւ շրջանաձեւ ականջօղերԱյս աշնանը շղթաները կարող եք համադրել նույնատոն օղերի հետ: Ընտրեք ոսկի կամ արծաթ. մի փոքր գույն ավելացրեք ձեր հանդերձանքին: Դուք կցանկանաք ամեն օր կրել դրանք՝ անկախ նրանից, թե ուր եք գնում:Պատրաստեց Էլեն Աղաջանյանը/Bravo.am/Աղբյուրը՝ thetrendspotter.net]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140755/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/12-19.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/8-13.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/9-13.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/10-16.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/11-1-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/5-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/6-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/7-13.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/3-15.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/4-18.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/2-20.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1-24.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առօրյայում մենք հաճախ ենք կատարում այս կամ այն գործողությունը՝ չիմանալով տվյալ գործիքի, պարագայի ճիշտ օգտագործման ձևը: Շատ արտադրողներ իսկապես մտածել են սպառողի մասին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140307/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-z7AyvbpotP.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լաբորատոր ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվել են ջրի միջավայրի (pH), լուծված թթվածնի, նիտրիտի, սուլֆատի, կալցիումի, մագնեզիումի, երկաթի չափաքանակների գերազանցում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140293/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-6tn3cSoQ8n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տիգրան Վարդանյանն ասում է, որ անհրաժեշտ է առնվազն 4-5 տարով իրապես արգելել Կարմիր գրքում գրանցված իշխանի, Սեւանի կողակի ու Սեւանի բեղաձկան որսը, քանի որ ներկայում նույն սիգի կամ կարասի անվան տակ բոլորն էլ որսվում են:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140243/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/f5e1fb6d17cf815bfc10b7cf13659743.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԹԵՀՐԱՆ; ԱՇՈՒՆ. 2014թԹեհրանի միջազգային օդակայանում խնձոր գցես, գետնին չէր հասնի; Աշխարհի գրեթե բոլոր լեզուներով ու տարազներով մարդիկ, շեղաչ չինացիներ, թուխ ու սևամորթ արաբներ, աֆրիկացիներ, արծվենի հայացքներով աֆղանցիներ .... ու հեռու մի անկյունում թռիչքին սպասող ԲԵՅՐՈՒԹՑԻ ՈՒ ԵՐևԱՆՑԻ երկու հայ՝ զրուցում են, գունեղ ու անհոգ ժխորի մեջ իրենց հոգսը խառնելով.ԵՐևԱՆ--- Մի քանի հազար հայ է մնացել Թեհրանում, ափսոս..ԲԵՅՐՈՒԹ---Հայությունն ամեն տեղ մաշվել է.....]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140092/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/honey.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հետազոտության արդյունքում գիտնականները եզրակացրել են, որ մեղրն ավելի լավ է օգնում վերին շնչառական ուղիների վարակի ախտանշանների, այդ թվում՝ կոկորդի ցավի, քթի արտադրության ու հազի բուժման դեպքում, քան առանց դեղատոմսի դուրս գրվող դեղերը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140138/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:28+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/140012/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597914267_5130875.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեդիամաքսի &#171;Թվայնացում&#187; խորագիրը ներկայացնում է պետական մարմինների&#160; աշխատանքի թվայնացման ընթացքն ու գործիքները։2018 թվականի սեպտեմբերից մեկնարկած Քաղաքացիական ծառայության համակարգի էլեկտրոնային կառավարման միասնական ծրագրի մշակման աշխատանքները մոտենում են ավարտին: Մեդիամաքսը Քաղաքացիական ծառայության գրասենյակի համալրման եւ կատարելագործման վարչության պետ Կարինե Գեւորգյանի հետ զրուցել է&#160; էլեկտրոնային հարթակի առավելությունների եւ ներդրվող գործիքների մասին:&#160; 1. Ե՞րբ է նախատեսվում հարթակի գործարկումը:Քաղաքացիական ծառայության համակարգի էլեկտրոնային կառավարման միասնական ծրագրի՝ տեղեկատվական հարթակի տեխնիկական առաջադրանքի մշակման աշխատանքները մեկնարկել են 2018 թվականի սեպտեմբերի 4-ից: Հարթակի ծրագրային մշակման աշխատանքներն իրականացնում է &#171;Հարմոնիա&#187; հիմնադրամը: 2020թ. հունիսին ավարտվել են հարթակի շահագործման հետ կապված վերապատրաստման դասընթացները եւ համապատասխան մարմիններին տրվել են առանձին տիրույթներ՝ գործնական փորձարկում իրականացնելու համար: Հարթակի շահագործումը նախատեսվում է 2020թ. հոկտեմբերի 1-ից:2. Ո՞րն է հարթակի ստեղծման նպատակը:Բարձրացնել հանրային կառավարման հաշվետվողականությունն ու թափանցիկությունը, ինչպես նաեւ հանրային ծառայությունների մատուցման արդյունավետությունը: Իրականացվող գործընթացների վերաբերյալ տեղեկատվության բաց հասանելիությունը հնարավոր կդարձնի դրանցում քաղաքացիական հասարակության ներգրավվածությունը՝ ձեւավորելով վերահսկելի կառավարման համակարգ: Օրինակ՝ կայքէջի միջոցով մրցույթի թեստավորման փուլի ուղիղ հեռարձակումը, վարկանիշային ցուցակների հրապարակումը եւ այլն:3. Ի՞նչպես է հարթակը բարձրացնում աշխատանքի արդյունավետությունը: Հարթակի գործարկմամբ վերապատրաստումների ամբողջ գործընթացը կդառնա էլեկտրոնային եւ հեշտ կառավարելի: 2020 թվականին վերապատրաստման կազմակերպման գործընթացն իրականացվել է թղթային կրիչներով: Քաղծառայողը, ելնելով կատարողականի արդյունքներից, կատարում է իր վերապատրաստման կարիքների գնահատում՝ լրացնելով համապատասխան թերթիկը: Նույնը կատարում է նաեւ տվյալ աշխատակցի անմիջական ղեկավարը: Ստացված տվյալները համեմատվում են, անհրաժեշտության դեպքում հրավիրվում է քննարկում: Էլեկտրոնային հարթակում առկա գնահատման թերթիկի ձեւաչափը ստեղծում է այս շղթայաձեւ աշխատանքի արագ եւ արդյունավետ կատարման հնարավորություն:&#160; Ամբողջ տեղեկատվությունն արխիվացվում է եւ դառնում հեշտ որոնելի, հնարավոր դարձնում վերապատրաստումների վերաբերյալ լայնածավալ վերլուծությունների իրականացումը: Այժմ անձնական գործերի վարումը թղթերի մի ամբողջ կույտ է, որից չափազանց բարդ է տարանջատել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը: Մեկ անձնական գործում կցված են տվյալ ծառայողի կիսամյակային հաշվետվությունները, կենսագրությունը, աշխատանքային գործունեության պատմությունը: Երբ այս ամբողջ տեղեկատվությունը դարձնում ենք էլեկտրոնային, հնարավոր է դառնում անձնական գործի փոխանցումը համապատասխան մարմին, հեշտանում է անհրաժեշտ տեղեկատվության ստացումը, առավել արդյունավետ է դառնում անձնակազմի կառավարման ստորաբաժանման աշխատանքը: Աշխատակիցը նաեւ կստանա հնարավորություն իրեն տրված գաղտնաբառով ցանկացած պահի տեսնել իր անձնական գործում տեղի ունեցած փոփոխությունները, աշխատավարձի տարեկան կտրվածքով աճի վերաբերյալ տեղեկատվությունը: Անձնական գործերի էլեկտրոնային վարումը նաեւ հնարավորություն է ստեղծում ստանալու ծավալուն վիճակագրական տվյալներ տարիքային, սեռային բաշխվածության, ազատումների պատճառների, թափուր հաստիքների եւ դրանց համալրման վերաբերյալ: 4. Ինչպե՞ս է փոխվում մրցույթների անցկացման կարգը: Հարթակի գործարկումից հետո թափուր պաշտոնների վերաբերյալ հայտարարությունները կհրապարակվեն գրասենյակի կայքէջում, որտեղ քաղաքացին կկարողանա տեսնել համապատասխան մարմինների կողմից հայտարարված մրցույթների ամբողջական ցանկը: Բացի այդ, քաղաքացին կկարողանա բաժանորդագրվել՝ իր համար ցանկալի մարմնի, պաշտոնների խմբի կամ բոլոր մրցույթների հայտարարությունները տեսնելու համար: Մրցույթի մասնակցության համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը հնարավոր կլինի ներկայացնել էլեկտրոնային եղանակով ցանկացած ժամի եւ ցանկացած վայրից՝ խնայելով քաղաքացիների ժամանակն ու միջոցները: Փաստաթղթերը ներկայացնելուց հետո քաղաքացին կստանա հսկիչ համար, որի միջոցով կկարողանա հետեւել դիմումի ընթացքին: Մրցույթի մասնակցության&#160; վերաբերյալ որոշումը համակարգն ինքնաշխատ կուղարկի քաղաքացու էլեկտրոնային հասցեին: Մրցույթի մասնակիցը, մինչեւ թեստի ձեւավորումը, պետք է համակարգիչ մուտքագրի այն գաղտնաբառը, որը նրան տրվել է համակարգի կողմից փաստաթղթերը հանձնելիս:&#160; Թեստը ձեւավորվում է&#160; համակարգի կողմից՝ ինքնաշխատ եղանակով, ընդ որում՝ բոլոր մասնակիցների համար այն նույնն է՝ թեստային առաջադրանքների փոփոխված հաջորդականությամբ: Թեստի ավարտից հետո համակարգն ինքնաշխատ եղանակով կստուգի թեստային առաջադրանքները եւ ստացված տվյալները կարտացոլի էկրանին:5. Ի՞նչ այլ հնարավորություններ է ընձեռում հարթակը:Էլեկտրոնային համակարգը քաղաքացիների համար կապահովի հեշտ որոնման հնարավորություն, օրինակ՝ ըստ մասնագիտությունների, վարչատարածքային միավորների, պաշտոնների խմբերի, վարձատրության չափի եւ այլն:Անձնական գործերի հատվածում կտեղադրվի աշխատանքային ստաժի հաշվիչ՝ անձնակազմի կառավարման ստորաբաժանման աշխատանքը հեշտացնելու համար: Կայքում կգործի նաեւ տեղեկատվական հարթակի քարտեզ, ինչպես նաեւ դրա կիրառման ուղեցույց: Քաղաքացիները կկարողանան նաեւ ներկայացնել իրենց բողոքներն ու առաջարկությունները: Գայանե Ենոքյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139945/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:29+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139959/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/5f3e58839c0311.47104863.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ծանր հավելվածները, ինչպես նաեւ սմարթֆոնի էկրանին տեղակայված վիդջեթները կարող են էապես դանդաղեցնել սմարթֆոնի աշխատանքը, ռուսական Prime գործակալության հետ զրույցում պատմել է &#171;Թվային քաղաքացի&#187; նախագծի փորձագետ Վլադիմիր Գրիցենկոն: Նրա խոսքով, սարքի աշխատանքն արագացնելու համար հարկավոր է մաքրել հիշողությունն անպետք կամ ծանր հավելվածներից եւ փորձել փոխարենը գտնել ավելի թեթեւ այլընտրանք: Բացի դա, սմարթֆոնի կարգավորումներում կատարված փոփոխությունները եւս կարող են արագացնել սարքի աշխատանքը: &#171;Առաջին հերթին պետք է ուշադրություն դարձնել իսկապես ծանր հավելվածներին, ինչպիսիք են Facebook-ն ու YouTube-ը: Android սարքերի համար գոյություն ունեն այդ հավելվածների ավելի թեթեւ տարբերակներ, ինչպիսիք են Facebook lite-ը, Google Maps Go-ն: Նաեւ կարելի է օգտվել կայքերի թեթեւ մոբայլ տարբերակներից՝ այդպիսով ամբողջությամբ հրաժարվելով առանձին հավելված ներբեռնելուց&#187;,- հավելել է փորձագետը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139942/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597929605531-1.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Բոլորը կարծես մոռացել են, նույնիսկ` &#171;Ազատությունը&#187;, որ օգոստոսի 8&#8211;ին այս նույն լրատվամիջոցն ահազանգեց լրագրողների վրա նախկին ոստիկանապետի քաջարի հարձակման եւ &#171;գյուլլելու&#038;ra...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139861/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/coffee_being_poured_in_a_cup.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139873/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b4%d5%a1%d5%be%d5%ab%d5%a9-%d5%86%d5%a1%d5%ac%d5%a2%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դավիթ Նալբանդյան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597922524_5428633.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139573/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/2-18.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկական ԱԷԿ-ը միակն է տարածաշրջանում և ապահովում է երկրի էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 30 տոկոսը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/139473/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/serzh_dimak_asulis2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2016 թվականի Ապրիլյան քառօրյան դարձել է Հայաստանի ներքաղաքական դիսկուրսի մաս և հետևաբար՝ շահարկումների առարկա: Ճշմարտությունը և փաստերը հետին&#160;պլան&#160;են&#160;մղվում&#160;այս դիսկուրսի և շահարկումների մեջ: Ինքը՝&#160;ճշմարտությունը, պատերազմի առաջին զոհն է:Գործող իշխանությունները Ապրիլյանով Սերժ Սարգսյանին և Հանրապետական նախկին վարչակարգին են հարվածում, իսկ երրորդ նախագահն ու նրա շրջապատը փորձում են քառօրյան ներկայացնել Հայկական բանակի հաղթանակ:Ինչպե՞ս կարող է Ապրիլյանը համարվել հաղթանակ, երբ չորս օրվա ընթացքում, իրականում՝ մի քանի ժամերի, դու կորցնում ես 800 հեկտար տարածք և 21 հենակետ Թալիշի բարձունքներում ու Արաքսի մերձափյա հատվածում և ամենացավալին՝ մինչև հարյուր զոհ ես տալիս:Ինչպե՞ս կարող է Ապրիլյանը համարվել պարտություն, երբ հակառակորդը 10 տարուց ավելի նախապատրաստվում է պատերազմի, ձեռք է բերում ժամանակակից սպառազինություն, ունենում տարեկան 3 միլիարդանոց ռազմական բյուջե, սակայն, ըստ էության, չի կարողանում որևէ լուրջ հաջողության հասնել:Ապրիլյանը Իլհամ Ալիևի համար կարող է համարվել հոգեբանական հաղթանակ, Սերժ Սարգսյանի համար՝ հոգեբանական պարտություն, բայց երբ վերանում ենք անձերից, պատկերը շատ ավելի պարզ է դառնում:Ադրբեջանի նախագահը չորս տարի շարունակ ժողովրդին կերակրում է Ապրիլյան պյուռոսյան հաղթանակով, Հայաստանի երրորդ նախագահը չորս տարի շարունակ փորձում է քառօրյան ներկայացնել հաղթանակ: Սերժ Սարգսյանի վերջին մամուլի ասուլիսը, որ առաջինն էր նրա հրաժարականից հետո և Ապրիլյան թեմայով, ևս մեկ փորձ էր, կարծում եմ՝ անհաջող, սրբագրել 2016-ի դեպքերը:Ապրիլյան քննիչ հանձնաժողովի ձևավորումից հետո ակնհայտ փորձ է արվում 800 հեկտար կորուստը դարձնել 400 հեկտար: Թվերը, անշուշտ, կարևոր են, սակայն եթե 800 հեկտարը կորուստ է, ապա կորուստ է նաև 400 հեկտարը: Ակնհայտ է նաև, որ քննիչ հանձնաժողովը քաղաքական խնդիր է լուծում:Կորուստների իրական չափերը Թալիշում և Արաքսի ափին2016-ի քառօրյայի ընթացքում ադրբեջանական կողմին հաջողվել է գրավել մոտ 800 հեկտար հող և 21 հենակետ, որոնցից մի քանիսը եղել են չպահվող դիրքեր:Ժամանակին գրվել է, որ հայկական կողմի հողային կորուստը 800 հեկտարից ավելին է՝ ընդհուպ մինչև 2500 հեկտար: Սերժ Սարգսյանը ասուլիսում ոչ միայն հերքեց 800 հեկտար կորուստի պնդումը, այլ 21 դիրքերի կորուստը, սակայն չմանրամասնեց, թե քանի դիրք ենք կորցրել:Ապրիլյանից անմիջապես հետո մենք ունեցանք երկու հրապարակում Թալիշում և Արաքսի հատվածում հայկական կորուստների մասին, որտեղ թվերով փորձել էինք ներկայացնել իրականությունը: ՀՀ ՊՆ-ն մի հրապարակման մեջ հաստատեց, որ մեր ներկայացրած թվերը ամենից մոտն են իրականությանը:Արաքսի ափին՝ Վարազաթումբ/Լելե&#160;թեփեում, հայկական բանակը&#160;կորցրել&#160;է&#160;7 դիրք, որոնք&#160;միասին&#160;կազմում&#160;են&#160;1.5-ից&#160;մինչև&#160;2 կիլոմետր&#160;երկարություն&#160;և&#160;500 մետրից&#160;մինչև&#160;1 կիլոմետր&#160;խորություն:2016-ի ապրիլ 1-2-ի գիշերը ադրբեջանական զինուժի կողմից հյուսիսային ուղղությամբ գրաված դիրքերը գտնվում են Արցախի Թալիշ և Ադրբեջանի Թափ Կարակոյունլու գյուղերի միջև ընկած տարածքի բլրաշատ վայրում՝ Մռավջուր կամ Ինջա գետի երկայնքով և ջրի հունից դեպի հարավ-արևելք ընկած հարթավայրային հատվածում:&#160;&#160;Ադրբեջանական&#160;կողմին&#160;հաջողվել&#160;էր տիրել&#160;առաջնագծի&#160;այդ&#160;հատվածին, սակայն&#160;կարճ&#160;ժամանակ&#160;անց&#160;հայկական ուժերը&#160;հակագրոհով&#160;հետ&#160;են&#160;վերցրել&#160;կորցրած&#160;դիրքերի&#160;մի&#160;մասը, իսկ&#160;մյուս&#160;մասը՝&#160;թվով&#160;14 դիրք, որոնք&#160;կախված&#160;էին&#160;Թափ&#160;Կարակոյունլու&#160;գյուղի&#160;վրա, հնարավոր&#160;չի&#160;եղել&#160;հետ&#160;վերցնել, քանի&#160;որ&#160;Ռուսաստանի&#160;միջնորդությամբ&#160;հաստատվեց&#160;կրակի&#160;դադարեցում:Այսպիսով, եթե&#160;հարավային&#160;ուղղությամբ՝&#160;Արաքսի ափին հայկական բանակը&#160;կորցրել&#160;էր 7 դիրք, որոնք&#160;միասին&#160;կազմում&#160;էին&#160;1.5-ից&#160;մինչև&#160;2 կիլոմետր&#160;երկարություն&#160;և&#160;500 մետրից&#160;մինչև&#160;1 կիլոմետր&#160;խորություն, ապա&#160;Թալիշում&#160;և՛&#160;դիրքային, և՛&#160;տարածքային&#160;կորուստները&#160;ավելի&#160;մեծ&#160;էին:Թալիշի&#160;հատվածում&#160;կորսված 14 դիրքերի երկարությունը&#160;շուրջ&#160;4-5 կիլոմետր&#160;է, խորությունը՝&#160;1-1.5 կիլոմետր: Այստեղ, ինչպես&#160;և&#160;Արաքսի ափին, ադրբեջանական&#160;կողմը&#160;ստացել&#160;է&#160;որոշ&#160;դիրքային&#160;առավելություն, ինչը&#160;հնարավորություն&#160;է&#160;տալիս&#160;ուղղակի&#160;կրակի&#160;տակ&#160;պահել&#160;Թալիշը&#160;կամ&#160;գյուղի&#160;որոշ&#160;հատվածներ:Չափազանց&#160;բարդ&#160;է&#160;ասել, թե&#160;որքան&#160;է&#160;կազմում&#160;հայկական կողմի&#160;տարածքային&#160;կորուստը&#160;Թալիշի&#160;և&#160;Վարազաթումբ/Լելե&#160;թեփեի&#160;շրջանում&#160;միասին: Մեր&#160;մոտավոր&#160;հաշվումներով, որոնք&#160;ճշգրտման&#160;կարիք&#160;կունենան, այն&#160;կկազմի&#160;7-ից&#160;9 քառակուսի&#160;կիլոմետր, գրել ենք 2016-ի հոդվածներից մեկում՝ Ապրիլյանից անմիջապես հետո:2016-ի ապրիլից՝ 2020-ի հուլիսԻլհամ Ալիևի ապրիլյան հաղթանակը շարունակվեց մինչև 2020-ի հուլիս, երբ Տավուշում տեղական բախումներ եղան: Այստեղ Ալիևը կրեց նախ և առաջ հոգեբանական պարտություն: Ադրբեջանի 17 տարիների առաջնորդը այլևս չի կարողանալու իր ժողովրդին կերակրել Ապրիլյանով:Ապրիլյանի հետ Տավուշի հուլիսյան բախումները ևս դարձան Հայաստանի ներքաղաքական դիսկուրսի և շահարկումների մաս: Քիչ է մնում տավուշյան դեպքերը համեմատեն Ապրիլյանի հետ:Եթե Սերժ Սարգսյանին պետք է ընկճել Ապրիլյանով, ապա Տավուշի տեղական մարտերը չափազանցվում են: Այստեղ շահարկումները մի քանի շերտ ունեն: Նախկին իշխանությունները, այդ թվում Սերժ Սարգսյանն ու նրա լրատվական հրետանին ամեն կերպ փորձում են Հայկական բանակն ու քաղաքական ներկա իշխանությունը տարանջատեն, այն է՝ զինվորականների հաջողությունները կապ չունեն ապաշնորհ իշխանությունների հետ: Սա շատ պրիմիտիվ հնարք է, որ գործածվել է նաև նախկինում: Բնականաբար, եթե Տավուշում մենք ունենայինք կորուստներ, ինչպես ունեցանք 2016-ի ապրիլին, ապա նախկինները ամբողջ պատասխանատվությունը դնելու էին Նիկոլ Փաշինյանի վրա:Վարչապետն ու նրա թիմը Տավուշի հաջողությունը գերագնահատում են: Այո, հակառակորդը կորուստներ կրեց, սակայն 2020-ի հուլիսը 2016-ի ապրիլի հետ համեմատելը կոչեկտ չէ:Մեր պատմության պարադոքսըԱյս ամենը նորություն չէ Հայաստանի վերջին 100 տարիների պատմության համար:1991-1994 թվականներին Հայկական բանակը տարել է անհավատալի թվացող հաղթանակներ: 30 հազար կիլոմետր տարածքով Հայաստանը դարձել է 42 հազար քառակուսի կիլոմետր: Երեք տասնամյակ շարունակ փորձ է արվում ստեղծել օրակարգ և պատում, թե իբր այդ հաղթանակի հետ Հայաստանի առաջին նախագահն ու նրա թիմը կապ չունեն: Ավելին, Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ձգտում էր հողերը հանձնել, բայց ընդդիմադիր ջոկատները դա կանխեցին: Իսկ օրինակ, Շահումյանի անկման պատասխանատուն Լևոն Տեր-Պետրոսյանն է:Տեր-Պետրոսյանին մեղադրում են վճռականություն չունենալու և Նախիջևանը չազատագրելու մեջ նաև: Սա արդեն հակասում է առաջին նախագահի ընդդիմադիրների տրամաբանությանը: Եթե Տեր-Պետրոսյանի անվճռականության պատճառով է, որ այսօր Նախիջևանը մեր չէ, ապա դա անուղղակի կերպով նշանակում է, որ 1991-1994 թթ հաջողության դափնիները առաջին նախագահինն ու նրա թիմինն են:Նախիջևանը, սակայն, մեկ այլ ասպեկտ ունի: Հայկական այս երկրամասը մենք կորցրել ենք 1919-ի ամռանը: Բրիտանացիները օգնեցին, որ Նախիջևանը միացվի Հայաստանին: Այդպես էլ եղավ: Անգամ վարչապետ Խատիսյանն ու Դրոն ուղևորվեցին այնտեղ՝ իրենց հետ տանելով նորանշանակ նահանգապետ Վարշամյանին: Բայց Հայաստանի ուժերը բավարարեցին միայն երկու ամիս պահել Նախիջևանը: Թուրք-ադրբեջանական ուժերը հարձակվեցին, հայկական բանակի մի մասը կոտորվեց, մյուս մասը կարողացավ նահանջել Շարուր, որը մենք կորցրեցին 1920-ի աշնանը՝ Կարսի հետ միասին:Պատերազմի դաշտում մեր հաջողություններն ու անհաջողությունները միշտ դառնում են ներքաղաքական դիսկուրսի և շահարկման թեմա: Սարդարապատի ու Բաշ Ապարանի հաղթանկները ունեն հստակ տերեր, սակայն Կարսում, Սուրմալույում և մյուս շրջաններում Հայաստանի պարտության մեղավորները դրսում են:Թաթուլ Հակոբյան&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/138889/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/3595549.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երևանի «Արարարատի» հարձակվող Լևոն Իշտոյանը պատմել է կարիերայի, Ֆրունզիկի, խորհրդային և նոր դարաշրջանի ֆուտբոլային և ոչ մարզական կրքերի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/138847/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-huoandubhx.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Սիմոնի Զաղա» անվանմամբ քարանձավը քչերին է հայտնի․ ունի 200մ երկարություն, գտնվում է Վայոց Ձորի մարզի Գնիշիկ և Մոզրով բնակավայրերի մոտակայքում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/138667/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/165055749_165055749-fe079bcf2ac144e09049163a69c2e7be106410695_t1070_h3d6157304b6b2c53672b9e574ecb3ed05941cf1b.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Որոշել եք շո՞ւն պահել, նրան նույնիսկ անո՞ւն եք դրել: Այժմ անհրաժեշտ է դաստիարակել: Առաջարկում ենք ծանոթանալ այն վնասակար խորհուրդներին, որոնք երբեք չպետք է կիրառել ընտանիքի «նոր անդամի» հետ շփելիս:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/138501/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597839407_5872620.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեդիամաքսի տնօրեն Արա Թադեւոսյանը Հայ-Ռուսական համալսարանի ռեկտոր, ՀՀ նախկին վարչապետ Արմեն Դարբինյանի հետ զրուցել է նախատեսվող սահմանադրական փոփոխությունների, ներկա եւ նախկին իշխանությունների վարած քաղաքականության մասին:Մասնավորապես, Արմեն Դարբինյանը պատմել է, թե ինչպես եւ ում կողմից 1998 թվականին կայացվեց իր վարչապետ դառնալու մասին որոշումը, խոսել է ՌոբերտՔոչարյանի հետ իր համատեղ աշխատանքի եւ քաղաքական &#171;ապահարզանի&#187; մասին, Սերժ Սարգսյանի՝ հակասական կերպար լինելու մասն:Արմեն Դարբինյանն ասել է, որ չնայած 2018 թվականին ինքն է ուղղորդել իր ուսանողներին մասնակցել հեղափոխությանը, այսօր սկզբունքային անհամաձայնություններ ունի Նիկոլ Փաշինյանի հետ եւ գտնում է, որ վերջինս ազնիվ չէ Սահմանադրությունը փոխելու իր մղումներում: &#160;&#171;Կարմիր թել&#187; տեսազրույցների շարքը հասանելի է &#171;Կարմիր թել&#187; Youtube ալիքում եւ Մեդիամաքսի ֆեյսբուքյան էջում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/137416/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24090864.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սյունիքի մարզի Տոլորս գյուղում, բացի  հողագործությունից, անասնապահությունից ու պայմանագրային զինծառայությունից այլ զբաղմունք և եկամտի աղբյուր չկա։ Գյուղի դպրոցականներից մեկը չի նստել թախտին ու սպասում է բախտին, այլ գործն իր ձեռքն է վերցրել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/137405/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-xV6ZFVXXwi.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեկ «քլիքը» հենց այն կախարդական փայտիկն է, որի միջոցով վայրկյանների ընթացքում կարող եք ցանկացած անգլերեն հոդված փոխակերպել խոսքի: Ընդ որում՝ այն հնչում է ոչ թե ռոբոտի, այլ մարդու ձայնով՝ արտահայտելով հույզեր։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/137292/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/108273290_1121670338227031_4783336300040762131_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/116880517_1136430540084344_5332322306566290061_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/67713938_937842696386171_2092237951822987264_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/67380175_937785013058606_3241203447952834560_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/57674242_708669412901391_2121170548040925184_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/36483671_211739446148387_7421734690425405440_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/60223176_360462197942777_1908836186789511168_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/36430410_210965156225816_1235391211766808576_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/68314869_510341136439905_2823904026041516032_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/64957335_476571093150243_2702395548652011520_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/67086012_384199675535678_7452369266218631168_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/arpi8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1614361_511650462284664_514594083_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/118100749_3177932972283910_4184688521120485275_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/109665369_3495225620488181_4833413078868103711_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/116618654_1463386200511809_6251448620856023881_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/69375280_1179681668882265_2435421395144933376_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/106109731_141897964172574_8856734336149785455_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/100089159_581881805767463_7770472565843165184_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/117392665_124966765973649_5233717214722386973_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/117315704_120851929718466_4355063447328012245_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/117720046_124579372679055_4218231303703638928_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/61092043_2552136821463737_8172416161116323840_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում համավարակի պայմաններում մեծ նշանակություն է ստացել ներգնա զբոսաշրջությունը: Մեր ընթերցողին ներկայացնում ենք քիչ հայտնի 10 վայրեր՝ գաստրոբակեր, վրաններ, կոլորիտային միջավայր, քարանձավներ, առողջարար յոգա, դետոքս և այլն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/137113/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:32+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/136881/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%8d%d5%ab%d5%a5%d6%80%d5%a1-%d4%bc%d5%a5%d5%b8%d5%b6%d5%b8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սիերա Լեոնո]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597750938_8383670.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/136139/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1341514.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Շաթլը» Միկոյանն է հնարել։ Արտեմ Հովհաննեսի Միկոյանը` ԽՍՀՄ բարձրագույն ղեկավարության շերտերում չգերազանցված երկարակյաց Անաստաս Միկոյանի կրտսեր եղբայրը։ Արտեմ Միկոյանը հայտնի է նրանով, որ իրենից հետո լեգենդար ՄիԳ-երի մի ամբողջ շարք է թողել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/136131/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24119464.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Միսն առավել տարածված ու մարդու օրգանիզմի համար կենսական կարևորություն ունեցող մթերք է։ Սակայն կարևոր է դրանով օրգանիզմին չվնասել։ Կովկասում անհնար է ավանդական սեղանը պատկերացնել առանց խոզի, գառան կամ թռչնի խորովածի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/135920/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/12-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում Բելառուսն է, այնտեղ շարունակվող բազմամարդ ցույցերն ու այս երկրի ավելի քան քառորդդարյա առաջնորդ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն: Բելառուսի համար Հայաստանը կարևոր է, քանի որ մենք միասին մաս ենք կազմում տնտեսական ԵԱՏՄ-ին և ռազմաքաղաքական ՀԱՊԿ-ին: Հայաստանը այն երկրներից է, որը շնորհավորեց Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին (չ)ընտրության կապակցությամբ, երբ դեռ պաշտոնական արդունքները չէին հրապարակվել: Ի՞նչ հաշվարկ էր ընկած շնորհավորանքի հիմքում: Այս և բազմաթիվ այլ հարցերի շուրջ է զրույցը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/135922/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/screenshot_2020_08_17_19_09_42.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին շաբաթներին միջազգային լրատվամիջոցների և փորձագետների ուշադրությունը նորիս սևեռվել է Արևելյան Միջերկրածովի վրա, որտեղ աստիճանաբար մեծանում է լարվածությունը մի կողմից Թուրքիայի, իսկ մյուս կողմից՝ Հունաստանի և Կիպրոսի միջև, որոնց աջակցում են ինչպես Եվրամիությունը, այնպես էլ վերջինիս անդամ առանձին պետություններ, առաջին հերթին՝ Ֆրանսիան։ Հունաստան &#8211; Կիպրոս &#8211; Թուրքիա հակասությունները պարբերաբար սրվում են 1974-ից սկսած, և 2004-ից Կիպրոսի՝ Եվրամիությանն անդամակցությունից հետո Եվրամիությունը ևս հաճախակի ներգրավվում է այս հակամարտությունում։ Սակայն եթե մինչև 21-րդ դարի առաջին տասնամյակի ավարտը հակասությունների հիմնական պատճառը Կիպրոսի տարածքի շուրջ մեկ երրորդի փաստացի օկուպացիան էր Թուրքիայի կողմից, ապա վերջին տասնամյակում աստիճանաբար մեծանում է էներգետիկ աշխարհաքաղաքականության դերը։
Բանն այն է, որ սկսած 2000-ականների վերջից Արևելյան Միջերակրածովում հայտնաբերվել են բնական գազի խոշոր պաշարներ, այդ թվում՝ Թամար և Լևիաթան հանքավայրերը Իսրայելի, և Աֆրոդիտե հանքավայրը՝ Կիպրոսի ափամերձ հատվածներում։ Նշենք, որ ՄԱԿ-ի 1982 թ. ընդունած &#171;Ծովային իրավունքի մասին&#187; կոնվենցիայի համաձայն, յուրաքանչյուր պետություն ունի&#160; բացառիկ տնտեսական գոտի, որի լայնությունը կազմում է ափից մինչև 370 կմ, և որի տարածքում տվյալ պետությունը ունի տնտեսական գործունեության իրականացման, այդ թվում օգտակար հանածոների արդյունահանման առանձնահատուկ իրավունքներ։ &#171;Աֆրոդիտե&#187; գազի հանքավայրի հայտնաբերումից հետո Թուրքիայի իշխանությունները պնդում են, որ քանի դեռ Կիպրոսի խնդիրը վերջնական լուծում չի ստացել, այսպես կոչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը ևս ունի բացառիկ տնտեսական գոտի, որտեղ օգտակար հանածոների հետախուզման և արդյունահանման աշխատանքներ կարող են իրականացվել բացառապես վերջինիս իշխանությունների համաձայնության դեպքում։ Հասկանալի է, որ թե՛ Կիպրոսը, թե՛ Հունաստանը և թե՛ Եվրամիությունը չեն ընդունում Թուրքիայի այս տեսակետը՝ հայտարարելով, որ Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտին ամբողջությամբ պետք է գտնի Կիպրոսի միջազգայնորեն ճանաչված իշխանությունների վերահսկողության ներքո։
2019 թ. կեսերին Եվրամիության անդամ պետությունների արտգործնախարարները հավանության արժանացրին Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում հանածոների ապօրինի արդյունահանման գործողությունների նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման հատուկ մեխանիզմի գործարկումը, իսկ արդեն 2020 թ. փետրվարին Եվրամիությունը պատժամիջոցներ սահմանեց թուրքական TPAO ընկերության երկու բարձրաստիճան ներկայացուցիչների նկատմամբ՝ առանց Կիպրոսի իշխանությունների թույլտվության Արևելյան&#160; Միջերկրածովում հանածոների արդյունահանման գործողությունները ղեկավարելու համար։ ԱՄՆ-ը ևս ակտիվորեն ներգրավված է այս գործընթացում։ 2019 թ. օգոստոսին ԱՄՆ-ի նախաձեռությամբ տեղի ունեցավ 3+1 ձևաչափով (Իսրայել, Հունաստան, Կիպրոս, ԱՄՆ) էներգետիկայի նախարարների առաջին գագաթնաժողովը, որի ավարտին ստորագրված հռչակագրում կողմերն իրենց լիակատար աջակցությունն էին հայտնում&#160; Կիպրոսի Հանրապետությանը վերջինիս բացառիկ տնտեսական գոտու տարածքում գտնվող հանածոների արդյունահանման գործընթացում։
Միևնույն ժամանակ, իրավիճակն ավելի է բարդացնում այն հանգամանքը, որ բացառիկ տնտեսական գոտիների սահմանների հետ Թուրքիան անհամաձայնություններ ունի ոչ միայն Կիպրոսի, այլև Հունաստանի և Եգիպտոսի հետ։ Վերջին տարիներին այս գործընթացը միահյուսվել է Լիբիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի և դրան մասնակից կողմերին ցուցաբերվող օժանդակության հետ։ 2019 թ. վերջին Թուրքիան համաձայնագիր ստորագրեց Տրիպոլիում տեղակայված Լիբիայի Ազգային համաձայնության կառավարության հետ՝ վերջինիս ռազմական աջակցություն ցուցաբերելու վերաբերյալ։ Թուրքական ռազմական տեխնիկայի և Սիրիայից տեղափոխված զինյալների ակտիվ ներգրավվածությամբ Ազգային համաձայնության կառավարության ուժերը Տրիպոլիից մի քանի հարյուր կիլոմետր հետ մղեցին 2019 թ. ապրիլից Տրիպոլիի վրա հարձակում սկսած Ֆելդմարշալ Հաֆթարի հրամանատարության տակ գործող Լիբիայի ազգային բանակին։ Միևնույն ժամանակ, Թուրքիան Ազգային համաձայնության կառավարության հետ ստորագրեց երկու պետությունների միջև ծովային սահմանների դեմարկացիայի համաձայնագիր, որն էականորեն ընդլայնում է Թուրքիայի ծովային սահմանները։
Կիպրոսը, Հունաստանը, Ֆրանսիան և Եգիպտոսը հրաժարվեցին ճանաչել թուրք &#8211; լիբիական համաձայնագիրը, իսկ 2020 թ. հունվարի 2-ին Հունաստանը, Կիպրոսը և Իսրայելը համաձայնագիր ստորագրեցին 1900 կմ երկարությամբ և տարեկան 10 միլիարդ խորանարդ մետր թողունակություն ունեցող նոր գազամուղի կառուցման վերաբերյալ, որը Իսրայելից հասնելու է Կիպրոս, այնուհետև Կրետե ու մայրցամաքային Հունաստան, և իսրայելական և կիպրական գազը հասցնելու է եվրոպական շուկաներ։ Համաձայնագիրը նախատեսում է գազամուղի շինարարությունը սկսել 2022 թ. և ավարտին հասցնել 2025 թ.։ Թուրքիան իր հերթին արդեն հայտարարել է, որ գազամուղն անցնելու է իր բացառիկ տնտեսական գոտիով և հետևաբար առանց Անկարայի թույլտվության շինարարություն իրականացվել չի կարող։
Թուրքիայի աճող ազդեցությունը Լիբիայում զսպելու նպատակով Հունաստանը, Կիպրոսը, Ֆրանսիան, Արաբական Միացյալ Էմիրություններն ու Եգիպտոսը փաստացի հակաթուրքական միավորում են ստեղծել, որը նաև հանդես է գալիս Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում Թուրքիայի ապօրինի տնտեսական գործունեության քննադատությամբ։ Իր հերթին, 2020 թ. մայիսի 16-ին Եվրամիությունը ևս դատապարտել է ապրիլից Կիպրոսի բացառիկ տնտեսական գոտում թուրքական &#171;Յավուզ&#187; նավի կողմից հետախուզական և հորատման աշխատանքների իրականացումը։
Արևելյան միջերկրածովում թուրք &#8211; ֆրանսիական հարաբերությունները ավելի սրվեցին հունիսի 10-ին տեղի ունեցած միջադեպից հետո, երբ թուրքական ռազմածովային ուժերի երեք նավեր սպառնացին կրակ բացել ֆրանսիական ռազմանավի վրա, երբ վերջինս փորձում էր կանգնեցնել և ստուգել Տանզանիայի դրոշի ներքո դեպի Լիբիա ուղևորվող բեռնատար նավը։
Փորձելով հակակշիռ ստեղծել Թուրքիա &#8211; Լիբիա համաձայնագրին, օգոստոսի վեցին Հունաստանը և Եգիպտոսը պայմանագիր ստորագրեցին երկու պետությունների ծովային սահմանների դեմարկացիայի վերաբերյալ։ Իր հերթին Թուրքիան հայտարարեց, որ նշված համաձայնագիրն ապօրինի է, և ծովի ընդերքն հետախուզող նավ ուղարկեց Արևելյան Միջերկրածով։ 2020 թ. օգոսոստի 14-ին կայացած Եվրամիության անդամ պետությունների արտգործնախարարների տեսակոնֆերանսի ժամանակ վերջիններս ևս մեկ անգամ հաստատեցին Եվրամիության լիակատար աջակցությունը Հունաստանին և Կիպրոսին և կոչ արեցին Թուրքիային շտապ քայլեր ձեռնարկել իրավիճակի դեէսկալացիայի ուղղությամբ։ Իր հերթին Ֆրանսիան հայտարարել է Արևելյան միջերկրածովում սեփական ռազմական ներկայության ուժեղացման մասին՝ տարածաշրջան ուղարկելով &#171;Լաֆայետ&#187; ռազմանավը և մի քանի կործանիչներ։ Ի պատասխան օգոստոսի 14-ին ընդունված հայտարարության, Թուրքիայի արտգործնախարարությունը նշել է, որ Թուրքիան պատրաստ է վերսկսել երկխոսությունը, սակայն վճռական է տրամադրված սեփական օրինական շահերի պաշտպանության հարցում։
Հասկանալի է, որ Թուրքիա &#8211; Հունաստան կամ Թուրքիա &#8211; Ֆրանսիա ռազմական բախման հավանականությունը չափազանց փոքր է։&#160; Միևնույն ժամանակ, Արևելյան Միջերկրածովում բախվում են տարածաշրջանային և արտատարածաշրջանային բազմաթիվ պետությունների շահեր։ Ամենայն հավանականությամբ, անկայուն իրավիճակը կպահպանվի առնվազն մինչև ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններ։ Իրավիճակի վերջնական նորմալացում հնարավոր է միայն բազմակողմ համաձայնագրի ստորագրման դեպքում, որը այս կամ այն չափով պետք է հաշվի առնի տարածաշրջանում գործող բոլոր հիմնական խաղացողների շահերը։&#160;&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/135914/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15976759119161.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Ասֆալտապատ փողոցներն, անտարակույս, շատ ավելի հարմարավետ են, անհամեմատ անվտանգ ու հաճելի են քանդուքարափ ճամփեքից։
 Հատկապես եթե տեսնում ես, որ ասֆալտի &#171;գյուտարար&#187; Քոչարյան Ռոբերտի բարեկ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/135384/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/80-19.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[80]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134855/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/99-16.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[99]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597398069_7418048.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134836/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24109303.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բողկն արմատապտղավոր բանջարաբույս է, որն առանձնահատուկ համ ունի։ Sputnik Արմենիայի այս հոդվածում կպատմենք, թե ինչ օգուտ է տալիս բողկը օրգանիզմին, և ինչու այն չարժե չարաշահել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134773/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/96-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[96]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134705/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:36+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134724/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24116333.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[SARS-CoV-2 նոր տիպի կորոնավիրուսային համավարակն առաջին հերթին հարվածել է Հայաստանի զբոսաշրջությանը։ Որքա՞ն է տուժել ոլորտն ու ինչ քայլեր են արվելու այն վերականգնելու համար։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134326/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24122494.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում նորածիններ վաճառելու լուրերն ալեկոծեցին հայ հասարակությանը։ Եթե փոխնակ մայր դառնալը թույլատրվում է, ինչո՞ւ մարդիկ չեն օգտվում փոխնակ մոր ծառայությունից, ինչպե՞ս է Հայաստանում գործում օրենքը՝ պարզել է Sputnik Արմենիայի թղթակիցը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134360/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24031419.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գյումրիում գտնվող տներից մեկի մի հատվածը տանտիրոջ կինը ժամանակին վաճառել է 2 պարկ ցորենի դիմաց։Ավելի քան մեկ դար անց խարխուլ տունը գնած Դերենիկը գտել է առաջին տանտիրոջ պահած մետաղադրամը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134356/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24126316.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ալին Կամակյանը Բեյրութում երկու ռեստորան ու ֆինանսական քոնսալթինգի ընկերություն է կորցրել, բայց հեռանալ չի ուզում․ ռեստորաններից մեկում անվճար ճաշեր է տալիս, իսկ մյուսն ուզում է վերաբացել, որպեսզի իր 85 աշխատակիցներն ապրուստի միջոց ունենան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/134158/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%80%d5%b8%d5%b2%d5%ab-%d5%a5%d6%82-%d5%bb%d6%80%d5%ab-%d5%bf%d5%a1%d6%80%d5%a5%d6%80%d6%84%d5%b6%d5%a5%d6%80%d5%ab-%d5%a6%d5%b8%d6%82%d5%a3%d5%a1%d5%b0%d5%a5%d5%bc%d5%b8%d6%82%d5%b4.-%d6%84%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%a3%d5%b8%d6%80%d5%ae-%d6%86%d6%80%d5%ab%d5%a4%d5%a1%d5%b5%d5%be%d5%a5%d6%80-%d4%b4%d5%a1%d5%be%d5%ab%d5%a9%d5%a8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հողի եւ ջրի տարերքների զուգահեռում. քանդակագործ-ֆրիդայվեր Դավիթը]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597499094_6472935.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երիտասարդ քանդակագործ Դավիթ Թեւանյանը տարիներ առաջ սկսել է սեփական շնչառությամբ ջրում սուզվելու արվեստով՝ ֆրիդայվինգով զբաղվել: Առաջին հայացքից խիստ տարբեր երկու ուղղություններում՝ հողի ու ջրի տարերքների հետ խաղում նա կարողացել է գտնել հավասարակշռությունն ու նորովի բացահայտել փոխկապակցվածության գաղափարը:Պատկերային արվեստի ու ջրում անկշռելիության զգացողությունների մասին Դավիթ Թեւանյանը պատմել է Մեդիամաքսին:Տաղանդի բացահայտման ուղինԱրվեստի նկատմամբ հետաքրքրությունը մանկուց է ձեւավորվել: Թեեւ ընտանիքում արվեստագետներ չունեինք, ես 5 տարեկանից նկարում էի թղթերի, պատերի վրա: Առաջին դասարանում սկսեցի նկարչական դպրոց հաճախել, որից հետո Սիսիանում ընդունվեցի հումանիտար քոլեջ՝ քանդակագործության բաժին: Ստացած կրթությունն ինձ չէր բավարարում, սակայն այդ ժամանակ ավելի լավ տեղ սովորելու հնարավորություն չունեի: Դասախոսների հետ հաճախ էի վիճում մասնագիտական տարբեր հարցերի շուրջ, իրենք էլ ինձ ասում էին, որ եթե այդքան մասնագիտորեն եմ ցանկանում սովորել, այդ գիտելիքն այլ տեղում պետք է փնտրեմ: Քոլեջն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ Երեւանում էի աշխատում՝ քանդակի պատվերներ էին ընդունում: Հետագայում կոլեգաներիս խորհրդով դիմեցի քանդակագործներ Արտաշես Հովսեփյանին եւ Գետիկ Բաղդասարյանին, որպեսզի մասնագիտական խորհրդատվությամբ օգնեն: Գետիկ Բաղդասարյանն ինձ հորդորեց դիմել Երեւանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա, որից հետո մասնագիտական կրթությունը շարունակելուն սկսեցի ավելի լուրջ վերաբերվել ու նախապատրաստվել քննություններին: Շատ էի մտահոգվում՝ կընդունվեմ, թե՞ ոչ, մտածում էի՝ վարձն ինչպես եմ վճարելու: Արդյունքների ամփոփման օրը տեսա, որ ամենաբարձր միավորներն եմ ստացել: Այդ օրը ուրախությունից անգամ անձնագիրս էի կորցրել:Սովորելու տարիներին հասկացա, որ տաղանդն ի սկզբանե կար ինձնում, սակայն կրթությունն անհրաժեշտ էր դա բացահայտելու համար: Գուցե մեծամիտ է հնչում, բայց ես շատ համեստ եմ (ծիծաղում է-խմբ):&#171;Արվեստին մոտեցումս փոխվեց&#187;Սովորելու 6 տարիների ընթացքում նաեւ աշխատում էի: Ավարտելուց հետո աշխատանքումս մի փոփոխություն նկատեցի. մինչեւ կրթություն ստանալն ավելի շատ պատվերներ ունեի, քան դրանից հետո, քանի որ բնավորությունս էր փոխվել, բարդացել էր պատվիրատուների լեզվով խոսելը:&#160; Երբ համապատասխան մասնագիտական կրթություն չունեի, պատվիրատուի ու իմ պատկերացրածը նույնական էին, մինչդեռ սովորելուց հետո փոխըմբռնումը դժվարացավ: Երբ ինձնից որեւէ բան են ուզում, ես հաճախ մասնագիտորեն մոտենալով մեկ այլ բան եմ առաջարկում, որովհետեւ մարդկանց արվեստի ճաշակը միշտ չէ, որ բարձր է: Արվեստը բիզնես շահից վեր է ու իրավունք չունենք ոլորտը փչացնել հանուն գումարի:Նոր մասնագիտացումը՝ ֆրիդայվինգի հրահանգիչՄի օր հայտարարություն տեսա, որ Ռուսաստանի Մոլչանովս ֆրիդայվինգի դպրոցի հրահանգիչ Օլգա Դավիդովան &#171;Արմդայվինգ&#187; կազմակերպության հրավերով Երեւան էր ժամանել ու հրահանգիչների նախապատրաստական դասընթացներ են մեկնարկելու: Ֆրիդայվինգը սեփական շնչառությամբ սուզվելն է՝ առանց թթվածնի բալոնների եւ հատուկ սարքավորումների:Որոշեցի դիմել ծրագրին, քանի որ սպորտաձեւերից հատկապես լողը շատ էի սիրում: Իհարկե, ֆրիդայվինգն ու լողալը բավականին տարբեր են: Եթե լողն արագ ռիթմ է պահանջում, ապա ֆրիդայվինգում հանգստություն է պետք. պիտի կարողանաս այնպես տրամադրվել, որ ցանկացած իրավիճակում սրտիդ աշխատանքը չարագանա: Քննությունները հաջող հանձնեցի ու արդեն ավելի քան 2 տարի է ֆրիդայվինգով եմ զբաղվում: Այս սպորտաձեւում կա 4 մակարդակ: Չորրորդ մակարդակում լինելու համար լուրջ սպորտային տվյալներ են անհրաժեշտ՝ դիմացկունություն, թոքերի ծավալ: Այժմ կարող եմ սովորեցնել մինչեւ 3-րդ մակարդակի համար: Հետաքրքրվողներ կան, այս 7-8 ամսվա ընթացքում արդեն 5 աշակերտ եմ ունեցել, որոնցից մի քանիսը հաղթահարել են նաեւ 2-րդ մակարդակը: Խորությունն ու կարմիր քարտըԵգիպտոսում մարզումների ժամանակ, երբ 46 մ խորությունից դուրս եկա, մոտս այնպիսի տպավորություն էր, թե սուզվել եմ Եգիպտոսում, բայց դուրս եկել Հայաստանում, քանի որ մարզիչ Օլգա Դավիդովնան հայերեն գոռում էր՝ &#171;Давид, шенчи, шенчи&#187;:46 մետրը թեեւ մեծ արդյունք չէ, բայց Հայաստանի չեմպիոնի ցուցանիշ է: Այս առիթով ընկերներս հաճախ կատակում են, որ միայն ես եմ զբաղվում, դրա համար եմ չեմպիոն (ծիծաղում է-խմբ):Շատ հիշարժան էր նաեւ 2019 թվականի ֆրիդայվինգի Ռուսաստանի բաց առաջնությունում &#171;երկարություն լաստերով&#187; ձեւում ինձ հետ տեղի ունեցած միջադեպը, երբ մրցավարը կարմիր քարտ ցույց տվեց: Նրան թվացել էր, որ արգելված շարժում եմ արել՝ դելֆինաձեւ թիավարում, ինչը ես չէի ընդունում: Մրցավարական փակ քննարկումից հետո մեզ հրավիրեցին համատեղ վիդեոդիտման, որտեղ երեւում էր վիճահարույց պահը։ Լսեցին նաեւ իմ եւ մարզիչ Օլգա Դավիդովայի տեսակետներն ու կարմիր քարտս սպիտակեց: Ազատ ճախրանք ջրումՍուզվելու ժամանակ հարկավոր է շարժումներն ընդմիջումով կատարել եւ օգտագործելով իներցիայի ուժը՝ հանգստացնել լարված մկանները: Դրա շնորհիվ թթվածնի սահմանափակ պաշարը խնայվում է, կրկնապատկվում է սուզման տեւողությունը եւ տարածությունը։Ֆրիդայվինգի հաճույքը անկշռելիության զգացողությունն է: Դու սուզվում ես, ու չկա ո&#180;չ վերեւ, ո&#180;չ ներքեւ, ինչպես տիեզերքում է: Դա նման է նաեւ թռչնի ազատ ճախրանքին:&#160; Այս սպորտաձեւը դիմացկունություն է զարգացնում: Սուզվելուց առաջ ճիշտ շնչելու ունակությունը եւ ապնոէի ընթացքում լիարժեք թուլացումը առօրյա կյանքում օգտակար հմտություն են դառնում: Կարողանում ես ավելի հեշտությամբ կառավարել հուզական վիճակդ, նաեւ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանն առավել պատրաստ լինել: Ցավոք, միշտ չէ, որ կարողանում եմ ժամանակ գտնել ֆրիդայվինգի համար: Հաճախ ճանապարհ գնալիս շունչս պահած եմ քայլում, որպեսզի պահեմ մարզավիճակս:Քանդակելու ու սուզվելու փոխկապակցվածությունըԹեեւ մեզ համար տարբեր երեւույթներ կարող են առանձին թվալ, իրականում դրանք առանձնացնել չենք կարող: Այդպես էլ քանդակագործությունն ու ֆրիդայվինգն ինձ համար խիստ փոխկապակցված են: Դրա ամենացայտուն ցուցիչն այն է, որ ստիպված ես մի կողմ թողնել առօրյա խնդիրներն ու կենտրոնանալ անելիքիդ վրա: Շատ կարեւոր է նախքան աշխատանքը սկսելն ամբողջապես պատկերացնել՝ ինչ ես քանդակելու, մտքում ունենալ ամբողջական պատկերը: Ֆրիդայվինգում եւս վիզուալիզացիան շատ կարեւոր է, քանի որ եթե ամբողջ գործընթացն ու անելիքդ նախապես չպատկերացնես, լավ արդյունքի չես հասնի:Որպեսզի կերպարային արվեստում գլուխգործոց ստեղծես, հարկավոր է մաքուր հոգով ու դրական տրամադրությամբ սկսել աշխատանքը: Այլ պարագայում չես կարողանա դիտողին գրավել, քանի որ քանդակում արտահայտվում է հենց այն, ինչ ներսումդ է: Նույնն էլ ֆրիդայվինգում է: Եթե մտահոգ ես, ապա չես կարողանա հանգիստ շնչառություն ունենալ, ինչը խիստ անհրաժեշտ է սուզումից առաջ: Սրտի ռիթմը ակամայից կարող է արագանալ, ինչի արդյունքում թթվածնային քաղցը շուտ կսկսվի: Գայանե Ենոքյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/133966/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%bb%d5%b7%d5%ab%d5%a3%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%b8%d5%b5%d5%ab-%c2%ab%d5%95%d6%80%d5%be%d5%a1-%d5%b4%d5%b6%d5%a1%d6%81%d5%b8%d6%80%d5%a4%d5%a8%c2%bb.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Print]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597323736_9161423.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ճապոնական ծագմամբ բրիտանացի գրող Կազուո Իշիգուրոն գրական համբավ է ձեռք բերել &#171;Օրվա մնացորդը&#187; վեպով (The Remains of the Day, 1989), որն արժանացել է &#171;Մեն Բուքեր&#187; գրական մրցանակի։ 2017-ին Իսիգուրոյին շնորհվել է Նոբելյան մրցանակ։ Գրողն արժանացել է նաեւ Բրիտանիայի թագավորական եւ Ճապոնիայի պետական շքանշանների։ Հայ ընթերցողին &#171;Օրվա մնացորդը&#187; ներկայացնում է &#171;Զանգակ&#187; հրատարակչությունը։ Մեդիամաքսի հարցերին պատասխանում է գրքի թարգմանիչ Ռուզաննա Սուքիասյանը։ &#160; - &#171;Օրվա մնացորդը&#187; ներառվել է &#171;Գրքեր, առանց որոնց դու չես կարող ապրել&#187;, &#171;1000 գիրք, որոնք պետք է կարդալ&#187;, &#171;20-րդ դարի անգլիալեզու լավագույն վեպերից մեկը&#187; եւ այլ&#160; գրացանկերում։ Այս վեպի հաջողությունը պայմանավորված է նրա գեղարվեստակա՞ն արժանիքով, թե՞ ասելիքի կարեւորությամբ։ Անհնար է փակել գիրքը՝ չմտածելով օրվա մնացորդի մասին։ - Իրավամբ, &#171;Օրվա մնացորդը&#187; Իշիգուրոյին ամենահայտնի եվրոպացի գրողներից մեկը դարձրեց։ Թերեւս հենց այս վեպից հետո նրան սկսեցին ընկալել որպես բրիտանացի գրողի, որովհետեւ այստեղ, ի տարբերություն նախորդ երկու վեպերի, Իշիգուրոն անցում է կատարում ճապոնական իրականությունից դեպի անգլիականը՝ պատկերելով տիպիկ անգլիական ծառայապետական մշակույթը։ &#171;Փերիզ ռիվյու&#187;-ին տված հարցազրույցում հեղինակը ասում է, որ վեպը &#171;գիտակցաբար գրել է միջազգային հանրության համար&#187;։ Ծառայապետի կենցաղի ու կենսակերպի պատկերումը այնքան իրատեսական ու ճշգրիտ է, որ թվում է՝ Ստիվընսին անձամբ ճանաչում ես իրական կյանքում, սակայն հեղինակը ինքը նշում է, որ այդ տեսանկյունից վեպը մեծ մասամբ հորինվածք է՝ հաշվի առնելով այն, թե որքան քիչ բան կա իրականում փաստագրված &#171;սպասավորների կողմից սպասավորների մասին&#187;։ Թերեւս հենց այստեղ է հեղինակի վարպետությունը, որի ճապոնական արմատների համար ոչ խորթ զսպվածությունն ու զգացմունքների նրբանկատ քողարկումը այդքան բնական կերպով ձուլվել են անգլիացի ծառայապետի կերպարին։ Այս ամենից զատ՝ &#171;Օրվա մնացորդը&#187; ընթերցողին տալիս է լավագույն զգացողությունը, որ գրական գործը կարող է տալ. դու մարդկային կյանքն ես պահում ձեռքերիդ մեջ։ Վեպում բարձրացվող թեմաները բազմաշերտ են ու բազմազան, վեպը գրված է վարպետորեն ու ապշեցուցիչ գեղեցկությամբ՝ թե՛ լեզվի, թե՛ գեղարվեստականության, թե՛ զգայականության առումով։ Սակայն էականը ինձ համար մնում է մարդկային կյանքը ձեռքերիդ մեջ ունենալու զգացողությունը եւ դրա անդառնալիության սթափեցնող գիտակցումը, մարդկային կյանքի գեղեցկությունն ու տխրությունը, որը նույնն է ինձ համար, Ձեզ համար, ծառայապետ Ստիվընսի համար, որը նույնն էր Առաջին համաշխարհայինի տարիներին, հիմա, հազարամյակներ առաջ ու որը հազարամյակներ հետո էլ նույնն է լինելու։ Որպես ընթերցող՝ դու անձնապես ապրում ես վեպը, ու դա ցանկացած գրքի լավագույն գնահատականն է։ - Կարելի՞ է ասել, որ սոցիալական խնդիր է բարձրացվում գրքում. պետք է ընտրես աշխատանքդ կամ անձնական երջանկությունդ։ Բայց մյուս կողմից՝ կարո՞ղ ենք միանշանակ ասել, որ դեպքում ծառայապետը ավելի երջանիկ կլիներ։- Վեպում պարբերաբար հանդիպում ենք &#171;ինձ նմանների համար&#187; արտահայտությանը։ Դա խոսում է այն մասին, որ Ստիվընսի աշխարհայացքը, մոտեցումները, կայացրած որոշումները որոշակի առումով նախասահմանված են նրա սոցիալական դիրքով։ Ծառայապետի որդի լինելով՝ Ստիվընսը այն համոզմունքին էր, որ միայն կատարյալ ծառայապետ դառնալով կարող է հնարավորինս մոտենալ աշխարհի առանցքին։ Գուցե դա ինքնախաբեություն էր, գուցե նա փորձում էր ինքն իրեն համոզել, որ ավելի մեծ ներդրում է ունեցել դարակազմիկ իրադարձությունների մեջ, քան իրականում կա, գուցե այդպես նա փորձում էր տուրք տալ սեփական սնափառությանը՝ &#171;ծառայապետին բնորոշ արժանապատվությանը&#187; հաղորդելով ավելի մեծ իմաստ, քան այն իրականում կրում է, սակայն այլ կերպ այդ մարդը պարզապես չէր կարող։ Ստիվընսը համոզել էր ինքն իրեն, որ &#171;իր նմանների համար&#187; անձնական երջանկությունը գոյություն չունեցող կամ արգելված կատեգորիա է։ Նրա՝ մասնագիտական առաքելությամբ սահմանափակված աշխարհում անձնական զգացմունքներն ու ապրումները տեղ չունեն։ Օրիորդ Քենթընի հայտնվելով՝ Ստիվընսի համոզմունքը փոքր-ինչ սասանվեց, ցնցվեց, բայց նախապաշարմունքները սիրուց ուժեղ գտնվեցին։ Անկեղծ ասած՝ չնայած ամբողջ ցավին, որ Ստիվընսը ապրում էր, չնայած նրա քողարկված զղջմանը ու կորստի զգացողությանը, դժվարանում եմ պատկերացնել նրան այլ իրականության մեջ։ Աշխատա՞նք, թե՞ անձնական երջանկություն. Ստիվընսը ի վերջո ընտրեց այն, առանց որի ապրել չէր կարող։- Ստիվընսը կարծես համակրելի կերպար է, թեեւ նրա սառնությունն ու անասելի զսպվածությունը կարող էին նաեւ վանել։ Ի՞նչն է որ դրական լույսի ներքո է պահում հերոսին։- Ճիշտ է, մի կողմից տեսնում ենք դաժանության հասնող զսպվածությամբ մարդու, որը ընդունակ է սառնասրտորեն վանելու սիրած կնոջը, ընդունակ է շարունակելու մասնագիտական պարտականությունները կատարել՝ անտեսելով հարազատ հոր մահը, ընդունակ է նույնիսկ հրապարակավ ուրանալու տիրոջը՝ լորդ Դարլինգթընին, որին նվիրել էր ողջ կյանքը եւ որին ծառայելը բարձրագույն արժեք էր դարձրել իր համար։ Եթե մակերեսորեն նայենք Ստիվընսի պատումին, հենց այդպիսին նա կպատկերվի մեզ՝ սառը ու դաժան։ Բայց առանցքայինը այն չէ, ինչ Ստիվընսը ասում է, այլ այն, ինչի մասին լռում է։ Ստիվընսի պատումը վստահելի չէ, այն լի է հակասություններով ու քողարկումներով։ Սառնության շղարշի տակ նա փորձում է թաքցնել սխալական, զղջացող, փխրուն մարդուն, ինչպիսին մեզնից յուրաքանչյուրն է։ Ինքն իրեն արդարացնելու, իրադարձությունները հօգուտ իրեն մեկնաբանելու, անցյալը խեղելու նրա փոքրիկ հնարքները այնքան մարդկային են, այնքան հարազատ ու այնքան ծանոթ, որ ասես մեր սեփականը լինեն։ Ստիվընսը հնաոճ է,&#160; երբեմն անհեթեթ, հումորի զգացումից զուրկ, ի վերջո նրա մասնագիտությունը արդեն այնքան էլ պահանջված չէ, ինչը նրան ավելի անհեթեթ է դարձնում, սակայն նա չափազանց իրական է, չափազանց մարդկային։ Հենց այդ պատճառով ինչ-որ պահի ընթերցողը անխուսափելիորեն ընկերանում է Ստիվընսի հետ ու այդ զգացողությամբ էլ փակում է գիրքը։ - Գրքում ներկայացված&#160; սիրային պատմությունը շատ անսովոր է ու գեղեցիկ։ Այդպես էլ բնորոշել են վեպը՝ գեղեցիկ ու դաժան։ Բայց կարծես ցանկացած պարագայում մարդիկ սպառում են օրը (կյանքը), եւ ապրելու համար մնում է երեկոն (օրվա մնացորդը)։ Նկատի ունեմ, որ ծառայապետի կյանքը ընդամենը մի օրինակ է։ - Իհարկե, ինչպես արդեն նշեցի, վեպը այն զգացողությունն է առաջացնում, որ ձեռքիդ մեջ մարդկային կյանքն է։ Եվ մի՞թե Ձեր ասած բնորոշումը՝ գեղեցիկ ու դաժան, հենց կյանքի բնորոշումը չէ։ Որքա՜ն հաճախ են չդադարող մրցավազքի մեջ հայտնված մարդիկ սնում իրենց ոչ իրական, կեղծ արժեքներով ու նպատակներով՝ մոռանալով նրա մասին, ինչն իրապես նշանակություն ունի։ Ինչպես ուզում ես ապրիր կյանքդ, միեւնույնն է, միշտ լինելու են կորցրած հնարավորություններ, իրականություններ, որ կարող էին լինել, բայց չեղան, որովհետեւ բավականաչափ համարձակ չէիր կամ պարզապես չստացվեց, միշտ լինելու են հուսահատություններ, կորուստներ ու ափսոսանքներ, միշտ լինելու է կյանքը այս կամ այն չափով վատնած լինելու զգացողությունը։ - Եվ այնուամենայնիվ, նա գիտակցելով, որ&#160; սպառել է իրեն, փորձում է օրվա մնացորդը ոչ թե ապրել, այլ ծառայեցնել նոր տիրոջը։ - Այո՛, Ստիվընսը հիվանդագին կերպով կառչում է իր մասնագիտական պարտքին, հին տիրոջը ծառայելու մոլուցքը փոխարինում է նոր տիրոջը ծառայելու մոլուցքով, որպեսզի ստիպված չլինի առերեսվել այն փաստին, որ ինքը ձեռնունայն է, որ ոչինչ չունի։ Ոչինչ ասելով՝ նկատի ունեմ ոչ միայն սերը, ընտանիքը, ընկերներին, որոնց նա այդպես էլ չունեցավ, խոսքը նաեւ անհատականության, սեփական &#171;ես&#187;-ի մասին է։ Ստիվընսը տարիներ ի վեր իր մեջ ճնշել է սեփական &#171;ես&#187;-ը՝ ընկալելով իրեն որպես իր տիրոջ՝ լորդ Դարլինգթընի մի մասը։ Ուստի, կարելի է ասել, որ Դարլինգթընի մահով Ստիվընսը եւս ինչ-որ առումով մահացել է։ Եվ այժմ նոր տիրոջը նվիրվելու միջոցով նա փորձում է գտնել մեկին, որի անձի շուրջը կկարողանա կառուցել իր անձը, որի համար կկարողանա ապրել, քանի որ ինքն իր համար, սեփական հաճույքի համար ապրել Ստիվընսը չգիտի։ Գրքի վերջին տեսարանում նավամատույցին Ստիվընսի հետ զրուցող անծանոթը նշում է, որ նոր տերը՝ պարոն Ֆարադեյը, ըստ էության, Ստիվընսին &#171;գնել&#187; է՝ որպես առանձնատան մի մաս։ Ինքը՝ Ստիվընսը, հենց այդպես էլ ընկալում է իրեն. որպես առանձնատան մի մաս։ Նա այլ կյանք չունի, եւ, ըստ էության, չի կարող ունենալ, որովհետեւ իր կատարած ընտրություններով ու կայացրած որոշումներով սպառել է այլ կյանքով ապրելու իր հնարավորությունները։ Նրա համար գոյություն ունի միայն մասնագիտական պարտքի պատրանքը։- Ի՞նչ կասեք թարգմանության ընթացքի մասին։ - &#171;Օրվա մնացորդ&#187;-ի թարգմանությունը հաճելի փորձառություն էր ինձ համար։ Թարգմանական տեսանկյունից պարզապես հիասքանչ գիրք է։ Վեպի լեզուն հարուստ է, բազմաշերտ, լեզվական փնտրտուքների ու մտորումների հնարավորություն է տալիս, միեւնույն ժամանակ դասական է եւ զուսպ։ Առանց մասնագիտական մանրամասնությունների մեջ խորանալու՝ կարող եմ ասել միայն, որ Իշիգուրոյի պատումը արդարացրեց որպես թարգմանիչ իմ սպասելիքները։Արմինե Սարգսյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/133192/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24116001-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սյունիքի մարզի Տոլորս գյուղում բացառիկ հուշարձան կա՝ 19-րդ դարի եկեղեցի, որը բառի բուն իմաստով ջրի տակ է «ապրում»։ Տարվա տարբեր ամիսներին, երբ ջրամբարի ջրի մակարդակն իջնում է, եկեղեցին երևում է։ Sputnik Արմենիան պատմում է խորտակված եկեղեցու առեղծվածը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/133161/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23623842-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաշի կորստի ունենալու համար մարդկանց թվում է, որ պետք է իսպառ հրաժարվեն քաղցրեղենից, սակայն միշտ չէ, որ այդպես է։ Առաջարկում ենք խնդրի լուծման երեք տարբերակ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/132515/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24114853.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք: Լինում են պահեր, երբ ստիպված ես հրատապ որոշում կայացնել` ամենևին վստահ չլինելով, որ արդյունքը դրական կլինի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/132367/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/nikol_pashinyan_bbc_hard_talk.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Օգոստոսի 14-ին BBC-ի եթերով հեռարձակվեց&#160; հայտնի հեռուստալրագրող Սթիվեն Սաքուրի հարցազրույցը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ &#039;Hardtalk&#039; հաղորդման շրջանակում: Փաշինյանը հայաստանյան բարձրաստիճան երկրորդ պաշտոնյան է, որը վերջին շրջանում մասնակցում է այդ հաղորդմանը: Մինչ այդ` 2019-ի հոկտեմբերին, Սթիվեն Սաքուրը հարցազրույց էր վերցրել&#160; արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանից: Մնացականյանի հարցազրույցը արժանացել էր քննադատության Հայաստանում, քանի որ նախարարի պատասխանները Սաքուրի մի շարք սադրիչ հարցերի այդքան էլ համոզիչ չէին:Հյուրերի համար այս հաղորդման գլխավոր խնդիրը ձևաչափն է, որը հարցազրույցը վերածում է դե ֆակտո հարցաքննության: Սա Մեծ Բրիտանիայում բավական տարածված հարցազրույցի ոճ է, որն օգտագործվում է բրիտանական լրագրության այնպիսի աստղերի կողմից, ինչպիսիքն են Ջերեմի Փաքսմանը, Էնդրյու Նիլը և այլք:Hardtalk&#039;-ին մասնակցած բազմաթիվ&#160; գործիչներից քչերն են կարողացել շահեկան լույսի տակ ներկայանալ հաղորդման ընթացքում: Այդ է պատճառը, որ BBC-ի եթերում Փաշինյանի այս հարցազրույցին շատերը մտահոգությամբ էին սպասում: Մանավանդ, որ ՀՀ վարչապետի անգլերենը&#160; բարելավման կարիք ունի:Այն հանգամանքը, որ Նիկոլ Փաշինյանը Սաքուրի հարցերին պատասխանում էր անգլերեն, իրոք բավականին լուրջ խոչընդոտ դարձավ նրա համար: Այս տիպի հաղորդումներում մտքերը արագ ու ճիշտ արտահայտելու ունակությունը որոշիչ նշանակություն ունի: Սակայն նույնիսկ այդ խոչընդոտներով հանդերձ՝ Հայաստանի վարչապետը կարողացավ պատշաճ մակարդակով ներկայացնել Հայաստանի դիրքորոշումները և պատասխանել բրիտանացի լրագրողի սադրիչ հարցերին: Սա հատկապես վերաբերում է հաղորդման այն հատվածին, որտեղ խոսքը Ղարաբաղյան հակամարտության մասին էր: Հաղորդավարը Փաշինյանին բարդ իրավիճակի մեջ դնելու համար հիմնականում դիմում էր այն փաստարկներին, որոնք օգտագործվում են պաշտոնական Բաքվի կողմից։ (Սա ամենևին չի նշանակում, որ լրագրողը կողմնակալ է: Եթե հյուրը Ադրբեջանի նախագահը լիներ, նա կօգտագործեր հայկական կողմի փաստարկները):Այսպես, հաղորդման սկզբում Սթիվեն Սաքուրը փորձեց հայ-ադրբեջանական սահմանին վերջին լարվածության պատասխանատվությունը դնել հայկական կողմի վրա: Նա նշեց, որ Փաշինյանը եկել է իշխանության, խոսելով Ադրբեջանի հետ խաղաղություն գտնելու անհրաժեշտության մասին, սակայն անցած ամիս Լեռնային Ղարաբաղում&#160; նոր մարտեր են սկսվել, որոնց արդյունքում 17 զինվորական է սպանվել երկու կողմից: Ինչպես տեսնում ենք, Սաքուրի թիմը այդքան էլ լավ չէր պատրաստվել հարցազրույցին, քանի որ նույնիսկ չէր տեղեկացրել նրան, որ էսկալացիան տեղի է ունեցել հայ-ադրբեջանական սահմանին, այլ ոչ Լեռնային Ղարաբաղում:Փաշինյանը, պատասխանելով այս մեղադրանքին, նշում է, որ միակողմանի ջանքերը չեն կարող խաղաղություն բերել; այն դեպքում, երբ ՀՀ իշխանությունները խոսում են Ղարաբաղյան հակամարտության այնպիսի լուծման անհրաժեշտության մասին, որը հաշվի կառնի բոլոր կողմերի շահերը, Ադրբեջանի իշխանությունները տարիներ շարունակ օգտագործում են ռազմատենչ հռետորաբանություն և դարձել են դրա զոհը; ավելին, Հայաստանը կողմ է սահմանային միջադեպերի հետաքննության միջազգային մեխանիզմի ստեղծմանը, իսկ Ադրբեջանը` ոչ: &#160;Վարչապետի պատասխանը հաղորդավարի հարցի այս հատվածին կարելի է հաջողված համարել:Սակայն Սաքուրը, չբավարարվելով այդպիսի պատասխաններով,&#160; շարունակեց Հայաստանին մեղադրել ոչ կառուցողական քայլերի մեջ: Նա, մասնավորապես սադրիչ անվանեց Փաշինյանի &#171;Արցախը Հայաստան է և վերջ&#187; հայտարարությունը, ինչպես նաև նրա կառավարության մտադրությունը կառուցել Արցախը Հայաստանին կապող երրորդ ճանապարհը, որն անցնելու է Ադրբեջանի &#171;օկուպացված տարածքներով&#187;: Հաղորդավարը հիշեցրեց նաև Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ընդունած հայտնի բանաձևերի մասին: Հարցերի այս խմբին Փաշինյանի պատասխանների մի մասը տեղին էին ու համոզիչ, մյուս մասը` ոչ այդքան ընկալելի արևմտյան լսարանի համար:Այսպես, վարչապետը հերքեց Սաքուրի այն պնդումը, որ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերում խոսքը Հայաստանի կամ ՀՀ զինված ուժերի մասին է` նշելով, որ այդ&#160; տեքստերում խոսվում&#160; է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնապաշտպանական ուժերի մասին: ՀՀ-ն Արցախի հետ կապող Երրորդ ճանապարհի մասին &#160;հարցին պատասխանելիս` Փաշինյանը խոսեց Արցախում ապրող մարդկանց կարիքների ու իրավունքների մասին և հիշեցրեց, որ Ադրբեջանը շարունակում է վարել&#160; Լեռնային Ղարաբաղն ու Հայաստանը մեկուսացնելու քաղաքականություն: Սա հենց այն լեզուն է, որով պետք է բացատրել&#160; յուրաքանչյուր նոր ենթակառուցվածքային ծրագրի իրագործումը նախկին ԼՂԻՄ-ից դուրս գտնվող տարածքներում: Այս լեզուն է ընկալելի&#160; միջազգային լսարանի համար:Արտաքին լսարանի համար ավելի քիչ ընկալելի է Փաշինյանի կողմից հաղորդման ընթացքում &#171;Արցախը Հայաստան է և վերջ&#187; հայտարարությանը տված հիմնավորումը: Նա նշեց, որ Արցախում հայերը ապրել են մի քանի հազարամյակ շարունակ, &#171;Արցախ&#187; անվանումը ևս գոյություն ունի մի քանի հազարամյակ: Սա թերևս ողջ հարցազրույցի ընթացքում Փաշինյանի օգտագործած ամենաթույլ փաստարկն էր, որը չի կարող լուրջ ընկալվել միջազգային հանրության կողմից:&#160; Ժամանակակից աշխարհում էթնոքաղաքական հակամարտությունների կարգավորման հարցում պատմությունը վաղուց երկրորդ պլան է մղվել: Առաջնային դեր են խաղում ավելի ռացիոնալ փաստարկները: Կոսովոյի ճակատագիրը դրա ամենավառ ապացույցն է: Այդ առումով Փաշինյանի և Մնացականյանի կողմից նախկինում օգտագործված այն փաստարկը, որ Արցախը Հայաստան է, քանի որ գտնվում է վերջինիս հետ նույն անվտանգության համակարգում, ավելի ընկալելի է արտաքին լսարանի համար:Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ հարցերի վերջին հատվածում Սթիվեն Սաքուրը նշեց, որ ըստ տարբեր միջազգային կազմակերպությունների զեկույցների՝ 1980-ականների վերջին ու 1990-ականների սկզբին հայկական կողմը Լեռնային Ղարաբաղում իրականացրել է մարդու իրավունքների խախտումներ և պատերազմական հանցագործություններ: Հաղորդավարը Փաշինյանին հարցրեց, թե արդյոք նա պատրաստ է ընդունել այդ հանցագործությունները և ներողություն խնդրել: Վարչապետի պատասխանը այս հարցին ևս կարելի է բաժանել հաջողված և անհաջող մասերի: Պատասխանի առաջին մասում&#160; նա, մասնավորապես, նշեց, որ բոլոր պատերազմները բաղկացած են ողբերգությունների շղթաներից, և Հայաստանը առաջարկում է հրաժարվել հակամարտությունը ուժի միջոցով լուծելու ծրագրերից: Սակայն, երբ Սաքուրը ընդհատեց նրան և կրկնեց հարցը, Փաշինյանը սկսեց խոսել Ադրբեջանի կողմից իրականացված հանցագործությունների մասին: Այս հնարքը կոչվում է whataboutism, և տվյալ դեպքում այդքան էլ համոզիչ չէր: Հետագայում պետք է աշխատել այս պատասխանի առաջին մասը զարգացնելու ու ավելի համապարփակ դարձնելու ուղղությամբ:Ինչպես նշվեց, այս ձևաչափի հաղորդումներից բավական դժվար է հաղթած դուրս գալ: Հնարավոր է միայն &#171;նվազեցնել կորուստները&#187;: Նիկոլ Փաշինյանը հաղորդման ընթացքում իրեն դրսևորեց շատ ավելի լավ, քան կարելի էր պատկերացնել: Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ հարցերին նրա պատասխանները ավելի համոզիչ էին, քան ամիսներ առաջ նույն հաղորդման շրջանակում Զոհրաբ Մնացականյանի պատասխանները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/132274/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%8d%d5%b8%d6%80%d5%b8%d5%bd.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սորոս]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597410099_1457510.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Die Welt-ի հետ զրույցից առաջ Ջորջ Սորոսը թենիսի կորտում էր: Նա խաղում է շաբաթը երեք անգամ, չնայած արդեն այդքան էլ հեշտությամբ չի տեղաշարժվում. օգոստոսի 12-ին Սորոսը նշեց իր 90-ամյակը: Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում երեք հատված գերմանական թերթի հետ Սորոսի հարցազրույցից։ Կորոնավիրուսային ճգնաժամը&#171;Մենք անցնում ենք ճգնաժամի միջով, որը ամենաբարդն է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից ի վեր։ Ես այն կկոչեի դարաշրջանի շրջադարձային կետ, որտեղ գործողությունների հնարավոր տարբերակները շատ ավելի բազմազան են, քան սովորական ժամանակ: Այն, ինչը նորմալ իրավիճակում անհնար էր պատկերացնել, դարձել է ոչ միայն հնարավոր, այլեւ իրական: Շատերն ապակողմնորոշված են եւ վախի զգացողություն ունեն: Նրանք գործում են՝ վնասելով իրենց եւ մնացած աշխարհին&#187;:Եվրոպան շատ խոցելի է&#171;Եվրոպան շատ ավելի խոցելի է, քան Միացյալ Նահանգները՝ պատմության հնագույն ժողովրդավարություններից մեկը: Բայց նույնիսկ Միացյալ Նահանգներում Թրամփի նման խարդախը կարող է նախագահ ընտրվել եւ ներսից խարխլել ժողովրդավարությունը: Այնուամենայնիվ, Միացյալ Նահանգները բազմակողմանի վերահսկողության եւ ժամանակի ընթացքում փորձարկված կանոնների ավանդույթ ունի: Եվ ամենից վեր սահմանադրությունն է: Հետեւաբար, ես վստահ եմ, որ Թրամփը ժամանակավոր երեւույթ է, որի վերջը, հուսով եմ, կգա նոյեմբերին: Բայց նա դեռ շարունակում է վտանգավոր մնալ, նա պայքարում է կյանքի համար եւ ամեն ինչ անելու է, որպեսզի պահի իշխանությունը&#187;:Եվրոպայի թշնամիները&#171;Նրանք շատ են, բայց մի ընդհանուր բան ունեն. բացասաբար են վերաբերվում բաց հասարակության գաղափարին: Ես ԵՄ-ի կրքոտ կողմնակից դարձա, քանի որ այնտեղ տեսա բաց հասարակության մարմնավորում: Նախկինում ԵՄ-ի ամենամեծ թշնամին Ռուսաստանն էր, բայց այժմ Չինաստանը գերազանցել է նրան։ Ռուսաստանը վերահսկում էր Չինաստանը այնքան ժամանակ, քանի դեռ նախագահ Նիքսոնը չհասկացավ, որ Չինաստանի բացվելն ու վերածնունդը կթուլացնի կոմունիզմը ինչպես Խորհրդային Միությունում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում: Այո, նա կորցրեց իշխանությունը, բայց նա եւ Քիսինջերը հիանալի ստրատեգներ էին: Նրանց որոշումը բերեց Դեն Սյաոպինի մեծ բարեփոխումների: Այսօր իրավիճակը բոլորովին այլ է: Չինաստանը զբաղեցրել է առաջատար դիրքեր արհեստական բանականության ոլորտում: Իսկ արհեստական բանականությունն արտադրում է վերահսկողության գործիքներ, որոնք օգտակար են փակ հասարակություններին ու վտանգ են հանդիսանում բաց հասարակության գոյության համար: Ժամանակակից Չինաստանը շատ ավելի լուրջ սպառնալիք է բաց հասարակության համար, քան Ռուսաստանը&#187;:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/132147/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b5%d6%80%d6%87%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երևան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/131814/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:39+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/131229/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/vahan_kerobyan.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր կառավարության նիստին, անդրադառնալով իր խոսքով՝ հարկերից խուսափող գործարարների գործունեությանը, անընդունելի համարեց այն, որ բինզեսը կարող է հարկերից խուսափել, իսկ ճգնաժամի ժամանակ բյուջեից աջակցություն ակնկալել: Նիկոլ Փաշինյանը, դժգոհեց, որ գործարարները ներդրում չեն անում գիտելիք, տեխնոլոգիաների ու արտադրանքի ստանդարտները բարձրացնելու վրա։Վարչապետի հայտարարությանն արձագանքել է գործարար, &#171;Մենյու Գրուպ&#187; ընկերության հիմնադիր Վահան Քերոբյանը։ Ֆեյսբուքյան իր էջում Քերոբյանը գրել է․Վարչապետն այսօր կառավարության նիստի ժամանակ ութ և կես րոպե հատկացրեց, որպեսզի մեզ՝ բիզնեսմեններիս, ներկայացնի որպես հարկերից խուսափող, անգրագետ և միջազգային ստանդարտներին չհամապատասխանող մարդկանց, ովքեր կառավարությունից շատ բան են ուզում, բայց լայաղ չեն անում հարկերը վճարել ու զինվորի հացն են գողանում։ Եվ նա դա ասաց բիզնեսմենների հետ գործընկերային հարաբերությունները խորացնելու ՌՈՄԱՆՏԻԿ վերնագրի ներքո։Չեմ կարող չհամաձայնել, որ մեր կառավարությունը չի գողանում, և հարկեր էլ իջեցրել է, ու որ հարկերը չվճարելը գողություն է և զինվորի հաց գողանալ, բայց․ա) մի՞թե մենք՝ որպես բյուջեն լցնող և կառավարության ԳՈՐԾԱՏՈՒ հանդիսացող խավ, իրավունք չունենք քննադատել կառավարությանը տարբեր հարցերի շուրջ, այդ թվում և տնտեսական քաղաքականությանը վերաբերողներին;բ) արդյո՞ք 2018 և 2019 թվականի բյուջեի եկամտային մասը գերակատարող խավին իրավունք ունի քննադատել բյուջեի ծախսային մասը թերակատարող թիմը;գ) արդյո՞ք մենք՝ բիզնեսմեններս, անմասն ենք մեր բանակի հաղթանակներից և պարտություններից։դ) արդյո՞ք Կառավարությունը ու մասնավորապես ՊԵԿ-ը, մեղավոր չէ, որ կան հարյուր հազարավոր չգրանցված աշխատողներ, որ հարյուր հազարավոր գրանցված աշխատողների իրական աշխատավարձն էապես ավելի ավել է, քան իրենց գրանցվածը, որ դիստրիբյուցիայով զբաղվող բազմաթիվ ընկերություններ չեն կարող նույնիսկ զոռով հաշիվ-ֆակտուրա դուրս գրել Երևանից դուրս գտնվող խանութների բացարձակ մեծամասնությանը և այլն, և այլն։Ստորագրեմ էսպես՝ վերջին մի հինգ տարիներին խոշոր հարկատու հանդիսացող, միջազգային աուդիտ անցնող, Սերժի ժամանակ խոսող, այս Կառավարությանն ամենամեծ հաջողությունը ցանկացող, անգրագետ գործարար մը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/131200/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23356313.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք: Եթե ասեմ, որ ժամանակին ԱՄՆ անկախացմանը նպաստել են ռուսները, շատերի համար բավական տարօրինակ կթվա։ Սակայն փաստն այն է, որ Ռուսաստանը երբեք չմասնակցեց Մեծ Բրիտանիայի և ամերիկացիների կռվին և հենց դրանով հսկայական օգնություն ցուցաբերեց անկախականներին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/130637/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/68-9.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/131087/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15973317793369.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկ Դեմոյանը Ֆեյսբուքում գրում է.&#160; &#171;Երեկ հույզերի ու հույսերի պակաս չկար... Գիտությունների ազգային ակադեմիայում նույնիսկ խոսեցին, որ շատ շուտով լուծելու են Սևրով ու վիլսոնյան իրավար...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/131049/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15973288485241.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինձ խիստ մտահոգեց վարչապետ Փաշինյանի՝ սահմանադրությունը փոխելու նպատակադրումը: Իսկ &#171;ժողովրդի&#187; սահմանադրություն պոպուլիստական սահմանումը անգամ վիրավորեց: Բացատրեմ՝ թե ինչու.
 &#8211; Լի...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/130963/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15973255584269.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում կյանքը հոսում է առանձին, իսկ մարտի 1-ի գործով դատավարությունը` կարծես ինքն իրենով, իր առանձին աշխարհում, զուգահեռ իրականության մեջ:
 Կարծես թե` խոսքը ոչ թե Հայաստանի պատմության մեջ կատ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/130805/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b4%d5%a5%d6%80%d5%a5%d5%af-%d5%8c%d5%a5%d5%a4%d5%b4%d5%b8%d5%b6%d5%a4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Derek Redmond and Dad 1992]]></image:title><image:caption><![CDATA[Britain&#039;s Derek Redmond grimaces, as he is helped from the track in Barcelona&#039;s Olympic Stadium Monday, Aug. 3, 1992.  Redmond was injured when he fell during the semi-finals of the Men&#039;s 400-meters race during the Summer Olympics Games in Barcelona, . (AP Photo/Denis Paquin)]]></image:caption></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597317975_4940620.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/130340/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:42+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129992/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/11358761.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բնակարանների սեփականատերերը մտահոգ են. գույքահարկն ավելանում է, բայց բոլորը չէ, որ կարող են այն վճարել։ Երևանում բնակարանները շատ են ու տարբեր, դրանցում ապրող մարդիկ` ևս։ Թե ինչպե՞ս է ձևավորվել Երևանի բնակֆոնդը՝ հիշում է Sputnik Արմենիայի սյունակագիր Սերգեյ Բաբլումյանը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129970/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24061862.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թթվաշ պտուղների գրեթե բոլոր սիրահարները սառցախցիկում կամ մուրաբայի տեսքով պահեստավորած կոկռոշի պաշար են ունենում։ Թե ինչ օգուտ է տալիս այս հատապտուղը և ինչու չի կարելի այն չարաշահել՝ ընթերցեք մեր հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129966/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24088821.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսական բազմաթիրախային անօդաչուները 2021 թ․-ից սկսած՝ կկարողանան  ինքնուրույն օդային հետախուզություն վարել և «խոցել հակառակորդի օբյեկտները բարձր ճշգրտությամբ»:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129303/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15972288846561.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե չգիտեք, ասեմ. ինքը Գասպարյան Վովան է։ Ինքը նախկին հանցագործ ռեժիմի տարիների ոստիկանապետն էր։ Ինքն այնքան շատ շքանշաններ ու մեդալներ ունի, որ նույնիսկ Շարմազանով Էդիկը կարող է նախանձել։
 Թե ինչ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129641/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597239076_4467607.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը օգոստոսի 11-ին հայտարարեց, որ կորոնավիրուսի դեմ իր երկրի մշակած պատվաստանյութը զանգվածային օգտագործման թույլտվություն է ստացել։ Այսպիսով՝ Ռուսաստանը շտապել է դառնալ առաջին երկիրը, որի առողջապահական համակարգը հաստատել է համավարակի դեմ պատվաստանյութը, մինչդեռ աշխարհի տարբեր երկրների գիտնականներ քննադատել են այդ որոշումը՝ այն անվանելով հապճեպ եւ վտանգավոր։ &#171;Պարզաբանում&#187; խորագիրը ներկայացնում է ռուսական պատվաստանյութի վերաբերյալ հիմնական հարցերի պատասխանները։ 1․ Ի՞նչ ճանապարհ է անցել ռուսական պատվաստանյութը COVID-19 համավարակի դեմ պատվաստանյութը մշակել է Համաճարակաբանության եւ մանրէաբանության ազգային հետազոտական կենտրոնը։ Պատվաստանյութը կլինիկական փորձարկումների միայն 2 փուլ է անցել։ Այդպիսի փորձարկումների ժամանակ պատվաստանյութը կամ դեղամիջոցը ներարկում են հազարավոր մարդկանց եւ հետեւում դրա ազդեցությանը, որոշում նաեւ, թե որքանով է այն անվտանգ։ Ռուսական պատվաստանյութի կլինիկական փորձարկումների արդյունքների մասին միայն ընդհանրական տեղեկություններ են հրապարակվել։Շատ բան հայտնի չէ նաեւ փորձարկումների 3-րդ փուլի անցկացման մասին։ Սա փորձարկումների վերջին փուլն է, որի ընթացքում ապացուցվում է պատվաստանյութի արդյունավետությունը։ Ռուսաստանը որոշել է մինչ այդ փուլի մեկնարկը տարածել պատվաստանյութը։ ТАСС գործակալության փոխանցմամբ՝ Ռուսաստանի ուղղակի ներդրումների հիմնադրամի ղեկավարն ասել է, որ պատվաստանյութի փորձարկումների 3-րդ փուլն անցկացվելու է Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Սաուդյան Արաբիայում եւ այլ երկրներում։ Նա տեղեկացրել է, որ 1 մլրդ պատվաստանյութի ձեռքբերման նախնական պատվերներ են ստացել Լատինական Ամերիկայի, Մերձավոր Արեւելքի, Ասիայի եւ այլ երկրներից, ու 500 մլն դեղաչափի արտադրությունն արդեն հաստատված է, ներգրավելու են լրացուցիչ հզորություններ։ 2․ Փորձարկումներից ի՞նչ արդյունքներ են հայտնի Պատվաստանյութի գրանցման վկայագրի համաձայն՝ մեկ կամ երկու դեղաչափ ստացած 38 առողջ կամավորների մոտ SARS-CoV-2-ի հակամարմին է սինթեզվել, այդ թվում՝ հզոր հակամարմիններ, որոնք ապաակտիվացնում են վարակային մասնիկները։ Այս արդյունքները նման են այլ թեկնածու պատվաստանյութերի արդյունքներին։ Նույնական են եղել նաեւ կողմնակից ազդեցությունները՝ բարձր ջերմություն, գլխացավ եւ ներարկման հատվածում մաշկի գրգռում։ Ի դեպ, այս 38 կամավորը պատվաստանյութը ստացել է հուլիսի կեսերին։ 3․ Ի՞նչ բաղադրություն ունի պատվաստանյութըՓորձարկումների համար պատվաստանյութի հիմքը մարդկանց առողջությանը չսպառնացող վիրուսներն են, այսպես կոչված` վեկտորները: Կորոնավիրուսի մասին գենետիկական տեղեկատվությունը փաթեթավորվում է &#171;Տրոյական ձիու&#187; մեջ եւ ներարկվում։ Օրգանիզմը գենետիկ նյութը ճանաչում է որպես օտար եւ դրա դեմ հակամարմիններ ձեւավորում: Այս հակամարմինները, վիրուսի հետ իրական բախման դեպքում, պայքարում են դրա դեմ եւ կանխում վարակը։ClinicalTrials.gov կայքում հրապարակված տեղեկատվության համաձայն՝ Gam-COVID-Vac Lyo երկբաղադրիչ պատվաստանյութը ներարկվում է 2 դեղաչափով, բաղկացած է 2 ադենավիրուսից, որոնք սինթեզում են կորոնավիրուսի փշաձեւ սպիտակուց։ Պատվաստանյութի առաջին բաղադրիչը Ad26 վարակն է, այն նույն շտամը, որ փորձնական պատվաստանյութի մեջ օգտագործել Johnson &amp; Johnson-ը եւ դրա դուստր Janssen ընկերությունը։ Երկրորդ &#171;խթանիչը&#187; Ad5 վարակն է, ինչպես Չինաստանում մշակվող պատվաստանյութի դեպքում անում է CanSino Biologics ընկերությունը։4․ Ի՞նչ վտանգներ են տեսնում գիտնականներըՓորձագետներն անհանգստացած են, որ Ռուսաստանը առաջին պատվաստանյութի ստեղծման մրցավազքի ընթացքում չափազանց մեծ ռիսկի է գնում եւ անտեսում է անվտանգության չափանիշները։ Որոշ մասնագետներ էլ այս քայլը համարել է &#171;Պանդորայի արկղը&#187; բացել, քանի որ հստակ հայտնի չէ, թե ինչ վտանգեր կարող են առաջանալ։Արդեն հնչել են մտահոգություններ, որ պատվաստումից հետո կարող է վարակի սրացում ի հայտ գալ, ինչն առաջանում է, երբ պատվաստանյութի կիրառմամբ սինթեզված հակամարմինները վարակը տեղափոխում են բջիջներ։&#160;&#160; Մեկ այլ բարդություն կարող է լինել ասթմայանման իմունային ռեակցիան, որը խնդիրներ է առաջացրել SARS-ի հետ նույնական վիրուսի դեմ պատվաստանյութի ստեղծման եւ ներդրման ընթացքում։Նման ռեակցիաների հայտնաբերման համար հարկավոր է համեմատել փորձարկումներում ներգրավված հազարավոր մարդկանց տվյալները։5․ Ինչպե՞ս են, սովորաբար, թեստավորվում պատվաստանյութերը Մինչ հաստատում ստանալը, լաբորատորիաներում եւ կենդանիների վրա փորձարկումներից հետո, անհրաժեշտ է մարդկանց վրա փորձարկման 3 փուլ անցնել։ Առաջին փուլում դեղաչափը ներարկվում է փոքր թվով առողջ կամավորների, նրանց վրա ստուգվում է, թե ինչպես է արձագանքում իմունային համակարգը եւ ինչ կողմնակի ազդեցություններ են ի հայտ գալիս։ 2-րդ փուլում փորձարկումներն արվում են քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդկանց մոտ եւ ստուգում՝ արդյոք, դեղամիջոցը կանխո՞ւմ է հիվանդությունը։ Երբեմն 1-ին եւ 2-րդ փուլերը մասնակիորեն համատեղում են՝ ժամանակ խնայելու համար։ Պատվաստանյութի տարածման համար վճռական դեր են ունենում 3-րդ փուլի արդյունքները։ Այս դեպքում մեծ թվով կամավորներ ստանում են դեղամիջոցը, ստուգվում է դրա արդյունավետությունն ու անվտանգությունը։ Շատ դեպքերում պատվաստանյութը ստանում են 10 հազարավոր կամավորներ։ Դա կարեւոր է հազվադեպ կողմնակի ազդեցությունների հայտնաբերման համար, ինչպես նաեւ ապացուցելու, որ պատվաստանյութն, իսկապես, պաշտպանում է վարակից։Պատրաստեց Մարի Թարյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129476/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:43+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/5e9863ff11ac043ecbfec63e33d009fc.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում հատվածներ &#171;Սֆերա&#187; բանկի նախկին ղեկավար, &#171;Արեւելյան&#187; բանկի ՓՄՁ բլոկի պատասխանատու Նիկոլայ Պետելինի հոդվածից՝ հրապարակված Frank Media կայքում:Որպես բանկիրի, ինձ առաջին հերթին հետաքրքրում է մարդու՝ փողերի միջոցով աշխարհի հետ հաղորդակցման եղանակը: Ֆինտեխի նոր դարաշրջանը, ավանդական բանկային համակարգի քանդվելը, բանկերի մահը՝ սրանք ֆինանսական ԶԼՄ-ների եւ առաջատար համաշխարհային խորհրդատվական գործակալությունների զեկույցների արդեն սովորական դարձած վերնագրերն են: Բայց ի՞նչ է իրականում տեղի ունենում: &#160;Ինչպես է փոխվում հաճախորդըՍկսեմ ամենակարեւորից: Ո՞վ է նա՝ ժամանակակից հաճախորդը: Ի՞նչ է նա սպասում բանկից: Նա արդեն հոգնել է ամեն վայրկյան օգտագործվող տեղեկատվության առատությունից: Դրա հետ մեկտեղ, նա ցանկանում է ազդել իրեն շրջապատող աշխարհի վրա՝ օգտագործել միայն իրեն հետաքրքրող բովանդակությունը կամ ինքնուրույն ստեղծել այն, աջակցել բնապահպանական նախաձեռնություններին, ներդնել նոր տիպի արժույթների մեջ կամ պարզապես ներդրումներ անել:Մարդկային դեմքով ֆինտեխ նախագծերըՀարյուրավոր ֆինտեխ նախագծեր ամբողջ աշխարհով պատրաստ են բավարարել տարբեր կարիքներ. կուտակել եւ ճիշտ ներդրումներ անել, վճարումներ կատարել եւ երկրից երկիր գումար փոխանցել, արտարժույթ գնել եւ խաղալ արժեթղթերի շուկայում: Ինձ համար այս միտումները պատկերող ամենավառ նախագծերի շարքում է, օրինակ Gugu.ai աֆրիկյան նախագիծը՝ AI բոթը խաղային ձեւաչափով օգնում է օգտատիրոջը օպտիմալացնել ծախսերը եւ ճիշտ ուղենշել ֆինանսական նպատակները: Առաջին հերթին, ինձ դուր է գալիս, որ այս նախագիծը ծագումով Աֆրիկայից է. մենք սովորել ենք կարծել, որ Ֆինտեխը՝ Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի, Սինգապուրի, Չինաստանի մասին է: Սակայն տեխնոլոգիաներն այդ երկրների սահմաններից դուրս են եկել: Եվս մեկ հաջողված օրինակը՝ Emma նախագիծն է: Սա անձնական ֆինանսների կառավարման հավելված է, որն իրեն հայտարարում է ձեր ամենալավ &#171;ֆինանսական ընկեր&#187;: Հավելվածը հնարավորություն է տալիս ժամանակին կանգ առնել՝ դադարել գումար ծախսել, եթե մինչեւ աշխատավարձ ստանալը դեռ երկար ժամանակ կա: Սրանք &#171;մարդկային դեմքով&#187; նախագծեր են, որոնք նպատակ չունեն &#171;գումար քաշել&#187;, այլ օգնում են օգտատիրոջը վերահսկել իր ֆինանսական հոսքերը, սովորեցնում եւ ստեղծում են իրական արժեքներ հաճախորդների համար: (Ոչ)բանկերըՄեկ այլ ոչ պակաս հետաքրքիր միտումը՝ IT հսկաներն են, որոնք տիրապետում են հաճախորդի վարքագծի մասին հսկայական քանակության տեղեկատվությանը: Վերջիններս օգտագործել են իրենց գիտելիքներն ու տեղափոխվել են նոր բանկինգի ոլորտ (Cache նախագիծը Google-ից, Apple վարկային քարտի գործարկումը, Facebook Pay-ը, Alipay-ը), որը հաճախորդը հաճախ չի նկատում:Օրինակ, Apple օգտագործողները հայտնի են իրենց նվիրվածությամբ վերջինիս բրենդին եւ պրոդուկտներին: Օգտվելով տեխնիկայով եւ, իմ կարծիքով, հաճախորդի շուրջ կառուցված իսկական էկոհամակարգով, օգտատերերը հեշտությամբ ընդունեցին նաեւ բրենդի կողմից ներկայացված ֆինանսական ծառայությունները: Բոլոր նրանք, ովքեր ակտիվորեն օգտագործում են Facebook-ի հնարավորությունները (Instagram եւ WhatsApp) արդեն վաղուց պատրաստ էին չլքել հավելվածները՝ դրանց միջոցով գումար փոխանցելու եւ գնումներ կատարելու համար:Ըստ էության IT ընկերությունները վերածվեցին (ոչ)բանկերի, որոնք տրամադրում են բանկային ծառայություններ՝ հմտորեն &#171;ներկառուցվելով&#187; իր օգտատիրոջ կյանքում:(Ոչ)բանկերի շարքում հայտնվեցին նաեւ փոքր&#160; ֆինտեխ ստարտափները, որոնք սպասարկում են հաճախորդի մեկ կամ մի քանի լոկալ պահանջները: Օրինակ, ամերիկյան Tala ստարտափը, որը փոքր վարկեր է տրամադրում վարկային պատմություն չունեցող մարդկանց:&#160;Ապագան ավելի մոտ է, քան թվում էԲիզնեսի համար բանկինգը եւս փոխվում է. այսօր օգտատերն անկեղծորեն զարմանում է, թե ինչու իրեն որպես ֆիզիկական անձի մշտապես ուղարկվում են բանկի հատուկ առաջարկները, այն դեպքում, երբ անցում կատարելով բիզնեսի համար իր բանկը, նա մի քանի տարով հետ է ընկնում: Բանկերը հին բարի ավանդույթի համաձայն՝ փորձում են բաժանել հաճախորդին ֆիզիկական անձի եւ իր բիզնեսի (փոքր բիզնեսի դեպքում դա հատկապես տարօրինակ է): Վստահ եմ, որ այն բանկը, որն առաջինը լիարժեք կգնա business2human ճանապարհով եւ այլեւս չի կիսի հաճախորդի կյանքը՝ հնարավորություն տալով իրեն արագ անցում կատարելու &#171;աքաունթների&#187; միջեւ, նա պարզապես ճեղքում կանի: Աշխարհն այլեւս նախկինը չի լինի. փոփոխություններն աննկարագրելի արագությամբ են տեղի ունենում, բայց ակնհայտ է, որ շատերը հասցնում են այս ամենի հետեւից՝ ամեն օր ստեղծելով նոր ծառայություններ, ռեկորդային արագությամբ հավաքելով բազմամիլիոն հաճախորդային բազաներ:&#171;Ֆինտեխ&#187; բաժնի գործընկեր`&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/129413/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%8c%d5%ab%d5%b8-2016.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռիո 2016]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597226537_5609088.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/128662/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/100-11.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[100]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/128663/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:44+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24032677.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռեստորանում այս կամ այն ուտեստը պատվիրելիս հազվադեպ ենք մտածում, թե ինչ ջանքեր են պահանջվել այն պատրաստելիս, կամ ինչ զոհողություններ է արել խոհարարը, որ մեզ հրամցնի այդ կերակրատեսակը:Sputnik-ը շարունակում է ներկայացնել ծառայությունների ոլորտում աշխատող մարդկանց առօրյան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/128652/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23504054.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ավելորդ քաշ  ունեցողները փորձում են այնպիսի մթերքներ գտնել, որոնց օգտագործումը հնարավորություն կտա նիհարել։ Sputnik Արմենիայի նյութում մեկտեղել ենք բանջարեղեններ, որոնց հաճախակի օգտագործումը կողային հատվածներում ճարպերի առաջացման չի հանգեցնում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/128477/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24071893.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նավասարդը հին հայկական այն հազվադեպ տոներից է, որը Հայ Առաքելական եկեղեցին այդպես էլ չի հարմարեցրել իրեն։ Դեռևս IV դարից եկեղեցին ադապտացրել, քրիստոնեացրել է հեթանոսական տոները՝ Տրնդեզը, Զատիկը, Վարդավառը, Խաղողօրհնեքը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127971/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:45+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/443db32441b80bce3f55018203596128-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սոս Սարգսյանը ԽՍՀՄ Ժողովրդական արտիստ է, թատրոնի և կինոյի սիրված դերասան: Հարցազրույցը տեղի է ունեցել 2012 թվականին Սոս Սարգսյանի բնակարանում: Հարցազրուցավարը եղել է Սերգո Երիցյանը, օպերատորը՝ Սամվել Գալստյանը: Նկարահանումը կատարվել Անտոն Քոչինյանի 100-ամյա հոբելյանին նվիրված ֆիլմի համար, այն կարող եք դիտել հետևյալ հղումով.Սոս Սարգսյանը մահացել է 2013 թվականին:...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/128100/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/82-17.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[82]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597145486_8597064.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127666/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/94-12.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[94]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597134757_3139017.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020թ․ օգոստոսի 9-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորեց Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին Բելառուսի նախագահական ընտրություններում տարած հաղթանակի կապակցությամբ: Հայաստանի վարչապետի այդ որոշումը միանշանակ չընդունվեց Հայաստանում՝ հաշվի առնելով այն, որ Բելառուսում բողոքի ակցիաներ են ընթանում, որոնց մասնակիցները պնդում են, որ 26 տարի երկիրը ղեկավարած Լուկաշենկոյի վարչակազմը կեղծել է ընտրությունների արդյունքները:Մեդիամաքսը որոշեց մի քանի դրվագ է ներկայացնել Փաշինյանի եւ Լուկաշենկոյի քաղաքական հարաբերություններից։ 1․ Ի՞նչ &#171;փոխհրաձգություն&#187; էր ծավալվել Լուկաշենկոյի եւ Փաշինյանի միջեւ 2018 թվականին։2018 թվականի նոյեմբերին Բելառուսի նախագահը Ադրբեջանի դեսպան Լատիֆ Գանդիլովի հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ Հայաստանը գլխավորում է ԵԱՏՄ-ն ու ՀԱՊԿ-ը, եւ դա շատ մեծ բեռ է անցումային շրջանում գտնվող երկրի համար։ &#171;Սակայն դա չի նշանակում, որ մենք ճնշել ենք Հայաստանին, որ ինչ-որ մեկը հաղթել է, մյուսը՝ պարտվել: Փաշինյանը պետք է կառավարությունում պարզապես հասկանա իրավիճակը: Արդյո՞ք կկարողանա Հայաստանը&#187;, - ասել էր Լուկաշենկոն: ՀՀ ԱԳՆ-ն այս հայտարարությունը որակել էր ոչ կոռեկտ՝ նշելով. &#171;Սա ի ցույց&#160; է դնում, որ ՀԱՊԿ-ն իր ներսում խնդիրներ ունի շտկելու&#187;։Նիկոլ Փաշինյանն իր հերթին հայտարարել էր, որ բացատրություններ է պահանջելու Բելառուսի նախագահից՝ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի նշանակման հարցի շուրջ նրա արած հայտարարության առնչությամբ եւ ասել, որ &#171;որեւէ մեկը նման հայտարարություն անելու իրավունք չուներ&#187;։Բելառուսի ԱԳՆ-ն կոշտ պատասխան էր տվել Փաշինյանի հայտարարությունը․ &#171;Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատարն իրեն միջազգային դատախազի տեղ է դրել, որը պատժելու կամ ներելու լիազորություն ունի&#187;։2․ Ի՞նչ գործարք էր դատապարտել Փաշինյանը։&#160;&#160; 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանն ասել էր, որ &#171;մենք դատապարտում ենք Բելառուսի եւ Ադրբեջանի գործարքը զինտեխնիկայի մատակարարման մասին&#187;:Նա ավելացրել էր, որ այդ գործարքը &#171;ուղղված է ընդդեմ Հայաստանի շահերի եւ խաթարում է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) էությունը&#187;:3․ Ի՞նչ &#171;մեղադրանք&#187; էր ուղղել Լուկաշենկոն Փաշինյանին։&#160;&#160; 2018 թվականի դեկտեմբերին Բելառուսի նախագահն ասել էր, որ Նիկոլ Փաշինյանն Ադրբեջանին զենք վաճառելու հարցը չի բարձրացնում Ռուսաստանի առաջ: &#171;Ցավոք, պարոն Լուկաշենկոն շարունակում է փակ հանդիպումների բովանդակությունը հրապարակելու պրակտիկան: Հերթական փակ հանդիպումից հրապարակել է միայն այն, թե ինչ է ասել ինքը եւ չի հրապարակել այն, թե ինչ պատասխաններ է ստացել ՀՀ վարչապետից&#187;,- Բելառուսի նախագահի հայտարարությանն այսպես էր արձագանքել Հայաստանի վարչապետի խոսնակը։ 4․ Ինչո՞ւ էր Փաշինյանն առաջարկում, որ ՀԱՊԿ-ի գլխավոր քարտուղար &#171;հավերժ&#187; լինի Բելառուսի ներկայացուցիչը:&#160;&#160; 2018 թվականի դեկտեմբերին Նիկոլ Փաշինյանը Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը խոսել էր ՀԱՊԿ-ի խնդիրների մասին:&#171;ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցը սառցասարի գագաթն է: Պետք է իմանանք՝ ում վրա կարող ենք հույս դնել, ում վրա` ոչ: Համոզված եմ, որ ՀԱՊԿ-ն կարող է թույլ չտալ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը զինված մեթոդով լուծելու Ադրբեջանի գայթակղությունը: Հիմա հարց` ՀԱՊԿ-ն իր այդ գործիքը պատրաստվո՞ւմ է կիրառել, թե` ոչ: Սա մեզ համար ռազմավարական նշանակության հարց է: Գլխավոր քարտուղարի հարցը երկրորդական, երրորդական հարց է: Թող այնտեղ հավերժ լինի Բելառուսի ներկայացուցիչը, բայց մեր փոխադարձ բոլոր պարտավորությունները կատարվեն&#187;,- ասել էր Փաշինյանը:5․ Ինչպե՞ս էր Լուկաշենկոն շնորհավորել Փաշինյանին։ 2019 թվականի հունվարի 14-ին՝ Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններից հետո, Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն շնորհավորական ուղերձ էր հղել Նիկոլ Փաշինյանին։&#171;Սրտանց շնորհավորում եմ Ձեզ կարևոր քաղաքական ընտրարշավի՝ խորհրդարանի նոր կազմի ընտրությունների հաջող ավարտի և Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ նշանակվելու կապակցությամբ։ Վստահ եմ, որ Բելառուսի եւ Հայաստանի միջև փոխգործակցությունը տարբեր ոլորտներում կզարգանա եւ կնպաստի մեր ժողովուրդների բարեկամության ամրապնդմանը&#187;,- ասել էր նա։6․ Ո՞ր հարցում էին համակարծիք Լուկաշենկոն եւ Փաշինյանը։ 2020 թվականի ապրիլին 4-ին Ալեքսանդր Լուկաշենկոն հայտարարել էր, որ ԵԱՏՄ երկրները հայտնվել են ճգնաժամի մեջ՝ ունենալով էներգետիկ ռեսուրսների գնի չլուծված խնդիրը: Իսկ ապրիլի 7-ին Հայաստանի եւ Բելառուսի ղեկավարները հեռախոսազրույցի ընթացքում քննարկել էին Ռուսաստանից ներկրվող գազի գնի հարցը՝ արձանագրելով, որ այն գերագնահատված է: 2020 թվականի հուլիսի 17-ին էլ՝ Մինսկում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպմանը Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն նաեւ ասել էր․ &#171;Եվրասիական տնտեսական միությունում, սկզբունքորեն, մենք եւ դուք նույն խնդիրներն ունենք&#187;:Պատրաստեց Մարի Թարյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127617/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%8d%d5%bf%d5%a5%d6%83%d5%a1%d5%b6-%d4%b4%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%a5%d5%ac%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ստեփան Դանիելյան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/89167c8fa99126f45b5fa7fac19ef8a3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ի՞նչ է նշանակում «Նոր Հայաստանը» և ի՞նչ ենք հասկանում՝ ասելով «Հին Հայաստան»․ բավականին բարդ հարցեր են, համենայն դեպս ոչ ոք մինչ այժմ դրանց պատասխանը չի կարողացել գտնել։ «Հնի» ու «նորի» անբովանդական կլիշեների բովանդակության փնտրտուքի խնդիրը մի կողմ դնենք ու փորձենք հասկանալ, թե հանրության կողմից դրանց ընկալման ի՞նչ հուզական էներգետիկա գոյություն ունի՝ ռացիոնալ տարրի բացակայության պայմաններում։ «Պատմության հիմքը բամբասանքն է»։Թոմաս Կարլայն, 19-րդ ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127346/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:46+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23881521.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գրեգորի Դիլը գրող և ճանապարհորդ է։ Գրեթե աշխարհով մեկ շրջագայելուց հետո, նա որոշել է ճգնավորի կյանքով ապրել Հայաստանում։ Դատելով ամենից` այս կենսակերպը նրան լիովին բավարարում է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127342/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23623988.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այս անուշաբույր ու շատ թթու հատապտուղը կարող է բարենպաստ ազդեցությունն ունենալ տարբեր օրգանների վրա, բայց նաև հակացուցումներ ունի։ Մանրամասները՝ Sputnik Արմենիայի նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127336/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/6fcb3f86e35945706a3f8dfd91ff59d7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՄԵՆՔ ՈՒ ՆՐԱՆՔ.... ԼԵՌԱՆ էս կողմում ՄԵՆՔ էինք, էն կողմում ՆՐԱՆՔ; Լեռան ԷՍ կողմում էլ էին ՀԱՐՍԱՆԻՔՆԵՐ լինում, Էն կողմում էլ; Լեռան էս կղմում երբ հանկարծ հարսանիքներին կինարմատը առանձին էր սեղան նստում, տղամարդիկ՝ առանձին, ասում էին.,,-ԷՍ ՀՈ ԹՈՒՐՔԻ ՀԱՐՍԱՆԻՔ ՉԻ, ԷՍ Ի՞ՆՉ ԵՔ ԲԱԺԱՆ-ԲԱԺԱՆ ԸԼԵԼ...,, . Էն կողմում էլ ճիշտ հակառակը. Թե պատահեր կինարմատը տղամարդկանց հետ նույն սեղանին նստեին, ասում էին.,,-ԷՍ ՀՈ ՀԱՅԻ ՀԱՐՍԱՆԻՔ ՉԻ, ԷՍ ՈՒ՞Ր ԵՔ ԿՈՂՔ_ԿՈՂՔԻ ՆՍՏԵԼ..,,...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127306/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:47+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b1%d5%b4%d5%ab%d5%b6-%d5%84%d5%a1%d5%a1%d5%ac%d5%b8%d6%82%d6%86.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամին Մաալուֆ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127274/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24062846.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եթե Առաջին աշխարհամարտի ավարտից հետո Հայաստանի համար շատ նպաստավոր պայմաններ էին ստեղծվել, ապա հենց Սևրի պայմանագրի կնքումից հետո՝ 1920 թվականի երկրորդ կեսին ամեն ինչ շուռ եկավ մեր դեմ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/127068/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15970694965623.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Այսօր հայկական լրատվամիջոցները ողողված են Սևրի պայմանագրի 100-ամյակին նվիրված ցնծալի հրապարակումներով: ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտն այս կապակցությամբ հրավիրել է առցան...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/126603/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/84-12.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[84]]></image:title><image:caption><![CDATA[Armenia&#039;s Gor Minasyan competes during the Men&#039;s +105kg weightlifting competition at the Rio 2016 Olympic Games in Rio de Janeiro on August 16, 2016.  / AFP / GOH Chai Hin        (Photo credit should read GOH CHAI HIN/AFP via Getty Images)]]></image:caption></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1597053661_1105143.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/126386/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:48+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/91-8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[91]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/126063/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/Vahe-Danielyan-Philip-Morris-1280x761-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Հարցազրույց Ֆիլիպ Մորրիս Արմենիա ընկերության Արտաքին հարցերով, գիտական ներգրավման ու նորարարությունների գծով կառավարիչ Վահե Դանիելյանի հետ՝ վերցված Հայաստանում Ամերիկայի առևտրի պալատի բիզնես պարբերականից։ Պարոն Դանիելյանը խոսում է միջազգային ընկերությունների՝ իրենց հետ Հայաստան բերվող բիզնես մշակույթի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125950/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24045080.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում քիչ են մնացել հայկական պատմամշակութային ժառանգության օրինակներ։ Դրանք հիմնականում կիսավեր են կամ վերածվել են մզկիթի, պահեստի կամ ոչխարների փարախի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125816/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:49+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/4311607.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամեն տարի Հայաստանում սնկից թունավորման մի քանի տասնյակ դեպքեր են գրանցվում։ Պարզվում է՝ նույնիսկ ուտելի սնկերը կարող են թունավորման պատճառ դառնալ։ Sputnik Արմենիան փորձել է ներկայացնում է՝ ինչպես ուտելի սունկ ընտրել և թունավորումներից խուսափել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125674/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/82-14.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[82]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125549/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/85-7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[85]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/0c8d4180942b96c316bed3ead9db3c85.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բեյրութում օգոստոսի 4-ին տեղի ունեցած հզոր պայթունն ավելի մեծ հետևանքներ է իր հետ բերելու, քան այսօր շատերը պատկերացնում են:Պայթյունի հետևանքով առաջացած հարվածային ալիքը ավերել է ոչ միայն քաղաքի կենտրոնական մասը, այլև իր ազդեցությունն է թողել քաղաքի նույնիսկ ավելի հեռու գնտվող թաղամասերի վրա:Նշենք, որ մինչև պայթունն էլ Լիբանանը գտնվում էր ծանր սոցիալական վիճակում: Այդ երկրի ֆինանսական վիճակն այսօր փաստացի գտնվում է փլուզման մեջ: Մարդիկ չեն կարողա...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125383/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/90-7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[90]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596870327_7306640.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գյումրիի փողոցներով քայլելով՝ կարելի է հիանալ շենքերի ճարտարապետությամբ, անխախտ մնացած այն կոլորիտով, որը կզարմացնի հյուրերին, բայց ոչ տեղացիներին: Քաղաքի առեղծվածը ավելի գունեղ դարձնելու համար գյումրեցի երիտասարդները որոշել են բոլորին հրավիրել տուն։ Այն առաջին հայացքից սովորական տուն է, որը գտնվում է Գյումրիի պատմական միջուկում, հին իրեր, նկարներ, նկարակալներ ու մոմակալներ, հին հեռախոս սրա կողքին նաեւ աստիճանավանդակներ, որ հիշեցնում են գյումրվա պատշգամբները։ &#171;Քվեստ Հաուս&#187; տանող քայլերը&#171;Ես մասնագիտությամբ կինոնկարիչ եմ, ընկերս՝ Լեւոնը դերասան է, նկարչական ձիրք էլ ունի, իրար հետ ֆիլմերում աշխատել ենք։ Մի օր Լեւոնը ասաց, թե արի քվեստ հաուս բացենք, ըստեղ չկա, մարդիկ կերթան Երեւան խաղալու։ Լիքը լավ բաներ կա Երեւան, լիքը լավ բաներ էլ կըռնա եղնի Լեննագան, որովհետեւ լիքը լավ բաները նախ պտի եղնի Լեննագան, հետո նոր Երեւան&#187;,- իրենց գաղափարը այսպես է ներկայացնում Արթուր Բարսեղյանը։ Նախ քվեստի կանոնների համաձայն ընտրել են այնպիսի տուն, որը կլինի խորհրդավոր, հնության բույրով ու առեղծվածային, ապա որոշել են գույներ ավելացնել, ամեն անկյուն ու պատ լցնել ոչ թե ուղղակի իրերով, այլ թեմատիկ, ամեն սենյակին համապատասխան ձեւավորմամբ։ Ննջասենյակները, հյուրասենյակը ու միջանցքները վերաձեւեցին ու դարձրեցին խաղային սենյակներ, որոնցից ամեն մեկը նախատեսված է տարբեր միջավայրի համար։ Նկուղային հարկն էլ քվեստ լաբիրինթոս դարձավ։ Ադրենալին, տարբեր հանելուկներ, գլուխկոտրուկներ, խնդիրներ, դժվարություններ, փորձություններ եւ սահմանափակ ժամանակ այդ ամենը գտնելու, վերլուծելու ու լաբիրինթոսից դուրս գալու համար։ Այսպես կարելի է բնորոշել քվեստ խաղերը։ Նման խաղերի պատմությունը տանում է անհիշելի ժամանակներ, երբ հեթանոսական ու հելենիստական դիցաբանության հերոսները հաղթահարելով տարբեր փորձություններ ու սխրագործություններ, հասել են իրենց նպատակին։ 1980-ականներից քվեստերը սկսեցին զարգանալ տարբեր երկրներում։ &#171;Մենք ոչ մի աղբյուրներից չենք օգտվել քվեստ խաղասենյակները ստեղծելու համար։ Մեր նկարչական ձիրքն ու ֆանտազիաներն ենք օգտագործել։ Ռեժիսորական, նկարչական, լուսային հնարքներով ստացել ենք սարսափեցնող իրավիճակ։ Ֆիլմերում նկարահանումներին մեր մասնակցությունը օգնել է այս հարցում։ Լույսը, միջավայրը, հոտն ու շոշափելի իրերը տարբեր զգացողություններ են առաջացնում, ստիպելով զգայական ունակություններին գումարել տրամաբանությունը ու դուրս պրծնել սենյակից&#187;,- քվեստ սենյակների բոլոր գաղտնիքները չբացահայտելով ներկայացնում է Արթուր Բարսեղյանը, որի խոսքին միանում է ընկերը։ &#171;FOX in BOX անունն էլ պատահական չէ, խորամանկը արկղում է։ Այստեղ կարեւոր է, թե ինչքան խորամանկ կլինեն, որ դուրս գան այդ արկղից։ Մեր Գյումրիի երիտասարդության համար ենք արել: Կարող է, կոպիտ կհնչե, բայց Գյումրիում առայժմ էդքան գույն չկա, մենք փորձեցինք, ինչ-որ գույն ավելցնենք, ու էս տեսքով, էս ոճով ու էս ժամանցի ձեւը որոշեցինք ստեղծել։ Նոր ենք սկսել, դեռ չեն լսել մեր մասին, բայց գուզենք ինչ-որ գույն բերենք երիտասարդությանը&#187;, -ասում է Լեւոն Կաժոյանը։ &#160;Ոչ միայն քվեստ, նաեւ Մաֆիա, Մարիո ու մեկ բաժակ սուրճԵթե խորհրդավոր տան նկուղում գլուխկոտրուկների սարդոստայն է ու դռներից ներս արդեն նկատելի են &#171;արյան&#187; հետքեր, ապա տան մյուս հատվածներում այլ միջավայր է։ Հյուրասենյակը դարձել է &#171;Մաֆիա&#187; խաղալու սրահ։ Կարմիր լույսի ու մթության քողի ներքո հնարավորություն կա գտնել կարմիրներին ու սեւերին։ Դատարկ նկարակալներն էլ կարծես հուշում են, որ պետք է ուշադրություն դարձնել թաքնված ու թափառող ստվերներին, հուշումներին ու խաղընկերների նախանշաններին։ Նեոնային լույսերը կուղեկցեն բարձրանալ աստիճաններով վեր ու հայտնվել մի սենյակում, որտեղ խաղերի տարբեր տեսակներ կան. դարթս /տեգախաղ/, Այլկերպ, ունո, դենդի: Կարող եք նաեւ նստել հին հեռուստացույցի առաջ ու խաղալ մանկության հուշերի դարակում մնացած Super Mario-ն։ &#171;Քանի որ ես շատ կսիրեմ գինի, բոհեմական մթնոլորտ, հետո էլ հյուրերը նաեւ ցանկություն են հայտնում թեյ, սուրճ կամ հյութ խմելու, ստեղծվեց գունավոր մի անկյուն, որտեղ կարող են նստել ու վայելել ըմպելիքներ&#187;, - ասում է Արթուրը։ Գույնի, ձեւի ու դեկորի պատասխանատուն Լեւոնն է, Արթուրի հետ միասին դեռ շարունակում են համալրել տարածքը։ - Գույնը շատ կարեւոր է հաջողության հասնելու համար։ Մարդը պտի մեջից միշտ գունավոր էղնի, եթե ինքը մոխրագույն եղավ, ինքը չունի ստեղծագործական ոչ մի դրական էմոցիա։ Մենք ստեղծել ենք վայր, որտեղ տարիքային բոլոր խմբերի մարդիկ իրենց հետաքրքրող անկյունը կգտնեն,- վստահեցնում է Լեւոնը։ Ընկերների համար FOX in BOX-ը նախ նպատակ է, հետո նոր բիզնես։ Դեռեւս շահույթի մասին շատ չեն մտածում, բայց կարծում են, որ քաղաքում իրենց եզակի տունը հյուրերի պակաս չի ունենա, գներն էլ բավական մատչելի են։ Համալրված թիմն ու կոռոնավիրուսըԴեռ անհայտ, բայց զարգացող բիզնես գաղափարը իրականացնելու հարցում տղաները չեն վարանել։ Համավարակի հետեւանքով ստեղծված արտակարգ դրության պայմաններում կարողացել են վերափոխել տունը, ու հավատացել են, որ ժամանակավոր այս խնդիրները արգելք չեն կարող դառնալ իրենց գաղափարը իրագործելու ճանապարհին։ Ընկերների համար խթան դարձան նաեւ դրական այն արձագանքները, որոնք լսեցին ընկերներից ու հյուրերից; Շուտով նաեւ տղաներին միացան ընկերուհիներ՝ Տաթեւն ու Վիկտորյան։ Նրանք այցելել էին գունավոր ու հնաբույր պատերի ներսում լուսանկարվելու։ - Եթե տղաները այնքան քաջ էին, որ այդ գաղափարը իրագործել են, ուրեմն մենք էլ այնքան քաջ էինք, որ միացանք իրենց ու հույս ունենք, որ կգա մի օր, որ էն դասական ժամանց անցկացնելու ձեւերի կողքին կստեղծվեն այլ առաջարկներ, - ասում է մասնագիտությամբ ռեժիսոր Տաթեւ Ժաքյանը։ Նրա ընկերուհի Վիկտորյա Գասպարյանը այս տարի է ավարտել Երեւանի թատրոնի եւ կինոյի պետական ինստիտուտի Գյումրիի մասնաճյուղի դերասանական բաժինը։ -Մեր քաղաքում ջերմ ու &#171;արվեստոտ&#187; տեղերը քիչ են։ Այստեղ կարելի է լավ ժամանակ անցկացնել ու գտնել նոր ընկերներ, որոնց կբացահայտես տարբեր կողմերից։ Ես կարծում եմ, որ հետագայում կարելի է կազմակերպել համերգներ, նվագել, երգել,- երիտասարդական խանդավառությամբ ասում է Վիկտորյան ու սկսում նվագել ու երգել իր փոքրիկ կիթառով։ FOX in BOX-ի թիմը ընդունում է իր հյուրերին, հարազատի պես զրույցի բռնվում ու դիտարկում բոլորի առաջարկները։ - Լիքը սեր է դրած ստեղ, ըդոր համար էլ երեւի մարդիկ իրանց էստեղ լավ կզգան, Տարբեր տեսակի մասսաներ են նստած եղել, կզգաս, որ երկուսի մոտ էլ կոմֆորտ է։ Ի վերջո, ըսիգ տուն է ու էստեղ տան պես կընդունեն մարդկանց ու տան պես էլ հարմարություններ ստեղծել ենք, - ասում է Արթուրը:Անահիտ ՀարությունյանԼուսանկարները՝ Գեւորգ Հրաչյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125325/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:50+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/24019391.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տավուշի մարզի Հովք գյուղում հիմա շուրջ 400 մարդ է ապրում։ Բոլորն Ադրբեջանից եկած փախստականներ են, որոնք այստեղ են տեղափոխվել 1988-1990 թվականներին։ Բացի մեկից։ Sputnik Արմենիան զրուցել է հենց նրա հետ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125415/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/19949254.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լրագրողը նույնիսկ տարիներ անց կարող է պարզել՝ արդյոք հորինված չե՞ն Ֆրունզիկ Մկրտչյանի, Ռաֆայել Վահանյանի ու նույնիսկ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հետ տեղի ունեցած պատմությունները։ Այդ թեմային է նվիրված մեր սյունակագիր Վարդան Ալոյանի հոդվածը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125411/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23954889.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիան «Մշակութային հայրաքաղաք» նախածի շրջանակում ներկայացնում է Գյումրու նորաստեղծ «Մտորումների թատրոնի» առաջիկա ծրագրերն ու անելիքները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125373/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:51+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/armchin.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Չինաստանի Տեխնոլոգիաների Ակադեմիայի, Չինաստանի Տեխնիկական Զարգացման Ընկերության և հայկական ADKARS ընկերության միջև ստորագրվել է Հայաստանում «Խելացի գիտական քաղաք» հիմնելու մասին. որքանո՞վ է այն իրատեսական և ի՞նչ խնդրահարույց հարցեր է առաջացնում այն:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/125103/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:51+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/124860/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:52+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%8d%d5%a1%d6%80%d5%af%d5%b8%d5%a6%d5%ab-%d5%8a%d5%b8%d6%82%d5%bf%d5%ab%d5%b6-%d4%b2%d5%b8%d6%82%d5%b7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սարկոզի, Պուտին, Բուշ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596873777_3948309.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020 թվականի հուլիսին լույս է տեսավ Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի &#171;Փոթորիկների ժամանակը&#187; (Le Temps des Temp&#234;tes) հուշերի գիրքը, որում նա, մասնավորապես, պատմել է 2008 թվականի օգոստոսի 8-ին Ռուսաստանի եւ Վրաստանի միջեւ սկսված զինված հակամարտության կարգավորման գործում իր միջնորդական դերի մասին: &#171;Նովոստի-Գրուզիա&#187; գործակալությունը հրապարակել է գրքի այդ մասը, որից որոշ հատվածներ ներկայացնում ենք ձեր ուշադրությանը: Ֆրանսիայի նախագահը գրում է, որ պատերազմի մասին իմացել էր 2008 թվականի օգոստոսի 8-ին՝ Պեկինի Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ:&#171;Ես նոր էի տեղավորվել մարզադաշտում, երբ ինձ մոտեցավ գունատ ու նյարդայնացած Ժան-Դավիդ Լեւիթը՝ իմ գլխավոր դիվանագիտական խորհրդականը. &#171;Ես հենց նոր շատ վատ լուր իմացա: Ռուսական բանակը հատում է վրացական սահմանը: Կարծես թե նրանք պատրաստվում են երկիր ներխուժել&#187;: Վլադիմիր Պուտինը նստած էր ինձանից քսան մետր այն կողմ: Ես իսկույն մոտեցա նրան, հասկանալու համար, թե ի՞նչ է կատարվում: Խնդրեցի գոնե 48 ժամ տալ, որպեսզի իրավիճակը հանգստանա, սակայն սառը մերժում ստացա. &#171;Ո՛չ, ո՛չ եւ ո՛չ&#187;: Վայրը, որտեղ մենք գտնվում էինք, բոլորովին հարմար չէր նման զրույցի համար: Բացի այդ, չէի ցանկանում հրապարակային սկանդալ սարքել&#187;:Սարկոզին գրում է, որ Չինաստանից Ֆրանսիա վերադառնալուց հետո նա իմացավ, որ վիճակն &#171;ավելի ու ավելի է վատանում&#187;:&#171;Ռուսական բանակը գտնվում էր Վրաստանի տարածքում, իսկ որ ամենավատն է՝ շարժվում էր Թբիլիսիի ուղղությամբ: Բոլորը շոկի մեջ էին: Ես որոշեցի զանգահարել նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւին&#187;:Այդ որոշումը տարաձայնություններ առաջացրեց Սարկոզիի խորհրդականների մոտ:&#171;Նրանց մի մասը գտնում էր, որ ես պետք է խոսեմ վարչապետ Պուտինի հետ, մարդու, ով իրական որոշում կայացնողն է, մյուսները համարում էին, որ պետք է պահպանել արարողակարգը եւ զանգահարել նախագահին: Ես նույնպես կարծում էի, որ Մեդվեդեւին անտեսելը ծիծաղելի վիճակի մեջ կդնի նրան: Գիտեի նաեւ, որ եթե Պուտինը ցանկանա, նա միշտ կարող է միանալ բանակցություններին:Մինչեւ Մեդվեդեւի հետ խոսելը, մշակեցի 3 կետից բաղկացած ծրագիր, որն ուղղված էր մինչեւ օգոստոսի 8-ը տիրող ստատուս-քվոյի վերականգնմանը: Մեդվեդեւն իրեն բնորոշ ջերմությամբ լսեց ինձ, թեեւ որեւէ պարտավորություն չստանձնեց: Այդ ժամանակ ռուսական զորքերը շարունակում էին իրենց առաջխաղացումը Վրաստանի տարածքով: Օգոստոսի 11-ին նրանք արդեն Թբիլիսիից 25 կմ հեռավորության վրա էին: Ես արդեն պատկերացնում էի ամենասարսափելի սցենարը. Սաակաշվիլիի տապալումը եւ նրա փոխարինումը Կրեմլի կողմից նշանակված ռուսամետ կառավարությամբ: Ինձ զանգահարեց Ջորջ Բուշը եւ ասաց, որ սատարում է իմ պլանին, սակայն պահանջում է նաեւ, որ ռուսները պատժվեն: Այդ պատիժը (բարեբախտաբար) ռազմական ինտերվենցիա չէր ենթադրում: Ես հայտնվեցի երկու քարի արանքում. ռուսները համարում էին, որ ես բռնել եմ վրացիների կողմը, իսկ ամերիկացիները եւ որոշ եվրոպացիներ կարծում էին, որ ես չափազանց հանդուրժողական եմ տրամադրված ռուսների հանդեպ: Իրականում, ես հավասարակշռված դիրքորոշում ունեի&#187;:Դրանից հետո Սարկոզին եւս երկու անգամ խոսեց Դմիտրի Մեդվեդեւի հետ: &#171;Ես գիտեի, որ նա այն մարդը չէ, ով որոշումներ է կայացնում Կրեմլում: Սակայն նաեւ գիտեի, որ նա վստահում է Պուտինին: Կարճ ասած, որոշեցի օգտվել նրա տատանումներից եւ գնացի վա-բանկ. ասացի, որ պատրաստ եմ գալ Մոսկվա՝ ավելի խորը բանակցությունների համար: Մեկնելուց առաջ մեկ պայման դրեցի. &#171;Ես կգամ, բայց երբ իմ ինքնաթիռը վայրէջք կկատարի Մոսկվայում, ես սպասելու եմ պաշտոնական հաղորդագրության այն մասին, որ ռուսական զորքերը կանգ են առել: Հակառակ դեպքում ես կվերադառնամ, եւ ոչ մի քայլ չեմ անի Մոսկվայում&#187;: Ինձ պետք էր այդ երաշխիքը, որովհետեւ իմ թիմի մի մասը մտավախություն ուներ, որ մենք կարող ենք հայտնվել Մոսկվայի պատրաստած ծուղակում&#187;:Պեկինից վերադառնալուց 3 օր անց Սարկոզին մեկնեց Մոսկվա:&#171;Վայրէջքից տասը րոպե առաջ ես պաշտոնական հաղորդագրություն ստացա, որ Մոսկվան կարգադրել է իր տանկերին կանգ առնել: Ես հանգիստ շունչ քաշեցի. այցը լավ էր սկսվում: Սակայն տանկերը կանգնեցնելը բավական չէր. հիմա պետք էր այնպես անել, որպեսզի նրանք ետ քաշվեն: Նախագահ Մեդվեդեւը եւ արտաքին գործերի &#171;հավերժ&#187; նախարար Լավրովը սպասում էին մեզ&#187;:Հանդիպումից անմիջապես հետո Մեդվեդեւը մի կողմ տարավ Սարկոզիին եւ հարցրեց. արդյո՞ք նա դեմ կլինի, եթե ընթրիքին իրենց միանա Պուտինը:&#171;Հակառակը, ես ուրախ կլինեմ, եթե տեսնեմ նրանց հենց սկզբից&#187;: Ես նույնիսկ մտածեցի, որ Պուտինի մասնակցությունը կհեշտացնի գործը. ես որեւէ հույս չունեի, որ ռուս գեներալները կենթարկվեն նախագահ Մեդվեդեւի հրամաններին, ինչը չես ասի Ռուսաստանի վարչապետի մասին: Եվ ահա հայտնվեց Վլադիմիր Պուտինը՝ մի փոքր այտուցված այտով: &#171;Ատամս անտանելի ցավում է, նոր եմ գալիս ատամնաբուժից: Ես շատ վատ տրամադրություն ունեմ&#187;, - ասաց նա: Լսելով այդ խոսքերը, հասկացա, որ լավ բանի սպասել պետք չէ: Մենք նստեցինք փոքրիկ սեղանի շուրջ: Չորս հոգով էինք՝ Ժան-Դավիդ Լեւիթը, ես եւ ռուսաստանցի երկու առաջնորդները: Կողքի սենյակում ընթրում էին Սերգեյ Լավրովը, Բերնար Կուշները (2007-2010թթ. Ֆրանսիայի արտգործնախարարը), Մեդվեդեւի աջ ձեռքը՝ Սերգեյ Պրիխոդկոն եւ իմ խորհրդական Դեմիեն Լորասը: Ընթրիքը աներեւակայելի վատ մեկնարկեց: Պուտինը երկար մենախոսություն սկսեց: Առնվազն 15 րոպե նա ոչ մեկին չթողեց մի բառ ասել: Դա մեղադրական ճառ էր Սաակաշվիլիի քաղաքականության, նրա մեթոդների, նրա անձի հասցեին: Նա այնքան զայրացած էր, որ մի քանի անգամ խաչակնքվեց, երբ հիշատակում էր Վրաստանի նախագահի անունը&#187;:Այդ մենախոսությունը եւ Պուտինի ժեստերը մեծ տպավորություն գործեցին Սարկոզիի վրա:&#171;Վերջում նա, ոչ ավել, ոչ պակաս, ինձ ասաց. &#171;Սաակաշվիլիի հանցագործությունն այնքան մեծ է, որ նա չի կարող շարունակել մնալ այն տեղում, որտեղ հիմա է&#187;:Ես առանց այդ էլ հանգիստ բնավորություն չունեմ, բայց այս ամենի հետեւանքով կորցրեցի համբերությունս: Ես դժվարությամբ ընդհատեցի նրան եւ հունից դուրս գալով, ասացի. &#171;Ես չեմ եկել Ֆրանսիայից, որ լսեմ քո հայհոյանքները ՄԱԿ-ի անդամ հանդիսացող երկրի ղեկավարի հասցեին: Այստեղ ինձ բերել է իմ բարի կամքը, որ օգնեմ ձեզ, որ ելք գտնենք այս դժվար իրավիճակից: Իրավիճակից, որից բոլորը պարտված դուրս կգան, եւ առաջին հերթին՝ դու: Չե՞ս ուզում դա հասկանալ: Շատ լավ, ուրեմն ես վերադառնում եմ&#187;:&#160; Սարկոզին հիշում է, որ տաքանալով, վեր թռավ տեղից, վերցրեց աթոռից կախված բաճկոնը, եւ շարժվեց դեպի դուռը: &#171;Բայց ու՞ր ես դու գնում&#187;, - լսեցի Պուտինի մտահոգված ձայնը: &#171;Ես այստեղ անելիք չունեմ: Ես չեմ կարող մի բառ ասել, դու չես ուզում ոչինչ լսել: Այնպես որ ես կհայտնեմ մամուլին, որ իմ առաքելությունն ամբողջովին ձախողվեց&#187;, - պատասխանեցի ես: Պուտինը վեր կացավ եւ այս անգամ ավելի քաղաքավարի տոնով խնդրեց ինձ մնալ բանակցությունները շարունակելու համար, ես էլ նկատեցի, որ բանակցությունները չեն էլ սկսվել: Սակայն այդ ամենն արդեն հուսադրող էր: Պուտինը շարունակեց.&#171;Ես մեկ հարց ունեմ քեզ. երբ քո ընկեր Բուշը կախաղան հանեց Սադամ Հուսեյնին, դու մատը մատիդ չխփեցիր: Իսկ երբ ես քեզ ասում եմ, որ Սաակաշվիլիին պետք է հեռացնել, դու պատրաստ ես վեր կենալ ու գնալ: Ինչո՞վ է պայմանավորված այդ երկակի ստանդարտը&#187;: &#171;Ահա, պարզվում է, որ դու երազում ես ավարտել ինչպես Բուշը, որին ատում է աշխարհի երկու երրորդը&#187;, - պատասխանեցի ես: &#171;Չգիտեի, որ դա է քո կյանքի նպատակը&#187;:Այդ բառերի վրա, գրում է Սարկոզին, Պուտինը ծիծաղեց եւ բացականչեց. &#171;Ընդունեցի&#187;: Դրանից հետո սկսվեց հանգիստ խոսակցությունը:&#171;Նրա ատամնացավը գրեթե անցել էր, համենայնդեպս, այն այլեւս նրան չէր անհանգստացնում: Վերջապես տեսա հանգիստ եւ գործնական մարդու: Ես փորձեցի նրան բացատրել, որ այս կոնֆլիկտը միայն աղետ կբերի իր հետ: Ի՞նչ հեղինակություն ձեռք կբերի Ռուսաստանը, ավիրելով չորսմիլիոնանոց երկիրը: Մեր զրույցը տեւեց չորս ժամ՝ շատ հանգիստ մթնոլորտում: Սակայն, մենք որեւէ ելք չգտանք&#187;:Այնուհետեւ Սարկոզին առանձնացավ իր թիմի հետ եւ կազմեց խաղաղ համաձայնության ծրագիր`բաղկացած վեց կետից:&#171;Այդ ծրագրի համաձայն, ռուսաստանյան զինված ուժերը պետք է լքեին Վրաստանի տարածքը: Ռուսական բանակը մնում էր միայն Հարավային Օսիայի եւ Աբխազիայի տարածքում: Դա իդեալական ելք չէր, սակայն շատ ավելի լավ էր, քան ամբողջ երկրի օկուպացիան: Պուտինը նաեւ համաձայնեց, որ Աբխազիայի եւ Հարավային Օսիայի ապագա կարգավիճակը պետք է որոշվի ռուս-վրացական բանակցությունների ձեւաչափով`Ժնեւում: Այսպիսով, մենք կարողացանք խուսափել աղետալի սցենարից&#187;:Հիմա Ֆրանսիայի նախագահին պետք էր արդեն համոզել վրացիներին: Սարկոզիի ինքնաթիռը Թբիլիսի ժամանեց երեկոյան ժամը 10-ին: Նրա խոսքերով, Վրաստանի մայրաքաղաքը ամբողջությամբ մթության մեջ էր:&#171;Երկրում պատերազմ էր, զավթիչների տանկերը կանգնած էին օդանավակայանից 25 կմ հեռավորության վրա: Մինչ այդ ես երբեք այդքան մոտ չէի եղել ռազմաճակատի առաջնագծին: Քաղաքում կյանքի որեւէ նշույլ չկար, ամենուրեք քար լռություն էր: Բացառություն էին կազմում միայն խորհրդարանի շենքն ու նախագահական պալատը: Պալատը կանգնած է բարձունքի վրա եւ շատ ագրեսիվորեն լուսավորված էր՝ տարօրինակ հակադրություն մեջ մտնելով մթության մեջ կորած քաղաքի մյուս մասերի հետ&#187;: Նախագահ Սարկոզին եւ նրա պատվիրակությունը մտնում են Վրաստանի նախագահի աշխատասենյակը:&#171;Այնտեղ ինձ շատ անկեղծ եւ զգացմունքային ընդունելություն էր սպասում: Այնտեղ էին նաեւ Լիտվայի, Լեհաստանի եւ Ուկրաինայի նախագահները, որոնք իրենց ներկայությամբ աջակցություն էին հայտնում Վրաստանին: Անկյունում առանձին կանգնած երկու մարդ նկատեցի: Երեւում էր, որ նրանք վրացի չեն: Ես հարցրեցի, ո՞վ են նրանք եւ ի՞նչ են այստեղ անում: Ինձ բացատրեցին, որն դրանք Սաակաշվիլիի ամերիկացի խորհրդականներն են: Ես պահանջեցի, որ նրանք անմիջապես լքեն սենյակը: Ես ուզում էի խոսել վրացի առաջնորդների հետ դեմ առ դեմ, առանց կողմնակի վկաների&#187;: Սարկոզին նշում է, որ Թբիլիսիում իր խոսակցությունները, հնարավոր է, գաղտնալսվում էին:&#171;Ես մեկ րոպե անգամ չէի կասկածում, որ ռուսներն ունեն բավարար տեխնոլոգիական կամ մարդկային ռեսուրս, որպեսզի հստակ իմանան, թե ինչ է կատարվում Թբիլիսիում: Արդեն կեսգիշեր էր, երբ մենք սկսեցինք առարկայական զրույցը: Ես փորձեցի բացատրել. կամ Վրաստանը կընդունի իմ պլանը, կամ Թբիլիսին կհայտնվի ռուսների ձեռքում, ինչը կնշանակի անկախ Վրաստանի վախճանը&#187;:Սարկոզին հիշում է, որ Սաակաշվիլիի համար անընդունելի էր համաձայնության այն կետը, որի համաձայն Հարավային Օսիայի եւ Աբխազիայի ապագա կարգավիճակը պետք է քննարկման առարկա դառնար բանակցությունների ժամանակ:&#171;Գիշերը ժամը մեկին ես զանգահարեցի Մեդվեդեւին եւ խնդրեցի նրան հանել այդ կետը: Նրանց համար դա ավելի հեշտ էր, առավել եւս, որ ռուսական բանակը մնում էր այդ տարածքում: Ի պատասխան, Մեդվեդեւը շնորհակալություն հայտնեց ինձ կատարված աշխատանքի համար: Ակնհայտորեն նա ամեն ինչից տեղյակ էր: Վրացական համակարգը շատ ավելի թափանցիկ էր Կրեմլի ականջների համար, քան դա պատկերացնում էին Թբիլիսիում ինձ ընդունող մարդիկ&#187;:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/124649/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:52+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/5253261.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1984 թ-ին Մատենադարանում պահվում էր 16 210 ձեռագիր, մանրանկար, գիրք, որոնք անգնահատելի արժեք են(հիմա, իհարկե, առավելևս)։ Սակայն, պարզվում է՝ նույն այդ 1984թ-ին Մատենադարանի բացառիկ գրքերից երկուսը գողացել են։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/124311/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:52+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d5%84%d5%a5%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%aa%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մերուժան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596718806_1571894.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օրերս լրացավ գրող, բանաստեղծ, այլախոհ եւ նախկին քաղբանտարկյալ Մերուժանի (Մերուժան Հովհաննիսյան) 80-ամյակը։ Հակախորհրդային գործունեության համար Մերուժանը դատապարտվել է ընդհանուր առմամբ 22 տարվա ազատազրկման, կալանավայրերում անցկացրել է 15 տարի, որի զգալի մասը՝ Վլադիմիրի եւ Նորիլսկի գաղութներում՝ անմարդկային պայմաններում։ Բանաստեղծի հետ զրուցել ենք իր անցած ուղու, շրջապատած մարդկանց եւ կարեւոր այլ հարցերի մասին։ - Մերուժան, իմ առջեւ այս պահին Ձեր կենսագրությունն է։ Հպանցիկ հայացք անգամ գցելով դրան՝ պարզ է դառնում, որ այլախոհի, ըմբոստի, քաղկալանավորի կենսագրությունն ի վերուստ էր Ձեզ տրված։ Բավական է հիշատակել, որ Ձեր երկու պապերը սպանվել են Խորհրդային տարիներին իրենց գործունեության համար, իսկ հայրը դեռ մինչեւ Ձեր ծնվելը՝ 1939 թ-ին ազատազրկվել է Էջմիածնի դատախազին ապտակելու համար։ Կարծում եմ, Դուք որեւէ շանս չունեիք ադպիսինը չլինելու։- Ինչպես գիտեք, ես ծնվել եւ մեծացել եմ Էջմիածնում, որը Հայաստանի հոգեւոր մայրաքաղաքն է։ Մայրս պաշտամունք ուներ իր հոր հանդեպ, որը Օշականի Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցու քահանան էր։ 1937թ. պապս ձերբակալվում է, իսկ 8 օր անց՝ գնդակահարվում Երեւանում։ Ինձ թվում է, մեր այդ ըմբոստությունը գենի արժեք է։ Այն արյան բնազդով է գալիս կաթի հետ եւ գնում՝ հոգու հետ։ Ես շնորհակալ եմ Աստծուն, որ արժանացել եմ այս ճակատագրին։ Չեմ բողոքում, չեմ տրտնջում։ Զնդաններում, բռնության օջախներում տեսել եմ ցավեր, ինչպես եւ բոլոր նրանք, ովքեր եղել են այնտեղ իրենց համոզմունքների, դավանանքի, գաղափարների համար։Այդ տարիների քաղաքական իմ ակտիվությունն առաջացավ Ստալինի մահից հետո, երբ համընդհանուր բռնությունն աստիճանաբար վերածվեց դեմոկրատական բռնության։ Խրուշչովյան ժամանակաշրջանը պայմաններ ստեղծեց, որպեսզի Խորհրդային բոլոր հանրապետություններում, այդ թվում՝ Հայաստանում ազատատենչ մարդիկ հանդես գան իրենց գաղափարներով։ Նրանցից ոմանք նահատակվեցին, ոմանք՝ ձերբակալվեցին, ոմանք էլ հրաժարվեցին պայքարից։- Մինչ այդ փուլին անցնելը պիտի խնդրեմ պատմեք, թե ինչպե՞ս ստացվեց, որ 1958-ին՝ դպրոցն ավարտելուց ընդամենը մեկ տարի անց, Ձեզ ձերբակալեցին տանը զենք պահելու համար։ Ինչո՞ւ հենց Ձեզ, այլ ոչ թե Ձեր հայրիկին կամ այլ որեւէ մեկին։ Դա իսկապե՞ս Ձեր զենքն էր։- Հայրս զինագործ էր, հրաշալի գիտեր զենքը։ Նա հույսեր էր փայփայում, որ մի օր կոմունիստների իշխանությունը կավարտվի, եւ ինքը վրեժխնդիր կլինի նրանց, ովքեր ցավ են պատճառել մեր հայրենակիցներին։ 1958 թվականին մեր մառանում անակնկալ հրդեհ բռնկվեց։ Մառանը մեր պարտեզի վերջնամասում էր։ Հայրս այնտեղ նաեւ երկու արկղ փամփուշտ էր թաքցրել։ Հրդեհի ժամանակ փամփուշտները սկսեցին պայթել, հարեւանները խուճապահար դուրս ելան իրենց տներից, բայց հասցրեցին միլիցիա զանգել։ Կրակի միջից նաեւ նագան տեսակի ատրճանակ հայտնաբերվեց։ Հայրս շփոթության մեջ էր։ Ես վերցրեցի ատրճանակը ու փախա։ Պարզվեց, որ այդ պահին մեր տունն արդեն շրջապատված էր։ Ես մի պատահական մեքենայով փորձեցի հեռանալ եւ թաքցնել զենքը, սակայն միլիցիայի աշխատակիցները այդ մեքենան կանգնեցրին եւ ձերբակալեցին ինձ։ Բնականաբար, ես չէի կարող մատնել հայրիկիս։ Խոստովանական ցուցմունք գրեցի եւ նշեցի, որ զենքը գտել եմ Էջմիածնի Ներսիսյան լճի ափին. այնտեղ էր գտնվում տանկային գունդը, եւ դրա հարեւանությամբ զենք գտնելն այն տարիներին գրեթե սովորական երեւույթ էր։ Դատարանն ինձ դատապարտեց 3 տարվա ազատազրկման։ Սակայն մեկ տարի անց՝ 1959-ի սեպտեմբերին համաներում ստացա, չնայած օրենքով այդ հոդվածի համար համաներում չէր նախատեսվում։ Պարզվեց, որ հայրս որոշակի նվիրատվությունների շնորհիվ կարողացել էր հասնել նրան, որ ինձ էլ վաղաժամ ազատեն։ Այո, թող ձեզ համար գաղտնիք չլինի, որ կաշառք այն ժամանակ էլ կար (ծիծաղում է &#8211; հեղ.)։ Պատիժը նախ կրում էի Արզնիի գաղութում, ապա ինձ տեղափոխեցին Արխանգելսկ։ Երեք ամիս անց անսպասելիորեն հետ բերեցին Հայաստան, տարան Քաջարանի գաղութ։ Պարզվեց, որ ինձ բերել են ազատելու նպատակով, ինչը շատ մեծ անակնկալ էր ինձ համար։- Ձեր հուշերից գիտեմ նաեւ, որ 50-ականների սկզբին հոգեւոր ճեմարան եք հաճախել, սակայն հոգեւորական չեք դարձել։ Ի՞նչ հիշողություններ ունեք այդ տարիներից։- Հոգեւոր ճեմարանում ունկնդրելու այդ 4-5 տարիներին երջանկություն եմ ունեցել Գեւորգ 6-րդ կաթողիկոսի աջը համբուրելու։ Քանի որ ես հոգեւորական դառնալու համար համապատասխան ձայն չունեի, ճեմարանում մնացի որպես ազատ ունկնդիր։ Իհարկե, իմ անձի ձեւավորման վրա հոգեւոր կրթության ազդեցությունը հսկայական է։- Մերուժան, իսկ ինչպե՞ս եք ծանոթացել Հայ Դատի գաղափարներին, որոնց մասին բազմիցս գրել եք նաեւ ավելի հասուն տարիքում։- Պետք է խոստովանեմ, որ հայրական կողմս՝ հայրս, հորեղբայրս դաշնակցական են եղել։ Այդտեղից էլ գալիս է Հայ Դատի գաղափարների խորը իմացությունը։ Հետաքրքիր դրվագ պատմեմ. տարիներ առաջ այժմ արդեն հանգուցյալ Վահան Հովհաննիսյանի հետ խոսելիս՝ ասացի. &#171;Այ տղա՛, մի Վահան Հովհաննիսյան էլ մենք ունեինք տանը&#187;։ Ասաց. &#171;Գիտեմ, քո հորեղբայրն էր&#187;։ Ավելին չխոստովանեց, բայց գիտեմ, որ հորեղբայրս Հայաստանում ՀՅԴ ընդհատակյա գործունեությանը շատ ակտիվ մասնակցություն է ունեցել։ Հորեղբորս ընկերները եւս նշանավոր մարդիկ էին։ Երբ Գարեգին Հովսեփյան Կաթողիկոսը ժամանեց Հայաստան Գեւորգ 6-րդի հուղարկավորությանը մասնակցելու, նա իջեւանել էր ոչ թե հյուրանոցում, այլ մեր տանը։ Մեր գերդաստանը տարված է եղել դաշնակցական գաղափարներով։ Իմ պորտը կտրել են դաշնակցական ավազանում։ Ես ինքս չեմ ընդունում սոցիալիստական գաղափարախոսությունը, սակայն նաեւ չեմ մերժում նրանց, ովքեր հանուն Հայրենիքի զոհել են իրենց։ Եվ, ի վերջո, երբեք չեմ մոռանում, որ իմ երկրի առաջին հանրապետությունը հիմնել են հենց դաշնակցականները։ Ավելին ասեմ. եղել է ժամանակ, երբ մենք գրեթե ազգովի դաշնակցական ենք եղել։- ԵՊՀ-ում ուսման տարիներին անդամակցեցիք &#171;Հայ երիտասարդաց միություն&#187; ընդհատակյա հակասովետական կազմակերպությանը եւ դարձաք դրա ամենաակտիվ ղեկավարներից մեկը։ Ինչպե՞ս կայացավ Ձեր ծանոթությունը կազմակերպության մյուս անդամների հետ։- Հայ երիտասարդաց միությունը ձեւավորվեց 1962թ. փետրվարին՝ ձմեռային ցուրտ մի օր, երբ մի քանի երիտասարդներով հավաքվեցինք մեր տանը եւ գտանք գաղափարների ընդհանրություն։ Իմ մորաքրոջ որդին՝ Ստեփան Աշոտի Հակոբյանը, որը քիմիական լաբորատորիայի վարիչն էր եւ պատվավոր դասախոս, մի օր եկավ մեր տուն եւ ասաց. &#171;Մերուժան, դու գիտե՞ս, որ համոզմունքներով մեզ հարազատ մարդիկ կան&#187;։ Ասացի՝ ուրեմն հրավիրիր նրանց մեր տուն ծանոթանալու։ Այդ օրն եկան Խաչիկ Սաֆարյանը, Կարապետ Քիրամիջյանը։ Վերջինս մորաքրոջս որդու համակուրսեցին էր, հետագայում՝ քիմիական գիտությունների թեկնածու, այժմ՝ ԱՄՆ քաղաքացի։ Եկան Վիգեն Բաբայանը՝ հետագայում &#171;Ամերիկայի ձայնի&#187; հայտնի խմբագիր եւ հաղորդավար, Խաչիկ Ամիրջանյանը, որը Զոովետ ինստիտուտում փիլիսոփայության դասախոս էր (ի դեպ, նա մեր մեջի ամենագրագետ անձնավորությունն էր, ով բնագրից կարդում էր Կանտ եւ Հեգել, գերմաներեն խոսում էր այնպես, որ կարող էին նախանձել գերմանացիները), Գրիգոր վարդապետ (Հովհաննես) Եղյանը, որն այժմ 93 տարեկան է եւ բնակվում է ԱՄՆ-ում (նա անգլերենից թարգմանեց Մորիս Հիլդուսի &#171;Տունը առանց կտուրի&#187; աշխատությունը, որն այդպես էլ ձեռագիր մնաց, քանզի ձերբակալվեցինք եւ չհասցրինք տպագրել), կար նաեւ մանկավարժ Էդուարդ Կակոսյանը, որը մեզ հետ քիչ առնչություն ուներ, բայց եւս ձերբակալվեց որպես խմբի անդամ, եւ գործը ստացավ &#171;Յոթի գործ&#187; անվանումը։- Ինչպե՞ս տեղի ունեցավ այդ ձերբակալությունը։ Կարծում եք, ձեզ մատնեցի՞ն։- Անպայման։ Ի վերջո, չկա մի խումբ, որի կազմում չլինի հետախուզության գոնե մեկ ներկայացուցիչ։ Այս առիթով Ստալինը նույնիսկ ասում էր. &#171;Որ ընտանիքում երեք հոգի կա, երկուսն իմն են&#187;։ Սակայն բուն պատճառն այլ էր։ Հայաստան սկսեցին հաճախել օտարերկրյա զբոսաշրջիկներ, որոնց մի մասը հայեր էին եւ ՀՅԴ անդամներ։ Նրանց միջոցով մեր գրած ազգայնական տարրեր պարունակող հոդվածներն ուղարկում էինք Փարիզ՝ &#171;Երիտասարդ Դաշնակցություն&#187; թերթի եւ &#171;Նաիրի&#187; ամսագրի խմբագրություն։ Սակայն մի անգամ այդ գործընթացը ձախողվեց, ձերբակալվեցին մի քանի հոգի, որոնցից մեկը՝ Կայծակ Մահտեսյանը Լուգանոյից: Նա հիմա էլ ողջ է եւ Հայաստանում է ապրում։ Եղան խոստովանական ցուցմունքներ, եւ մեզ բացահայտեցին։ 1963թ. դեկտեմբերի 29-ին յոթիս ձերբակալեցին։ Նախաքննության ընթացքում ՊԱԿ-ի քննիչները փորձում էին մեզանից խոստովանություն կորզել նաեւ այնպիսի արարքների համար, որոնք մենք չէինք գործել, բայց շուտով հասկացան, որ դա անիմաստ է։ Ինչո՞ւ։ Որովհետեւ մենք ի սկզբանե խոստովանական ցուցմունքներ էինք տվել, եւ մեզանից այլ բան ակնկալել իմաստ չուներ։ Մեր դատավճռում գրված է, որ բոլորն իրենց մեղավոր են ճանաչել, իսկ Մերուժանը՝ հանցավոր։ Իսկապես, դատարանում ես ասացի, որ հանցանք եմ գործել պետության դեմ, բայց իմ խղճի դեմ մեղք չեմ գործել, ուստի ես ինձ հանցավոր եմ ճանաչում, այլ ոչ թե մեղավոր։ Քրիստոնեական դավանաբանության տեսակետից իմ արարքը մեղք չէր։Դատը կայացավ 1964թ. ամռանը, իսկ սեպտեմբերի 26-ին ես, Վիգենը եւ Խաչիկ Ամիրջանյանը &#171;արժանացանք&#187; 5 տարվա մեկուսացման ուղղիչ-աշխատանքային գաղութում, իսկ մեր մյուս ընկերները ստացան 1,5-ից մինչ 4 տարի պատիժ։ Ես մասնակցել էի ընդհատակյա կազմակերպության գրեթե բոլոր հավաքներին, այդ իսկ պատճառով իմ պատիժն ամենախստերից էր։- Փաստացի Դուք Ստալինի մահից հետո հակասովետական առաջին խումբն էիք Հայաստանից...- Այո, եւ մեզ բոլորիս տարան Մորդովիա, թիվ 7 ճամբար։ Այնտեղ ես անմիջապես աչքի ընկա անհնազանդությամբ, ըմբոստ բնավորությամբ։ Շատերը ներում հայցելու դիմում գրեցին, իսկ ես հրաժարվեցի։ Ճամբարում ինձ չէին սիրում։ 1966թ. ամռան մի օր ինձ տեղեկացրին, որ առավոտյան չգնամ շինաշխատանքի, որովհետեւ ինձ դատելու են։ Զուբովոպոլյանսկի արտագնա դատարանի մի կին դատավոր ժամանեց, ասաց, որ ես բազմաթիվ խախտումներ եմ կատարել աշխատանքիս ընթացքում, եւ վճռեց, որ պատժի մնացած մասը պետք է անցկացնեմ Վլադիմիրի հայտնի բանտում։&#160;&#160; Գարեգին Նժդեհի եղերական վախճանից ուղիղ 6 տարի անց ես հայերից առաջինն էի, որ ուղղվեցի Վլադիմիրի բանտ։ Այդ բանտում քրեական հանցագործներ չկային։ Պարզապես օրենսգիրքն էր կոչվում քրեական, եւ մենք բոլորս էլ համարվում էինք&#160; քրեական հանցագործներ։ Վլադիմիրի բանտում ինձ հետ միասին պատիժ էին կրում նշանավոր մի շարք մարդիկ, որոնք եւս ձերբակալվել էին քաղաքական տարբեր արարքների համար, սակայն քրեական հոդվածներով էին դատվել։Մի քանի խոսք Վլադիմիրի բանտի մասին... Եթե դժոխքը հնարավորություն ունենար տեսանելի դառնալու, չէր գերազանցի այդ բանտին։ Ամեն անգամ հիշում եմ Դանթեի այն խոսքերը, որ նվիրված են դժոխքին. &#171;Ով ներս մտնող, կորցրու հույսդ հավիտյան&#187;։ Վլադիմիրի բանտը կատարյալ բանտ էր։ Այն գերազանցում էր կենտրոնական Չեխոսլովակիայի &#171;Մորավիա&#187; բանտին, որի մասին այդքան շատ է գրվել։Ես շնորհակալ եմ ճակատագրին, որ այդ բանտում ծանոթացա ժամանակի մեծությունների՝ Յուլի Դանիելի, Անդրեյ Սինյավսկու, Վալենտին Սոկոլովի, Անատոլի Մարչենկոյի եւ մյուսների հետ։ Կային նաեւ մարդիկ, ովքեր այդպես էլ անհայտ մնացին հանրությանը։ Օրինակ, Վիկտոր Մասալովը, որին կոչում էին &#171;Ադենաուէր&#187;։ Երբ 1958 թվին Գերմանիայի կանցլեր Ադենաուէրը ժամանել էր ԽՍՀՄ, Մասալովը 500-հոգանոց խումբ էր կազմել, ովքեր, իրենց ճակատին գրելով &#171;Կեցցե Ադենաուէրը&#187;, ցույց էին արել Մոսկվայի կենտրոնում՝ նրան ողջունելու համար։- Ճի՞շտ է արդյոք, որ Ձեր պատիժը Դուք կրել եք նույն պատժախցում, ինչ Նժդեհը։- Իր բանտարկության ընթացքում Գարեգին Նժդեհը փոխել է 11 բանտախուց, ես՝ 8։ Ինչո՞ւ էին այդքան հաճախ փոխում բանտախուցը։ Սովորաբար երբ քաղբանտարկյալը միեւնույն խցում միեւնույն անձանց հետ մնում է երկու ամսից ավելին, սկսում է մտածել փախուստի մասին։ Եվ իսկապես՝ նման փորձեր եղել էին։ Այդ պատճառով փախուստը կանխելու համար բանտի ղեկավարությունը բանտարկյալներից շատերի պատժախուցը պարբերաբար փոխում էր։ Փաստացի, այո, ես եղել եմ նույն բանտախցերում, որտեղ եղել էր Նժդեհը։ Հայտնի չէ միայն, թե որ բանտախցում է կնքել մահկանացուն Գարեգին Նժդեհը։ Վլադիմիրի բանտում կալանավորների մահերը սովորական երեւույթ էին։ Երբեք ոչ մի հարազատի չէին հայտնում, թե որտեղ, ինչ պայմաններում է մահացել բանտարկյալը, միայն մեկ բառ՝ մահացել է։- Այն ժամանակ արդեն լսե՞լ էիք Նժդեհի մասին։- Գարեգին Նժդեհը 20-րդ դարի հայ ամենամեծ քաղաքական մտածողն է։ Եթե ինձ իրավունք վերապահվեր որոշելու, ես կասեի. Անդրանիկը հայ ռազմամտածողության հանճարն է, Նժդեհը՝ հայ քաղաքական մտքի հանճարը։ Նժդեհի կյանքը, գործունեությունը եւ ստեղծագործություններն ինձ քաջ ծանոթ էին դեռեւս ուսանողական տարիներից։ Ասեմ ավելին. հայրս գրապաշտ էր։ Մեր ընտանիքում գիրքը սրբություն է եղել։ Եվ Նժդեհի գրքերը՝ այդ թվում։- Որքանո՞վ Դանիելի, Սինյավսկու, մյուս մտավորականների հետ հանդիպումներն ազդեցին Ձեր աշխարհայացքի վրա։ - Աշխարհայացքը մի բան է, որ փոփոխության ենթակա չէ։ Այլ հարց է, թե որքանով է ընդարձակվում դիապազոնը, մտահորիզոնը։ Համոզմունքը չի մեռնում...Վլադիմիրի բանտում շատ էին հրեա մտավորականները։ Եվ նրանք գրեթե երբեք չէին հրաժարվում իրենց ազգային պատկանելությունից, գաղափարներից։ Մի անգամ ես մոտեցա Ռաֆալովիչին, ով բանտում հրեական համայնքի ոչ պաշտոնական առաջնորդն էր, եւ կեսկատակ հարցրի. &#171;Ռաֆալովիչ, ինչո՞ւ Նիկիտինը չի ընդունում, որ հրեա է։ Չէ՞ որ բոլորը գիտեն, որ նա հրեա է&#187;։ Իսկ Ռաֆալովիչը պատասխանեց. &#171;Մերուժան, դու էլ ես հրեա, նա էլ։ Պարզապես նա սեմիտ է, իսկ դու՝ համիտ&#187;։ Այսինքն, նրա պատկերացմամբ, ամբողջ աշխարհն է հրեա։Վլադիմիրում էր նաեւ անվանի ֆիզիկոս Վլադիմիր Կրաուկլիսը, որը ֆիզիկայի դպրոցական դասագրքի հեղինակն էր։ Որքան մեծ էր զարմանքս, որ դպրոցն ավարտելուց տարիներ անց հայտնաբերում եմ այդ տարեց մարդուն բանտում։Ինձ հետ բանտարկված էր նաեւ օպերային ամենամեծ երգիչներից մեկը՝ Ալեքսանդր Միրլասը, որը կատարում էր ամենաբարդ արիաները։ Եվ պատկերացրեք, երբ Վլադիմիր էր գալիս Դուբրովլագի ղեկավար գնդապետ Գրմովը, նա բանտում առանձին բաղնիք ուներ, որտեղ սիրում էր լոգանք ընդունել։ Եվ ահա այդ ժամանակ նա կանչում էր հռչակավոր տենոր Միրլասին եւ ստիպում երգել իր համար, մինչ ինքը լողանում էր։ Նույնիսկ ֆաշիստները այնպիսի բաներ չէին անում, ինչ կոմունիստները։- Ո՞րն էր անձամբ Ձեզ համար ամենասարսափելին Վլադիմիրի բանտում:- Նամակ չստանալը: Դուք կարող էիք ինձ նամակ գրել փետրվարին, իսկ ես այն ստանայի, ասենք, հոկտեմբերին: Չէին տալիս... Իսկ եթե նամակը հայերեն էր, դա ավելի բարդ պատմություն էր դառնում: Նամակները պարտադիր պետք է կարդային: Բանտի գրաքննիչը հայերեն նամակները հետ էր ուղարկում Հայաստան, այնտեղ դրանք թարգմանում էին ռուսերեն եւ բնօրինակի հետ միասին նորից ուղարկում Վլադիմիր: Դրանից հետո միայն գրաքննիչը որոշում էր՝ այդ նամակը տա՞լ բանտարկյալին, թե ոչ։ Դժվար է պատկերացնել, սակայն դա շատ դաժան պատիժ է. դու ամիսներով ոչ մի լուր չունես քո հարազատներից, ընկերներից, չգիտես նրանց որպիսության մասին, նույնիսկ չգիտես՝ ո՞ղջ են արդյոք: Նվազագույն խախտման՝ թեկուզ աշխատանքի 5 րոպե ուշացումով դուրս գալու համար բանտում զրկում էին նամակ, ծանրոց ստանալու իրավունքից, իսկ տեսակցության մասին երազել էլ պետք չէր: Մյուս ճամբարները, որտեղ պատիժ էին կրում քաղաքական կալանավորները, համեմատաբար տանելի էին: Իսկ Վլադիմիրը ցուցադրական դաժան բանտ էր, ինչպես արդեն ասացի՝ կատարյալ բանտ:- Բարեբախտաբար, նույնիսկ Վլադիմիրի բանտը չկարողացավ Ձեզ կոտրել, եւ 1969թ. հունվարի առաջին օրերին վերադարձաք տուն: Ի՞նչ եղավ հետո: Կա՞ր հսկողություն: Չէի՞ն խանգարում Ձեզ աշխատել, ստեղծագործել:- Անպայման: Վերադարձա հունվարի 3-ին, իսկ հունվարի 6-ին ՊԱԿ-ի թելադրանքով ինձ կանչեցին միլիցիա եւ ստիպեցին մի փաստաթուղթ ստորագրել, որով հրաժարվում էի մասնակցել մասսայական միջոցառումների, գնալ կինո, թատրոն, ակումբներ, հանդիսությունների, հանդիպել զբոսաշրջիկների հետ, ժամը 17-ից հետո լինել օտար որեւէ վայրում, եւ այլն: Մեկ տարի շարունակ շաբաթը մեկ գնում էի միլիցիայի բաժանմունք եւ ստորագրություն տալիս այն մասին, որ տեղում եմ, չեմ բացակայում: Այդ ամենը նման էր տնային կալանքի, գրեթե ոչ մի տարբերություն: Բացի այդ, միլիցիոներները ցանկացած ժամի առանց զգուշացնելու կարող էին ներխուժել իմ բնակարան եւ խուզարկել: Ինձ նաեւ աշխատանքի չտեղավորեցին, մերժեցին: Նույնիսկ շինարարությունում: Վախենում էին, որ կոլեկտիվում հակասովետական քարոզչություն կիրականացնեմ, խումբ կստեղծեմ: Քաղբանտարկյալ ընկերներիս հետ շփվելու հնարավորություն եւս չունեի: Տեսականորեն նրանք կարող էին ինձ տեսակցել, բայց մեր տան մոտակայքում մշտապես անծանոթ մարդիկ էին պտտվում, ենթադրաբար՝ գործակալներ, եւ յուրաքանչյուր նման այց կարող էր ավարտվել հերթական բանտարկությամբ:- Այդ դեպքում ինչո՞վ էիք զբաղվում, ինչպե՞ս վաստակում:- Գրում էի, թարգմանություններ անում... Միայն 1970-ին ամուսնանալուց հետո իմ վրայից հանեցին վարչական վերահսկողությունը եւ թույլ տվեցին աշխատել:- Տարիներ առաջ Մոսկվայի &#171;Մեմորիալի&#187; արխիվներն ուսումնասիրելիս գտա Ձեր կենսագրությունը, որում նշված էր, որ 70-ականներին այլ աշխատանքների հետ մեկտեղ գումարի դիմաց ռեֆերատներ եւ ավարտական աշխատանքներ էիք գրում Էջմիածնի հոգեւոր ճեմարանի ուսանողների համար: Եղե՞լ է նման բան:- Բազմիցս: Տարիներ առաջ նույնիսկ հանդիպել եմ եկեղեցական բարձր դիրք զբաղեցրած մի հոգեւորականի, որի համար ռեֆերատ եմ գրել 70-ականներին: Մեկ այլ եպիսկոպոս էլ ինձ ասում էր. &#171;Մերուժան, երբ եկեղեցի ես գալիս պատարագի, խնդրում եմ, սյուներից մեկի հետեւը կանգնի, որպեսզի քեզ չտեսնենք, թե չէ չենք կարողանում աղոթելիս աչքերիդ մեջ նայել&#187;: Չեմ զղջում դրա համար: Հացի խնդիր կար, պետք է լուծեի, այլ տարբերակներ չունեի:- 1976 թ-ին Ձեզ ինչ-որ հրաշքով հաջողվեց հրատարակել առաջին գիրքը՝ բանաստեղծությունների ժողովածուն: Այսօրվա հեռավորությունից անհնար է թվում, որ Վլադիմիրի բանտն անցած այլախոհին թույլ են տվել գիրք տպագրել Խորհրդային Հայաստանում: Ինչպե՞ս դա ստացվեց:- Այդ հրաշքն անուն ունի՝ Վահագն Դավթյան: Ես Դավթյանի մասին անպայման գիրք պետք է գրեմ: Լինելով թունդ կոմունիստ ու զբաղեցնելով Սփյուռքի հետ կապերի կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալի պաշտոնը՝ նա գնաց ՊԱԿ ու ասաց, որ երաշխավորում է իմ ժողովածուն: Հենց նա էլ դարձավ գրքի հրատարակիչը: Բազում ստեղծագործական վեճեր ենք ունեցել Վահագնի հետ, բայց ի վերջո եկել համաձայնության: Ես ձեզ ասեմ, Դավթյանը ամենագրագետ, ամենահայկական մտածելակերպ ունեցող բանաստեղծն էր: Մեծություն էր... Նաեւ գաղտնիքներ պահել գիտեր. գիրքը տպվելուց երկու ամիս անց միայն պահեստից դուրս բերեց: Ասաց՝ թող ուշ իմանան: Նաեւ խնդրեց գրաքննադատ Սեւակ Արզումանյանին դրական կարծիք գրել &#171;Գրական թերթում&#187;: Դրանից հետո հոդվածներ եղան նաեւ այլ թերթերում, եւ իմ ժողովածուն ընդունվեց: Իսկ երկրորդ գիրքս հրատարակվեց դրանից միայն 16 տարի անց...&#160; - Եկեք առաջ չընկնենք: Մինչ այդ՝ 1983-ի հոկտեմբերին Ձեզ ձերբակալեցին երրորդ անգամ, եւ այս անգամ մեղադրանքն աբսուրդի ժանրից էր: Մեղադրական եզրակացության մեջ գրած է, որ Դուք, կրելով ՊԱԿ գնդապետի համազգեստ, ապօրինի գործունեություն եք իրականացրել: Ինչո՞ւ հենց այսպիսի մեղադրանք: Մի՞ թե Դուք այդ ժամանակ ակտիվ գործունեություն էիք ծավալում:- Այո: Շատ բաներ եմ արել այդ ժամանակ, հակասովետական հոդվածներ էի գրում կեղծանուններով եւ Եկեղեցու միջոցով ուղարկում Արեւմուտք: Չեմ զղջում: Բայց ինձ նման մեղադրանք ներկայացնելն իսկապես զարմանալի էր: Հայաստանի ՊԱԿ-ի այն ժամանակվա ղեկավար Մարիուս Յուզբաշյանը դատախազությանը նույնիսկ նամակ էր գրել, որ դրանով վիրավորանք է հասցվում ՊԱԿ-ի աշխատակցի պատվին. ինչպե՞ս Մերուժանը կարող էր ՊԱԿ-ի գնդապետի համազգեստ կրել, եթե ամբողջ Հայաստանում նման բարձր կոչում ընդամենը մի քանի հոգի ուներ: Ու նաեւ նշված էր գործում, որ ես այդ համազգեստը կրել եմ այն ժամանակ, երբ Երեւան էր ժամանել մարշալ Ուստինովը, եւ ուժային կառույցներն ուժեղացված ծառայություն էին իրականացնում: Պատկերացնո՞ւմ եք նման բան: Ի դեպ, այս գործով ես որեւէ ցուցմունք չեմ տվել, հրաժարվել եմ։Երբ ինձ դատապարտեցին 14 տարվա անազատության եւ ուղարկեցին Նորիլսկ, այն ճամբար, ուր ժամանակին իր պատիժն էր կրել մարշալ Ռոկոսովսկին, այնտեղ եկան ռուսական ՊԱԿ-ի ներկայացուցիչները եւ հարց տվեցին. &#171;Իսկ ո՞ւր էր նայում Յուզբաշյանը&#187;: Ինքս կարծում եմ, որ իմ ձերբակալումը շահավետ էր Յուզբաշյանի հակառակորդների համար, սա նաեւ իր դեմ էր ուղղված: Ինչ-որ մարդիկ խնդիրներ ունեին նրա հետ, եւ այդ մարդիկ ե՛ւ Երեւանում էին, ե՛ւ Մոսկվայում:- Ի՞նչ եղավ հետո:- Հետո՝ 1986թ. սկզբին ինձ տարան Նորիլսկի շրջանի Կայերկանի ճամբար, որը ստացել է &#171;մահվան հովիտ&#187; անվանումը: Սովորաբար այդ կալանավայր ուղարկում էին նրանց, ով չպետք է վերադառնար, պետք է այնտեղ մահանար: Իսկ նրանք, ովքեր հրաշքով այնտեղ չէին մեռնում, մահանում էին ամիսներ անց առաջացած հիվանդություններից: Նորիլսկում մահն առօրյա երեւույթ էր: Ձմռան ամիսներին ջերմաստիճանն իջնում էր մինչեւ մինուս 56, իսկ ամառ որպես այդպիսին չէր լինում: Այնտեղ մենք զենքի արկղեր էինք պատրաստում: Ես նաեւ ստեղծագործում էի, բանաստեղծություններ էի գրում:- Մերուժան, հայ քաղբանտարկյալների մեծ մասին՝ Հայրիկյանին, Աշոտ Նավասարդյանին, մյուսներին ազատել էին դեռեւս 1988-89 թվերին: Ինչո՞ւ Ձեզ պահեցին մինչեւ 1992 թվականը, երբ Հայաստանն արդեն փաստացի անկախ էր:- Ինձ բաց չէին թողնում, պահում էին: Ինձ թվում է, նրանք մինչեւ վերջ չէին կարողանում կողմնորոշվել՝ ազատել ինձ, թե՞ սպանել: Այդ սպանելն այնտեղ շատ հեշտ էր լինում՝ թունավորում էին: Հետս մի սերբ կար, որի ժամկետը լրացել էր, բայց տուն չէին ուղարկում, պատճառաբանում էին, թե տրանսպորտ չկա: Եվ ահա՝ մեկնելու օրը նա մահացավ՝ թունավորել էին... Ես ազատվեցի միայն 1992-ի հունվարին, իսկ երբ վերադարձա Հայաստան, անմիջապես ստացա արդարացման դատավճիռս՝ հանցակազմի բացակայության պատճառով եւ ՀՀ ՊԱԿ-ի պատրաստած իրավապաշտպանի վկայական, որն ինձ այդպես էլ պետք չեղավ:- Ի՞նչ զգացողություններ ապրեցիք, երբ կարծես ուրիշ երկիր վերադարձաք:- Ուրիշ երկիր չէր, կարծես Սովետական Հայաստանը լիներ, գրեթե բան չէր փոխվել դեռ: Մարդիկ չէին փոխվել: Տարբեր քաղաքական ուժերից, հոսանքներից համագործակցության առաջարկներ ստացա, մինչ օրս էլ ստանում եմ, բայց այդպես էլ որեւէ մեկը չհամալրեցի՝ մնացի ընդմիշտ այլախոհ, գրող, բանաստեղծ: Այլախոհությունը կենսակերպ է. ես շարունակում եմ պահանջատեր մնալ:- Այստեղ ստիպված եմ հակաճառել Ձեզ: Մի՞ թե այն, ինչ այսօր ունենք, դա այն չէ, ինչի համար պայքարում էր &#171;Հայ երիտասարդաց միությունը&#187; 60 տարի առաջ: Արդյո՞ք Ձեր երազանքները չեն իրականացել:- Մասամբ: Ես ինքս ինձ լիակատար երջանիկ կզգամ միայն այն ժամանակ, երբ Արցախը կդառնա Հայաստանի Հանրապետության մի մասը: Չի կարող լինել երկու հայկական պետություն, պետք է լինի մեկ միասնական Հայաստան: Իմ կարծիքով, իրադարձությունների ընթացքն ապացուցեց, որ դեռեւս 30 տարի առաջ Արցախը պետք է հռչակվեր Հայաստանի մի մաս, եւ վերջ:- Ձեզ ճանաչում եմ շուրջ 20 տարի, եւ այդ 20 տարիների ընթացքում շարունակում եք անխնա քննադատել գործող իշխանություններին: Արդյոք դա ինքնանպատակ չէ՞:- Ոչ: Այդ քննադատությունը միշտ առարկայական բնույթ է կրում: Ես հատկապես դեմ եմ, երբ մարդիկ իրենց տեղը չեն զբաղեցնում: Ես ինքս միշտ հրաժարվել եմ պաշտոններից, ասել եմ՝ ախր ինձնից ի՞նչ չինովնիկ: Իսկ հիմա նայեք շուրջբոլորը: Չե Գեւարան մի սիրուն միտք ունի. &#171;Երբ հեղափոխությունը ավարտվում է, հեղափոխականը դառնում է քաղաքացի&#187;: Տղե՛րք, հեղափոխությունն արել-ավարտել եք, ապրե՛ք: Իսկ հիմա տեղներդ զիջեք մասնագետներին, խելացի մարդկանց, պրոֆեսիոնալներին: Հեղափոխությունը պետք է &#171;խժռի&#187; հեղափոխականներին, ինչպես որ Կրոնոսը խժռեց իր զավակներին:Մերուժանի հետ զրուցել է Դավիթ ԱլավերդյանըԼուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/124283/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/lkdjlaskfj.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/124057/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/72-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[72]]></image:title><image:caption><![CDATA[RIO DE JANERIO, BRAZIL - AUGUST 16: Artur Aleksanyan of Armenia (red) celebrates winning the gold medal in the men&#039;s 98kg greco-roman wrestling at the Carioca Arena 2 in Rio de Janeiro, Brazil on August 16, 2016. (Photo by Okan Ozer/Anadolu Agency/Getty Images)]]></image:caption></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596798836_8414173.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/123248/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/f1925ec8567755f93fe7ee76d69734b1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մինչ շատերը տարիներ շարունակ դժգոհում են գործազրկությունից ու հատուկ աշխատանքային հրավերների սպասում, որոշ երիտասարդներ ինքնուրույն հիմնում են սեփական բիզնեսը եւ հաջողությունների հասնում՝ առանց ֆինանսական լուրջ աջակցությունների ու ծանոթությունների:
Չնայած տնտեսության համար COVID-19 համավարակի ստեղծած անբարենպաստ պայմաններին՝ Banks.am-ը &#171;Զրոյից&#187; խորագրի ներքո շարունակում է ներկայացնել հաջողակ երիտասարդների բիզնեսներն ու դրանց հիմնադրման պատմությունները:***Կոտայքի մարզի Ալափարս գյուղում բնակվող Գեւորգյանների ընտանիքը 90-ականներից սկսած՝ ազնվամորու վաճառքով էր զբաղվում․ ամեն ինչ սկսվել էր տան բակում տնկած մեկ թփից ու վերածվել հեկտարներով դաշտերի։ 2019-ին, սակայն, ամուսիններ Գեւորգ Գեւորգյանը եւ Ժաննա Ալավերդյանը գիտակցում են, որ գյուղմթերքը շուկայում այլեւս չի վաճառվում, իսկ ազնվամորին անհրաժեշտ է նույն օրը սպառել։ Մի քանի օրում ընտանիքին հաջողվում է բրենդավորել ազնվամորին եւ օնլայն վաճառք ու առաքում կազմակերպել։ Գեւորգը՝ ծնողների, եղբոր, կնոջ եւ երեխաների աջակցությամբ, գյուղատնտեսական բիզնեսը նոր մակարդակի է բարձրացնում․ &#171;Բլբլուկ&#187;-ն այժմ ազնվամորու վաճառքի յուրօրինակ մշակույթ է ձեւավորում։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Բլբլուկի» արխիվից
						
					
		   
																												



Մի թուփ ազնվամորին՝ բակի միջին Գեւորգ, 38 տարեկան․ Ծնվել ու մեծացել եմ Ալափարս գյուղում։ Սովորել եմ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում, վերջին 12 տարին աշխատում եմ ՏՏ ոլորտում որպես որակի վերահսկման մասնագետ։ Ազնվամորու մշակումը 90-ականներից ենք սկսել։ Ընդարձակ դաշտեր ունենալու նպատակ չենք ունեցել, պարզապես մեր ուտելու համար էինք մշակում։ Տարիների ընթացքում տնկիների քանակը շատացավ, տարածվեց ամբողջ բակով մեկ․ երբ բերքդ շատ է, բնականաբար՝ սկսում ես վաճառել։ Երեխա էինք, ինքներս էինք հավաքում, հայրի&#172;&#172;կի հետ &#171;Մալաթիա&#187; շուկա տանում։ 
				
				Գեւորգ Գեւորգյանը 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																											


Երեւանում սովորելու տարիներին դադարեցի ազնվամորու գործով զբաղվել, բայց երբ զինվորական ծառայությունից վերադարձա ու դեռ աշխատանք չունեի, հորս հետ շարունակեցի հատապտղի մշակումը։ Ալափարսից Սոլակ տանող ճանապարհին 1 հա տարածք ունեինք, ու քանի որ տան բակում ազնվամորու համար այլեւս տեղ չկար, որոշեցինք այդ տարածքն օգտագործել։ Ավտոմեքենա vs դաշտերԳեւորգ․ Ամբողջը մեր ուժերով էինք անում, բերքը հավաքում էինք, մեր մեքենայով տանում էինք շուկա եւ վաճառում։ Քանի որ նոր էինք սկսել գործը, եկամուտը շատ քիչ էր։ Չէի կարող դրանով ե՛ւ ապրել, ե՛ւ բիզնեսն ընդլայնել, այդ պատճառով մեկնեցի Երեւան ու սկսեցի զուգահեռ աշխատելը, իսկ ազնվամորու մշակումը մնաց հորս ուսերին։
				
				Գեւորգի հայրը՝ Վաչիկ Գեւորգյանը 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս 
						
					
		   
																										


Մեզ որոշակի ներդրում էր պետք, որ բիզնեսն ինքնածախսածածկվեր։ Քիչ քանակի վրա նույն ռեսուրսն էինք ծախսում ու եկամուտն էլ քիչ էր ստացվում, ուստի որոշեցինք ընդլայնել դաշտերը։ Առաջին մեծ ներդրումս մեքենաս էր, որը վաճառեցի $6000-ով եւ 3 հա հավելյալ տարածք գնեցի։ Ինտերնետի դար էԺաննա, 37 տարեկան․ 2016-ից Facebook-ում բացել էի &#171;Բլբլուկ&#187; էջը, որտեղ վաճառում էի իմ եւ ընկերուհիներիս պատրաստած հուշանվերներն ու աքսեսուարները։ Օնլայն բիզնեսն աղջկաս պատվին էի անվանել․ երբ փոքր էր, սկեսրայրս նրան &#171;բլբլուկ&#187; էր ասում՝ &#171;բլբլացող ծիտիկ&#187;։ 2019-ին ազնվամորու մեր բերքը շատ էր՝ 15 տ։ Սկեսրայրս երկու անգամ տարավ շուկա վաճառելու, բայց ինչպես տարավ, այդպես էլ հետ բերեց։ Հասկացանք, որ մարդիկ պարզապես դադարել են շուկա գնալ, իսկ ազնվամորին, եթե նույն օրը չսպառես, մի քանի ժամ հետո արդեն պիտանի չէ վաճառքի։ Փորձեցի բերքը ֆեյսբուքյան իմ այդ էջով վաճառել, 2500 հետեւորդ ունեի։ Գեւորգի ծրագրավորող եղբորը՝ Վահանին, խնդրեցի լոգոն փոփոխել, իսկ էջում տեղեկացրի, որ վաճառում ենք ազնվամորի։ 
				
				Ժաննա Ալավերդյանը 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																									


Պատվերները քիչ-քիչ շատացան․ հասկացանք, որ մարդիկ ուզում են ծանոթանալ ազնվամորու մշակմանը եւ վաճառքին, ոչ թե պարզապես շուկայից գնեն ու գնան տուն։ Մինչ բերքը կհասնի, ես մեկ ամիս առաջ սկսում եմ նկարներ հրապարակել դաշտերից ու տեղեկացնել, թե ինչպես է պտուղն աճում եւ հավաքվում։ Ինքս եմ ֆեյսբուքյան էջը վարում, լուսանկարներ անում, հաճախորդների հետ կապը պահպանում։Կրթությամբ բանասեր եմ, ավարտել եմ Երեւանի պետական համալսարանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտում եմ աշխատել։ Յոթ տարի է՝ չէի աշխատում, ժամանակիս մեծ մասը նվիրում էի ընտանիքիս ու երեխաներիս։ Այժմ միայն &#171;Բլբլուկ&#187;-ով եմ զբաղված․ ընտանեկան գործի մոտիվացիան լրիվ այլ է, դու այստեղ քո ամբողջ հոգին ու եռանդն ես ներդնում։

				
				Անին՝ Ժաննայի եւ Գեւորգի դուստրը  
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																								


Առանց թունաքիմիկատներիԳեւորգ եւ Ժաննա․ Մեր հետեւորդների քանակը շուտով կհասնի 10,000-ի։ Այս տարի ընդլայնել ենք վաճառքի ծավալները՝ անցել ենք օնլայն պատվիրման համակարգի: Կայքը պատրաստել է Գեւորգի եղբայրը։ Նախկինում գնորդների տվյալները ձեռքով էինք լրացնում Excel ֆայլի մեջ, հիմա այս գործընթացն անհամեմատ հեշտացել է։ Պատվերներն ընդունում ենք մեկ շաբաթ շուտ, վաճառում ենք հատուկ սննդային դույլերով (2,5 կգ)։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ «Բլբլուկի» արխիվից
						
					
		   
																							


Բերք ստանում ենք տարին երկու անգամ՝ ամռանն ու աշնանը: Առավոտից հավաքում ենք ու նույն օրը երեկոյան առաքում։ Երեւանի բոլոր վարչական շրջաններն առանձնացնում ենք, ամեն օր մի շրջան ենք գնում, ունենք առաքման անվճար կետեր։ Բացառում ենք թունաքիմիկատների օգտագործումը, դաշտը պարարտացվում է օրգանական միջոցներով: Բազմաթիվ մրգատու ծառեր ունենք, նաեւ մոշի ու հաղարջի թփեր։
				
				Ժաննայի եւ Գեւորգի որդին  
						
							Լուսանկարը՝ «Մեդիամաքս» 
						
					
		   
																						


Նաեւ գինի ու թեյԺաննա. Անցած տարի բերքն այնքան շատ էր, որ ազնվամորուց նաեւ գինի, օղի եւ լիկյոր պատրաստեցինք ու ներկայացանք էքսպոյի։ Քանի որ շատերը հավանեցին, որոշեցինք նաեւ վաճառել․ 50 շիշ գինի վաճառեցինք, սկեսրայրս էր պատրաստել, պիտակներն էլ՝ աղջիկս։ 
				
				
						
							Լուսանկարը՝  «Բլբլուկի» արխիվից
						
					
		   
																					


Ազնվամորու գինին տարածված չէ․ պտուղը թանկ է, մարդիկ այդքան բերք չունեն, որ գինի պատրաստեն։ Քանի որ միայն հատընտիր ազնվամորին ենք վաճառում, վնասված բերքից կարողանում ենք խմիչք պատրաստել։ Աշնանը կսկսենք գինու վաճառքը։ Շուկայում ներկայացնելու ենք նաեւ ազնվամորու տերեւներից պատրաստված թեյ․ սկեսուրս է պատրաստում, կենսաբան է։ Տերեւները հատուկ ձեւով է մշակում, ֆերմենտացնում է, հետո չորացրած ազնվամորու հատիկներ ավելացնում։
				
				Ժաննան մասնակցում է էքսպոյի 
						
							Լուսանկարը՝ «Բլբլուկի» արխիվից
						
					
		   
																				


Ռիսկայինի ու հողը սիրելու մասին Գեւորգ․ Գյուղատնտեսության ոլորտում չես կարող մեծ շահույթներ ապահովել, քանի որ ոլորտը շատ ռիսկային է։ Կարող ես մի տարի այնքան կորուստ ունենալ, որ 10 տարվա ստեղծածդ ջուրն ընկնի։ Անցած տարի 15 տ բերք ունեինք, այս տարի դեռ 4-5 տ է․ աշնանը ոռոգման խնդիր կար։ Պետք է սիրես հողը, բույսը, որ այս գործով զբաղվես։ Ես գյուղատնտեսությունն այդքան էլ բիզնես չեմ համարում, սա ինձ համար հոբբի է, արմատների հետ կապվածություն, ստեղծագործական աշխատանք, բնության հետ պայքար։ 
				
				Ամալին զրուցում է Գեւորգի եւ Ժաննայի հետ 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																			


Դեռ այնքան մեծ չէ եկամուտը, որ միայն այս գործով զբաղվենք, բայց ապագայում պլանավորում ենք մեր գյուղի տունը վերածել հյուրատան, դաշտերում զարգացնել ագրոտուրիզմը, տաղավարներ կառուցել համտեսի համար։ Այժմ ես եւ եղբայրս մեր հիմնական աշխատանքից ստացված գումարը ներդնում ենք այս գաղափարի մեջ, արդեն շինարարությունը սկսել ենք։ 
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																		


Մեր գործը միշտ ներդրման կարիք ունի․ խնդիր ունենք աշխատողներին ամբողջ տարին զբաղեցնելու, որպեսզի նրանց չկորցնենք։ Տարվա ընթացքում 5-6 ամիս փորձում ենք լրացուցիչ գործեր հնարել։ Սեզոնին շատ դժվար է աշխատող գտնելը, գործը նույնպես դժվար է, մեծ զգուշությամբ պետք է բերքը հավաքել։ 20-30 հոգի հավաքող ունենք, մշտական մշակումով զբաղվողները 2-3 հոգի են։ Որպեսզի հիմնական գործիս զուգահեռ հասցնեմ առաքումը, սեզոնին մեկ ամսով արձակուրդ եմ վերցնում։ 
				
				Ժաննան, Գեւորգը եւ Վահանը 
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																	


Մալինայի մշակույթ Գեւորգ․ Կարեւոր է նաեւ նոր մշակույթի ձեւավորումը, մեր գյուղացիները սովոր են բերքն անփույթ հավաքել, լցնել արկղերի մեջ ու տանել շուկա։ Մեր շրջանում շատ կան ազնվամորի մշակողներ, որոնք հիմա հետեւում են մեզ ու փոխում իրենց աշխատելաոճը․ շատերն են սկսել մեզ նման մշակել ու առցանց վաճառել։ Գյուղում ընկերների մի ընտանիք էլ կա, որի հետ ակտիվ համագործակցում ենք։
				
				
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
																



Արժեք ստեղծելուց բացի, փորձում ենք մշակույթ ձեւավորել։ Ցանկանում ենք նաեւ հաճախորդներին սովորեցնել, որ այս բերքն առանձնահատկություններ ունի, պլաստիկի արտադրություն չէ, որ հենց պատվիրես, մի ժամ հետո բերեն։ Հնարավոր է անձրեւային օր լինի, ու հավաքը հետաձգենք։ Հաճախորդներ ունենք, որ &#171;պլաստիկե&#187; մեծ ազնվամորիներ են ակնկալում, բայց էկոլոգիապես մաքուր մշակված բերքը նման տեսք ունենալ չի կարող։ 
				
				Անին՝ Ժաննայի եւ Գեւորգի դուստրը
						
							Լուսանկարը՝ Մեդիամաքս
						
					
		   
															


Մեր պտուղը &#171;պոլկա&#187; տեսակի է, հնարավոր է՝ չափերով փոքր է, բայց բույրը եւ համը միշտ տեղն են։ Մի անգամ մեկը գրել էր, թե պատկերացնում էր՝ բոլոր ազնվամորիները պետք է համաչափ ու խոշոր լինեն, մի հաճախորդ էլ պատվերի մեջ փոքր դեղին սարդ էր նկարել ու հրաժարվում էր ուտել։ Պետք է գիտակցել, որ սա դաշտից հավաքած ու անմիջապես առաքած ազնվամորի է, եւ նման միջատներ հնարավոր է՝ լինեն։ Մեր խստապահանջ հաճախորդներն իրականում մեզ ստիպում են ավելի լավ աշխատել ու որակյալ բերք առաքել։ Հեղինակ՝ Ամալի ԽաչատրյանՆախագծի ղեկավար՝ Տաթեւ ՀովհաննիսյանԼուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի եւ &#171;Բլբլուկի&#187;-ի&#171;Զրոյից&#187; շարքի մյուս նյութերը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/123200/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:53+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/6355831.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[18 տարեկանում Էդգար Մանուչարյանը դարձավ առաջին հայ ֆուտբոլիստը, որն իր նորամուտը նշեց Չեմպիոնների լիգայում: Հոլանդական «Այաքսի» կազմում 2005 թվականին նա խաղադաշտ դուրս եկավ «Արսենալի» դեմ խաղում: Իսկ 15 տարի անց՝ 2020 թվականին, հայտարարեց կարիերայի ավարտի մասին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/123175/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/66699528_844455442615190_1507736617014525952_o-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աստղագիտության ոլորտի արդիական թեմաների շուրջ զրուցել ենք Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն, Միջազգային աստղագիտական միության Հարավարևմտյան և Կենտրոնական Ասիայի աստղագիտության զարգացման տարածաշրջանային կենտրոնի տնօրեն, Հայկական աստղագիտական ընկերության նախագահ Արեգ Միքայելյանի հետ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/122230/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/51-2.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/123118/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:54+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/11853814.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Հիմա արդեն քչերն են հիշում, թե ինչ տեղի ունեցավ ուղիղ 75 տարի առաջ օգոստոսի 6-ին։ Ահավոր բան կատարվեց՝ ամերիկացիները ատոմային ռումբ գցեցին Հիրոսիմա ճապոնական քաղաքի վրա, մի քանի օր անց միջուկային հարձակման զոհ դարձան նաև Նագասակի քաղաքի բնակիչները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/123131/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/66699528_844455442615190_1507736617014525952_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աստղագիտության ոլորտի արդիական թեմաների շուրջ զրուցել ենք Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն, Միջազգային աստղագիտական միության Հարավարևմտյան և Կենտրոնական Ասիայի աստղագիտության զարգացման տարածաշրջանային կենտրոնի տնօրեն, Հայկական աստղագիտական ընկերության նախագահ Արեգ Միքայելյանի հետ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/122495/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/voskepar_tavush.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանի և Ադրբեջանի հողային կռիվը ավելի քան 100 տարվա պատմություն ունի: 1918-1920 թթ., երբ երկու հանրապետությունները կարճ անկախության շրջան ունեցան, վիճելի էին հիմնականում չորս շրջաններ՝ Նախիջևան, Զանգեզուր, Արցախ և Տավուշ/Ղազախ:Քաղաքական և աշխարհաքաղաքական հանգամանքների բերումով և մեր ռազմական տկարության պատճառով Նախիջևանը և Արցախը 1919-1921 թվականների ընթացքում անցան Խորհրդային Ադրբեջանին, Զանգեզուրը՝ Խորհրդային Հայաստանին, իսկ Ռոմանովների Ռուսաստանի նախկին Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառը կիսվեց 1920թ․ օգոստոսի 10-ի հայ-ռուսական համաձայնագրով [ճակատագրի հեգնանքով հենց այդ նույն օրն է ստորագրվել նաև Սևրի հաշտության պայմանագիրը]: Հայաբնակ գյուղերը մաս կազմեցին դեռ անկախ Հայաստանի Հանրապետությանը, իսկ մահմեդականներով բնակեցվածներն անցան Խորհրդային Ադրբեջանին:1991-1994 թթ․ պատերազմի արդյունքով Արցախը դուրս բերվեց Ադրբեջանի կազմից:Խորհրդային տարիներին հայ-ադրբեջանական հողային վեճը յուրօրինակ դրսևորումներ էր ստանում:Այս լուսանկարում տեսնում ենք Ոսկեպարի 7-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և մեկ շարքի վրա կիսավարտ հայկական տները: Եկեղեցուց և կիսավարտ տներից 5 մետր այն կողմ Խորհրդային Ադրբեջանի Ղազախի շրջանի Ներքին Ակսիպարա գյուղի տներն են, այսօր՝ ավերված:1980-ականներին ադրբեջանցիների ներթափանցումը Խորհրդային Հայաստան կանցնեցնելու նպատակով հայերը, պետության օգնությամբ, տներ էին կառուցում, որոնց հիմքերը գցվում էին հենց հայ-ադրբեջանական սահմանին:Այս տները կիսավարտ մնացին, քանի որ 1998-1989 թթ. այստեղ սկսվեցին հայ-ադրբեջանական բախումները: 1990-1991 թթ. հայկական ուժերը վերահսկողության տակ առան Ներքին Ակսիպարա, Բաղանիս-Այրում և Վերին Ակսիպարա ադրբեջանական գյուղերը, որոնք կղզյակի էին վերածվել Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքում:Տեսքստը և լուսանկարը՝ Թաթուլ Հակոբյան&#160;&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/122860/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:55+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/%d4%b1%d5%a6%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%a1%d6%80%d5%b1%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ազատության արձան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596548560_8665833.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում հատվածներ ֆրանսիացի պատմաբան եւ հրապարակախոս Ժակ Ժույարի հոդվածից, որը հրապարակվել է Le Figaro թերթում։ Արեւմուտքի վախճանըՄեր աչքի առաջ փլուզվող միջազգային կարգի արմատները տանում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձեւավորված աշխարհ: Ի պատասխան ՄԱԿ-ի անզորությանը՝ մեծ պետությունների եւ սովետական սպառնալիքի նկատմամբ, ձեւավորվեց նոր հայեցակարգ՝ Արեւմուտք:Պատերազմից առաջ Արեւմուտքը քաղաքական առումով որպես այդպիսին գոյություն չուներ, բայց Ստալինի սեւ-սպիտակ մոտեցումը այն դարձրեց պատմական անհրաժեշտություն: Մարշալի պլանը, Հյուսիսատլանտյան համաձայնագիրը եւ միջուկային սպառազինությունների մրցավազքը ձեւավորել էին երկբեւեռ աշխարհ, որը միաժամանակ եւ՛ անողոք էր եւ՛ վստահություն ներշնչող. սառը պատերազմի աշխարհ:Ստալինի մահը 1953 թվականի մարտի 5-ին նշանավորեց &#171;խաղաղ գոյակցության&#187; երկար ժամանակահատվածի սկիզբը, որը տեւեց մինչեւ 1989 թվականի նոյեմբերի 9-ը, երբ փլուզվեց Բեռլինի պատը: Այդ 36 տարիների ընթացքում աշխարհում տիրում էր երկբեւեռ համակարգը, թեւ ամբողջովին չէր կառավարում այն:Դրան հաջորդեց երրորդ ժամանակահատվածը, որը տեւեց գրեթե մեկ տասնամյակ՝ մինչեւ 2001-ի սեպտեմբերի 11-ին Համաշխարհային առեւտրի կենտրոնի վրա տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակումը: Այն ժամանակ Միացյալ Նահանգներն աշխարհում միակ առաջնորդն էին, Արեւմուտքը տոնում էր իր տրիումֆը, իսկ լիբերալիզմը մրցակիցներ չուներ: Անգամ խոսվում էր &#171;պատմության ավարտի&#187; մասին ՝ միասնական տնտեսական եւ սոցիալական համակարգի գերիշխանությամբ։ Այնուամենայնիվ, երկվորյակ աշտարակների փլուզումը դարձավ բազմակողմանի խորհրդանիշ. այն նշանավորեց Արեւմուտքի գերիշխող հայեցակարգի ավարտը: ԱՄՆ-ն աստիճանաբար հրաժարվեց գլոբալ հեգեմոնիայից՝ սկզբում աննկատելիորեն Օբամայի ժամանակ (2007-2017), իսկ հետո կտրուկ եւ ցինիկ կերպով՝ Դոնալդ Թրամփի ժամանակ: Վերջինս սկսեց ոչնչացնել բոլոր այն ինստիտուտները, որոնք ստեղծվել էին նախորդների կողմից՝ Արեւմուտքն ամրապնդելու համար՝ սկսած ՆԱՏՕ-ից եւ բոլոր տարածաշրջանային դաշինքներից, որոնք թույլ էին տալիս Միացյալ Նահանգներին գերիշխող դիրք զբաղեցնել աշխարհում:Նոր իմպերիալիզմ&#160;Դրան զուգահեռ, աշխարհի հին գաղափարական կառուցվածքը (բաժանումը երկու ճամբարի՝ կապիտալիզմի եւ սոցիալիզմի) վերջնականորեն նահանջեց հօգուտ տարածաշրջանային կազմավորումների, որոնք սկսեցին վերակենդանացնել անցյալի մեծ կայսրությունները: Պուտինի Ռուսաստանը բռնեց ցարիզմի ճանապարհը, Էրդողանի Թուրքիան՝ Օսմանյան կայսրության, իսկ Սի Ցզինպինը՝ կայսերական դինաստիաների: Էլ չենք խոսում խալիֆայությունը վերականգնելու իսլամիստների փորձերի մասին:Արդյունքում, բազմակողմանի մոտեցումը, որը վերջին 20 տարվա ընթացքում խաղում էր միջազգային պաշտոնական դոկտրինի դերը, դուրս մղվեց դասական ուժի քաղաքականությամբ: Պուտինը վատ օրինակ տվեց՝ Ղրիմի ու Վրաստանի մի մասի բռնազավթմամբ, ինչպես նաեւ Դոնբասում շարունակվող պատերազմով: Էրդողանը փորձում է Սիրիայում ու Լիբիայում ագրեսիվ քաղաքականության միջոցով քարտեզի վրա վերապատկերել Օսմանյան կայսրությունը, ինչը խորհրդանշվում է Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մուսուլմանական պաշտամունքին վերադարձնելով: Սի Ցզինպինը մկաններ է ցուցադրում Հարավ-Չինական ծովում, ճնշում է Հոնկոնգը, չի թաքցնում Թայվանը վերադարձնելու եւ իր առեւտրային կայսրությունն ողջ Ասիայով դեպի Եվրոպա ընդլայնելու ցանկությունը:Ժողովրդավարության պարտությունըԺողովրդավարության նահանջը միայն տարածքային չէ: Հեռավոր անցյալում մնացին այն օրերը, երբ մենք պատկերացնում էինք աշխարհի բոլոր ժողովուրդների միավորումը փոխըմբռնման հովանու ներքո: Նոր բռնապետներն այժմ բացահայտ ասում են, որ արեւմտյան ժողովրդավարությունը հարմար չէ Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Չինաստանի եւ մահմեդական աշխարհի համար:Մեր ապագա խնդիրների քարտեզը թերի կլիներ՝ առանց տնտեսական աղետի ակնարկի, որը, մասնագետների կարծիքով, սպասվում է աշնանը: Կասկածելի է, որ այս կատակլիզմը կուղեկցվի հասարակության մեջ խաղաղությամբ եւ ազգերի համաձայնությամբ։ Այն միայն կնպաստի բռնապետությունների ագրեսիվ ծրագրերի իրականացմանը: 1945 թվականից ի վեր մենք հեռու էինք ապրում նոր համաշխարհային հակամարտությունից, մասնավորապես, փոխադարձ միջուկային զսպման միջոցով: Ոչ մի երաշխիք չկա, որ միջնաժամկետ հեռանկարում ԱՄՆ-ի եւ Չինաստանի միջեւ ծագող դիմակայությունը կարող է խաղաղ ընթանալ։ Մենք մտնում ենք ավտորիտար, ոստիկանական եւ ռազմատենչ աշխարհ, դա թաքցնելն այլեւս անիմաստ է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/121717/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23974630.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վիտամինների և հանքանյութերի պարունակությամբ հարուստ լոռամիրգը վայրի հատապտուղների շարքում ամենաօգտակարներից մեկն է և կիրառվում մրսածությունը բուժելու համար։ Թե ինչպիսի ազդեցություն է ունենում այս հատապտուղը մարդու օրգանիզմի վրա՝ ընթերցեք Sputnik Արմենիայի հոդվածում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/120967/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/1596623102_1877389.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/121007/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15966251831644.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայոց պատմության դպրոցական դասագրքերի չափորոշիչների շուրջ այսօր ծավալված բանավեճի ռացիոնալ լուծման հարցում, կարծում ենք, կարող են օգտակար լինել ակադեմիկոս Գագիկ Սարգսյանի մի քանի նկատառումները, ո...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/121039/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:56+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/91-4.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/121469/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/9670555dcc5e331c6fb6902bda591b5c.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ծնվել է 1955թ․ հունվարի 10 –ին ՝ Երևանում։ Ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական և Երևանի ժողտնտեսության ինստիտուտները։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ է,  ՀՀ վաստակավոր  մարզիչ։Հանդես է եկել  Երևանի &#062;  և Տաշքենդի &#062; թիմերում։ Երևանցիների  կազմում անցկացրել է 195 խաղ, խփել է 93 գոլ։Գ․ Ֆեդոտովի անվան ակումբի անդամ  է  / 113 գոլ /։ Օլիմպիական խաղերի  բրոնզե մեդալակիր է, Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության հաղթող,  ԽՍՀՄ արծաթե մեդալակիր, աշխ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/120262/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23953222.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[40 տարի առաջ ԽՍՀՄ մայրաքաղաք Մոսկվայում անցկացված օլիմպիական խաղերը դարձան պատմության մեջ ամենահիշվողներից նաև շնորհիվ հանճարեղ մտածված թալիսման-խորհրդանիշ արջուկի։ ԽՍՀՄ-ում արտադրված արջուկները տարածվեցին տարբեր աշխարհամասերում, սիրվեցին նույնիսկ արևմուտքում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/120257/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:57+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23988986.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արեգ Բալայանը մեծատառով նկարիչ է, որին անկասկած պետք է ուշադրություն դարձնել։ Sputnik Style–ին տված բացառիկ հարցազրույցում նա պատմեց հայկական գրաֆիտիի ճակատագրի, տեղի բարքերի և իր աշխատանքների մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/120211/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23956843.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Համավարակի տարածումից ի վեր՝ ամենաթեժ վեճը Հայաստանում սա է՝ նախ, արդյո՞ք իշխանություններն ամեն ինչ արել են հիվանդության տարածումը կանխելու համար, և երկրորդ՝ եթե արել են, ինչո՞ւ է իրավիճակն այսքան տխուր։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/120161/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/lizstudent2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուսաստանցի գիտնականները պարզել են, որ շփման շրջանակն ազդում է ուսանողների ակադեմիական արդյունքների վրա: Նրանք գնահատել են, թե ինչպես է ուսման մեջ ընկերների և աջակիցների ընտրությունը փոխում առաջադիմությունն ու վարքը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/118890/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:58+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/9448183.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020 թվականի հուլիսին Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հայտարարեց նոր նշանակումների մասին: ՀՖՖ նախագահի նորանշանակ երկու խորհրդականներից մեկը՝ Դենիս Ջորկաեֆը, արդեն պաշտոնապես պատասխանատու է ՀՖՖ միջազգային կապերի հաստատման ու բարելավման համար:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/118884/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23927311.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երբ պատկերը հայտնվում է աչքի առաջ, Արթուրը կարող է մի կտավը դեռ չավարտած մյուսին անցնել։ Կինը զարմանում է` ինչպես կարող է նման անհանգիստ բնավորություն ունեցող մարդը ժամերով գրչանկար անել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/118879/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/693428.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեղվի նեկտարի օգտակարության և վնասակարության մասին ուշագրավ տեղեկություններին ծանոթացեք Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/118783/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/20710519.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Երբ կորոնավիրուսի համավարակը բառացիորեն ծնկի իջեցրեց համաշխարհային տնտեսությունը, քաղաքական ու լրատվական դաշտում ի հայտ եկավ միջազգային մրցակցության նոր ժանր՝ «պատվաստանյութերի մրցավազք»։ Հենց այս մասին է պատմում ՌԻԱ Նովոստիի սյունակագիր Իվան Դանիլովի նյութը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/118758/</loc><lastmod>2020-08-28T02:32:59+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/20258039.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք: Յուրաքանչյուր մարդու մեջ իրականում թաքնված է երկու էություն: Մեկն անընդհատ ձգտում է փոփոխության, մյուսը վախենում է այդ փոփոխություններից:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117799/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23953996.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գինեսի ռեկորդների գրքի հայկական տարբերակը համալրվեց ևս մեկ ռեկորդակրի՝ երեք տարեկան Սամվել Ավագյանի անունով։ Ինչպես և ինչի համար երեխային հաջողվեց հայտնվել հայ ժողովդրի հպարտության ցուցակում՝ կարդացեք մեր հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117700/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/10_35.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեսրոպ Հարությունյան, մեդիափորձագետ
Հոդվածը տպագրվել է Արցախի Անալիտիկոն հանդեսում
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը հունիսի 24-ին ԱՀ կրթության, գիտության և մշակույթի նախարարի հետ աշխատանքային հանդիպման ժամանակ, ըստ ԱՀ նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության վարչության տարածած&#160;հաղորդագրության, անդրադարձել է անվճար բուհական կրթության ծրագրին և նշել, որ &#171;&#8230;. պետական հավատարմագրված բուհերի բակալավրի և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների առկա ուսուցման համակարգի բոլոր ուսանողների համար կրթությունը կլինի անվճար՝ կառավարության կողմից ուսման վարձավճարների փոխհատուցման եղանակով&#187;: Սա, ըստ էության, ամբողջական պետպատվերի համակարգ է ենթադրում: Հայաստանում գործում է խիստ մասնակի պետպատվերի համակարգը. այսինքն՝ պետությունը յուրաքանչյուր բուհի յուրաքանչյուր մասնագիտության համար սահմանում է սահմանափակ թվով անվճար տեղեր: Ի դեպ, պետությունն է սահմանում նաև վճարովի տեղերի քանակը (սրան առանձին կանդրադառնանք):
Սակայն ի՞նչ է այդ պետպատվերի համակարգը, և ո՞րն է գործող համակարգի թերությունը: Եթե պետությունը որևէ մասնագիտության պետպատվերի տեղ է իջեցնում բուհին, նշանակում է, նա պետք է հաշվարկած լինի, որ իրեն չորս&#160;տարի հետո հենց այդքան մասնագետ է պետք լինելու: Կրկնենք՝ պետությանը և ոչ թե աշխատաշուկային ընդհանրապես: Ուզում ենք ասել` եթե պետությունը ներդրում է անում, պետք է ստանա փոխհատուցում՝ այդ կադրին աշխատանքով ապահովելու և նրա աշխատանքից օգուտ ստանալու իմաստով: Այլապես, ի՞նչ իմաստ ունի այդ ներդրումը:
Որպես օրինակ հիշենք խորհրդային մոդելը. բուհ ավարտող յուրաքանչյուր ոք ստանում էր նշանակում, այսինքն՝ ապահովվում էր աշխատանքով և պարտավոր էր առնվազն երեք տարի աշխատել այդտեղ: Ես չեմ ասում, սա լավ էր, թե վատ: Բայց ամբողջական փակ ցիկլ էր. բուհ-մասնագետ-աշխատատեղ:&#160;Բայց հիմա երբևէ եղե՞լ է Հայաստանում, որ պետությունը աշխատանքի տեղավորի պետպատվերով (այսինքն՝ պետական ներդրման հաշվին) սովորած և բուհն ավարտած մասնագետին, կամ գոնե հետաքրքրվի, թե պետպատվերով մասնագիտություն ձեռք բերած տնտեսագետը, ինժեները, գյուղատնտեսը աշխատանքի անցա՞վ իր մասնագիտությամբ, թե՞ ոչ: Այսինքն՝ իր ներդրումը արդյունք ունեցա՞վ, թե՞ ոչ: Չի եղել: Դա նույնն է, որ (հազար ներողություն համեմատության համար) պետությունը փող հատկացնի, ասենք, 100 կիլոմետր ճանապարհ կառուցելու, բայց հետո չհետևի, թե այդ ճանապարհը ինչ որակի է, ապա և՝ շահագործվո՞ւմ է, թե՞ ոչ, դրանով մեքենա երթևեկո՞ւմ է&#8230;&#160;Այսինքն, իջեցնելով պետպատվեր, պետությունը պետք է նաև հետևի այդ պետպատվերի կատարմանն ու նրա արդյունավետ օգտագործմանը: Այս իմաստով ողջունելի է ԱՀ նախագահի առաջարկած այն տարբերակը, ըստ որի՝ Հայաստանի բուհերում սովորող արցախցի պատանիների ուսման վարձը նույնպես կփոխհատուցվի՝ պայմանով, որ նրանց հետ կնքվեն համապատասխան պայմանագրեր՝ ուսումն ավարտելուց հետո Արցախ վերադառնալու և տեղում որոշակի ժամանակահատված պարտադիր աշխատելու մասին: Իհարկե, այստեղ էլ հարց կառաջանա. իսկ եթե վերադառնա՝ ո՞վ է շրջանավարտին ապահովելու աշխատանքով՝ պետությո՞ւնը, թե՞ նա ինքնուրույն պիտի փնտրի:&#160;Ի տարբերություն պետպատվերի համակարգի, վճարովի համակարգը ենթադրում է, որ ներդրում կատարողը ուսանողն ինքն է, ավելի ստույգ՝&#160;նրա&#160;ընտանիքը: Այսինքն՝ ապագայում աշխատանք գտնելու ռիսկը ամբողջովին ներդրողինն է: Մի վերապահումով միայն. դարձյալ եթե պետությունը որոշակի վճարովի տեղեր է իջեցնում բուհերին, պետք է հաշվարկած լինի, թե արդյո՞ք աշխատաշուկան չորս տարի հետո ունենալու է տվյալ մասնագիտության այդքան մասնագետի կարիք: Եթե նման հաշվարկ չի կատարվում, ստացվում է, որ կրթությունը դառնում է ընդամենը ինքնանպատակ: Բուհը ապահովում է եկամուտներ՝ վարձավճարների հաշվին, ուսանողի նպատակն էլ (կարծում եմ՝ մեծամասամբ) դառնում է դիպլոմ ստանալը: Այսինքն, բարձրագույն կրթությունը, ավելի ճիշտ՝ բուհի դիպլոմ ստանալը դառնում է ընդամենը նպատակ: Իսկ կրթությունը միշտ չէ, որ դառնում է հետագայում աշխատանք գտնելու համար անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ ձեռք բերելու միջոց:&#160;Ի դեպ, &#171;էրեխես անպայման բարձրագույն պիտի ավարտի&#187; մոլուցքը Հայաստանում նոր չէ: Այն բուռն զարգանում էր Խորհրդային Հայաստանում, ու դրա համար ծնողները պատրաստ էին ամեն ինչի՝ ընդհուպ մինչև կաշառքով երեխային բուհ ընդունելը: Այդ մոլուցքն առավել զարգացավ, երբ նվազագույն շեմը հաղթահարելով, այսինքն՝ ըստ էության առանց բավարար գիտելիքների, սակայն վճարունակ լինելով, կարելի դարձավ բուհի դիպլոմ ստանալ: Այո, հենց այսպես, ոչ թե՝ բարձրագույն կրթություն ստանալ, այլ բուհի դիպլոմ: Եվ ստացվում է, որ այդ վճարովի համակարգի դեպքում ընտանիքների մեծ մասը չորս տարում մուծվող որոշակի քանակի դրամով բուհի դիպլոմ է գնում: Ընդ որում՝ չմտածելով, որ դա ներդրում չէ: Որովհետև ներդրումը ենթադրում է հետագայում աշխատանք ու եկամուտ:&#160;Սակայն քանի որ այդ վճարովի տեղերի սահմանումը, ենթադրում եմ, չի հիմնվում որևէ հաշվարկի վրա, ուստի ստացվում է, որ փիլիսոփայության ֆակուլտետի շրջանավարտը մատուցող է աշխատում, տնտեսագետը՝ պիցցայի առաքիչ, ինժեների դիպլոմ ստացածը տաքսի է վարում և այսպես շարունակ&#8230; Իհարկե, մատուցողը, առաքիչն ու վարորդը վատ մասնագիտություններ չեն, բայց մի՞թե դրա համար արժեր 4 տարի կորցնել, համալսարան այցելել և աստղաբաշխական գումար ծախսել, երբ կարելի էր այդ չորս տարում նույն գործով զբաղվել, այսինքն ժամանակն ավելի արդյունավետ օգտագործել և ծախսելու փոխարեն վաստակել:&#160;Չորս թե հինգ տարին մեկ նախարարությունը բուհերում լիցենզավորման նոր գործընթաց է սկսում: Ստուգում են ամեն ինչ՝ մատյանները, ուսումնական պլանները և նման լիքը այլ փաստաթղթեր և կայացնում որոշում: Չի ուսումնասիրվում, համենայն դեպս՝ ինքս չեմ լսել, որ ուսումնասիրվի, թե տվյալ բուհի տվյալ մասնագիտության շրջանավարտները որքանով են մրցունակ աշխատաշուկայում և շրջանավարտների քանի տոկոսն է աշխատանքի անցնում իր մասնագիտությամբ:&#160;Ցավոք, այս հարցը բուհերին էլ չի հետաքրքրում: Եթե, օրինակ, վճարովի տեղերի սահմանումը թողնվի բուհի հայեցողությանը, ապա վստահ եմ, նրանք կընդունեն առավելագույն թվով ուսանողներ. դա եկամուտ է ապահովում: Ծնողներն էլ վազելով իրենց երեխեներին կտանեն այդ համալսարաններ (&#171;բալես համալսարան է սովորում&#8230;&#187;):&#160;Ու քանի դեռ ծնողի ու երեխայի համար կարևորը դիպլոմն է (մեծավ մասամբ), իսկ ուսման ընթացքում՝ դասախոսների մի մասի համար՝ իր ասածները թութակի պես կրկնելը, ուսանողի համար՝ գնահատականը, իսկ բուհի համար՝ վարձը ժամանակին մուծելը և վճարովի տեղերի առավելագույն քանակություն պոկելը, մենք դժվար թե կարողանանք մրցունակ մասնագետների բանակ ապահովել:&#160;Մինչդեռ ուսման (ցանկացած ուսման) գլխավոր նպատակը պիտի լիներ մասնագիտություն ձեռք բերելը, կարևոր չէ՝ բուհում, քոլեջում, որևէ վարպետի արհեստանոցում, անգամ ինքնուրույն ու ինքնակրթությամբ: Որովհետև ավելի լավ է ինքնակրթությամբ դառնալ վարպետ կոշկակար՝ ունենալով մշտական աշխատանք, քան թե դիպլոմավոր գործազուրկ:Իսկ լավ ու պահանջված մասնագետ դառնալն ապահովելու համար անհրաժեշտ է, որ բուհերն ունենան՝&#160;&#8211; ժամանակակից կրթական ծրագրեր,&#8211; դասավանդման ժամանակակից մեթոդներ, որ ուսանողը պարապմունքի ժամանակ ոչ թե հորանջի, այլ ամբողջությամբ ներգրավվի դասին,&#8211; դասախոսներ, որոնց համար առաջնայինը ուսանողի ազատ ու ստեղծարար միտքը զարգացնելն է և ոչ թե ասածները թութակի պես կրկնել տալը,&#8211; գնահատման ամբողջովին նոր համակարգ, որը ենթադրում է գնահատել ոչ թե անգիրը, այլ ուսանողի առաջընթացը:&#160;Բայց սա արդեն մի ավելի ընդարձակ հոդվածի թեմա է, և տողերիս հեղինակը առաջիկայում դրանց էլ կանդրադառնա:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117463/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23952749.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նրանք տարբեր վայրերում, տարբեր ընտանիքներում են ծնվել, բայց ինչ-որ պահի բոլորի ճակատագրերն ու նաև երազանքները նմանվել են։ Sputnik Արմենիան պատմում է մանկատան շրջանավարտների ու նրանց հետագա կյանքի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117448/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:00+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23917071.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին տարիներին սմբուկը  շատ սիրված է դարձել, ընդ որում՝ ոչ միայն համային հատկությունների, այլև միներալներով հարուստ լինելու շնորհիվ։ Սակայն ամեն դեպքում այն պետք է չափավոր ուտել։ Օրգանիզմի վրա սմբուկի ունեցած ազդեցության մասին՝ ընթերցեք Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117405/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-RTlGCQhhBv.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Մեր աշակերտները սովոր չեն մինչև վերջ կարդալ, տեղեկանալ և կրել պատասխանատվություն իրենց իսկ որոշումների համար: Բոլոր քննաթերթիկների ստորին մասում ստորագրել են «Ծանոթ եմ քննության կարգին» տողի տակ, պետք էր լուրջ վերաբերվել դրան», - ասում է նա: ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117415/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:01+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23962069.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում տարեկան հազարավոր տոննա հին անվադող նետվում է աղբամանը։ Տեղական ընկերություններից մեկը որոշել է վերամշակել դրանք և վառելիք ստանալ։ Բայց բոլորը չէ, որ հին անվադողերը հանձնելու «հավես» ունեն․ մեր երկրում աղբի վերամշակումը դեռևս պարտադիր չէ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117366/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/15424237.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այս տարի խաղողի առատ բերք ունենք, սակայն ինչպես գյուղացիները, այնպես էլ մթերող ընկերությունները մտահոգ են։ Sputnik Արմենիան զրուցել է նրանց հետ` ներկայացնելով կողմերի առաջ ծառացած խնդիրները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/117306/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/mem.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մասնագետների ուսումնասիրությունների և առաջ քաշած հիպոթեզների համաձայն՝ տղամարդկանց մեծ մասը նախընտրում է շիկահեր կանանց, ինչն ունի իր գիտական բացատրությունը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/116927/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/f5f241aee04e42_5f241aee04e8a.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/116845/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:02+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/l-bDFubl26KE.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Անթույլատրելի է այն իրողությունը, երբ աշխատակիցը, մանավանդ պաշտոնյան, դատապարտյալների առջև ասում է, օրինակ՝ «ես կողմ եմ մահապատժին» կամ «ձեռքս ճար լիներ` ցմահ ազատազրկվածների 99 %-ին անձամբ կգնդակահարեի»:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/116288/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/08/23941419.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամռան կեսերից խանութի վաճառասեղաններին է հայտնվում այս շատ համեղ հատապտուղը։ Մոշի օգտակարության մասին ընթերցեք Sputnik Արմենիայի նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/116246/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/aleppo_armenians.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Չենք կրնար ըսել, թէ Ազրպէյճանի Յուլիսեան նախայարձակումը Տաւուշի վրայ գրաւեց հալէպահայ գաղութի ամբողջ էութիւնը, մեր մէջ գտնուեցան նոյնիսկ անտարբեր մարդիկ, մինչեւ այսօր ալ մեր մէջ կը գտնուին մարդիկ, որոնք չեն գիտեր, որ Տաւուշի մարզը Հայաստանի՞, թէ Ղարաբաղի մէջ է, բայց ընդհանուր առմամբ բոլորս մտահոգուած էինք Հայաստանի սահմանին վրայ ստեղծուած ծանր իրավիճակով, շատեր մօտէն կը հետքրքրուէին ամենօրեայ անցուդարձով, Հայաստանցիի չափ հպարտ էինք եւ ենք հայկական բանակի դիմադրողական զօրութեամբ, մեծ թիւով հալէպահայեր դիմատետրի իրենց էջերուն վրայ հպարտութեամբ տեղադրեցին մեր չորս նահատակներուն նկարները, սգացին վիրաւորուելէն իննը օր ետք մահացած զինուոր Մուրատեանի ծանր կորուստը: &#171;Ի՞նչ պէտք է ընէ Սփիւռքը&#187; հարցումին պատասխաններուն մեծ մասը հետեւեալներն էին.
-Իր բոլոր միջոցներով պէտք է տէր կանգնի հայոց բանակին. այս օրերուն աւելի կարեւոր օրակարգ չկայ:
-Պէտք է միասնականան ըլլալ, բոլոր հնարաւոր միջոցները տրամադրել եւ նեցուկ կանգնիլ հայոց բանակին... օտարէն ոչ մէկ բան ակնկալել:
- Աշխարհը տեղեակ պէտք է պահենք Ղարաբաղի դէպքերուն եւ Հայաստանի սահմանանմերձ շրջաններու վրայ Ազրպէյճանի շարունակական յարձակումներուն մասին... իրականութիւնը այն է, որ նաւթը աւելի բարձրաձայն կը խօսի քան մարդկային իրաւունքները:
- Հզօր Հայաստան կերտելու մէջ սփիւռքը իր քայլը պէտք է սկսի առնել: Պայման չէ Հայաստան ապրիլ, կարելի է ամբողջ աշխարհի որեւէ վայրէն քայլ սկսիլ հզօր, ապահով, արդար Հայաստանի հաւատարիմ մնալ՝ հեռու նեղ անձնական ամէն տեսակի հաշիւներէն... Երբ հզօր հայրենիք ունինք, ունինք նաեւ արժանապատուութիւն:
-Ախ, ախարհասփիւռ հայը հպարտ եւ գլուխը բարձր պէտք է ըլլայ, որովհետեւ ինք զարկն է եւ առյաւէտ&#160; զարկը պիտի մնայ Հայաստանի սրտի:&#160;
-Միայն հայրենիքի տեսլականով ապրի:
-Այսօր ունինք յենարան մը՝ Հայաստանի Հանրապետութիւնը, որ ինչպէս պատերազմի, այնպէս ալ խաղաղութեան օրերուն սփիւռքահայուն առօրեային կիզակէտը պիտի ըլլայ:
Թէեւ &#171;Ի՞նչ կրնայ ընել, որ ի՛նչ ընէ&#187; ըսող ալ եղաւ, բայց գտնուեցաւ նաեւ գործնական քայլի դիմելու առաջարկ ընող.
-Իւրաքանչիւր հայ ամէն ամիս մէկ տոլար պէտք է տրամադրէ հայոց բանակին:
Այս վերջին առաջարկը քանի մը անգամ փորձուած է իրականութիւն դարձնել Հալէպի մէջ. չէ՛ յաջողած, որովհետեւ ո՛չ մէկ կազմակերպութիւն յանձն առած է զայն իրագործել, եւ մնացած է նեղ անձնական շրջագիծի մէջ: Վստահ եմ, այսօր, եթէ որեւէ կազմակերպութիւն նախաձեռնէ, հակառակ տիրող ծայրաստիճան աղքատութեան պայմաններուն, մեծ թիւով&#160; հալէպահայեր իրենց լուման կը տրամադրեն հայոց՝ ամենայն հայոց բանակին:
Անցեալ քանի մը շաբաթներուն, &#160;հալէպահայերուն ուշադրութեան կեդրոնը աւարտական դասարաններու պետական քննութիւններն էին, նոյնիսկ փառլամէնթական ընտրութիւնները չկրցան իրենց վրայ մեր ամբողջ ուշադրութիւնը գրաւել, թէեւ կային երեք հայ թեկնածուներ՝ մէկը մայրաքաղաք Դամասկոսէն , երկուքը Հալէպէն: Հալէպէն երեք կուսակցութիւններու եւ երեք հայ համայնքներու կողմէ որդեգրուած անկախ թեկնածուն, բարեբախտաբար վերջին օր ընդգրկուեցաւ իշխող կուսակցութեան ցանկին մէջ, ուր արդէն կար այլ հայ թեկնածու մը: Երեք հայերն ալ այժմ անդամ են փաօլամէնթին , պարագայ մը որ հազուադէպ է (կարծեմ Սուրիոյ պատմութեան մէջ 2-3 անգամ պատահած է): Հոս պէտք է նշել, որ Սուրիոյ մէջ մօտաւորապէս 60 տարիէ ի վեր կ&#039;ընտրուին իշխող կուսակցութեան ցանկերը եւ անոր յօժարութեան արժանացածները միայն:
Աւարտական դասարաններու&#160; պետական քննութիւնները այս տարի Գորոնայի պատճառաւ քիչ մը ուշացան եւ տեղի ունեցան Յունիս-Յուլիս ամիսներուն: Սուրիոյ մէջ, պետական քննութիւններէն ետք տեղի կ&#039;ունենան վկայականաց բաշխման հանդիսութիւններ. Հայկական իւրաքանչիւր դպրոց իր շրջանաւարտ աշակերտներուն պաշտօնապէս կու տայ&#160; երկրորդական ուսման աւարտի հաստատգիր-վկայական: Կէս դար առաջ, հայկական դպոցէ տրուած այս վկայականով շրջանաւարտները կրնային աշխարհի զանազան համալսարաններ ընդունուիլ, նոյնիսկ եթէ ձախողած ըլլային պետական քննութիւններու մէջ: Ներկայիս այս վկայականները կը հաստատեն հայ աշակերտին հայերէն սորված ըլլալը միայն եւ խորհրդանշական արժէք ունին, որ սակայն մեծապէս կը գնահատուի հալէպահայերու կողմէ եւ հայ ծնողները անպայման կը փափաքին, որ իրենց զաւակը տիրանայ այս վկայականին:
Այս տարի, Գորոնայի պատճառաւ, այս հանդիսութիւններու կատարումը հարցականի տակ էին, սակայն բոլոր դպրոցներն ալ ճոխ յայտագրերով կատարեցին հանդիսութիւններն ու անոնց յաջորդող խրախճանքները: Պետական քննութիւններուն արդիւնքները յայտարարուեցան 30 Յուլիսի առաւօտեան, մեր դպրոցները արձանագրեցին պատուաբեր արդիւնքներ, անոնց մէջ նոյնիսկ %100 յաջողութիւն արձանագրող եղաւ. &#160;ընդհանուր պատկերը հետեւեալն է.
Հայկական հինգ դպրոցներէ պետական պաքալորիայի մասնակցած աշակերտներուն թիւն է.
Գիտական&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; 136&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; յաջողած են 122 &#160;աշակերտներ՝&#160;&#160; %89,7&#160;&#160;&#160; ( Սուրիա % 71,78)
Գրական&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; 31&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; յաջողած են 30 աշակերտներ&#160;&#160;&#160; %96,7&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; (Սուրիա % 60.21)
Այս թիւերուն կարելի է գումարել նաեւ 10-15 աշակերտներ, որոնք մեր դպրոցներուն անունով չեն մասնակցած, որովհետեւ նախորդ տարիներուն չեն յաջողած:&#160;
Աւելցնենք նաեւ Հայ կաթողիկէ Ս.Գրիգոր Լուսաւորիչ վարժարանի 47 յաջողածներէն թիւով ... 4-5 հայ աշակերտները...
Արձանագրենք, որ մեր միւս &#160;դպրոցներէն եւս &#160;ոչ հայ աշակերտներ մասնակցած են, իրականութեան մէջ միայն երկու հայկական դպրոցներու յաջողած աշակերտները ամբողջութեամբ հայեր են՝ թիւով 56, որոնցմէ երկուքին միայն մայրերը հայեր են, &#160;&#160;միւս դպրոցներէն յաջողած թիւով 96 աշակերտներուն 56-ը հայեր չեն:&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;
Ուրախութի՞ւնն է աւելի մեծ, թէ՞ տխրութիւնը: Ամէն մէկը ինք թող որոշէ:
Հիմա, երբ քննութիւններն ալ վերջացան, մեր գլխաւոր երկու մտահոգութիւններէն մէկը Գորոնայի համաճարակն է. երկար ատեն Սուրիոյ մէջ շատ քիչ էին վարակակիրները, վերջերս գրեթէ ամէն օր վարակակիրները 20-23ով կ&#039;աւելնան, Յուլիս 30-ի դրութեամբ անոնց թիւը հասած է 738-ի, որոնցմէ 41-ը մահացած են: Այսօր վարակակիրներուն թիւը բարձրացաւ 757-ի, մահացածներունը՝ 43-ի, ապաքինածներունը՝ 237-ի... իրականութեան մէջ մեր քով շատ քիչ քննութիւններ կատարելու հնարաւորութիւնը ունինք, իսկ հիւանդներ ընդունելու հիւանդանոցները եւ բուժուելու միջոցները շատ սահմանափակ են, թերեւս 100-ի չեն հասնիր իսկ... ուստի եւ վարկաիրներուն ստոյգ թիւը տալ անկրելի է:
Պէտք է արձանգրել, որ վարակակիրներուն մէջ կան նաեւ զգալի թիւով հայեր, որոնց մէջ նաեւ հանրաճանաչ անձեր...&#160;&#160;&#160;&#160;
Մեր միակ յոյսը Աստուած է եւ մեր դիմադրողաականութիւնը, որն հաւանաբար մեծ է, երկու պատճառաւ, նախ որովհետեւ մենք բոլորս ալ զանազան վարակներու դէմ պատուաստուած ենք եւ երկրորդ, մեր մանկութենէն ապրելով ոչ այնքան մաքուր միջավայրի մէջ, բնականաբար շահած ենք զանազան հիւանդութիւններու դիմադրելու կարողականութիւն...
Մեր երկրորդ մտահոգութիւնը երկրին մէջ տիրող&#160; տնտեսական ծանրակշիռ վիճակն է: Բոլորս յուսահատ վիճակ ունինք, եւ այս կամ այն կազմակերպութեան կամ արտասահմանէն անհատ բարերարներու օգնութեան կը սպասենք: Հայկական կազմակերպութիւնները կը շարունակեն իրենց կարելին ընել, յաճախ կը լսենք. &#171;Բարեգործականը նպաստընկալներու թիւը քանի մը հարիւրով աւելցուցած է&#187;,&#160; կամ Հայ կաթողիկէ բարեսիրական Միութիւնը 210 ընտանիքներու սննդակողովներ բաժնած է&#187; եւայլն, եւայլն... &#160;Հհաւաստի աղբիւրներ կը տեղեկացնեն, թէ շատ շուտով Հայաստանի Հանրպետութեան Հալէպի հիւպատոսութիւնը եւս սննդակողովներ պիտի տրամադրէ անխտիր բոլոր հայերուն:
Այսօր Պայրամ է, Իսլամական Ատհա՝ զոհաբերութեան զատիկը: Մեծահարուստներ ոչխարներ պիտի զոհաբերեն եւ միսը բաժնեն բախտաւոր իսլամ աղքատներուն, որոնք հաւանաբար ամիսներէ ի վեր չեն համտեսած ոչխարի միսը, մոռցած են անոր համը...
Մանուէլ Քէշիշեան
Հալէպ, 31 Յուլիս 2020 &#160;&#160;


&#160;
&#160;
&#160;
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/116165/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23946278.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Բավական տարօրինակ էր Դոնալդ Թրամփի երեկվա առաջարկությունը՝ այս տարվա նոյեմբերի 3-ին կայանալիք նախագահական ընտրությունները հետաձգելու վերաբերյալ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/115966/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:03+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/large-eb743e0c62abf5ffe8865f48121f0c66.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ուղիղ 50 տարի առաջ՝ 1970 թվականին, Մկրտիչ Արմենի &#171;Հեղնար աղբյուր&#187; վիպակի հիման վրա նկարահանվեց առաջին ազգային ֆիլմը՝ &#171;Հեղնար աղբյուրը&#187;, որն, ի դեպ, իր համարձակ սյուժեի համար որոշ ժամանակ արգելված է եղել: Հակոբ Ազիզյանն այսօր 82 տարեկան է, 50 տարի առաջ նրան էր վստահվել մարմնավորել ֆիլմի գլխավոր կերպարներից Երանոսին։ BRAVO.am-ը հետաքրքիր զրույց է ունեցել Հայաստանի ժողովրդական արտիստ Հակոբ Ազիզյանի հետ։- Պարո՛ն Ազիզյան, ֆիլմի նկարահանումներից անցել է շուրջ կես դար, հիշո՞ւմ եք՝ ինչպես ընտրվեցիք այդ դերի համար։- Իմ երկրորդ դերն էր ֆիլմում: Ճիշտն ասած՝ վախենում էի. գիտեի՝ ովքեր են փորձել իրենց այդ կերպարում, անգամ Թիֆլիսի հայկական թատրոնից էին եկել... Հիշում եմ՝ ինձ հրավիրեցին կինոստուդիա՝ փորձնական նկարահանման, սական ռեժիսորը՝ Արման Մանարյանն այնտեղ չէր, եւ ինձ ուղեկցեցին նրա բնակարան, որը գտնվում էր Կոմիտասի պողատայում։ Ծանոթացանք, զրուցեցինք, եւ Մանարյանն ասաց, որ փորձնական նկարահանում անհրաժեշտ չէ. պետք է իրականացնել միանգամից բուն նկարահանումները։ Այս ամենն ինձ էլ ավելի պարտավորեցրեց։ Ֆիլմը նկարահանվել է մեկ շնչով, եւ գոհ էին բոլորը՝ թե՛ ստեղծագործական անձնակազմը, թե՛ ռեժիսորը, եւ թե՛ իմ խաղընկերները։- Կարծեմ ժամկետների հետ որոշակի դժվարություններ կային, ինչը բարդացնում էր դերասանների աշխատանքը:- Իրականում ֆիլմի աշխատանքները սահմանվածից ուշ մեկնարկեցին եւ հանձնելուն շատ քիչ ժամանակ էր մնացել, ուստի ստիպված մեկ օրում չորս օրվա պլան էինք կատարում, որպեսզի հնարավոր լիներ ժամկետի մեջ տեղավորվել։- Նման ծանրաբեռնվածությունը Ձեզ համար որքանո՞վ էր հաղթահարելի: - Այստեղ երեւի ուժ տվողը դերն էր։ Երբ մի կերպար կպչում է իմ հոգուն եւ այն զգում եմ ամբողջովին, հոգնածությունը չի կարող խանգարել։ Երանոսի կերպարը կերտելն ինձ համար մեծ պատիվ էր եւ երջանկություն։ Ներքին վստահություն ունեի, որ նկարահանումների ընթացքում կկարողանամ արդարացնել ինձ։ Առաջին իսկ նկարահանումներին Մանարյանն ասաց, որ Երանոսի կերպարի շատ ճիշտ ընտրություն է արվել, եւ այդ կածիքներն ու սերը կերպարի հնադեպ երկրորդ պլան էին մղում հոգնածությունն ու լարվածությունը։[gallery1]- Պարո՛ն Ազիզյան, այս ժամանակ գիտակցո՞ւմ էիք, թե ինչ մեծությունների հետ եք հնարավորոթյուն ունեցել խաղընկեր լինել։
- Երբ դեռ նոր էի ուսանող դարձել, արդեն գիտեի Սոս Սարգսյանի բոլոր դերերը, ուսումնասիրել էի նրա սլացիկ կերպարը գրեթե բոլոր ներկայացումներում։ Մինչ համատեղ նկարահանումը չէի կարող պատկերացնել, որ հանդես կգամ նման դերասանի հետ նույն ֆիլմում: Այնպես ստացվեց, որ կյանքում էլ մենք շատ մտերմացանք։ Երբ Վանաձորում բացեցի Թատերական ինստիտուտի մասնաճյուղ, ինքն էր ռեկտորը, ուստի հաճախ ենք մտերմիկ զրույցներ ունեցել, ինչի առթիվ&#160; անչափ ուրախ եմ։- Ճի՞շտ է, որ սցենարի կարեւոր հատվածը Ձեր խորհրդով փոխվել է։- Այո, եւ շատ կարեւոր էր, որ Երանոսի կերպարը դարձավ ողբերգական. ոչ թե ինչպես վեպում գումար են տալիս, որ նրան սպանեն, վերացնեն, այլ ինքը, իմանալով, որ սիրահարվել է իր ամենամտերիմ ընկերոջ կնոջը, ինքնասպանություն է գործում: Գյումրեցու թասիբը, պատիվը նրան ստիպեցին այդպես վարվել. ոչ կարող էր առանց սիրո ապրել, ոչ էլ կարող էր այդպես շարունակել։ Սա շատ ողբերգական դարձրեց Երանոսի կերպարը, նոր մեկնաբանություն էր։ Ես կերպարն ամբողջովին իմն էի դարձրել: Ուրախ եմ, որ ստեղծագործական անձնակազմը չանտեսեց իմ խորհուրդը։ Կարծում եմ՝ թե՛ ֆիլմը, թե՛ կերպարը շահել են։ - Գիտեմ, որ նկարահանման հրապարակում զավեշտալի դեպքեր են եղել: Կհիշե՞ք ։- Այդպիսի դրվագներն անասելի շատ են: Նկարահանման հրապարակը միշտ այնքա՜ն մարդաշատ էր լինում, որ օր չկար՝ ներկաներից մեկը հիշվող մի բան չասեր։- Երբ արդեն ընտրել էին Հեղնարին՝ Յուլյա Ռուստամյանին, մինչ նկարահանումները պետք է հանդիպեիք, բայց չցանկացաք, ինչո՞ւ։- Այո, ցանկանում էի Հեղնարի դերակատարին առաջին անգամ տեսնել կադրում, եւ այդպես էլ եղավ: Նկարահանող անձնակազմի համար որոշումս զարմանալի էր, բայց կարծում եմ՝ տեղին էր, ասեմ ավելին՝ այն ինձ շատ օգնեց։- Ֆիլմի էկրան բարձրանալուց 47 տարի անց հենց այն նույն տարածքում, որտեղ աղբյուրի տեսարաններն էին նկարահանվել, տեղի ունեցավ աղբյուրի բացման արարողությունը: Դուք ներկաների շարքում էիք, վստահ եմ՝ անչափ հուզված էիք:- Հուզմունքս նկարագրել հնարավոր չէ... Եթե ֆիլմի նկարահանման ժամանակ աղբյուրը դեկորատիվ բնույթ էր կրում, հիմա այն մանրակրկիտ վերականգնված խաչքար&#8211;աղբյուր է: Երկար տարիներ Փարիզում բնակվող Հեղնարի դերակատարը՝ Յուլիա Ռուստամյանը, նույնպես ներկա էր։ Մի լավ հիշել ենք նկարահանումները, մեր ապրումններն ու կերպարների հետ կաված հույզերը։[gallery3]- Դուք աշխատում եք Վանաձորի Հովհ. Աբելյանի անվան թատրոնում, որտեղ մշտապես մարմնավորում եք բարդ կերպարներ, դժվա՞ր չէ։- Իհարկե, բարդ կերպարներ մարմնավորելը դժվար է նույնիսկ հանճարեղ արտիստների համար, եւ երկար խաղալուց հետ նոր սկսում ես ճանաչել ու ավելի ճիշտ ներկայացնել կերպարը։ Ես Լիր արքա եմ քաղացել շուրջ 15 տարի։ Հիշում եմ՝ Սոս Սարգսյանը նայել էր եւ շատ էր հավանել։ Մեկ անգամ ինձ ասաց, որ շատ Լիր արքաներ է տեսել, ինքն էլ խաղացել է, բայց իմ մեկնաբանությունը շատ է հավանել, եւ ամեն անգամ, երբ աշխատանքի բերումով հանդիպում էինք, հարցնում էր՝ արդյոք այն դեռ կա մեր խաղացանկում։ Անգամ երբ հյուրախաղերով եկել էին Վանաձոր, խումբը խաղացել էր ներկաացումը, վերադարձել Երեւան, իսկ վարպետը մնացել էր՝ ներկայացում դիտելու, այնուհետեւ ինձ հրավիրեց հյուրանոց, եւ մինչ ուշ գիշեր հետաքրքիր զրույց ունեցանք։- Դուք հնարավորություն եք ունեցել մնալ Երեւանում, բայց վերադարձել եք Վանաձոր: Չե՞ք կարծում, որ մայրաքաղաքում Ձեզ ավելի մեծ հնարավորություններ կտրվեին:- Այո, Աճեմյանը ցանկություն ուներ իր ուսանողներին պահել Սունդուկայանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, բայց այդ գործընթացը ձգձգվեց, հրավեր ստացա Վանաձորի թատրոնից եւ անմիջապես եկա, հետո կրկին եղան առաջարկներ Հրաչյա Ղափլանյանից, բայց չգնացի, այլ մնացի այստեղ, ծանրաբեռնվեցի աշխատանքով եւ դարձա այս քաղաքի համար սիրելի դերասան, չդավաճանեցի ինքնս ինձ։ Միգուցե սահմանափակվեցի, բայց մինչեւ օրս չեմ զղջում։Զրուցեց Մարիամ Հովունին/Bravo.am/Լուսանկարները՝ Հակոբ Ազիզյանի արխիվից]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/115119/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/116372731_3098065446896261_1540942222719677585_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ներկայումս զորավարժություններ են իրականացնում Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Իրանի, Ռուսաստանի զինված ուժերը՝ տարբեր զինատեսակների ներգրավմամբ: Մարտական պատրաստականության բարձր աստիճանի են բերվել նաև ՀՀ ԶՈւ առաջին շարակարգի միավորումները, զորամասերը և կենտրոնական ենթակայության ուժերի մի մասը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/114854/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/l-JJNqrZ9lO1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Պոպոկ, պնդուկ էլ ունենք, ամեն ինչ աճում ա»,- մեր զարմանքին ի պատասխան ասաց տան ապրողը՝ Հովհաննեսը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/114685/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/7044193.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Լատինական Ամերիկայի իրականությունը շատ նման է կոլումբիացի հայտնի արվեստագետ Ֆերնանդո Բոտերոյի ստեղծագործություններին։ Նրա հրաշալի քանդակներից առնվազն երեքը հաստատ տեսել եք Երևանի հենց կենտրոնում՝ Կասկադում՝ «Ծխող կինը», «Հույն զինվորը» և «Կատուն»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/113408/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:04+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8d%d5%b8%d5%bd-%d5%80%d5%a1%d5%b5%d6%80%d5%a1%d5%ba%d5%a5%d5%bf%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Сборная СССР по хоккею на траве на Олимпиаде-80]]></image:title><image:caption><![CDATA[490316 20.07.1980 Сборная команда Советского Союза по хоккею на траве - дебютанты XXII Летних Олимпийских игр. Дмитрий Донской/РИА Новости]]></image:caption></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23924700.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերի համար ԽՍՀՄ-ում ոչ այդքան տարածված մարզաձևի թիմ ձևավորեցին, և արդյունքն ավելի քան անսպասելի էր:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/112569/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8d%d5%a5%d6%80%d5%a3%d5%a5%d5%b5-%d4%b1%d5%b4%d5%ab%d6%80%d5%ad%d5%a1%d5%b6%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սերգեյ Ամիրխանյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/113262/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23696282.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք: Այն, ինչ կատարվում է հիմա Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիա հոյակերտ տաճարի շուրջ, որը Թուրքիայի ղեկավարությունը որոշել է մզկիթ դարձնել, խորը արմատներ ունի։ Քսաներորդ դարի սկզբին Թուրքիան ազատվեց հայերից, այդ նույն դարի կեսերին՝ հույներից:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/111933/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23845635.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Վիտամինների ու միներալների պարունակության նաև ցածր կալորիականության շնորհիվ դդմիկը սննդաբանների սիրելի մթերքներից է։ Իսկ թե ում է համար է այն հակացուցված, բացահայտում է Sputnik Արմենիայի նյութը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/111873/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:05+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/21562549.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Առափնյա պաշտպանության մեջ «Իսկանդեր – Մ» համալիրներով զինված հրթիռային բրիգադների ներգրավումը թույլ կտա օպերատիվ կերպով մեծացնել ծովային թատրոններում Ռուսաստանի բարձորակ զենքի հարվածային ներուժը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/111745/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/118167.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Բոլորը հիշում են Կարիբյան ճգնաժամը, երբ  60-ականների սկզբներին աշխարհը հայտնվեց միջուկային պատերազմի իրական սպառնալիքի առջև՝ Կուբայի հետ կապված, բայց քչերն են հիմա հիշում, որ նման մի ճգնաժամ եղել է նաև  1956 թվականին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/111796/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8e%e2%80%a4-%d5%8d%d5%a1%d6%80%d5%a3%d5%bd%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Վ․ Սարգսյան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/bMf5N1T7dn.gif</image:loc><image:title><![CDATA[Օրացույց․ 28-ը հուլիսի․ «Կքավեն իրենց մեղքերը, եթե ընտանիքներով վերադառնան Ղարաբաղ»]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/111650/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Snimok-ekrana-ot-2020-07-28-15-28-34-1024x765-1.png</image:loc><image:title><![CDATA[Փոխհարաբերությունների մոդելը՝ ընդհանուր կանոնները, կատակները, համատեղ փորձը, ավելի մեծ արժեք ունեն, քան այն մարդիկ, ովքեր ձևավորում են այդ հարաբերությունները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Snimok-ekrana-ot-2020-07-28-15-24-19.png</image:loc><image:title><![CDATA[Փոխհարաբերությունների մոդելը՝ ընդհանուր կանոնները, կատակները, համատեղ փորձը, ավելի մեծ արժեք ունեն, քան այն մարդիկ, ովքեր ձևավորում են այդ հարաբերությունները:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/romanticheskiye-itnisheniya-1280x720-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Փոխհարաբերությունների մոդելը՝ ընդհանուր կանոնները, կատակները, համատեղ փորձը, ավելի մեծ արժեք ունեն, քան այն մարդիկ, ովքեր ձևավորում են այդ հարաբերությունները:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/110845/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:06+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/pashinyan_aliyev_cis_blur_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2001 թվականի փետրվարին Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևը երկրի խորհրդարանում ղարաբաղյան կարգավորման օրակարգով երկօրյա քննարկում էր կազմակերպել՝ հրավիրելով երկրի բարձրագույն ղեկավարությանը, Բաքվում հավատարմագրված դեսպաններին, միջազգային կառույցների ղեկավարների:&#160; &#160;Իր&#160;ընդարձակ&#160;ելույթում&#160;հայր&#160;Ալիևը&#160;մանրամասնորեն&#160;ներկայացրեց&#160;կարգավորման&#160;գործընթացը, ինչպես&#160;նաև՝&#160;հակամարտության&#160;կողմերին&#160;ներկայացված&#160;երեք&#160;գրավոր&#160;առաջարկները՝&#160;1997-ի փաթեթայինն ու փուլայինը և&#160;1998-ի ընդհանուր&#160;պետությունը:Մի քանի օր անց Հայաստանում հրապարակվեցին մինչ այդ գաղտնի համարվող վերոնշյալ երեք փաստաթղթերը: Հակամարտության պատմության ընթացքում առաջին անգամ գաղտնազերծվեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գրավոր առաջարկները:Դրանից հետո ոչ մի անգամ հակամարտության մեջ ներգրավված երեք կողմերը չեն հրապարակել կարգավորման փաստաթղթերը: 2016թ․ ապրիլյան քառօրյայից հետո Հայկական ուսումնասիրությունների Անի կենտրոնը գաղտնազերծել է 2007 թվականի նոյեմբերին ԵԱՀԿ նախարարական հանդիպման ընթացքում Երևանին և Բաքվին փոխանցված մադրիդյան 14 կետանոց փաստաթուղթը:Ինչո՞ւ 2001 թվականին նախ Բաքուն, ապա Երևանը գաղտնազերծեցին երեք առաջարկները: Հիմնական պատճառն այն էր, որ կողմերը գնում էին դեպի Քի Վեսթի կարգավորում, որը ենթադրում էր հակամարտության կարգավորման նոր փիլիսոփայություն ու մոտեցում՝ տարածքների փոխանակման տարբերակ: Այսինքն, կողմերը հրաժեշտ էին տալիս 1997-1998 թվականների երեք առաջարկներին, որոնք մերժել էին կամ Բաքուն, կամ Ստեփանակերտը:Հայաստանի այսօրվա ղեկավարությունը պետք է ավելի հստակ լինի ղարաբաղյան կարգավորման իր մոտեցումներում ինչպես հայ հասարակության, այնպես էլ Ադրբեջանի և միջազգային հանրության համար: Պաշտոնական Երևանը, սակայն, հստակ չի արտահայտվում՝ ընդունելի՞ են արդյոք Մադրիդյան առաջարկներն ու նրանից ածանցյալ սևագրերը, որոնք 2008 թվականից ի վեր՝ մինչև 2018-ի թավշյա հեղափոխությունը, ներկայացվել են հակամարտության կողմերին որպես բանակցային հիմք:Այսօր, երբ հակամարտության կարգավորման խաղաղ գործընթացը մտել է հերթական փակուղին՝ պայմանավորված հուլիսյան սրացումով, Հայաստանը պետք է կատարի հետևյալ քայլերը.Առաջին՝ հրապարակել (դա կարող է անել անուղղակի կերպով) այն առաջարկները, որոնց շուրջ կողմերը տևական բանակցություններ են վարել, մասնավորապես՝ Կազանի փաստաթուղթը, որը ընդունելի է եղել Սերժ Սարգսյանի և մերժելի՝ Իլհամ Ալիևի համար, և Լավրովի պլանը, որը անընդունելի է եղել նախևառաջ հայկական կողմի համար:Երկրորդ՝ նախաձեռնել բանակցային ակտիվ գործընթաց հնարավոր բոլոր մակարդակներով՝ լրագրողների ու փորձագետների ներգրավումից մինչև ժողովրդական դիվանագիտություն և արտգործնախարարների ու պետության ղեկավարների մակարդակով:Ինչո՞ւ է կարևոր 10 տարի բանակցված փաստաղթղթերի հրապարակումը: Դա ունի և՛ ներքին, և՛ արտաքին նշանակություն: Այդ փաստաթղթերի հրապարակմամբ հայ հանրությունը կտեղեկանա, թե ինչ են բանակցել նախկին իշխանությունները, որոնք գործող իշխանություններին պարբերաբար մեղադրում են Ղարաբաղը ծախելու մտադրության մեջ: Երբ հրապարակում ես նախկին փաստաթղթերը, դրանով, ըստ էության, մերժում ես և՛ Կազանը, և՛ Լավրովի պլանը՝ նախաձեռնելով կարգավորման նոր մոտեցումներ ու փիլիսոփայություն, ինչպես նաև ցույց ես տալիս, թե ինչ են բանակցել մարդիկ, որոնք այսօր խոսում են Ղարաբաղ ծախելու մասին: Երբ չես մերժում նախկին իշխանության բանակցած փաթեթները, անուղղակի կերպով ընդունում ես, որ պատրաստ ես շարունակել 2004-ից սկսված պրահյան գործընթացը, որի հիմնական մեխը հետաձգված հանրաքվեի գաղափարն է:Եթե ընդունում ես, որ պրահյան գործընթացն ու մադրիդյան մոտեցումները չարյաց փոքրագույնն են և որ ավելին անհնար է ստանալ բանակցային ճանապարհով, ապա այդ դեպքում էլ պետք է լինել ազնիվ հայ հասարակության, միջազգային հանրության և հակառակորդի առաջ:Այսօր հասկանալի չէ այն հենքը, այն սևագիրը, որը որպես բանակցությունների շարունակականություն, ընդունելի է հայկական կողմերի համար:Անկախ նրանից՝ ընդունում ես պրահյան փիլիսոփայությունը, թե ոչ, պետք է դիմել բանակցային ակտիվ գործընթացի:Երբ սեղանին չկա փաստաղթուղթ, դա նշանակում է, որ դիվանագիտությունը պարտվել է: Պատերազմում հաղթած հայկական կողմի համար բանակցային սեղանին փաստաթղթի բացակայությունը հայկական դիվանագիտության պարտությունն է՝ անկախ նրանից, թե ինչ վերջնագրերով է խոսում հակառակորդը:Դու բանակցում ես ոչ միայն խաղաղություն բերելու, այլ ստատուս քվոն կառավարելի պահելու համար: Երբ չկա բանակցային գործընթաց և մեծ է հավանականությունը, որ կլինի կարգավորման գործընթացի խզում, նոր պատերազմի կիսաբաց դուռը բաց ես թողնում Ադրբեջանի համար:Հայաստանը պետք է դիվանագիտական ճակատում անի առավելագույնը, որպեսզի Ադրբեջանը չփակի խաղաղության կիսաբաց դուռը: Կամ, եթե այնուամենայնիվ, Ադրբեջանը վերջնական որոշում է կայացրել հրաժեշտ տալ խաղաղ գործընթացին և փակել դուռը, ապա դրա համար պետք է չափազանց թանկ վճարի:&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/110451/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/l-xclx2X6Ts3-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Փոքրիկ վերապահումներով հանդերձ՝ կարող ենք հաստատել, որ  երեսուն տարվա անկախության ժամանակաշրջանում՝ Հայաստանի հանրապետությունում քաղաքական համակարգ  չձևավորվեց:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/109848/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/78-31.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[78]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1595936369_4290340.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/108800/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/fund_827750365.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[   Ստարտափները և VC-ները այնքան կապված են տեխնոլոգիական աշխարհում, որ դժվար է մեկի մասին մտածել առանց մյուսի: Մենք, անշուշտ, չէինք ունենա այնպիսի տեխնոլոգիական հսկաներ, ինչպիսիք են]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/108285/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:07+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/76-27.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[76]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/42189c114c331d567f51082003b97ab4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպան և «Եվրոպական օմբուդսմենի ինստիտուտի» անդամ Արտակ Բեգլարյանը հոդված է հրապարակել նիդերլանդական “Communications Unlimited”հանդեսում՝ Արցախի վերջին համապետական ընտրությունների մասին: Հոդվածի հայերեն թարգմանությունը ներկայացվում է ստորև:«2020 թվականի մարտի 31-ին Արցախի Հանրապետությունում (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) տեղի են ունեցել նախագահական և խորհրդարանական հերթական ընտրություններ: Հանրապետո...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/107335/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/70-23.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[70]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1595489744_6906080.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Իննսուն տարի առաջ ինքնասպան եղավ խորհրդային ժամանակների ամենավառ պոետներից մեկը՝ Վլադիմիր Մայակովսկին, որի կյանքը ծայրից ծայր հակասությունների շղթա էր: Իր կյանքի ընդամենը 37 տարիների ընթացքում Մայակովսկին հասցրեց մի քանի մարդու կյանք ապրել. նա պոետ էր, նկարիչ, կինոռեժիսոր, կինոդերասան, դրամատուրգ, ֆուտուրիզմի առաջամարտիկը Ռուսաստանում: Ժամանակակիցները նրան անվանում էին ժողովրդական հեղափոխության ձայն, բայց հենց այդ նույն հեղափոխությունը խժռեց նրան: Նա ըմբոստ էր, ընդվզող, անզիջում, սակայն սիրահարվելիս դառնում էր մանկան պես անօգնական ու հնազանդ: 17 տարեկանում Մայակովսկին արդեն հասցրել էր երեք անգամ բանտում հայտնվել: Հենց այնտեղ էլ սկսել էր գրել բանաստեղծություններ, որոնք ապագա պոետի ձեռքից վերցրել էին բանտի հսկիչները: Հետագայում Մայակովսկին ցանկացած առիթով շնորհակալություն էր հայտնում հսկիչներին՝ բանտից դուրս գալիս այդ տետրակն իր ձեռքից վերցնելու համար: Իր հանդեպ միշտ խիստ ինքնաքննադատ Մայակովսկին չէր էլ կարող ենթադրել, որ իր մահից հետո տարիներ անց տարբեր երկրներում իր անունով կոչվելու են գյուղեր, քաղաքներ, գործարաններ, փողոցներ, դպրոցներ, շոգենավեր (որոնց մեծը մասը, ի դեպ, առեղծվածային կերպով խորտակվել են): Չէր կարող նաեւ ենթադրել, որ Խորհրդային Միության երկու տարբեր երկրներ՝ Վրաստանն ու Ադրբեջանը, արդեն մի քանի տասնամյակ &#171;չեն կարողանալու կիսել իր սերը&#187; եւ չհայտարարված պատերազմի մեջ են լինելու, թե որ երկրի հետ է ավելի շատ կապված եղել պոետը: Մինչդեռ Մայակովսկու կյանքում քիչ չէ նաեւ հայկական հետքը. ավելին այն սկսվում է հենց Հայաստանից: Հայաստանում է ձեւավորվել Մայակովսկու ընտանիքը, այստեղ են ծնվել նրա քույրերը:Մայակովսկու &#171;հայաստանյան&#187; ընտանիքըՄայակովսկու ծնողները ծանոթացել եւ ամուսնացել են Հայաստանում՝ Վանաձորում, այն ժամանակ՝ Ղարաքիլիսայում: Մայակովսկու հայրը՝ Վլադիմիր Կոստանտինովիչ Մայակովսկին ծնվել էր Ախալցխայում եւ մեծացել հայկական միջավայրում: Նա հիանալի խոսում էր հայերեն եւ շատ էր սիրում հայկական երգեր երգել: Մայակովսկու քույրը՝ Օլգան իր հուշերում գրում է, որ իրենք մեծանում էին՝ լսելով հոր կատարմամբ ռուսական, վրացական, հայկական երգեր եւ առեղծվածային պատմություններ Հայաստանի մասին: 1882 թվականին Վլադիմիր Կոստանտինովիչը նշանակվում է Երեւանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի անտառտնտեսության անտառապետի օգնական: Անատառապետը նրա եղբայրն էր՝ Միխայիլը՝ պոետի հորեղբայրը: Նրանք շատ մոտ էին ապրում Լոռու շրջանին եւ հաճախ էին հյուր գնում այնտեղ բնակվող ռուսներին: Հենց այդտեղ էլ Վլադիմիր Կոստանտինովիչը ծանոթանում է բանաստեղծի ապագա մոր՝ Ալեքսանդրա Պավլենկոյի հետ, որի ընտանիքը բնակվում էր Լոռիում: 1883-ին նրանք ամուսնանում են, եւ Վլադիմիր Կոստանտինովիչը նշանակվում է անտառապետի օգնական Ղարաքիլիսայում: Նրանք փոքրիկ տուն են վարձում ներկայիս Ֆիոլետովոյում, այն ժամանակ՝ Նիկիտինոյում: Մայակովսկու քույրը՝ Լյուդիմիլան, իր հուշերում պատմում է Ղարաքիլիսայի գեղեցկագույն բնապատկերների մասին՝ նշելով, որ այդ նույն գեղեցկությունն ինքը կրկին տեսավ միայն Մարտիրոս Սարյանի կտավներում: 1889 թվականին Վլադիմիր Կոստանտինովիչը պաշտոնի բարձրացում է ստանում եւ որպես երրորդ կարգի անտառապետ տեղափոխվում է Քութայիսիի նահանգի Բաղդադի տեղամաս, հենց այդտեղ էլ՝ մեծահարուստ հայ Անանովի տանը ծնվում է 20-րդ դարի խոշորագույն պոետներից մեկը: 1906 թվականին արյան վարակից մահանում է բանաստեղծի հայրը, եւ ընտանիքը ստիպված տեղափոխվում է Մոսկվա: Թե՛ քույրերը, թե՛ մայրն իրենց հուշերում մեծ ջերմությամբ են հիշում Հայաստանը եւ նշում, որ Մայակովսկու հայրը, որտեղ հանդիպեր հայերի, անպայման հայերենով զրույցի էր բռնվում նրանց հետ: Այդ զրույցների ականատեսը շատ հաճախ դառնում էր փոքրիկ Մայակովսկին, որը վաղ տարիքից գրեթե ամենուր ուղեկցում էր հորը: Դա է երեւի պատճառը, որ արդեն ճանաչված բանաստեղծ Մայակովսկին հայերի հանդիպելիս՝ անվանում էր նրանց &#171;земляк&#187;՝ հայրենակից: Հայրենակիցներով շրջապատվածԲաղդադիիում Մայակովսկու տուն-թանգարանի հիմնադիր եւ առաջին տնօրեն Միխայիլ Պատարաձեն գրում է, որ, երբ տարիներ առաջ տեղեկություններ էր հավաքում բանաստեղծի մասին եւ եկել էր նաեւ Հայաստան, հանդիպել է Լեւոն Բուդումյան ազգանունով մի մարդու, որը ջերմությամբ պատմել է, թե ինչպես է ուսանողության տարիներին Մոսկվայում հանդիպել Մայակովսկուն. &#171;1929 թվականին ակումբներից մեկում ես բախտ ունեցա ներկա գտնվելու մի երեկոյի, որտեղ Մայակովսկին կարդում էր իր &#171;Բաղնիք&#187; պիեսը: Երեկոյի ավարտին մենք մի խումբ երիտասարդներով շրջապատեցինք նրան: Ինձ վրա հայացք գցելով՝ նա հարցրեց, թե որտեղից եմ, երբ իմացավ՝ Հայաստանից եմ, իր մեծ ձեռքը քնքշորեն դրեց ուսիս եւ ժպիտով ասաց. &#171;Դե՛, հայրենակից, պատմիր տեսնեմ՝ ինչպե՞ս ես&#187;&#187;: Ի դեպ, այդ նույն &#171;Բաղնիք&#187; պիեսի բեմադրության նկարիչն ազգությամբ հայ Սերգեյ Վախթանգովն էր: Նրա մեկ այլ՝ &#171;Միստերիա Բուֆը&#187; պիեսը Վսեւվոլոդ Մեյերհոլդի հետ համատեղ բեմադրել էր Վալերի Բեբուտովը՝ Բեհբությանը: &#171;Միստերիա Բուֆը&#187; Մայակովսկու ամենահայտնի գործերից է, եւ այդ առաջին հայացքից սոցիալ-կենցաղային, բայց ամբողջությամբ երեւակայական ստեղծագործության առանցքային խորհրդանիշն Արարատ լեռն է, որին անհուսորեն եւ անվերջ հասնել են փորձում պիեսի հերոսները: Մի դեպքում վաճառականն ինքն իրեն եւ մյուսներին մխիթարում է՝ &#171;Ինչ-որ կերպ կփորձենք հասնել Արարատին&#187;, մյուս դեպքում՝ ուսանողը հուսահատ բացականչում է՝ &#171;Եվ ոչ ոք երբեք չի հասնի Արարատին&#187;, հյուսնը համեմատում է դրախտն ու Արարատը, վարորդը մտատեսիլք է ունենում եւ բղավում՝ &#171;Արարատը, Արարատը, Արարատը&#187;: Եվ այդպես էլ բոլոր հերոսների համար անհասանելի է մնում Արարատը: Մայակովսկու &#171;Հինգերորդ ինտերնացիոնալ&#187; անավարտ պոեմում նույնպես կա Արարատի մասին հիշատակում, այստեղ բանաստեղծը բիբլիական լեռը բնորոշում է բյուրեղապակե:Մայակովսկին իսկապես շատ էր սիրում Թիֆլիսը, սակայն այստեղ էլ հայերն առաջնային դերում էին նրա համար: Թիֆլիսաբնակ հայ նկարիչ Վանո Խոջաբեկյանը (Խոջաբեգովը) իրական արվեստագետի խորհրդանիշ էր Մայակովսկու համար: Վանոյի կտավները բանաստեղծը մի քանի անգամ ավելի բարձր էր գնահատում, քան նրա ժամանակակից Նիկո Փիրոսմանիի գործերը: Գրականագետ Վլադիմիր Ենիշերլովն իր՝ &#171;Վանո Խոջաբեգովի մաքուր հոգին եւ հստակ գիծը&#187; հոդվածում գրում է Մայակովսկու եւ Եսենինի՝ 1924 թվականի մի զրույցի մասին: Արդեն երկու տարի էր, ինչ մահացել էր Վանո Խոջաբեկյանը, եւ Մայակովսկին Եսենինին ասում է. &#171;Դու անպայման պետք է տեսնես ինքնուս նկարիչ Վանո Խոջաբեգովի գործերը: Նրա հիասքանչ աշխատանքները քաղաքային թանգարանում են, իսկ կենդանության օրոք նա դրանք վաճառում էր 50 կոպեկով&#187;&#187;: Տարիներ անց Վիկտոր Շկլովսկին գրեց հուզիչ պատմվածք Վանո Խոջաբեկյանի եւ Վլադիմիր Մայակովսկու մասին ՝ վերնագրելով այն &#171;Արեւի, ծաղիկների եւ սիրո մասին&#187;:Մեկ այլ հետաքրքիր պատմություն կա թիֆլիսեցի Ավետիքի եւ Մայակովսկու մասին: Վրացի բանաստեղծ Սիմոն Չիքովանին գրում է, որ, երբ 1924 թվականին Մայակովսկին Թիֆլիսում էր, Նիկոլայ Շենգելայան նրան տանում է այդ ժամանակ քաղաքում ամենահայտնի &#171;Օլիմիպիա&#187; ռեստորան, որի տերը ազգությամբ հայ Ավետիքն էր եւ որի խոհարարական համբավը թնդում էր ողջ Թիֆլիսում: Ավետիքն իր խոհարարական հնարքներով ստվերում էր թողել բոլորին: Իմանալով, թե ով է հյուրը, Ավետիքը ցանկանում է ծանոթանալ նրա հետ: Մայակովսկին սկզբում խոսում է ռուսերեն, մի քանի բառ վրացերեն, հետո իմանալով, որ Ավետիքը հայ է, նշում է, որ իր հայրական ընտանիքը ձեւավորվել է Հայաստանում՝ հավելելով, որ փաստորեն իրենք հայրենակիցներ են: Չիքովանին գրում է, որ Ավետիքն իրեն կորցրեց, հրամայեց հյուրերին առանձին սենյակ հատկացնել եւ փառահեղ հյուրընկալություն ցույց տվեց: Որոշ ժամանակ անց, երբ Մայակովսկին նորից Թբիլիսիում էր, կրկին ցանկություն է հայտնում այցելելու Ավետիքի ռեստորանը: Ավետիքը մեծ սիրով ընդունում է թանկ հյուրին, հետաքրքրվում նրա որպիսությամբ, եւ հետո շատ քաղաքավարի կերպով հարցնում՝ արդյոք պոետը չի՞ մոռացել իրեն, ինչին Մայակովոսկին պատասխանում է. &#171;Ի՞նչ եք ասում, ես ավելի շուտ կմոռանամ Շեքսպիրին, կմոռանամ Գյոթեին, բայց Ձեզ երբեք չեմ մոռանա&#187;: Ավելորդ է նշել, որ Ավետիքն այդ անգամ էլ ավելի շքեղ ընդունելություն է ցույց տալիս: Իսկ Մայակովսկին սեղանակիցներին կատակով ասում է. &#171;Ի՞նչ արեց ինձ հետ ձեր Ավետիքը, ստիպեց, որ հանուն իրեն զոհաբերեմ համաշխարհային գրականության դասականներին&#187;: Ոչ ադրբեջանական ԲաքունԻնչպես Թբիլիսիում, այնպես էլ Բաքվում Մայակովսկին շրջապատված էր հայերով, եւ ինչպես Թբիլիսիում, այնպես էլ Բաքվում այդ մասին նախընտրում են լռել:&#160;Մայակովսկին գրել է &#171;Բաքու&#187; բանաստեղծությունը եւ անդրադարձել Բաքվին իր &#171;Ծնված մայրաքաղաքներ&#187; արձակ գործում: Ադրբեջանում շատ հմտորեն փորձում են շրջանցել այն փաստը, որ Բաքուն Մայակովսկու համար բոլորովին էլ ադրբեջանական քաղաք չէր, ավելին՝ &#171;Ծնված մայրաքաղաքներ&#187;-ում նա ոչ մի տեղ չի նշում &#171;ադրբեջանցի&#187; բառը: Այն պարզ պատճառով, որ այդ ժամանակ նման հասկացություն պարզապես չկար: Նա օգտագործում է &#171;թյուրք&#187;, &#171;թյուրքական&#187; տերմինը: Եվ անհասկանալի է, թե ինչու են Ադրբեջանում այդքան ուրախանում եւ հպարտանում Մայակովսկու այդ ստեղծագործությամբ, որն ուղղակիորեն ապացուցում է իրենց հորինած ազգային միֆերի կեղծ լինելը: Նա Բաքվում եղել է 1924-ին: Ահա թե ինչ է գրում Մայակովսկին այդ տարիների Բաքվի մասին. &#171;Փոշոտ, անգույն: Մշակույթը՝ ինտերնացիոնալ: Լեզուն՝ միջին ռուսերեն. վերցնում եմ մանթաշովյանները, տալիս եմ մանթաշովյանները (նկատի ունի դրամը): Կարիքները շատ պարզ են՝ վճարում եմ կոպեկներ, ստանում եմ ռուբլի: Իսկ թյուրքական լեզուն Ո՞ւմ է պետք այն: Մանթաշովն առանց դրա էլ Փարիզում գլուխ կհանի, իսկ մանթաշովյան բանվորը, միեւնույն է, գրել, կարդալ չգիտի: Ես տեսել եմ Բաքուն 1924-ին&#187;: Մայակովսկին շատ հստակ գրում է, որ Մանթաշյանցի՝ Փարիզ գնալուց հետո էլ անգամ Բաքուն ասոցացվում էր միայն հայ մեծահարուստի հետ, ու փաստացի խորհրդային Բաքուն դեռեւս նրա ստվերի տակ էր: Եվ հետաքրքիր է՝ արդյոք Բաքվում այսօր իսկապես չեն հասկանում Մայակովսկու հեգնանքը թյուրքական լեզվի հանդեպ, որն այսօր իրենք անվանում են ադրբեջաներեն, թե պարզապես ձեռնտու է չհասկանալն ու Մայակովսկուն Ադրբեջանի մեծ բարեկամ համարելը: Համացանցում հաճախ պտտվում է Մայակովսկուն վերագրվող &#171;Азербайджанец, трусливый лжец&#187; բանաստեղծությունը, որի բովանդակության հետ դժվար է չհամաձյանվել, բայց որը հազիվ թե պատկանում է պոետի գրչին: Նա ուղղակի չէր կարող օգտագործել Ադրբեջան բառը: Մեր &#171;հարեւանները&#187; ավելի հեռու են գնացել եւ որոշել են Մայակովսկու փոխարեն ստեղծագործել՝ նրա գրչին վերագրելով հակահայկական մի բանաստեղծություն: Մայակովսկու պոեզիային ոչ քաջածանոթ մարդիկ անգամ միանգամից կնկատեն, որ պրիմիտիվ լուծումներով եւ խղճուկ բառապաշարով այդ գրվածքն, իհարկե, ոչ մի կապ չի կարող ունենալ պոետի հետ: Նման բանաստեղծություն չկա ոչ միայն նրա որեւիցե գրքում, այլեւ անտիպ գործերում: Այդ մասին առաջին անգամ ինձնից լսեցին, ապշեցին եւ միանգամից հերքեցին Բաղդադիի Մայակովսոկու տուն-թանգարանի եւ Մայակովսկու Մոսկվայի պետական թանգարանի աշխատակիցները:Մայակովսկին ու ՉարենցըՄայակովսկուն շատ էր սիրում Չարենցը եւ հրաշալի թարգմանություններ էր արել նրանից: Երկու բանաստեղծներին հաճախ էին նմանեցնում բուռն, խիզախ բնավորության եւ գրական նույն ուղղությանը հարելու պատճառով: Դեռեւս 1922-ին գրականագետ Մ. Սարոյանը &#171;Նեոֆուտուրի՞զմ, թե՞ պրոլետարիական պոեզիա&#187; հոդվածում գրում է. &#171;Արդի հայ նորագույն բանաստեղծների մաեստրոն, կարելի է առանց սխալվելու պնդել, ռուսական մեծ ֆուտուրիստ Մայակոնսկին է Վերցնենք անպայման հայ տաղանդավոր բանաստեղծ Չարենցին: Սա կատարյալ հայ Մայակովսկին է, վերջինիս տաղանդավոր թարգմանը, որն իր ուժեղ կնիքն է դրել մյուս բոլոր հայ երիտասարդ բանաստեղծների վրա&#187;: 1932 թվականի &#171;Գրական թերթի&#187; սեպտեմբերյան համարում նշվում է, որ ականավոր քանդակագործ ազգությամբ հայ Սերգեյ Մերկուրովը Մայակովսկու մահադիմակը նվիրել է Չարենցին, որն էլ իր հերթին նվիրել է այն Պետական կուլտ-պատմության թանգարանի գրական սեկտորին: Մերկուրովի եւ Մայակովսկու միջեւ գաղտնի պայմանավորվածություն կար, որ եթե առաջինը մահանար Մերկուրովը, Մայակովսկին նրան բանաստեղծություն էր ձոնելու, բայց ստացվեց այնպես, որ առաջինը հեռացավ բանաստեղծը: Նրա մահից երկու ժամ անց Մերկուրովը հանեց նրա մահադիմակը:Չբամբասե՛լԻսկ ինչպե՞ս մահացավ Մայակովսկին: Այս հարցին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել մահվանը նախորդող շրջանը: Երկար տարիներ նա կապված էր ճակատագրական կնոջ համբավ ստացած Լիլիա Բրիկի հետ, որին սիրում էր այնքան, որ համաձայնվել էր, որպեսզի նրանք ապրեն երեքով՝ Բրիկի ամուսնու հետ միասին: Մայակովսկու մտերիմների մեծ մասը Բրիկի ներկայությունն Մայակովսկու կյանքում համարում էր կործանարար, այնպես որ նրա ընկերները շատ ուրախ էին, երբ Փարիզում պոետն ինքնամոռաց սիրահարվեց Ռուսաստանից Փարիզ գաղթած Տատյանա Յակովլեւային: Վասիլի եւ Վերա Շուխաեւներն իրենց հուշերում մանրամասն նկարագրում են նրանց գեղեցիկ սիրավեպը: 1929-ին Մայակովսկին վերադարձավ Մոսկվա, մինչեւ մեկնելը նա Փարիզի ծաղկավաճառներից մեկին տվեց իր նոր լույս տեսած գրքի ողջ հոնորարը, որպեսզի նա ամեն շաբաթ իր փոխարեն ծաղիկներ ուղարկի Տատյանային: Տատյանան այդ ծաղկեփնջերը ստանում էր Մայակովսկու մահից հետո անգամ: Իսկ հետագայում՝ նացիստների կողմից Փարիզի օկուպացման ժամանակ այդ ծաղիկները փրկեցին Տատյանայի կյանքը: Նա դրանք վաճառում էր եւ այդպես գոյատեւում: Ի դեպ, տարիներ անց Մայակովսկու սիրած կինը Վիկոնտ դյու Փլեսիի հետ պսակադրվեց Փարիզի հայկական եկեղեցում: Սակայն դա պետք է լիներ շատ ավելի ուշ, իսկ մինչ այդ՝ 1930 թվականին Տատյանան անհամբերությամբ սպասում էր Մայկովսկու վերադարձին Փարիզ:1930 թվականը լավ չսկսվեց Մայակովսկու համար: Նախ նա ծանր հիվանդացավ, դրան զուգահեռ՝ շատ էին սկսել քննադատել նրա պոեզիան: Հեղափոխությունն արդեն անցած էտապ էր, իշխանությունը բանաստեղծին ուզում էր տեսնել բացառապես &#171;պալատական երգչի&#187; կարգավիճակում, մինչդեռ Մայակովսկու գրական ցանկություններն այլ էին: Նա հատկապես ծանր տարավ իր &#171;20 տարվա աշխատանք&#187; ցուցահանդեսի տապալումը, որին ոչ մի պաշտոնյա չներկայացավ: Առանձնապես հաջողություն չէին ունեցել նաեւ նրա երկու պիեսների հիման վրա բեմադրված վերջին ներկայացումները: Մահվանից երկու շաբաթ առաջ &#171;Печать и революция&#187;՝ &#171;Մամուլը եւ հեղափոխությունը&#187; ամսագրի շապիկից հանեցին &#171;Պրոլետար մեծ բանաստեղծին՝ աշխատանքի եւ հասարակական գործունեության 20-ամյակի առթիվ&#187; ողջույնի խոսքը։ Իսկ որպես վերջաբան մերժեցին արտասահման մեկնելու արտոնագիր տրամադրել: Դա նշանակում էր, որ նա այլեւս չէր հանդիպելու Տատյանային: Խորհրդային Միությունում այդ տարիներին գիտեին, ինչպես անցանկալի դարձած մարդկանց ինքնասպանության հասցնել: Մայակովսկու ինքնասպանության մասին վարկածները բազմաթիվ են, շատ են նաեւ մեղադրանքները, հնչում են հստակ մեղավորների անունները, բայց այսօր մենք չենք անդրադառնա դրանց՝ հարգելով նրա իսկ կամքը: Ինքնասպանությունից առաջ Մայակովսկին թղթի վրա գրել էր հետեւյալ տողերը. &#171;Բոլորի՛ն Այն բանի համար, որ մահանում եմ, խնդրում եմ ոչ մեկին չմեղադրել, եւ խնդրում եմ՝ չբամբասել: Հանգուցյալն ահավոր չէր սիրում դա: Լավ մնացեք&#187;:Սոսսի ԽանիկյանՀ․Գ․ Հատուկ շնորհակալություն Բաղդադիի Մայակովսոկու տուն-թանգարանին եւ Մայակովսկու Մոսկվայի պետական թանգարանին:Աղբյուրները՝Людмила Владимировна Маяковская, Александр Иванович Колосков, &#171;Маяковский в воспоминаниях родных и друзей&#187;, Московский рабочий, Москва, 1968&#171;Владимир Маяковский в воспоминаниях современников&#187;, Гослитиздат, 1963Александр Михайлов, &#171;Маяковский: Жизнь замечательных людей&#187;, Серия биографий. Выпуск 4 (700) М., &quot;Молодая гвардия&quot;, 1988Павел Фокин, &#171; Маяковский без глянца&#187;, Палмира, Москва/Санкт-Петербург, 2020Виктор Перцов, &#171;Маяковский: Жизнь и творчество&#187;, Издательство Академии наук СССР, Москва, 1956Владимир Маяаковский, &#171;Стихотворения Поэмы Пьесы&#187;, Художественная литература, Москва, 1969Бенгт Янгфельдт, &#171;Ставка &#8212; жизнь: Владимир Маяковский и его круг&#187;, КоЛибри, 2009Դավիթ Գասպարյան, &#171;Եղիշե Չարենցը եւ 1920-ականների հայկական պոեզիան&#187;, ՀՍԱՀ ԳԱ, Երեւան, 1983Դավիթ Գասպարյան, &#171;Հելիկոնի աստղը&#187;, Սովետական գրող, Երեւան, 1988Виктор Борисович Шкловский, &#171;О солнце, цветах и любви&#187;, https://www.rulit.me/books/o-solnce-cvetah-i-lyubvi-read-73992-1.html]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/107399/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23738326.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ, օպերատոր-ռեժիսոր Էդվին Գրիգորյանն այն մարդկանցից էր, որոնց գործուղել էին Մոսկվա՝ 1980 թվականի օլիմպիական խաղերին։ Sputnik Արմենիայի թղթակցի հետ զրույցում նա պատմել է այն օրերի իր հուշերի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/107581/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:08+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23858559.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դեղձի սեզոնը սկսվել է։ Այս համեղ միրգը հնարավոր կլինի վայելել մինչև սեպտեմբերի վերջ։ Իսկ թե որքան օգտակար է այն, կարդացեք Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/107559/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23733722-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Յուրի Վարդանյանն իր մարզական սխրանքով և համաշխարհային ռեկորդներով մեկ երեկոյի ընթացքում մտավ սպորտի և մասնավորապես ծանրամարտի պատմության մեջ: Մոսկովյան օլիմպիադայից 40 տարի անց հիմա էլ դժվար է մոռանալ այն, ինչ արեց երկաթախաղի հայ վարպետը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/106921/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8c%d5%a5%d5%b4%d5%a1%d6%80%d5%af.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռեմարկ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1595057166_2867552.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Էդիթ Պրինտ&#187; հրատարակչությունը ներկայացնում Էրիխ Մարիա Ռեմարկի &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187; վեպը։ Գերմաներենից թարգմանությունը Վանուհի Բաղմանյանինն է։ Վեպը հայերեն ներկայացվում է առաջին անգամ։&#160;1950-ական թթ․սկզբին արդեն տարեց ավտոմրցարշավորդ Քլեղֆեն առողջարանում այցելում է իր երբեմնի գործընկերոջը, որ արդեն երկար ժամանակ բուժվում էր թոքախտից։ Այնտեղ նա ծանոթանում է ծանր հիվանդ Լիլիանին։Մեդիամաքսի զրուցակիցը Վանուհի Բաղմանյանն է։&#160;- Այս վեպը ե՞րբ է գրվել, ի՞նչ արձագանք է գտել իր ժամանակ, եւ ինչո՞ւ է հայ ընթերցողին հասնում այսքան ուշ։&#160;- Գերմանական գրական միջավայրի համար նորություն չէր, որ Ռեմարկի ապագա վեպերը հատվածաբար լույս էին տեսնում այս կամ այն ամսագրում։ Հերթն այս անգամ &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187; վեպինն էր, որ 1959 թ․ հուլիսից-դեկտեմբեր ժամանակամիջոցում հատվածաբար լույս տեսավ համբուրգյան Kristall ամսագրում՝ &#171;Կյանքը պարտքով&#187; վերնագրով։ Մինչ ամսագրում տպագրված հատվածները թարգմանվում էին Շվեդիայում, Դանիայում, Նիդերլանդներում, Խորհրդային միությունում, 1959 թ․ մայիսին Ռեմարկը գրքի հրատարակման մասին պայմանագիր է կնքում հրատարակիչ Յոզեֆ Կասպար Վիչի հետ եւ ձեռնամուխ լինում &#171;Կյանքը պարտքով&#187;-ը մինչեւ 1960-ի տարեվերջ &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187;-ի վերածելուն՝ զուգահեռաբար աշխատելով &#171;Լիսաբոնի գիշերը&#187; վեպի եւ մի շարք այլ նախագծերի վրա։&#160;Ռեմարկը ոչ միայն վերամշակում էր տեքստը, այլեւ խորացնում կենտրոնական թեմաները՝ տեսարաններ հավելելով, երկխոսություններն ավելի սուր դարձնելով եւ այլն։ Որպես վեպ՝ &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187; վերնագրով, ձոնված իր կնոջը՝ Փոլեթ Գոդարին, լույս է տեսնում 1961 թվականին։Վեպի տպագրության ճանապարհին խութեր եղան, որոնք քննադատությունների եւ թյուր ենթադրությունների տեղիք տվեցին՝ այս անգամ իսկապես անակնկալի բերելով ու անհանգստացնելով Ռեմարկին։ &#171;Կյանքը պարտքով&#187;-ի հետ միաժամանակ նույն ամսագրում լույս են տեսնում նախկին SS-ական օբերշթուրմբանֆյուրեր, նացիոնալ-սոցիալիստների արտգործնախարար, մամուլի տնօրեն Ռիբենթրոփ Փաուլ Քառելլի (Փաուլ Քառլ Շմիդթ) տեքստերը։ Հակաֆաշիստ հեղինակ Ռեմարկն այդ շրջանակո՞ւմ։ Նա անհապաղ հերքում է դա` հայտարարելով. &#171;Այդ պարոն Շմիդթը հավանաբար խաբել է հրատարակչությանը, որը, թերեւս, գաղափար չունի այդ մարդու անցյալի մասին։ Ես նման բան երբեք թույլ չէի տա, ու մտքովս երբեք չէր անցնի նման բան։ Դա անասելի տհաճ է ինձ համար Ի սե՛ր Աստծո, այս տարիքում ես չեմ ուզում հանկարծ նացիստների շարքին դասվել&#187;։Թե ինչու է վեպն այսքան ուշ հասնում հայ ընթերցողին, կարող եմ միայն ենթադրել․ Խորհրդային միության օրոք բնագրից ռուսերեն են թարգմանվել Kristall-ի հատվածները (&#171;Жизнь взаймы&#187;), այսինքն՝ ոչ բուն վեպը, ուստի կարծում եմ՝ վեպը եւ ոչ թե հատվածները թարգմանելու խնդիր է դրվել, իսկ բնագրային թարգմանություններ հազվադեպ են կատարվել։ Հակասությունը նաեւ այն է, որ, լինելով Ռեմարկի գոնե առերեւույթ ոչ պատերազմական-քաղաքական վեպերից, չի թարգմանվել այն դեպքում, երբ բուն պատերազմական վեպերն են թարգմանվել՝ ինչ խոսք, քաղաքական շատ հատվածների բացթողումով։&#160;- &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187; գրքի վերջում հասկանալի է դառնում վերնագրի իմաստը, այն է՝ երբեք չես կարող իմանալ, ում կյանքը երբ կավարտի։ Գուցե այլ ենթաշերտե՞ր էլ կան վերնագրում։&#160;- Այստեղ ավելի շատ ոչ թե երբ-ի, այլ ով-ի խնդիրն է, թեեւ անցումը բավական սահուն կարող է թվալ։ Բուն Երբ-ի խնդիրը, ըստ էության, եղել է &#171;Կյանքը պարտքով&#187; տարբերակում, ինչպես վերնագիրն է հուշում, բայց հետագայում հեղինակը դուրս է եկել ժամանակի փիլիսոփայությունից, որ լավագույնս արտացոլված է նաեւ նրա &#171;Ապրելու ժամանակը եւ մեռնելու ժամանակը վեպում&#187;, եւ մահվան՝ որպես իրականում ժամ ու պատարագ չճանաչող երեւույթի փիլիսոփայությանն է անցել, որի պարագայում առաջնային է ոչ թե երբ-ը այլ, ով-ը։- Սա գիրք է կյանքի՞ մասին, թե՞ մահվան։- Կյանքի մեջ՝ մահվան, մահվան մեջ՝ կյանքի մասին։ Ռեմարկի վեպերում կյանքի ու մահվան սահմանագիծը երբեք պարզորոշ չէ, հենց դա է ողջ փիլիսոփայությունը։ Կյանք՝ անաչառ երկնի ու անհասկանալի երկրի միջեւ։Վեպը երկու գլխավոր թեմա ունի՝ ավտոմրցարշավը, որ, թվում է, կյանքն ինքն է, եւ հիվանդությունը, մահը։Մահացու հիվանդությունը Ռեմարկի համար ի վերջո մարդկային գոյության խորհրդանիշ է։ Բժիշկը եւ մահացու հիվանդը նույն կրծքանշանի երկու կողմերն են՝ բժիշկը՝ որպես մահին հաղթելու մարդկային փորձի, եւ հիվանդը՝ որպես անխուսափելի հանգուցալուծման խորհրդանիշ։- Լիլիանը մտածում է․ &#171;Կյանքը մի մեծ բան է, եւ մահը նույնպես մեծ բան է, դրանց հետ չեն խաղում&#187;։ Քլեղֆեն մրցարշավով էր ապրում, դա ընտրութո՞ւն էր, մոլո՞ւցք, թե՞ կյանքի մատուցած պարտադրանքը։&#160;- Քլեղֆեն մրցարշավորդ է, որովհետեւ ուրիշ ոչինչ չի սովորել։ Բացի այդ՝ նա ազգություն չունի, նա պատերազմի զոհ է, պատերազմ, որ նրան հայրենազուրկ է դարձրել։Քլեղֆեն չի խոսում իր անցյալից, թեեւ այն միշտ ներկա է վեպում։ Միայն հայտնի է, որ պատերազմի ժամանակ նացիոնալ-սոցիալիստների համակենտրոնացման ճամբարում է եղել, &#171;որտեղից միայն լեռներ էին երեւում&#187;։ Ըստ այդմ՝ կարելի է ենթադրել, որ Դախաուի համակենտրոնացման ճամբարն է եղել, սակայն ինչպես այնտեղ հայտնվելու դրդապատճառը, այնպես էլ այնտեղից նրա փախուստի եւ հետագա գոյության պայմաններն անհայտ են։Մյուս կողմից հատկանշական է, որ Ռեմարկն ավտոմրցարշավը բնորոշում է որպես փիլիսոփայական գործունեություն։ Մեքենաները ոչ թե հակադրության մեջ են բնության եւ մարդկանց հետ, այլ իրենց գործառույթով խորհրդանշում են անհատի ձերբազատումը պարտադրանքից եւ անազատությունից։ &#171;Նա սանձում է մեքենան, մրցարշավի զգայական գերլարվածության մեջ անձամբ դառնում նրա մի մասը։ Մարդն ու շարժիչը հալչում են, դառնում միասնություն&#187;։ Ըստ այսմ՝ կարծում եմ՝ խանդավառություն էր՝ ժամանակի ընթացքում մոլուցքի վերածված։- Սիրահար զույգից մեկը ապրում է կյանքի վերջին օրերը այս թեման հաճախ է արծարծվում եւ՛ գրականության մեջ, եւ՛ կինոյում։ Այս գիրքը, ըստ Ձեզ, ինչո՞վ է առանձնանում։&#160;- Նշյալ թեման, այո՛, հաճախ է արծարծվում, սակայն ամեն անգամ տարբեր դրդապատճառներով, տարբեր դիտանկյուններից եւ տարբեր չափաբաժիններով։ Հենց Ռեմարկի վեպերում վերադառնում է նույն թեման՝ ամեն անգամ, սակայն, տարբեր խորհուրդներով։ &#171;Երկինքն ընտրյալներ չունի&#187; վեպում կյանքի ու մահվան փիլիսոփայությանը չեն զուգահեռվում այլ թեմաներ, որոնք երբեմն գլխավոր թեմայից դույզն-ինչ շեղելու, երբեմն այն լուսաբանելու միջոցներ են։ Դիցուք, հերոսների տնտեսական դժվարությունները՝ պայմանավորված պատերազմով եւ այլն, ոչ մի կերպ չեն հիշատակվում, որը հեղինակին թույլ է տալիս հերոսներին այնպիսի աշխարհում ներկայացնել, որտեղ առատությունն ու աննպատականությունն են տիրում։ Վերջինս, թեպետ ժամանակին քննադատությունների տեղիք տվեց, իրականում նոր մոտեցում էր՝ այլ թեմաների փոխարեն աշխարհիկ այնպիսի &#171;թատերաբեմի&#187; ապահովում, որտեղ մահվան դատապարտված հերոսը միառժամանակ կմոռանար իր ճակատագիրն ու անզորության խորը գիտակցումը։- &#171;...Ինչը որ քեզ համար առօրյա է, ինձ համար բարեգթություն է ու նվեր&#187;։ Ի՞նչ կարող է տալ գիրքն ընթերցողին՝ հուսահատեցնե՞լ, թե՞&#160; օգնել՝ գնահատել ունեցա՞ծը։- Կյանքն անփոխարինելի նվեր է, որ պետք է պատշաճ ընդունել եւ համակերպվել, երբ այլեւս չես կարող օգտագործել։ Բայց մինչ այդ վայելելու փայփայել է պետք։ Վեպը սովորեցնում է ապրել, քանի որ սկսում ես արժեւորել ունեցածդ եւ վախենալ կորցնելուց։ Արդյունքում,անկախ քեզնից, սկսում ես լույս ու ջերմություն ճառագել։Արմինե Սարգսյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/106743/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23823763.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ձմերուկի օգտագործումն ամրացնում է դիմադրողականությունը, կայունացնում է տեսողությունը։ Սակայն ձմերուկն ամենևին էր անվտանգ չէ։ Մանրամասները՝ Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/106717/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:09+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%95%d6%80%d5%a1%d6%81%d5%b8%d6%82%d5%b5%d6%81.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Օրացույց]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/106688/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/10375158.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք: Եթե ասեմ, որ մենք` հայերս, կարող ենք տիեզերանավեր արձակել, հաստատ գիտեմ, թե ինչպիսին է լինելու միջին հոռետես հայաստանցու արձագանքը՝ իսկի գիտաշխատողին կարգին աշխատավարձ չենք կարողանում վճարել, ուր մնաց` տիեզերքի մասին մտածենք:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/105898/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/b331143645e54e78eb80b44501fd99db.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գյուղատնտեսական վարկավորման ոլորտի փորձագետ Անդրանիկ Մոսինյանը Banks.am-ին է տրամադրել իր հեղինակած հոդվածը, որը ներկայացնում ենք Ձեր ուշադրությանը:Վերջին շրջանում շատ է խոսվում գյուղատնտեսությամբ զբաղվողներին օժանդակության մասին: Պետությունն օժանդակում է գյուղմթերքի արտադրության գործընթացի բոլոր փուլերին՝ աչքաթող անելով ամենակարեւոր պահը՝ գյուղացու արտադրած բարիքի իրացման խնդիրը: Մինչ այդ խնդրի կարգավորման համար լուծումներ առաջարկելը փոքր պատմական ակնարկ ներկայացնենք:Այս խնդիրը նոր չի ծագել, այն գալիս է ԽՍՀՄ ժամանակներից, երբ գյուղացին չէր մտածում իրացման հարցի շուրջ, քանի որ կար մեկ երաշխավորված գնորդ ի դեմս պետության, ինչից ծագում էին արտադրանքի որակին վերաբերող մի շարք խնդիրներ: Համակարգը բարելավելու փոխարեն տեղի ունեցավ փլուզում, ինչի արդյունքում մինչ այժմ չեն տրվում մի շարք կարեւոր կարգավորումներ: Գյուղացին ինքը պետք է գտնի լուծումներ ինչպես արտադրության, այնպես էլ իրացման հարցում, որը ոլորտի առանձնահատկություններից ելնելով՝ լի է խնդիրներով: Ի տարբերություն ԽՍՀՄ տարիների, երբ գյուղացին աջակցություն ուներ ամեն հարցում, այսօր այն բացակայում է: Միայնակ բախվելով իրացման խնդրին, շատ դեպքերում գյուղացին չի կարողանում արտադրանքը համարժեք իրացնել, իսկ որոշ դեպքերում էլ վճարի դիմաց մթերող կազմակերպություններից ստանում է իր բերքի վերամշակված տարբերակը:1995 թ-ից բանկային համակարգ մուտք գործած &#171;ՀայԳյուղՓոխԲանկը&#187; (այժմ՝ Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկը) սկսեց ինտենսիվորեն վարկավորել գյուղատնտեսական ոլորտը, ինչը դրամական միջոցների հոսք բերեց այդ ոլորտ: Նրան հաջորդեցին նաեւ այլ կառույցներ, որոնք ինչ-որ ծրագրեր էին իրականացնում գյուղական համայնքներում: Խնդրո առարկա դարձավ շահառուներին հասնող միջոցների գինը, եւ ամեն բնակլիմայական աղետի ժամանակ գյուղացիների պարտավորությունների կարգավորման հարցը: Ճիշտ է, պետությունն ինչ-ինչ օժանդակության մոտեցումներ էր սահմանել տուժած տարածքների գյուղացիների համար, սակայն խնդիրն ի սպառ չէր լուծել:Այս խնդրի լուծման համար պետությունը ներմուծեց նոր գործիք գյուղատնտեսական ոլորտի համար՝ գյուղվարկերի տոկոսների պետական սուբսիդավորում: 2008թ. կառավարությունը որոշեց փորձնական 3 համայնքներում` Ճամբարակում, Աշոցքում եւ Ամասիայում կիրառել սուբսիդավորման գործընթացը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է այն աշխատում փոքր ծավալով: Ծրագիրը նախատեսված էր առնվազն 5 տարվա համար, եւ պետությունը պետական բյուջեի միջոցներից ֆինանսավորելու էր գյուղացիների կողմից ստացված վարկերի տոկոսների մի մասը: Ծրագրի իրականացման համար պետական բյուջեից ծախսվելու էր 212 մլն դրամ: Նոր գործիքի աշխատանքը դրական գնահատվեց, եւ կառավարությունը 2011թ. առաջ քաշեց ավելի լայնածավալ ծրագիր ամբողջ հանրապետության կտրվածքով՝ որոշակի տարբերակումով, ինչպես նաեւ ճյուղային առանձնահատկության պահանջով: 2011-2017թթ. կառավարության հաստատած ծրագրով ծախսվել է 5.1 մլրդ դրամ, 2018թ.՝ 0.5 մլրդ, իսկ 2019-ին նախատեսվում էր ծախսել 2.2 մլրդ դրամ (հիմք): 2020-ի աջակցության գումարներն էապես կաճեն՝ կապված համավարակի հետ:Գյուղոլորտում իր դրական ընկալմամբ հանդերձ՝ ծրագիրը, այնուամենայնիվ, բաց է թողնում հիմնական՝ բերքի իրացման խնդիրը: Այն մշակված է մանրամասն՝ ժամկետ, մարման կարգ, տոկոսի վերին սահման եւ, ամենակարեւորը՝ միջոցները տրամադրվում են առանց հավելյալ վճարների: Այս ամենի հետ միասին վարկավորումը կատարում է ֆինանսական կառույցն իր ռիսկով եւ որոշմամբ (պետությունը վարկավորման համար միջոց չի տրամադրում, դրա ընտրությունը ֆինանսական կառույցի ռիսկով է): Այսինքն՝ վարկառուի կողմից պարտավորության չմարման ռիսկը կրում է ֆինանսական կառույցը, ինչպես նաեւ ֆինանսական կառույցից հետ է կանչվում մինչ այդ տրված սուբսիդավորված գումարը, այն է՝ պետության կողմից վարկառուի համար վճարված տոկոսները: &#160;Ծրագրին կարող են մասնակցել բոլոր ֆինանսական կառույցները, որոնք պատրաստ են տրամադրել կառավարության ծրագրով սահմանված գյուղատնտեսական վարկերը գյուղացիական անհատ տնտեսություններին: Տարիների ընթացքում որքան շատացել են &#171;գրագետ&#187; բողոքավորները ֆինանսական կառույցներից, այնքան էլ շատացել են այդ կառույցներից &#171;գրագետ&#187; ձեւով օգտվողները: Նրանք հասկացել են, որ պարզություն պետք չէ, գիտեն՝ ինչպես իրենց տնտեսությունը ներկայացնեն, որպեսզի վերցնեն համապատասխան վարկեր: Սա նպաստում է, որ միջոցները ծառայեն սպառողական նպատակների համար՝ քանակի մեջ այն դժվար է հայտնաբերել: Ծրագրային սուբսիդավորվող գյուղատնտեսական վարկային միջոցներով հնարավոր է&#160; վերաֆինանսավորել հաճախորդի կամ վերջինիս բարեկամի հիփոթեքային կամ այլ սպառողական վարկերի տոկոսադրույքը ամբողջությամբ կամ մասնակի: Այս գործընթացը խաթարում է ամբողջ ֆինանսական շուկան, որտեղ ձեւավորվում է առաջարկ 0-ից մինչեւ 7% տոկոսադրույքով ոչ նպատակային վարկերի նկատմամբ: Հետեւելով միայն ծրագրային սուբսիդավորվող վարկերի վիճակագրական ցուցանիշներին՝ անտեսելով վարկերի նպատակային օգտագործումը, մենք կունենանք միայն բարձր կատարողական: Վերոնշված գործիքը ֆինանսական կառույցներին հնարավորություն ընձեռնեց հաճախորդներ ներգրավվել գրավիչ եւ մրցունակ պայմաններով:Այս խառնաշփոթը բացառելու համար պետությունը պետք է անհատական սուբսիդավորի այս վարկերի տոկոսները, չսահմանափակելով տոկոսադրույքի վերին սահմանը: Ֆինանսական կառույցը լավ եւ լավագույն հաճախորդներին չկորցնելու համար երբեւիցե շատ բարձր տոկոսներով չի վարկավորում, շուկան չի խաթարվի կեղծ ցածր տոկոսներից, սուբսիդիան կլինի նպատակային: Եթե կառավարությունը ունի գործողությունների մեխանիզմ եկամտային հարկով հիփոթեքային վարկի տոկոսը սուբսիդավորման, ապա սա էլ դժվար չի լինելու իրագործել: Դա կարող է անել մարզային&#160; գյուղատնտեսական կառույցների միջոցով: Ի տարբերություն եկամտային հարկի, որի տեղեկատվությունը տրամադրում է ՊԵԿ-ը, այս տեղեկատվության աղբյուրը կլինի ֆինանսական կառույցը: Սա տոկոսադրույքի նպատակային սուբսիդավորման մասին, բայց իմ բարձրացրած խնդիրն այլ է:Ծանոթանալով տարբեր երկրների գյուղատնտեսության սուբսիդավորման ծրագրերին՝ գալիս ես այն եզրահանգման, որ հիմնականում սուբսիդավորում են գյուղացու ստեղծած բարիքը, այլ ոչ թե գործընթացը: Գյուղացին, չկարողանալով&#160; իրացնել իր բերքը, հետագայում կարող է խնդիրներ ունենալ, ինչքան էլ սուբսիդավորվի գյուղմթերքի արտադրության ռեսուրսի արժեքը: Բերքի իրացման խնդիրը հնարավորինս բացառելու եւ հաղթահարելու համար կցանկանայի հանդես գալ մի քանի առաջարկներով, որոնք կարող են ապագայում լուծում հանդիսանալ: Ներկայացնեմ դրանցից մի քանիսը:- Առաջինը գյուղատնտեսության ապահովագրությունն է: Վարկերի տոկոսների սուբսիդավորման փոխարեն կարելի է ապահովագրվել բերքի կորստի ռիսկը մթերքի շուկայական միջինացված արժեքով: Ընդ որում, սկզբնական շրջանում պետությունը կարող է մասամբ կամ ամբողջությամբ սուբսիդավորել ապահովագրավճարները: Պետական համակարգում առկա արհեստավարժ մասնագետները տեղյակ են ամեն մշակույթի բերքատվության ցուցանիշներից: Եթե բնական աղետների ժամանակ ֆերմերը կորուստ է կրել, ապա կստանա փոխհատուցում համաձայն մշակված ցուցանիշի: Ապահովագրության ինստիտուտի առաջին արդյունքները ստանալուց հետո կարելի է քայլ առ քայլ այն դարձնել պարտադիր՝ միաժամանակ պակասեցնելով պետության սուբսիդավորման մասնաբաժինը: Այդ ծրագիրը պետք է ներառի բոլորին, ով զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ բացի վերամշակողներից։ - Երկրորդը բերքի երաշխավորված գնումն է պետության կողմից: Երկար տարիներ միշտ ականատես ենք լինում, որ պետական այրերը կարգադրություններ են տալիս մթերող եւ վերամշակող տարբեր բիզնեսներին, որ չնեղացնեն գյուղացիներին: Որպես կանոն, գոյանում են գերարտադրության եւ չիրացման խնդիրներ վերամշակող ոլորտում: Ակնհայտ է, որ այս տիրույթում նույնպես չի կիրառվում լուծումների արդյունավետ շուկայական գործիքակազմ: Պետությունը կարող է ստանձնել երաշխավորված գնորդի դեր սահմանված չափանիշներով մատակարարումներ ապահովող ֆերմերների պահանջարկը բավարարելու համար, որոնք մինչ այդ չունեին այլ պայմանագրային պարտավորվածություններ։ Նշված չափանիշների հստակությունը կարեւոր է սոցիալական խնդիրներից խուսափելու համար, քանի որ պետությունը չպետք է երաշխավորի շուկայում չիրացվող ցանկացած որակի արտադրանքի իրացումը: Ըստ էության, գործ կունենանք հստակ չափանիշներով սահմանված պետպատվերի հետ, ինչի արդյունավետության հիմքում լինելու է պատվերը ձեւավորող մասնագետների արհեստավարժությունը եւ ոլորտի ու շուկայի բարձր գիտակցումը: Ճիշտ ձեւավորված պետպատվերով կլուծվի ինչպես պարենի անվտանգության խնդիրը, այնպես էլ գյուղացու ապրանքի իրացումը: Ընդհանրապես, այստեղ դեռ շատ աշխատանք կա գյուղմթերքի արտադրության արդյունավետության եւ որակի պահանջների համապատասխանության մշակման ուղղությամբ: Դա կարելի է կազմակերպել պետական մակարդակով, նրանց կրթելով, որ գիտակցաբար մոտենան իրենց ապրանքի որակին: Այս հարցը բոլորին չի վերաբերվում, պատրաստված տնտեսվարողը միշտ ուշադիր է դրանց պահպանմանը՝ իրացման խնդիրներին չհանդիպելու համար: - Երրորդը կարգավորման գործիքն է, այսինքն` հարկային մեխանիզմների լիարժեք օգտագործումը գյուղմթերք արտադրողների նկատմամբ: Սակայն նշեմ, որ վերջիններս դեռ պատրաստ չեն եւ զգայուն են հարկման նկատմամբ: Եթե նախորդ գործիքով պետությունը գնված մթերքը պետք է սպառի պետական տարբեր տեսակի ծրագրերի իրագործման վրա, վաճառի մթերողներին, արտահանի ու դրա դիմաց ստանա փոխհատուցում, ապա ապահովագրման ինստիտուտի ներդրման համար միջոցների աղբյուր կարող են լինել՝գյուղատնտեսությունը քայլ առ քայլ հարկային դաշտ բերելով: Տարիներ շարունակ (եւ դա կարող է շարունակվել միգուցե մինչեւ 2030թ-ը), Հայաստանում գյուղմթերք արտադրողները (ոչ վերամշակողները), ազատված են հիմնական հարկեր վճարելուց (ԱԱՀ, շահութահարկ, եկամտային հարկ): Սա հետաքրքիր քաղաքականություն է. &#171;ես ձեզնից հարկ չեմ ուզում, ինձնից աշխատեք շատ բան չուզել&#187;: Եվ այսպես մենք ունենք ոլորտ, որտեղ զբաղված են հիմնականում ֆիզիկական անձինք, որոնց շրջանառության ծավալը չի գերազանցում 115 մլն-ը (ո՞վ կարող է ստուգել, շրջանառության մեծ մասը կանխիկ է), շահութահարկի եւ եկամտային հարկի մասն էլ ամրագրված է օրենքով: Հարց. երբ գա նրանց ծերության կամ աշխատանքային թոշակի տարիքը, ո՞ր միջոցներից&#160; պետք է վճարվի այդ գումարները: Այստեղ պետք է կիրառվի ուրիշ հարկային դրույք՝ ավելի ցածր, քան գործող բոլոր հարկատեսակներն են, որի մեջ կլինի նաեւ թոշակային բաղադրիչը: Բոլոր տեսակի վաճառքները հասցնել թափանցիկության աստիճանի, խանութներին արտոնություն տալ այդ գնումները կիրառելու համար, որոնք պարտավոր են կատարել այդ հարկումը որպես հարկային գործակալ: Գյուղմթերք արտադրողներին տարբերակել, չսահմանել նրանց համար շրջանառության առավելագույն շեմ, այլ տարբերակված հարկում: Խանութներին նաեւ պարտավորեցնել տեղեկության տրամադրում խոշոր ֆիզիկական անձ մատակարարների մասին: Պարզեցնել փաստաթղթաշրջանառությունը գնման ժամանակ, ավելացնել հաշվետվողականության գործիքները՝ բացառելու համար հարկային խախտումները:Այս ամենը քայլ առ քայլ կկարգավորի շուկայի զարգացումը եւ կիմաստազրկի բոլոր տեսակի վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորումը: Պետությունն արդեն նպատակային վարկեր կտրամադրի համապատասխան կառույցի միջոցով եւ այն ճյուղի կամ նպատակի զարգացման համար, որի անհրաժեշտությունը պետք է այդ ժամանակահատվածում: Ֆինանսական կառույցին կընտրեն մրցույթի միջոցով, ով կկատարի միայն միջոցների հետ գանձման եւ պետությանը հետ վերադարձման ծառայությունը:Հոդվածում արտահայտված մտքերը պատկանում են հեղինակին եւ կարող են չհամընկնել Banks.am-ի տեսակետներին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/105457/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:10+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23824069.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սեխը, ինչպես ձմերուկը, մեծ քանակությամբ ջուր է պարունակում, բայց այդ հանգամանքը դեռ չի նշանակում, որ այն օժտված չէ օգտակար հատկություններով։ Թե ինչպես է սեխն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա,  ընթերցեք Sputnik Արմենիայի նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/105362/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:10+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/104054/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23847289.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք։ Քչերն են տեղյակ, որ 3 տարի առաջ ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնը ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի նիստում հայտարարեց. «Կյանքից հեռացել է անհայտ, բայց շատ կարևոր մի մարդ։ Նրա անունն էր Ստանիսլավ Պետրով։ Նրան հաճախ անվանում էին մարդ, որը փրկեց աշխարհը»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/103742/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/turkey_palace_getty_custom_1de5c735ec041c48e5a8c239551a117b4ab2d546_s1500_c85.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[2020թ․ հուլիսի 12-ին մեկնարկած Տավուշյան թեժացման օրերին Թուրքիան արձագանքեց բավական արագ և ինտենսիվ ձևով, ամենատարբեր մակարդակներով, ինչը, անգամ անկախ այդ հայտարարությունների բնույթից, ինքնին որոշակի ցուցիչ է ծառայում։ Տավուշյան թեժացմանն առաջինը (12 հուլիս) արձագանքեց &#171;Անադոլու&#187; պետական լրատվական գործակալությունը (դա շարունակվեց նաև հետագա օրերին), ապա սկսվեցին Թուրքիայի պաշտոնատար անձանց, քաղաքական գործիչների հայտարարությունները։&#160;
Հուլիսի 13-ին հայտարարություններով հանդես եկան Թուրքիայի ԱԳՆ-ը, Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն, Թուրքիայում իշխող &#171;Արդարություն ու զարգացում&#187; կուսակցության (ԱԶԿ) փոխնախագահ Նուման Քուրթուլմուշը, ԱԶԿ խոսնակ Օմեր Չելիքը, վերստին Մևլյութ Չավուշօղլուն՝ այս անգամ Twitter-յան գրառմամբ, Թուրքիայի փոխնախագահ Ֆուաթ Օքթայը։&#160;
Հուլիսի 14-ին ելույթներ ունեցան Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարը, Թուրքիայի խորհրդարանի՝ Թուրքիա-Ադրբեջան բարեկամության խմբի ղեկավար Շամիլ Այրըմը, ինքնահռչակ ՀԿԹՀ վարչապետ Էրսին Թաթարը, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայյիփ Էրդողանը, Թյուրքական խորհրդի գլխավոր քարտուղար Բաղդադ Ամրեևը, գլխավոր ընդդիմադիր ուժ՝ &#171;Ժողովրդա-հանրապետական&#187; կուսակցության (ԺՀԿ) նախագահ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն։&#160;
Հուլիսի 15-ին աչքի ընկան Հ․ Աքարը, ԱԶԿ-ի հետ դաշինքի մեջ մտած &#171;Ազգայնական շարժում&#187; կուսակցության (ԱՇԿ) փոխնախագահ Քամիլ Այդընը, իսկ հուլիսի 16-ին՝ Հ․ Աքարը և Թուրքիայի ԱԳՆ-ը՝ ի պատասխան հուլիսի 15-ին Թուրքիայում հնչած վերջին հայտարարությունների կապակցությամբ&#160;ՀՀ ԱԳՆ-ի հայտարարությանը։ Բացի այդ, Թուրքիայի խորհրդարանը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որին միացան նրանում ընդգրկված 5 քաղաքական խոշոր ուժերից 4-ը՝ բացառությամբ քրդամետ &#171;Ժողովուրդների դեմոկրատիա&#187; կուսակցության (ԺԴԿ)։ Վերջինիս փոխնախագահ Սարուհան Բուլուչը, հուլիսի 17-ին պարզաբանելով, թե ինչու ԺԴԿ-ը չի միացել խորհրդարանի այդ 4 ուժերին, ընդգծեց, որ &#171;Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խնդիրը լուծելու համար անհրաժեշտ է խաղաղ լուծումներ մտածել&#187;։ Նրանից 1 օր առաջ էլ ԺԴԿ-ի հայազգի պատգամավոր Գարո Փայլանն իր թվիթերյան էջում գրել էր, որ թուրքական իշխանությունների հայտարարությունները յուղ են լցնում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ծագած հրդեհի վրա։
Հուլիսի 17-ին հայտարարություններ տարածեցին նաև Ռ․ Էրդողանը, Հ․ Աքարը, ԺՀԿ խոսնակ Ֆաիք Օզթրաքը, ԱԶԿ-ի հետ սերտ կապեր ունեցող &#171;Մեծ Միասնություն&#187; կուսակցության նախագահ Մուսթաֆա Դեսթիջին, հուլիսի 18-ին՝ Թուրքիա-Ադրբեջան Միությունների ֆեդերացիայի (TADF) նախագահ Բիլալ Դյունդարը, Թուրքիա, Ադրբեջան Բարեկամական համագործակցություն և համերաշխության հիմնադրամը (TADİV), հուլիսի 19-ին՝ ԵԱՀԿ ԽՎ-ում թուրքական պատվիրակության ղեկավար, ԱԶԿ-ական պատգամավոր Նաբի Ավջըն, հուլիսի 21-ին՝ ԱՇԿ նախագահ Դևլեթ Բահչելին։ Հուլիսի 20-ին էլ Գ․ Փայլանն Ադրբեջանին անթաքույց աջակցելու վերաբերյալ հարցեր էր հղել Մ․ Չավուշօղլուին՝ հիշեցնելով, որ &#171;Թուրքիան ԵԱՀԿ ՄԽ անդամ երկիր է&#187;։
Փաստորեն եթե չհաշվենք ԺԴԿ-ի ու նրա ներկայացուցիչների, ինչպես նաև ԺԴԿ-ի հետ լավ հարաբերություններ պահպանող ԺՀԿ-ի վերոնշյալ ներկայացուցիչների հայտարարությունները (թեև ԺՀԿ-ը միացել էր խորհրդարանի հայտարարությանը), ապա թուրքական կողմի այս հայտարարություններում Հայաստանը մեղադրվում է &#171;Ադրբեջանի նկատմամբ սադրանք, ուխտադրուժ հարձակում, ագրեսիա իրականացնելու&#187; համար, ընդգծվում էր, որ Թուրքիան շարունակ լինելու է Ադրբեջանի կողքին, երբեմն հիշատակվում էր &#171;մեկ ազգ, երկու պետություն&#187; սկզբունքը (բլեֆը)։ Դրանցում նաև բավական կոշտ բառամթերքով կոչեր են ուղղվել Հայաստանին․ &#171;Հայաստանը չպետք է դրսևորի երկերեսանի կեցվածք, ագրեսիվ և անկայունություն բորբոքող պահվածք, պետք է ընտրի իրավական ճանապարհ, խելքը գլուխը հավաքի, ողջամտություն ցուցաբերի, չանի իր հնարավորությունների սահմաններում չտեղավորվող քայլ, չանցնի իր չափը, տարածաշրջանում չստեղծի լարվածության օջախներ, դադարեցնի ԼՂ-ի օկուպացիան, դադարեցնի գերտերությունների աջակցությամբ &#171;Մեծ Հայաստան&#187; ստեղծելու փորձը՝ հիշելով, թե մեկ դար առաջ ինչպես ավարտվեց նման փորձը&#187;։&#160;
Թուրքիայի այսօրինակ հայտարարությունների գլխավոր պատճառները․&#160;
Ակնհայտ է, որ թուրքական կողմի այսօրինակ կոշտ հայտարարությունները և նաև դրանց հայկական կողմի արած պատասխան կոշտ հայտարարություններն աննախադեպ էին վերջին տարիների համար։ Անգամ 2016թ․ Ապրիլյան թեժացման ժամանակ (մեկնարկը համընկավ/համընկեցվեց Քարվաճառի ազատագրման 23-ամյակին) Թուրքիայից պաշտոնական նման կոշտ արձագանքներ չէին հնչել, ինչպես որ Տավուշյան թեժացման ժամանակ (մեկնարկը համընկավ/համընկեցվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից դուրս գալու մասին ԼՂԻՄ մարզխորհրդի որոշման 32-ամյակին)։
1) Ադրբեջանի կարևորություն - Վերջին տարիներին Թուրքիայի համար էապես աճել է Ադրբեջանի կարևորությունը։ Տարիների համառությունից հետո Ադրբեջանը վերջին շրջանում 3 կարևոր զիջման գնաց Թուրքիային, որոնք զգալիորեն կապված են &#171;Բաքու-Թբիլիսի-Կարս&#187; արդեն գործարկված և &#171;Կարս-Իգդիր-Նախիջևան&#187; առաջիկայում գործարկվելիք երկաթգծերին։ Ադրբեջանը վեջիվերջո համաձայնվեց Նախիջևանի հետ սահմանին Թուրքիայի կողմից ազատ առևտրի գոտի ստեղծելուն, Թուրքիայի քաղաքացիների համար գործող միակողմանի վիզային ռեժիմը վերացնելուն և Թուրքիայի հետ արտոնյալ ռեժիմով առևտրային համաձայնագիր ստորագրելուն։ Թուրքիայի համար Ադրբեջանի կարևորությունը շեշտակի աճել է հատկապես գազային համատեքստում․ 2019թ․ Թուրքիան &#171;Բաքու-Թբիլիսի-Էրզրում&#187; գազատարով (անցնում է Թովուզի շրջանով) մոտ 30%-ով մեծացրել է ադրբեջանական գազի մատակարարումները, ինչի շնորհիվ Ադրբեջանը դարձավ Թուրքիայի երկրորդ խոշոր գազամատակարարը՝ գերազանցելով Իրանը, իսկ այս տարի՝ առաջին խոշոր գազամատակարարը, առաջ անցնելով՝ Ռուսաստանից։ Բացի այդ, հոկտեմբերից մեկնարկելու են Թուրքիայի տարածքով ադրբեջանական գազի մատակարարումները Եվրոպային, ինչը տարանցիկ մեծ եկամուտներ կբերի Թուրքիային և նաև կմեծացնի նրա դերն ու պահանջարկը թե՛ տարածաշրջանում, թե՛ տարածաշրջանից դուրս։ Այս ամենը վկայում է, որ ժամանակի ընթացքում Ադրբեջանը որքան կարևորվում է Թուրքիայի համար, այնքան Թուրքիան զգայուն է դառնում Ադրբեջանի հետ կապված հարցերում և հատկապես նրանցում, որոնք շոշափում են կամ կարող են շոշափել իր շահերն այդ երկրում։&#160;
2) Ռուսաստանի գործոն - Թուրքիայի ամենասուր արձագանքների իրական հասցեատերը Ռուսաստանն է և ոչ թե ՀՀ-ը (Չավուշօղլուն հայտարարել էր, թե &#171;պատրաստ են տալ իրենց կյանքը՝ հանուն Ադրբեջանի&#187;)։ Թուրքիայում մտավախություն ունեն, որ Ռուսաստանը կփորձի պատժել Ադրբեջանին և այդպիսով նաև վնաս պատճառել հենց իրեն․ ադրբեջանական գազի մատակարարումները գրեթե չեզոքացրել են Թուրքիայի վրա Ռուսաստանի երբեմնի գազային խոշոր լծակը (օգոստոսին Թուրքիան կարող է ընդհանրապես գազ չգնել Ռուսաստանից) և շուտով կվնասեն նաև Եվրոպայում Ռուսաստանի գազային դիրքերին։ Թուրքիան վիթխարի տեմպերով հրաժարվում է ռուսական գազից, ինչում զգալի դեր ունի ադրբեջանական գազի մատակարարման, ինչպես նաև հեղուկ գազի ներկրման էական մեծացումը։ Իր բավական կոշտ հայտարարություններով Թուրքիան Ռուսաստանին հասկացնել է տալիս, որ պատրաստ է պայքարել Ադրբեջանում իր տնտեսական շահերը պաշտպանելու համար։&#160;
3) Դիրքային կորուստներ - Ի տարբերություն 2016թ․ Ապրիլյան թեժացման՝ Ադրբեջանն այս անգամ ունեցավ դիրքային (տարածքային) կորուստներ, և հասկանալի է, որ Թուրքիան այս անգամ պետք է կոշտացներ իր հայտարարությունների տոնը՝ նույն Ապրիլյան թեժացման համեմատ։ Մյուս կողմից էլ Թուրքիան նման կերպ չի արձագանքել ասենք, 2014թ․, երբ Հայաստանը բարելավեց իր դիրքերը &#171;Նախիջևանի ճակատում&#187;։
4) Ռազմական համաձայնագիր - Թուրքիան 2010թ․ օգոստոսի 16-ին ռազմական փոխօգնության մասին պայմանագիր է կնքել Ադրբեջանի հետ, որի 3-րդ հոդվածը նախատեսում է երկու երկրների միջեւ սերտ համագործակցություն ռազմատեխնիկական համագործակցության ոլորտում։ Իսկ 2-րդ հոդվածում նշված է հետևյալը. &#171;Եթե կողմերից մեկը երրորդ երկրի կամ մի խումբ երկրների կողմից ենթարկվի զինված հարձակման ու ագրեսիայի, ապա կողմերը միմյանց օգնելու են բոլոր հնարավորությունների օգտագործմամբ&#187;։ Տավուշյան թեժացման ժամանակ ադրբեջանական ռազմական պատվրակության այցն Անկարա, թերևս, միտված էր Թուրքիային տվյալ պարտավորությունները հիշեցնելուն։ Արդեն նշվեց, որ Թուրքիան Հայաստանին մեղադրում է &#171;Ադրբեջանի հանդեպ ագրեսիա իրականացնելու&#187; մեջ, արդյունքում ստացվում է, որ Թուրքիան չի կատարում ռազմական փոխօգնության մասին պայմանագրով իր պարտավորությունները կամ կատարում է միայն 3-րդ (բայց ոչ 2-րդ) հոդվածը։ Եվ Թուրքիան փորձում է 3-րդ հոդվածի կիրառմամբ, ինչպես նաև կոշտ հայտարարություններ անելով բավարարել Ադրբեջանին։ Պատահական չենք համարում, որ Թուրքիայից ամենաակտիվը և թերևս ամենասպառնալից (&#171;Մեծ Հայաստանի&#187; թեման) հայտարարություններ անողը հենց Հ․ Աքարն էր։&#160;
5) Ներքին լսարան &#8211; Թուրքական իշխանությունների սուր հայտարարությունները որոշակի ուղղված են նաև ներքին լսարանին, որն իրականում այնքան էլ հետաքրքրված չէ Տավուշյան թեժացմամբ։ Իշխանամետ ԶԼՄ-ները, սակայն, շարունակ անդրադառնում էին թեմային՝ փորձելով մեծացնել մարդկանց հետաքրքրությունը Տավուշյան թեժացման և դրան թուրքական իշխանությունների կոշտ արձագանքի նկատմամբ։ Դա միտված է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի ու ԱԶԿ-ի՝ վերջերս խաթարված իմիջը բարձրացնելուն (արտահերթ ընտրությունների դեպքում հավելյալ քվեներ ստանալուն)։ Բացի այդ, ԱԶԿ-ը վերջին տարիներին դաշինքի մեջ է մտել ԱՇԿ-ի հետ, և ոմանք արդեն դժվարանում են ասել, թե նրանցից որ մեկն ունի առավել ազգայնամոլական ուղղվածություն (Էրդողանի գլխավորած ԱԶԿ-ի այդ ուղղվածությունն աճում է տարեցտարի)։ Այս հանգամանքները նույնպես թուրքական իշխանություններին մղում էին կոշտ հայտարարություններ անելու։
6) Էրդողանի գործոն - 2019թ․ հունվարին Էրդողանը հայտարարեց, որ &#171;1990-ականների սկզբներին Թուրքիան (&#171;Հին Թուրքիա&#187;) հզոր պետություն չէր, ինչի համար էլ չկարողացավ կանխել Ղարաբաղի օկուպացիան&#187;։ Միևնույն ժամանակ Էրդողանն ու նրա թիմակիցները շարունակ հայտարարում են, որ &#171;իրենց &#171;Նոր Թուրքիան&#187; ամենաուժեղն է վերջին 300 տարվա կտրվածքով&#187;։ Հաշվի առնելով, թե որքան սուր է &#171;Նոր Թուրքիայի&#187; և &#171;Հին Թուրքիայի&#187; միջև պայքարը՝ կարելի է ասել, որ Էրդողանն այդպիսով հեգնում էր 1990-ականների սկզբներին Թուրքիայի ղեկավարությունը, և Տավուշյան թեժացումը նրա համար որոշակի (կամ լավ) հնարավորություն է՝ &#171;ապացուցելու իր խոսքերի իսկությունը&#187;։ 1․5 տարի առաջ արած իր այդ հայտարարությամբ Էրդողանն իրեն դրել է որոշակի փակուղային իրավիճակում, երբ նա որոշ առումով նաև &#171;դատապարտված է&#187; ապացուցելու &#171;Հին Թուրքիայի&#187; նկատմամբ &#171;Նոր Թուրքիայի&#187; գերազանցությունն ամենատարբեր ոլորտներում, այդ թվում նաև հայ-ադրբեջանական հակամարտության ոլորտում։
Լուսանկարում՝ Թուրքիայի նախագահական պալատը Անկարայում]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/103627/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/ac6cfe60c6058ea82e737726f75ae4a9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հուլիսի 21-ին Nederlands Dagblad թերթը հրապարակել է Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպան Տիգրան Բալայանի խմբագրական հոդվածը՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին լարվածության եւ խաղաղություն հաստատելու վերաբերյալ։Հոդվածն ամբողջությամբ&#096; ստորեւ.«Երբ աշխարհը միավորել է ջանքերը կորոնավիրուսի համավարակի եւ դրա հետեւանքների վերացման դեմ պայքարում, հուլիսի 12-ին Ադրբեջանի զինված ուժերը, օգտագործելով ծանր հրետանի, փորձ արեցին գրավելու Հայաստանի սահմանային հենակետերը, որի ...]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/103246/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:11+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/russian_air_force_gyumri_base_photolur_11.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը հայ-ադրբեջանական վերջին սրացման և Ռուսաստանի դիրքորոշման վերաբերյալ հոդված է հրապարակել Մոսկվայի Կարնեգի կենտրոնի կայքում։ Հոդվածը թարգմանաբար՝ ստորև։Ռուսաստանի վերջնական անցումը հակամարտության կողմերից որևէ մեկի կողմը վտանգավոր է հենց Հայաստանի և Ադրբեջանի համար։ Չէ՞ որ դա կնշանակի խզում և կտրուկ բացասական հարաբերություններ Մոսկվայի հետ մյուս կողմի համար։ Արդյունքում Ղարաբաղը եզակի հարթակից, որտեղ Ռուսաստանն ու Արևմուտքը համագործակցում են իրենց գլոբալ առճակատումից անդին, կվերածվի նրանց մրցակցության հերթական թատերաբեմի՝ դրանից բխող բոլոր ռիսկերով ու վտանգներով։Ադրբեջանի և Հայաստանի հուլիսյան ռազմական դիմակայությունն ամենամասշտաբայինն էր 2016-ի ապրիլյան քառօրյա պատերազմից ի վեր։ Բացի այդ, այս անգամ առճակատումը տեղի ունեցավ ոչ թե Լեռնային Ղարաբաղի շփման գծի երկայնքով, այլ երկու երկրների միջպետական սահմանին։ Այսինքն՝ խոսքը ոչ թե անջատողական կամ իռեդենտիստական, այլ սահմանային հակամարտության մասին է, ինչը դրան միջազգային նոր չափում է ավելացնում։Օրինակ՝ Հայաստանի սահմանները հայ սահմանապահները պահպանում են Ռուսաստանի գործընկերների հետ համատեղ։ Էլ չենք խոսում այն մասին, որ Հայաստանը մտնում է ՀԱՊԿ-ի և Եվրասիական տնտեսական միության մեջ, իսկ նրա տարածքում՝ Գյումրիում, գտնվում է ռուսական ռազմաբազան։ Ադրբեջանը ձեռնպահ է մնում ինտեգրացիոն նախագծերին մասնակցելուց, բայց ունի նաև ազդեցիկ դաշնակիցներ, նախևառաջ՝ Թուրքիան, որը հետևողականորեն պաշտպանում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը և դատապարտում Հայաստանի գործողությունները Լեռնային Ղարաբաղում։Իրավիճակն ավելի է բարդանում նրանով, որ Հայաստանն ու Թուրքիան մինչ օրս չեն հաղթահարել անցյալի պատմական ծանր ժառանգությունը։ Հարևան երկրների միջև չկան դիվանագիտական հարաբերություններ, իսկ 1993-ից Թուրքիան փակ է պահում Հայաստանի հետ սահմանը։Ինչու Ռուսաստանը Թուրքիա չէԻնչպես և ակնկալվում էր տարբեր կողմերի դաշնակիցներից, հայ-ադրբեջանական նոր սրացման վերաբերյալ Մոսկվայի և Անկարայի հայտարարությունները շատ տարբեր են ստացվել։ Օրինակ՝ Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն Հայաստանին կոչ է արել &#171;սթափվել և խելքը գլուխը հավաքել&#187;։ Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարն ավելի կոշտ է արտահայտվել. &#171;Մենք կշարունակենք Ադրբեջանի զինված ուժերին օգնել Հայաստանի դեմ, որը երկար տարիներ ագրեսիվ քաղաքականություն է վարում և ապօրինաբար բռնազավթել է ադրբեջանական հողերը&#187;:Համեմատության համար, Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հույս հայտնեց, որ Բաքուն և Երևանը կվերադառնան հրադադարի ռեժիմին, իսկ նախագահ Պուտինն անձամբ հուլիսյան սրացումը քննարկեց ՌԴ Անվտանգության խորհրդի նիստում, հայտարարեց, որ Մոսկվան պատրաստ է միջնորդ դառնալ զինված դիմակայության լուծման հարցում:Ինչու է Ռուսաստանը այնպիսի զգուշավոր դիրքորոշում որդեգրել, որը, Հայաստանում շատերի կարծիքով, հակասում է ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ նրա դաշնակցային պարտավորություններին,&#160;առավել ևս, երբ հետխորհրդային մյուս հակամարտություններում՝ Հարավային Օսիայից մինչև Ղրիմ, Մոսկվան ավելի կոշտ է գործում։ Բայց հայ-ադրբեջանական թատերաբեմում Մոսկվան զսպվածություն է ցուցաբերում։Այդ զսպվածությունն արտացոլում է տարածաշրջանում Ռուսաստանի քաղաքականության մի քանի հիմնարար գծեր։ Նախ, Մոսկվան սկզբունքորեն չունի ունիվերսալ մոտեցում կովկասյան բոլոր և առավել ևս հետխորհրդային հակամարտությունների կարգավորման հարցում։ Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի մոդելը չի վերարտադրել Մերձդնեստրում, իսկ Ղրիմի իրադարձությունները չեն կրկնվել Դոնբասում։ Մոսկվան չի հետևում որոշակի ընդհանուր սահմանված չափանիշերի կամ գաղափարական դրույթների, այլ ավելի շուտ արձագանքում է բուն հակամարտային դինամիկային ըստ տարածքի։Երկրորդ՝ Ռուսաստանի համար նույնիսկ բազմակողմ կառույցներում առանձնակի արժեք են ներկայացնում երկկողմ հարաբերությունները։ Ինչով է Ադրբեջանը տարբերվում նույն Վրաստանից, որտեղ Ռուսաստանը կոշտ արձագանքեց 2008-ի օգոստոսի սրմանը։ Նախևառաջ նրանով, որ Բաքուն տարածքային միասնությունը վերադարձնելու իր գործողությունները չի կապում հակառուսական հռետորաբանության հետ։Ադրբեջանի խորհրդարանը չի ընդունում ռուսական օկուպանտների մասին բանաձևեր (վրացական հռետորաբանության մեջ այդ ամենը հայտնվել է 2008-ի օգոստոսից շատ առաջ), իսկ Մոսկվայի միջնորդությունը դիտարկվում է դրական տեսանկյունից։ Բավական է նայել Իլհամ Ալիևի հարցազրույցները․ այնտեղ Ռուսաստանի դերը ղարաբաղյան հակամարտությունում միշտ դրական է գնահատվում, ինչպես և դրական են երկու երկրների ղեկավարների անձնական հարաբերությունները։Բաքուն թերահավատորեն է վերաբերվում ՀԱՊԿ-ին կամ Եվրասիական միությանը անդամակցելու հեռանկարին, բայց նաև՝ ՆԱՏՕ-ին ու ԵՄ-ին անդամակցելուն՝ ի տարբերություն Վրաստանի, և նույնիսկ բացահայտ դատապարտում է արևմտյան քաղաքական և կենցաղային շատ չափանիշեր։ Իհարկե, Ադրբեջանում կան նաև նրանք, ովքեր համակրում են &#171;վրացական ընտրությունը&#187;, բայց նրանց ազդեցությունը մեծ չէ։Մոսկվային և Բաքվին կապում են նաև համագործակցության բազմաթիվ ընդհանուր ուղղություններ՝ անդրսահմանային անվտանգությունից և էներգետիկայից մինչև կասպյան ռեսուրսների և տրանսպորտային նախագծերի շահագործումը: Կրեմլում չէին ցանկանա, որ Ադրբեջանը վերածվի երկրորդ Վրաստանի, այդ պատճառով էլ չեն պատրաստվում սեփական ձեռքով Բաքվին մղել առճակատման։Այլ բան է, եթե Ադրբեջանի ղեկավարությունն ինքն ընտրի &#171;եվրաատլանտյան համերաշխությունը&#187; և &#171;փախուստը Ռուսաստանից&#187;։ Այդ ժամանակ Մոսկվայի դիրքորոշումը շատ ավելի քիչ զգուշավոր ու նրբանկատ կդառնա։ Բայց քանի դեռ դա տեղի չի ունեցել, Ռուսաստանը ձգտում է հավասարակշռություն պահպանել Երևանի ու Բաքվի միջև։Վերջապես, Ռուսաստանի քաղաքականության ևս մեկ կարևոր տարբերությունը Թուրքիայի քաղաքականությունից այն է, որ Անկարան առանձնապես շահագրգռված չէ Հայաստանով։ Թուրքիան այդ երկրի հետ վաղուց առճակատման մեջ է և չի պատրաստվում զիջումների գնալ, որպեսզի դուրս գա առճակատումից։ Դրա համար չկա ո՛չ ներքին պահանջ, ո՛չ արտաքին ճնշում։Իսկ Մոսկվան Կովկասում հանդես է գալիս միանգամից մի քանի հարթություններում։ Դրանցից մեկը Հայաստանի դաշնակիցն է, մյուսը՝ ղարաբաղյան կարգավորման միջնորդը։ Հայաստանում ներկայիս էսկալացիայի ժամանակ քիչ չեն եղել ՀԱՊԿ-ի հասցեին քննադատությունները։ Իրոք, այդ կազմակերպության մասնակիցները շատ ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում իրենց տարածաշրջաններում ավելի նեղ խնդիրների լուծմանը, քան ընդհանուր համագործակցությանը։Սակայն Հայաստանը հատուկ այլընտրանք չունի. նույնիսկ այս տեսքով ՀԱՊԿ-ը Հայաստանի համար հնարավորություններ է բացում Ռուսաստանի հետ ռազմական համագործակցության և արտոնյալ պայմաններով սպառազինություններ ձեռք բերելու համար։ Դա Հայաստանին ապահովում է պաշտպանունակության և անվտանգության այն մակարդակը, որը զսպում է հարևաններին չմտածված գործողություններից, ստիպում է նրանց ռացիոնալացնել իրենց մոտեցումները՝ մի կողմ թողնելով հույզերն ու պատմական բացասական հիշողությունները։Եթե Հայաստանը դուրս գար ՀԱՊԿ-ից կամ կորցներ առանձնահատուկ հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, ապա Թուրքիայի գործողությունները կարող էին չսահմանափակվել նախարարների կտրուկ հայտարարություններով ու պետական սահմանի փակմամբ։ Սիրիայի, Իրաքի և Կիպրոսի փորձը խոսուն վկայությունն են, թե իր մերձավոր արտասահմանում Անկարան ինչպես է հենվում նաև կոշտ ուժի վրա։Միջնորդության դժվարություններըԽոսելով ղարաբաղյան հակամարտության հարցում ռուսական միջնորդության մասին՝ չպետք է մոռանալ, որ հենց Ռուսաստանը վճռորոշ դեր ունեցավ 1994-ի մայիսին Ղարաբաղում զինադադար հաստատելու գործում, իսկ 2016-ի ապրիլին վերջակետ դրվեց &#171;քառօրյա պատերազմին&#187;։ Ամենայն հավանականությամբ, այժմ էլ կողմերը բանակցությունների սեղանի շուրջ կվերադառնան Մոսկվայի ակտիվ մասնակցությամբ։Ի տարբերություն Աբխազիայի կամ Դոնբասի՝ այստեղ Ռուսաստանի դերը դրական է ընկալվում թե՛ ԱՄՆ-ում, թե՛ ԵՄ-ում, էլ չենք խոսում հակամարտության երկու կողմերի մասին։ Հռետորական հարց է՝ արժե՞ արդյոք, որ Մոսկվան ռիսկի դիմի այդ կապիտալով՝ հանուն ուժի հերթական ցուցադրության։ Նման տարբերակը չի կարելի բացառել ամբողջությամբ, հատկապես ի պատասխան ներկայիս ստատուս քվոն կոտրելու այլ գերտերությունների փորձերի, որոնք կցանկանան Ռուսաստանը դուրս մղել տարածաշրջանից։ Սակայն առայժմ դա տեղի չի ունենում, իսկ Մոսկվան շարունակում է համադրել, թվում է՝ անհամադրելի բաներ՝ Հայաստանի հետ միություն, գործընկերություն Ադրբեջանի հետ և միջնորդություն հայ-ադրբեջանական բազմամյա հակամարտության կարգավորման գործում։Նման իրավիճակից, իհարկե, մինչև վերջ գոհ չեն ո՛չ Բաքվում, ո՛չ Երևանում։ Բայց եթե Մոսկվան վերջնական ընտրություն կատարեր նրանցից մեկի օգտին, ապա կտրուկ կնվազեցներ մանևրելու տարածքը։ Ռուսաստանում շատ լավ հասկանում են, որ փոխզիջումների որոնումը հայկական և ադրբեջանական կողմերի գործն է, որոնք պատրաստ չեն դրան, բայց նրանց փոխարեն այդ աշխատանքը ոչ ոք չի կատարի։Այնուամենայնիվ, կան բազմաթիվ խնդիրներ, որոնք Ռուսաստանը միանգամայն ի վիճակի է լուծել՝ կանխել հնարավոր էսկալացիաների հետևանքները և պահպանել եթե ոչ բովանդակալից բանակցությունների հիմքը, ապա հակամարտության կառավարումը, որպեսզի հնարավոր լինի խուսափել հակամարտության վերջնական ապասառեցումից: Մոսկվայի համար որևէ այլ տարբերակ Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում հղի է Կովկասում խիստ բևեռացմամբ, ինչը կարող է այնտեղ հանգեցնել այլ տերությունների ակտիվացման՝ Թուրքիայից մինչ ԱՄՆ և ԵՄ, և ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում Ռուսաստանի ազնիվ միջնորդի կարգավիճակի կորստյան:Բացի այդ, Ռուսաստանի վերջնական անցումը հակամարտության կողմերից որևէ մեկի կողմը վտանգավոր է նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի համար․ չէ՞ որ դա կնշանակի խզում և կտրուկ բացասական հարաբերություններ Մոսկվայի հետ մյուս կողմի համար։ Արդյունքում Ղարաբաղը եզակի հարթակից, որտեղ Ռուսաստանն ու Արևմուտքը համագործակցում են ի հեճուկս իրենց գլոբալ առճակատման, կվերածվի նրանց մրցակցության հերթական թատերաբեմի՝ դրանից բխող բոլոր ռիսկերով ու վտանգներով։Սերգեյ Մարկեդոնովը պատմական գիտությունների թեկնածու է, ՄԳԻՄՕ-ի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի Եվրո-ատլանտյան անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող։Հոդվածի բնօրինակը՝&#160;Совмещая роли. Что означает для России новая армяно-азербайджанская эскалация]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/102953/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23737648.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1978 թ.-ին, դառնալով նախկին ԽՍՀՄ չեմպիոն թիմային բազմամարտում, Էդուարդ Ազարյանն ապահովեց իր տեղը ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում, որը նախապատրաստվելու էր մոսկովյան օլիմպիական խաղերին: Sputnik Արմենիան պատմում է Մոսկվայի օլիպիադայում հաջողություն գրանցած հայ մարզիկների մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/102679/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/vahan_zanoyan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ազէրպէյճանի վերջին ոտնձգութիւնները բնականաբար դպան համահայկական զգայուն ջիղին։ Մեզ պառակտող հարցերը պահ մը կոնսնցուցին իրենց այժմէականութիւնը եւ կարծես նահանջեցին մեր անմիջական առօրեայէն։ Մեր գիտակցութեան կեդրոնը ի յայտ եկան մեզի սպառնացող հասարակաց վտանգն ու թշնամին, հակառակ անոր որ ոչ վտանգը ոչ ալ թշնամին թաքուն էին Յուլիսի իրադարձութիւններէն առաջ։ Դէպքերէն առաջ, ներքաղաքական լարուածութիւնն էր որ կը տիրէր։ Ինչպէս միշտ, երբ արտաքին հրէշը պարզուեցաւ մեր սահմանին, պահ մը սթափեցանք եւ զսպեցինք ներքին հակառակորդները քարկոծելու մեր կիրքերը։&#160;
Բայց մենք մեզ չխաբենք։ Եթէ անցեալը փաստ է, ասիկա ժամանակաւոր ներքաղաքական &#171;զինադադար&#187; է։&#160;
Հայաստանի եւ Արցախի բանակներուն տարած ռազմական յաղթանակները&#160;կ՚ իմաստաւորուին եւ կ՚ արժեւորուին միայն եթէ առաջնորդեն զուգահեռ ներքաղաքական եւ դիւանագիտական յաղթանակներու։ Այլապէս, մեր լինելութեան սպառնացող վտանգները չեն մեղմանար, եւ մենք պատրաստ չենք ըլլար թշնամիին յաջորդ ոտնձգութիւնը աւելի արդիւնաւէտ կերպով դիմագրաւելու կամ կանխելու։
Հարցին բնոյթը&#8212;ու՞ր էինք Յուլիսի դէպքերէն առաջ&#160;
Երկու իրողութիւններ կը բնութագրէին (եւ տակաւին կը բնութագրեն) Հայաստանի վերջին երկու տարուան ներքաղաքական լարուած և մտահոգիչ իրավիճակը։
Առաջին՝ հասարակութեան համար, հեղինակութիւն և բարոյավարկ (credibility) ունեցող քաղաքական ընդդիմութիւն գոյութիւն չունի, խորհրդարանէն ներս թէ դուրս (*Հարցումը, թէ արդեօք ո՞րքանով արդար եւ հիմնաւորուած է այս իրողութիւնը տարբեր ընդդիմադիր խմբակցութիւններու պարագային, այս յօդուածին ծիրէն դուրս կ՚ իյնայ։ Այստեղ պիտի կեդրոնանամ միայն իրողութիւններուն, իրենց&#160; հետեւանքներուն եւ կարգ մը լուծումներու վրայ)։ Ասիկա լուրջ խնդիր է ոչ միայն ընդդիմադիր քաղաքական ուժերուն համար, այլ յատկապէս երկրի՛ն համար։ Առողջ քաղաքական մթնոլորտ ստեղծելու համար անհրաժեշտ է ունենալ ազդեցիկ ընդդիմութիւն, որմէ այսօր դժբախտաբար զրկուած է մեր երկիրը։ Այս մէկը իշխանութեան յանցանքը չէ (թէեւ իշխանութիւնը կրնայ աւելի կառուցողական դեր խաղալ&#8212;այս մասին կ՚անդրադառնամ աւելի ուշ)։ Իշխանութիւնը չէր որ ժողովուրդին աչքին վարկաբեկեց գլխաւոր ընդդիմադիր ուժերը եւ անոնց ղեկավարները: Այդ վճիռը ժողովուրդը ի՛նքը առաւ, հիմնուած տասնամեակներ շարունակ անոնց վարած գործունէութիւններուն վրայ։&#160;
Նախ քան ազդեցիկ ընդդիմութեան չգոյութեան հետեւանքները նշելը, անդրադառնանք երկրորդ հիմնական իրողութեան։ Անցնող երկու տարիներու հրապարակային քաղաքական խօսոյթը (discourse) եղած է ցաւալի, պառակտիչ, եւ անյարիր Հայաստանի նման ճակատագրական վտանգներու առջեւ գտնուող երկրի մը մէջ գործող ոեւէ քաղաքական գործիչի կողմէ։ Այս խնդրին մէջ, ի տարբերութիւն նախորդին, բոլոր գործիչները մեղաւոր են, ներառեալ իշխանութեան ղեկավարները։
Հարցը կը բխի իշխանութիւն-ընդդիմութիւն յարաբերութիւններուն բնոյթէն։ Յառաջադէմ երկիրներու քաղաքական ընդդիմութիւնը, ընդհանրապէս, իշխանութեան հետ բաժնելով հանդերձ երկրին գերագոյն շահերուն հասկացողութիւնը, կ՚ ունենայ լուրջ տարակարծութիւններ կապուած զանոնք իրագործելու քաղաքականութեան, ինչպէս նաեւ անոնց առաջնահերթութիւններուն հետ։ Ընդդիմութեան ամենէն խիստ եւ խնդրայարոյց դրսեւորումը կրնայ հանդիսանալ իբրեւ իշխանութեան մրցակիցը, բայց ո՛չ իշխանութեան թշնամին, եւ փոխադարձաբար&#8212;այսինքն, իշխանութիւնը կը հանդիսանայ իբրեւ ընդդիմութեան մրցակիցը, ո՛չ թշնամին։ Իսկ ամենէն բարենպաստ իշխանութիւն-ընդդիմութիւն յարաբերութիւնը կը ստացուի երբ երկու տարակարծիք խմբակցութիւններ կրնան գտնել բաւարար հասարակաց եզրեր եւ կը սկսին գործակցիլ (թէկուզ որոշ վերապահութիւններով եւ զիրար վերահսկելով) յանուն ազգային եւ պետական գերագոյն շահերուն։&#160;&#160;
Դժբախտաբար, այսօր չունինք &#171;գործակցող&#187; կամ նոյնիսկ &#171;մրցակցող&#187; ներքաղաքական շփումներ։ Ունինք ընդհանրացած թշնամական կեցուածք եւ խօսոյթ։ Իշխանութիւն-ընդդիմութիւն տարերոյթը (dynamics) չի ցոլացներ ազգային կամ համամարդկային նուազագոյն բարոյական սկզբունքը։ Նոյնիսկ քաղաքական խմբակցութիւններ, որոնք աւանդաբար մշակած եւ պահպանած են բարձր մակարդակի ազգային բարոյականութիւն, անբացատրելիօրէն կը խզուին իրենց աւանդոյթէներէն, յատկապէս երբ հարցը կը վերաբերի իշխանութիւնը քննադատելուն ու վարկաբեկելուն։ Քաղաքական ելոյթները յաճախ կամուրջներ կը կործանեն եւ տարբեր խմբակցութիւններ, տարուած զիրար նախատելու մոլուցքով, կը թաղեն ապագային իրարու հետ գործակցելու հաւանականութիւնը։&#160;
Ընդդիմութեան* Հարցերը (*Յօդուծին մէջ խուսափած եմ հասցէագրելէ որեւէ ընդդիմադիր կուսակցութիւն։ Հնարաւոր չէր ամէն ընդդիմադիր քաղաքական ուժ առանձին քննարկել։ Բայց պէտք է նշել որ &#171;ընդդիմութիւն&#187; ընդհանրացումը, ինչպէս որեւէ ընդհանրացում, ունի իր իր թերութիւնները։ Միշտ բացառութիւններ պիտի ըլլան։ Յօդուածին մէջ ըրուած որոշ (բայց ոչ բոլոր) դիտարկութիւններուն ամէնէն յարգելի բացառութիւնը ՀՅԴ-ն է, որ իր իւրայատուկ պատմութեամբ եւ յատկանիշներով կը տարբերի միւս բոլոր ընդդիմադիր ուժերէն։)
Մինչ ընդդիմադիր ուժերը կը փորձեն վերականգնիլ եւ յաւակնութիւն ունին տեղ ապահովելու քաղաքական եւ պետական կեանքին մէջ, կը շարունակեն անգիտակ մնալ կարգ մը դասական ճշմարտութիւններու։ Յիշենք մի քանին։&#160;
Քաղաքականութեան մէջ, պայքար մը շահելու համար չի բաւեր ճիշդ ըլլալ։ Պէտք է նաեւ որ պայքարողը վայելէ հանրութեան վստահութիւնը։ Հակառակ պարագային, պայքարը կը ձախողի եւ պայքարողը աւելի եւս կը վարկաբեկուի։ Ընդդիմադիր ուժերը, փոխանակ ամէն ճիգ ընելու որ վերաշահին իրենց կորսնցուցած հեղինակութիւնը, կարծես թէ օր ըստ օրէ աւելի խորը կը թաղուին իրենց փորած փոսին մէջ։ Օրինակ՝ կարելի չէ վստահութիւն ներշնչել, ա՛յսօր քննադատելով այն երեւոյթը որուն համար երէկ իրենք կամ յանցաւոր էին, կամ որուն դիմաց լուռ էին։ Ժողովուրդին աչքին, իրենց երեկուայ մեղքերը եւ լռութիւնը զիրենք կը զրկեն նոյն յանցանքը քննադատելու իրաւունքէն։&#160;
Նոյնքան կարեւոր է քաղաքական պայքար մը սկսելու ժամանակը։ Ընդդիմադիր ուժերը տակաւին չեն ըմբռնած կենսական քաղաքական իմաստութիւններէն մէկը&#8212;մի՛ սկսիր կռիւ մը որ, գէթ ներկայ մթնոլորտին մէջ, չես կրնար շահիլ։ Ընդիմադիրներէն գրեթէ բոլորը յիշեալ սխալները պարբերաբար գործած են անցնող տասնութ ամիսներուն ընթացքին։&#160;
Ընդդիմութեան ամենէն լուրջ տկարութիւնը քննադատելու սխալ բանաձեւ ընտրելն է։ Օրինակ, Յուլիսի դէպքերէն անմիջապէս առաջ, Խորհրդարանին կողմէ որոշուած Սահմանադրական Դատարանին վերջին փոփոխւթիւններն էին (Այս եւ այլ յատուկ քաղաքական իրադարձութիւններ պիտի մէջբերուին միայն իբրեւ օրինակ, աւելի յստակօրէն պարզաբանելու համար յօդուածին գլխաւոր կէտերը, բայց ոչ իբրեւ առանձին քննարկման նիւթ։) ընդդիմութեան ուշադրութեան առարկան, որոնք լայնօրէն քննադատուեցան, բայց յաճախ սխալ ձեւով։ Այն քննադատութիւնները, որոնք կեդրոնացան դատաիրաւական համակարգի անկախութեան կամ իշխանութեան բռնապետական հակումներուն վրայ, տեղ չհասան։ Թէական է որ հանրութեան նոյնիսկ մէկ չնչին հատուածը կը հաւատայ որ դատաիրաւական համակարգը, այնպէս ինչպէս որ է, երկրին արդարութեան երաշխիք կրնայ հանդիսանալ կամ երբեւէ եղած է իսկապէս անկախ։&#160; Եթէ այդպէս եղած ըլլար, Խորհրդարանը կարիքը չէր զգար փոփոխութիւններ առաջարկելու։ Ուրեմն, այդ հիման վրայ եղած առարկութիւնները (նոյնիսկ եթէ որոշ հիմք ունէին) չէին կրնար լուրջի առնուիլ։&#160;
Աւելի համոզիչ առարկութիւնը այն է որ սահմանադրական փոփոխութիւններ իրականացնելը առանց հանրաքուէի եւ այսքան ուշ սխալ էր։ Ամէնէն նպատակայարմար ժամանակը այդ փոփոխութիւնները իրականացնելու հաւանաբար Դեկտեմբեր 2018-ն էր, խորհրդարանական ընտրութիւններու համընթաց հանրաքուէով։ Եւ իսկապէս, իշխանութեան ռազմավարական տհասութիւնը բացայայտող սխալներէն մէկն է այս քայը:
Նոյնքան այժմէականութիւն ունեցող թեման, ուր քննադատներու պակասը չկայ, Կորոնա ժահրի թեման է։ Եւ հոս, կացութիւնը աւելի բարդ է քան իշխանութիւն-ընդդիմութիւն յարաբերութիւնը։ Մինչ հեղինակաւոր միջազգային մասնագէտներ հրապարակաւ կ՚ ընդունին որ տակաւին շատ բան չեն հասկնար նոր ժահրին մասին, եւ նոր բացահայտումներ կը կատարուին գրեթէ ամէն շաբաթ, մեր հանրութիւնը արդէն ինքնավստահութեամբ դիրքորոշուած կը թուի ըլլալ համաճարակին հանդէպ։ Իսկապէս շշմեցուցիչ է լսել այլազան (ու հակասական) տեսութիւններ ու կարծիքներ, որոնք այսօր ընդհանրացած են ժողովուրդի տարբեր խաւերէն ներս։&#160; Թէեւ ընդդիմութեան մէջ պղտոր ջուրերու ձկնորսներ չեն պակսիր, այնուամենայնիւ այս պարագային գլխաւոր խնդիրը կը մնայ ժողովուրդին ծայրայեղ անկարգապահութիւնն ու նախապաշարումները։&#160; Անշուշտ կառավարութիւնը սխալներ գործեց, մանաւանդ ժահրի սկզբնական շրջանին։ Սակայն պէտք է յիշել որ, գէթ իր հանրային ծանուցումներուն մէջ, կառավարութիւնը օրինակելի վարմունք ունեցաւ։ Պր. Վարչապետը, պարետային նիստերէն ետք տուած յաճախակի իր ճեպազրոյցներուն ընթացքին, ընդունեց որ կառավարաութիւնը գործեց սխալներ, եւ առողջապահութեան նախարարը, մանրամասնեց իր եւ նախարարութեան սխալները, որոնց համար ներողութիւն խնդրեց ժողովուրդէն (Օրինակ՝ տես Արսեն Թորոսյանի դիմատետրի վրայ զետեղուած Յունիս 10-ի ելոյթը, խորագրեալ &#171;Ազնվության, անկեղծության եւ սխալները ընդունելու մասին..., ինչպէս նաեւ Վարչապետին ժողովուրդին ուղղուած սրտաբուխ ուղերձը, այս յղումով։ &#187; )։&#160; Հազուադէպ եւ գնահատելի երեւոյթ՝ որմէ շատ աւելի մեծ սխալներ գործած այլ կառավարութիւններ դեռեւս շատ հեռու են։ Ափսոս որ ընդդիմադիր խմբակցութիւնները չճանչցան եւ չգնահատեցին այս ժեստը, եւ այդպիսով փախցուցին իրենց անաչառութիւնը ապացուցելու թանկագին առիթ մը։&#160;
Այս փաստերուն լոյսին տակ՝ պէտք չէ զարմանալ եթէ Յուլիսի դէպքերն ալ շուտով դառնան իշխանութիւնը քննադատելու բերրի հող։ Հակառակ արձանագրուած ռազմական յաջողութիւններուն, կարելի է պատկերացնել որոշ ընդդիմադիր ուժեր, որոնք գովաբանելով հանդերձ ՀՀ եւ Արցախի բանակները, սկսին ցեխ շպրտել Հայաստանի քաղաքական առաջնորդներուն վրայ, այլազան երեւակայական կամ իրական բացթողումներու համար։&#160;
Յաջող ընդդիմադիր խմբակցութիւնը պիտի ըլլայ այն՝ որ&#160; ունի իր յստակ քաղաքական և տնտեսական տեսլականն ու ծրագիրը եւ չի տառապիր ներկայ իշխանութեան հետ բախելու-սիրոյն հակադրուելու կամ կառավարութեան ամէն մէկ քայլը քննադատելու բարդոյթէն։ Խմբակցութիւն մը որ կրնայ կիրթ եւ մասնագիտօրէն հիմնաւորուած ձեւով բանաձեւել իր քննադատութիւնը, եւ աւելի եւս պատշաճ ձեւով առաջարկել այլ քաղաքականութիւն, միաժամանակ ընդգծելով իր հասարակաց եզրերը (եթէ կան) իշխանութեան քաղաքականութեան հետ։
Իշխանութեան Հարցերը
Վերադառնալով ներքաղաքական խօսոյթին, ինչպէս արդէն նշեցինք, բոլոր դերակատարները, ներառեալ իշխանութիւնը, մեղաւոր են։ Եւ հոս, յանցանքը կը հասնի նաեւ վարչապետին։ Մեծարգոյ Պր. Վարչապետը, հակառակ իր խիստ էական առաւելութիւններուն հանրապետութեան նախորդ երեք ղեկավարներուն վրայ, ցաւօք սրտի տակաւին չէ որդեգրած վարչապետավայել հանրային քաղաքական կեցուածք, բառապաշար, լեզու եւ ոճ (*&#171;ՀՀ Ազգային Անվտանգութեան Ռազմավարութիւն&#187; հատորին մէջ, &#171;Ազգային Արժէքներ&#187; հատուածին տակ, Պրն. Վարչապետը կը յիշէ։ &#171;Հայոց լեզուն եւ գրերը, հայ գրականութիւնը, ներառեալ թարգմանական գրականությունը, գիտելիքը, գիտութիւնը:&#187; Եթէ Հայոց լեզուն մեր ազգային արժէքներէն մէկն է, արդեօք երկրին ղեկավարը պարտաւոր չէ՞ աւելի յարգանքով վարուելու այդ արժէքին հետ, առնուազն որդեգրելով բոլորին հասկնալի գրական հայերէն լեզուն։&#160;Այս հարցի քննարկումը ամբողջական ձեւով ըրած է Աւետիք Իշխանյանը, իր Ապրիլ 22, 2020-ի յօդուածով, &#171;Առաւօտ&#187;-ի մէջ։ Կարդալ այս յղումով)։ Ես դեռեւս հաճոյքով եւ հիացումով կը լսեմ Պր. Փաշինյանին 2018-էն առաջ տուած ելոյթները, եւ աւելի մեծ հիացումով կը վերադառնամ կրկին լսելու 2018-ի թաւշեայ յեղափոխութեան ընթացքին իր ունեցած ելոյթները։ Այդ բոլորին մէջ յստակօրէն կը բացայայտուին մեր երկիրը ամէն գնով բարեփոխել տենչացող իր արդարամիտ, անվախ, ըմբոստ, եւ յեղափոխական ոգին։ Սակայն պիտի խոտովանիմ, որ երբ տեսնեմ 2019-ի եւ 2020-ի իր կարգ մը քաղաքական ելոյթները, կ՚ ապրիմ որոշակի յուսախաբութիւն եւ երբեմն նույնիսկ հիասթափութիւն։ Այս՝ ո՛չ որովհետեւ որեւէ բան փոխուած է իր կեցուածքին, լեզուին, բառապաշարին եւ ոճին մէջ։ Ընդհակառա՛կը, որովհետեւ գրեթէ ոչինչ չէ փոխուած այդ բոլորին մէջ, հակառակ անոր որ իբրեւ վարչապետ, ի պաշտօնէ, ան ունի նոր առաքելութիւն եւ հանգամանք։&#160;
Անմիջապէս յստակացնեմ որ այս չի նշակեր որ Պր. Փաշինյանը, վարչապետ ընտրուելէն ետք, պէտք էր փոխէր իր քաղաքական համոզումները, դիրքորուշումը կամ տեսլականը։ Կը նշանակէ, սակայն, որ ան պէտք էր փոխէր իր մօտեցումը։ Ժողովուրդին արդար քուէով եւ ջախջախիչ մեծամասնութեամբ ընտրուելէ ետք, անհեթեթ է շարունակել ընտրապայքարի բուռն գոյամարտը։ Երբ իշխանութիւնը շարունակէ վարուիլ իբրեւ մարտադաշտին մէջ կռուող ընդդիմադիր ուժերէն մէկը, որը կարծես &#171;պատահականօրէն&#187; անցած է իշխանութեան գլուխ եւ կը փորձէ ամէն գնով իր նոր ձեռք բերած հեղինակութիւնը պարտադրել ամենուրեք, կը նուաստացնէ ոչ միայն իր հեղինակութիւնը այլ նաեւ ժողովուրդի քուէն։
Ցաւօք սրտի, ներքաղաքական շփումներու մէջ, իշխանութիւնը ցուցաբերած է նոյն կարճատես մօտեցումը ինչպէս ընդդիմութիւնը։ Նկատի առնենք կարգ մը յաճախ գործածուած սպառնալից կամ նախատական խօսքեր։ &#171;քաղաքական դիակներ&#187;, &#171;խորհրդարանին մէջ տեղ չունին&#187;, &#171;պառկեցնել ասֆալտին&#187;, եւն. Արդեօ՞ք Պր. վարչապետը պիտի կանգնէր որեւէ դիակի առաջ ու նայելով անոր յայտարարեր. &#171;դուն դիակ ես&#187;։ Կարիքը կա՞յ նման անհեթեթութիւներու։ Վերջերս հրատարակուած &#171;ՀՀ Ազգային Անվտանգութեան Ռազմավարութիւն&#187; հատորին մէջ, Պր. Վարչապետը կը գրէ. &#171;Բռնությունը պետք է բացառվի ներհայկական որեւէ հարցի լուծման գործիքակազմից:&#187; Նոյն միտքը պէտք է գործադրել բանաւոր բռնութեան պարագային բոլոր պաշտօնական քաղաքական խօսոյթներուն մէջ։&#160;
Իշխանութեան յոգնեցուցիչ սովորութիւններէն մէկը դարձած է ցանկացած քննադատութեան պատասխանել նախկին կառավարութիւններուն գործած սխալները յիշելով եւ յիշեցնելով։ Այս մօտեցումը, եթէ նոյնիսկ որոշ չափով ընդունելի էր նախնական շրջանին, այլեւս համոզիչ չէ։ Նախկին կառավարութիւններուն գործած մեղքերը չեն արդարացներ ներկայի սխալները։&#160;
Շինիչ ընդդիմութիւն կրնայ ստեղծուիլ միայն երբ իշխանութիւնը ընդունակ ըլլայ օգտուելու նոր ու կառուցողական գաղափարներէ։ Մինչ հասարակութիւնը կրնայ ինքնիրեն իրաւունք տալ ամբողջ խմբակցութիւն մը վարկաբեկելու եւ, իր քուէներով, բացառելու քաղաքական գործընթացէն, կառավարութիւնը չունի այդ շռայլութիւնը, ո՛չ թէ որովհետեւ &#171;պարտական&#187; է որևէ քաղաքական խմբակցութեան, այլ որովհետեւ պարտական է երկրի՛ն եւ քաղաքացիներուն։ Ազգային միաւորուման ձգտող քաղաքականութիւնը (եւ ղեկավարը) կը տարբերի ըմբոստ, ընդդիմադիր, յեղափոխական քաղաքականութենէն եւ քաղաքական գործիչէն։ Ան կը ներառէ՛, փոխանակ բացառելու, կը լքէ՛ ամբոխավար &#171;ժարգոնն&#187; ու հռետորությունը, եւ կ՚ որդեգրէ հաշտարար ոճ եւ լեզու։ Կ՚ առաջնորդէ ամենէն բարձրորակ օրինակով։ Կ՚ առաջնորդէ միացեալ եւ զարգացած ազգի եւ երկրի տեսլականով։
Ամէն տեսակի այլակարծութիւն մերժող իշխանութիւն մը կը լճանայ եւ կը հրաւիրէ նոր վտանգներ։ Ընդդիմութիւնը իր դերը կրնայ խաղալ միայն քննադատելով եւ տարբեր մօտեցումներ առաջադրելով, որովհետեւ գործելու հնարաւորութիւն չունի։ Պետական լծակները իր տրամադրութեան տակ չեն գտնուիր։ Իշխանութիւնը, սակայն, գործող եւ սպասարկող կազմակերպութիւն է։ Ինքզինք պիտի արժեւորէ իր գործով եւ առաջացուցած արդիւնքներով։ Այս պարագային ո՛չ ոք ընդդիմութիւնը պիտի մեղադրէ եթէ երկրին բարեկեցիկութիւնը, առողջապահութիւնը կամ անվտանգութիւնը վատթարանան։&#160;
Իշխանութիւնը կրնայ կարգ մը դժուար ներքին մարտահրաւէրներ յաղթահարել աւելի լայն գործակցական ճիգերով, քան առանձին։ Օրինակ՝ Հայաստանի ժողովուրդը&#8212;եւ ընդհանրապէս համայն հայ ժողովուրդը&#8212;մտքի եւ սրտի խաղաղութիւն պիտի չունենայ եթէ անցած երեսուն տարիներու ոճիրները մնան անպատիժ։ Կառավարութիւնը արդէն այս գործընթացը սկսած է (որուն մեծ յոյսեր կապած է ժողովուրդը), բայց ոչ բաւարարաչափ խիզախ եւ անսասան քայլերով։&#160; Հարցը չի վերջանար մի քանի մեծ եւ յայտնի թալանողներ արդարութեան հրաւիրելով։ Ամբողջ մենաշնորհային համակարգը միանգամընդմիշտ եւ արմատապէս պէտք է փլուզուի որպէսզի իսկական արդարութիւն տիրէ։ Ահաւոր բարդ գործարք է այս մէկը։ Նոյնիսկ ա՛յս իշխանութիւնը տակաւին հեռու է այս մարտահրաւէրը ընդունելէ։ Հակառակը, կը թուի թէ մինչեւ հիմա, աւելի տրամադրուած է մենաշնորհային համակարգին հետ համակերպելու եւ գործակցելու, քան զայն հակակշռի տակ առնելու։ Գործը բարդ է, որովհետեւ համակարգը ունի խորունկ արմատներ տնտեսութեան բոլոր ոլորտներէն ներս, ինչպէս նաեւ դատաիրաւական համակարգին մէջ։ Եւ ճիշդ հոս կը կայանայ դատաիրաւական համակարգը հիմնական բարեփոխումներու ենթարկելու հրամայականը։ Բայց կան ազդեցիկ եւ փաստուած միջոցներ այս մարտահրաւէրը դիմագրաւելու. կը մնայ որ իշխանութիւնը ընդլայնէ փորձագէտներու իր շրջանակը։
Գործնական Քայլեր
Գործնական գետնի վրայ, այս կը նշանակէ գործի լծել ազգին պատկանող տաղանդը եւ այն փորձագէտները, որոնց կարիքը ունի իշխանութիւնը, ողջունելով նոյնիսկ (եւ մանաւա՛նդ) այլակարծութիւնը։ Այս կարելի է ընել քայլ առ քայլ։&#160;
- Թերեւս առաջին քայլը պէտք է ըլլայ ամրապնդել եւ պաշտօնականացնել ստեղծուած ներքաղաքական &#171;զինադադար&#187;ը, ուր բոլոր քաղաքական խմբակցութիւնները անխտիր, կը համաձայնին անմիջապէս կասեցնել որեւէ տեսակի բանաւոր բռնութիւն&#8212;արհամարհանք, հայհոյանք, սպառնալիք, փողոցային-կռուազան լեզու։ Այսպիսով, իբրեւ առաջին քայլ, Հայաստանի նեքաղաքական խօսոյթը կ՚ ըլլայ աւելի քաղաքակիրթ, որ (կը յուսանք) կրնայ առաջնորդել աւելի շինիչ երկխօսութիւններու։- Երկրորդ, պետութիւնը կը նախաձեռնէ ստեղծել մասնագիտական կատարողական մարմիններ (task force), բաղկացած պետական եւ ոչ-պետական փորձագէտներէ, հիմնուած միայն անհատներու մասնագիտական պատրաստութեան վրայ, առանց նկատի առնելու անոնց քաղաքական հակումը։ Վստահաբար, նոյնիսկ վարկաբեկուած ընդդիմադիր խմբակցութիւններուն մէջ, կան լաւ պատրաստուած փորձագէտներ, որոնք չեն խճճուած իրենց խմբակցութիւններուն գործած յանցանքներուն մէջ կամ աղաւաղուած անոնցմով։ Նմանապէս, կան արժանի այլընտրանքային լուծումներ առաջարկուած ընդդիմադիր խմբակցութիւններու կողմէ։ Իշխող խմբակցութենէն դուրս կան մաքուր անձիք, որոնց մասնագիտական փորձին այսօր կարիքը ունի պետութիւնը։ Օրինակի համար, կարելի է նման մարմիններ ստեղծել հետեւեալ ոլորտներուն մէջ։
Ներքին Ոլորտներ
1. Տնտեսական զարգացում, ներառեալ մենաշնորհային համակարգի հարցը։2. Բնապահպանութիւն, ներառեալ հանքերու շահագործման հարցը։3. Մշակութային եւ կրթական զարգացում։4. Առողջապահութիւն, եւ մասնաւորապէս հակահամաճարակային ռազմավարութիւն։5. Դատաիրաւական համակարգի բարեփոխութիւններ։
Արտաքին Ոլորտներ
6. Տարածաշրջանի ռազմավարութիւն, ներառեալ Արցախի կարգավիճակը եւ անվտանգութիւնը։7. Համաշխարհային դիւանագիտական հարթակներ, Հայաստան-Արցախ-Սփիւռք միացեալ օրակարգով (*Եթէ այսպիսի մարմին մը արդէն գոյութիւն ունենար, կրնայինք, անցեալ շաբթուայ դէպքերէն ետք, շատ աւելի արդիւնաւետ ձեւով համաշխարհային հանրային կարծիքը դարձնել մեր կողմ եւ ստեղծել աւելի համատարած հայամետ միջազգային տրամադրութիւն եւ լեզուամտածողութիւն)։- Կարեւոր է որ այս մարմինները ըլլան զուտ մասնագիտական ։ Այսինքն՝ խօսքը քաղաքական &#171;կոալիցիա&#187;ի մասին չէ։ Ամէն անհատ, երբ կը մասնակցի իր մարմնի նիստին, իր հետ կը բերէ միայն իր մասնագիտական փորձը։ Նպատակը բարձր մակարդակի մասնագիտական լուծումներ քննարկել եւ առաջարկել է միայն։&#160;&#160;- Ժամանակի ընթացքին, այս մօտեցումը կը ստեղծէ ազգը միաւորող նոր շաղախ, մասնագիտական բարձր մակարդակի վրայ, հեռու քաղաքական պառակտումներէ։ Եւ եթէ մենք մեզի թոյլ տանք որոշ լաւատեսութիւն (եւ թերեւս որոշ միամտութիւն) , կրնանք յուսալ որ մարդիկ կը վարժուին գործակցելու, փոխանակ մրցելու կամ, աւելի վատ, թշնամանալու։&#160;- Կրնանք յուսալ նաեւ որ, ժամանակի ընթացքին, գործակցութեան ոգին կը տարածուի ներքաղաքական դաշտին մէջ։ -- -Ներքաղաքական մշակոյթը հետզհետէ կը փոխուի։ Եւ, ինչու՞ չէ, նոյնիսկ եղած մրցակցութիւնը կը կերպարանափոխուի։ Աթոռի մոլուցքը կը վերածուի գերազանց լուծումներ յղանալու մրցակցութեան։ Թերեւս այն ատեն վերջապէս կարելի կը դառնայ կազմել գործող քաղաքական &#171;կոալիցիայներ&#187;, յանուն ազգային միասնականութեան եւ պետականութեան հզօրացման։
Միայն ա՛յսպէս կրնանք ամրացնել եւ յաւերժացնել մեր յաղթանակը Ազրպէյճանի վերջին ոտնձգութիւններուն դէմ։&#160;
&#160;
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/101842/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:12+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23751858.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Յուրի Սարգսյանը պատմության մեջ մտել է որպես ամենաերկարակյաց ծանրամարտիկ: Սկսելով 18 տարեկանում՝ 1980 թվականին, նա մարզիկի կարիերան ավարտել է 2007-ին՝ 45 տարեկանում, Ավստրալիայում: Ուղիղ 40 տարի առաջ այս օրը հայ ծանրամարտիկը փայլեց Մոսկվայի օլիմպիական խաղերում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/101755/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/325685.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։​ Այնուամենայնիվ, շատ դժվար է հաստատ պնդել, թե Կարլ Մարքսը սխալվում էր, և կյանքն ինքը ապացուցեց, որ նրա ուսմունքի վրա հիմնված համակարգը, որում տասնամյակներով ապրել ենք, անկենսունակ է։ Մի կողմից թվում է, թե կարող ենք նման եզրակացության հանգել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/101757/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/thomas_de_waal_s.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Carnegie Europe հիմնադրամի ավագ վերլուծաբան Թոմաս դե Վաալը, որը մասնագիտացած է Արևելյան Եվրոպայի և Կովկասի տարածաշրջանի խնդիրներով, carnegie.ru կայքում հրապարակել է հոդված &#171;Զսպում առանց խաղաղության. ինչու Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կրկին մարտեր են&#187; վերնագրով։ Հոդվածը թարգմանաբար՝ ստորև։ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը և ԵՄ-ն բավարար գործիքներ ունեն երկու կողմերին զսպելու համար, բայց ո՛չ ժամանակ, ո՛չ ուժ, ո՛չ ցանկություն ունեն, որպեսզի փորձեն ստիպել Հայաստանին և Ադրբեջանին խաղաղություն կնքել, էլ չենք խոսում խաղաղապահների գործուղման մասին, որոնք պետք է հետևեն համաձայնագրի կատարմանը։Ամբողջ Եվրոպայում կա ընդամենը երկու երկիր, որոնք մինչ օրս պատերազմի մեջ են միմյանց հետ։ Վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կրկին մարտեր են սկսվել։ Տարբեր տվյալներով՝ մի քանի տասնյակ մարդ, այդ թվում՝ ադրբեջանցի գեներալ և խաղաղ բնակիչներ, զոհվել են սահմանի հյուսիսային հատվածում՝ Տավուշ և Թովուզ քաղաքների միջև տեղի ունեցած բախումների հետևանքով։ Հուլիսի 16-ին, փոքր ուշացումից հետո, կողմերը կրկին ծանր զինատեսակներ են կիրառել։Ցավոք, երկամյա անդորրը, որը կարելի է անվանել &#171;Փաշինյանի մեղրամիս&#187;, ավարտվեց, Ընդ որում՝ շատ կտրուկ։ Իրավիճակը շատ արագ փոխվում է, և հետագա էսկալացիան միանգամայն հնարավոր է։ Համենայնդեպս, վերջին իրադարձություններն Ադրբեջանում լավատեսություն չեն ներշնչում. նախագահ Իլհամ Ալիևը պաշտոնանկ է արել երկարամյա (2004 թվականից) արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովին՝ հայտարարելով, որ նա զբաղվել է &#171;անօգուտ աշխատանքով, անօգուտ բանակցություններով&#187;: Դրան հաջորդեց ցույց Բաքվում, որի վրդովված մասնակիցները իշխանություններից պահանջում էին ավելի կոշտ դիրքորոշում որդեգրել Հայաստանի հետ հարաբերություններում։2018 թվականին Երևանում տեղի ունեցած խաղաղ հեղափոխությունից հետո Ադրբեջանը գոհունակությամբ ընդունեց Հայաստանի վարչապետի պաշտոնում Նիկոլ Փաշինյանի նշանակումը, որը նոր սերնդի մարդ էր և, ի տարբերություն իր երկու նախորդների, ծնունդով Ղարաբաղից չէր և չէր մասնակցել 1991-1994 թթ.հակամարտությանը։Փաշինյանն ու Ալիևը պայմանավորվեցին նվազեցնել լարվածությունը շփման գծում։ Առաջին անգամ օպերատիվ կապ հաստատվեց երկու երկրների բանակների հրամանատարների միջև։ Մի շարք միջադեպերի թիվն հասավ գրեթե զրոյի․ դա հստակ ցույց է տալիս, որ նախկւնում բախումները եղել են ոչ թե պատահական, այլ վերևների հավանությամբ։Երկկողմ հարաբերություններում նման դրական տրամադրվածություն արդեն երկար տարիներ չէր եղել։ Հույս էր հայտնվել, որ կողմերը կարող են անցնել դանդաղ, բայց բանակցությունների։ 2019 թվականի հունվարին Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները նույնիսկ պայմանավորվեցին, որ &#171;անհրաժեշտ է կոնկրետ միջոցներ ձեռնարկել բնակչություններին խաղաղության նախապատրաստելու համար&#187;:Արտաքուստ իրավիճակը բարելավվել էր, բայց, ցավոք, ոչ մի էական փոփոխություն տեղի չունեցավ։ Երկու երկրների առաջնորդներն ու հասարակությունները շարունակում էին իրարամերժ դիրքորոշումներ պահպանել՝ Ղարաբաղը միայն մեզ է պատկանում և վերջ, իսկ զիջումները պետք է անի մյուս կողմը։Վերջին մարտերը վերջ դրեցին երկամյա մեղրամիսին։ Պարզ չէ, թե ով է առաջինը սկսել կրակել։ Ընդհանուր առմամբ, Ադրբեջանն ավելի շատ շահագրգռված է ստատուս քվոյի խախտմամբ, քանի որ այն անարդար է համարում։ Սակայն Տավուշի և Թովուզի միջև գտնվող տարածքը, որը գտնվում է երկու երկրների միջև սահմանի հյուսիսային հատվածում, ունի որոշ առանձնահատկություններ. այն խիտ բնակեցված է երկու կողմերում, և երկու երկրների մոտ էլ ծանր սպառազինություններ են կենտրոնացած։ Ցանկացած միջադեպի կարող է հետևել արագ էսկալացիա, եթե դրա համար համապատասխան ցուցումներ լինեն։2018-ից ի վեր Բաքվում սրտնեղում էին այն պատճառով, որ Հայաստանի պահանջները կատարվում են՝ անվտանգությունը երկու երկրների բանակները բաժանող շփման գծում և ընդհանուր առմամբ սահմանին ամրապնդվում էր։ Իսկ ահա Ադրբեջանի գլխավոր պահանջի կատարման ուղղությամբ առաջընթաց այս ընթացքում չկար. կողմերն այդպես էլ չանցան քաղաքական կարգավորման բովանդակային բանակցությունների։Եվ, իրոք, Փաշինյանի վերաբերյալ ադրբեջանական իշխանությունների նախնական խանդավառությունը բավական միամիտ էր թվում։ Այո, նա ծնունդով Ղարաբաղից չէ, բայց պատկանում է հայերի այն սերնդին, որի համար ինքնին հասկանալի է, որ Ղարաբաղը հայկական տարածք է, և այն այլևս երբեք ստիպված չեն լինի կիսել Ադրբեջանի հետ։ Ընդհակառակը, Ղարաբաղի հայերի աջակցությունը ստանալու համար երևանցի Փաշինյանը սկսեց ավելի ապավինել ազգային-հայրենասիրական հռետորաբանությանը։ 2019 թվականին նա այցելեց Ղարաբաղ և ելույթ ունեցավ այնտեղ հանրահավաքի ժամանակ՝ վանկարկելով &#171;միավորում&#187; կարգախոսը՝ ընդգծելու, որ մարզն անբաժան է Հայաստանից։Իր հերթին, ադրբեջանական ղեկավարությունն այդպես էլ չհրաժարվեց այն հռետորաբանությունից, որը Հայաստանում համարում են ուղղակի սպառնալիք։ 2018 թվականին նախագահ Ալիևը նախազգուշացրեց, որ Ադրբեջանը երբեք չի հրաժարվի իր պահանջներից։Հայ-ադրբեջանական հակամարտության գլխավոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ երկու երկրների առաջնորդներն ըստ էության պատանդ են։ Հակամարտությունն այնքան ամուր է մտել ազգային գիտակցության մեջ, որ ոչ մի առաջնորդ չի նահանջի կայացած ազգայնական նարատիվից։ Եթե անգամ նրանք հասկանում են խաղաղ կարգավորման ռազմավարական արժեքը, վախենում են այն ռիսկերից, որոնց հետ կապված կլինի այդ ուղղությամբ շարժվելը։Միջազգային ճնշումն այստեղ հազիվ թե օգնի։ Չնայած Սերգեյ Լավրովի ակտիվ ջանքերին՝ ուղղված խաղաղ համաձայնագրի մշակմանը, Ռուսաստանի ղեկավարությունն ընդհանուր առմամբ շահագրգռված չէ ռիսկի դիմել Բաքվի և Երևանի հետ իր հարաբերություններով՝ հանուն խաղաղության հասնելու: Բացի այդ, երկու կողմերն էլ չեն վստահում Ռուսաստանին. Ադրբեջանը, քանի որ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև ռազմական դաշինք է կնքվել, Հայաստանը, քանի որ Մոսկվան, կարծես թե, չի շտապում կատարել իր ռազմական պարտավորությունները դաշնակցի առջև։ Ռուսաստանի հնարավորությունները սահմանափակ են. հարկ է հիշել, որ, ի տարբերություն Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի, Մերձդնեստրի կամ Ուկրաինայի, ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ռուս զինվորականներ չկան։Ինչ վերաբերում է մյուս տերություններին, ապա Թուրքիան աջակցում է Ադրբեջանին, բայց ակնհայտորեն չէր ցանկանա, որ նրա սահմանների մոտ ևս մեկ հակամարտություն բռնկվի։ Իրանն ընդամենը շահագրգիռ դիտորդ է, որը ոչ մի դեր չի խաղում։ Միացյալ Նահանգները, որը ժամանակին հանդես է եկել որպես ակտիվ միջնորդ, վերջին տասնամյակում խիստ կրճատել է իր ներգրավվածությունը տարածաշրջանի գործերին, հատկապես Թրամփի օրոք։Այս ամենը նշանակում է, որ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը և ԵՄ-ն բավարար գործիքներ ունեն երկու կողմերին զսպելու համար, բայց չկա ո՛չ ժամանակ, ո՛չ ուժ, ո՛չ ցանկություն, որպեսզի փորձեն ստիպել Հայաստանին և Ադրբեջանին խաղաղություն կնքել, էլ չենք խոսում խաղաղապահներ ուղարկելու մասին, որոնք պետք է հետևեն համաձայնագրի կատարմանը։ Հիմա մնում է հուսալ, որ կգրանցվի հերթական փխրուն զինադադարը։ Ինչ վերաբերում է խաղաղությանը, ապա որքան էլ ցավալի է, այսօր այն հեռու է, ինչպես երբեք։&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/101036/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/110142978_3340640025981081_4443825464877467701_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նորահայտ NEOWISE գիսավորը հուլիսի 23-ին գտնվելու է Երկրին ամենամոտ հեռավորության վրա և արդեն տեսանելի է Հայաստանի տարածքից: Արժե բաց չթողնել հնարավորությունը և անզեն աչքով դիտել այն, քանզի հաջորդ անգամ գիսավորը Երկրին կմոտենա 6800 տարի անց:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/4354_sky_chart_showing_where_to_look_for_the_comet_in_late_july_to_the_northwest.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նորահայտ NEOWISE գիսավորը հուլիսի 23-ին գտնվելու է Երկրին ամենամոտ հեռավորության վրա և արդեն տեսանելի է Հայաստանի տարածքից: Արժե բաց չթողնել հնարավորությունը և անզեն աչքով դիտել այն, քանզի հաջորդ անգամ գիսավորը Երկրին կմոտենա 6800 տարի անց:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/C_2020_F3_NEOWISE.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նորահայտ NEOWISE գիսավորը հուլիսի 23-ին գտնվելու է Երկրին ամենամոտ հեռավորության վրա և արդեն տեսանելի է Հայաստանի տարածքից: Արժե բաց չթողնել հնարավորությունը և անզեն աչքով դիտել այն, քանզի հաջորդ անգամ գիսավորը Երկրին կմոտենա 6800 տարի անց:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/neowise.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նորահայտ NEOWISE գիսավորը հուլիսի 23-ին գտնվելու է Երկրին ամենամոտ հեռավորության վրա և արդեն տեսանելի է Հայաստանի տարածքից: Արժե բաց չթողնել հնարավորությունը և անզեն աչքով դիտել այն, քանզի հաջորդ անգամ գիսավորը Երկրին կմոտենա 6800 տարի անց:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100749/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:13+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23802479.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik-ը փորձել է պարզել, թե ինչ ազդեցություն ունի մարդու օրգանիզմի վրա «կուրորտային» այս մթերքն ու որոնք են դրա բացառիկ հատկությունները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100647/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23734152.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայկական լրագրության վետերաններ Արամ Սարգսյանն ու Միսակ Նազարյանը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում իրենց հուշերն են պատմել ամենավառ սպորտային տոնի՝ 1980թ․-ի Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100464/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/main.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Մեր Թումանյանը ճիշտ ա ասել՝&#160; մեր ապրուստն ի՞նչ է մի կտոր չոր հաց, էն էլ հրեն հա երկնքից կախված&#187;, - ասում է չորաթանցի Հովսեփ պապը:&#160; Հովսեփ պապին գյուղում նաև &#171;մալական&#187; են ասում։ Երբ մոլոկանները Չորաթան եկան՝ կաղամբ վաճառելու, Հովսեփ պապը նրանց հետ մտերմանալու համար ինքն էլ մոլոկան ներկայացավ։ Արդյունքում ստացավ նվեր չորս կաղամբ և իր երկրորդ անունը։&#160;

&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Գյուղի անվան ծագումն&#160; էլ այլ պատմություն ունի։ Աթան անունով մի որսորդ ներկայիս Չորաթանի անտառներով անցնելիս գտնում է մի հին եկեղեցի և դեպի դա տանող աղբյուրն ու ջրի հետքը։ Եվ քանի որ որսորդը &#171;չոր&#187; էր՝ երեխա ունենալ չէր կարող, գյուղն անվանում են Չորաթան։&#160;
&#160;

&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Գյուղի դպրոցի տնօրեն Վազգեն Զարգարյանը Չորաթանի ծագման այլ վարկածներ էլ գիտի, բայց ամենահավանականը սա է համարում։ Դա պատահական չէ։ Գյուղում պատմվող հումորներից կարելի է ենթադրել, որ սահմանամերձ Չորաթանի բնակիչները, պարբե uhրաբար լինելով ադրբեջանական կրակի տակ, վախից ու լարվածությունից երեխաներ ունենալ չեն կարողանում։

Մեր գյուղում երեխա միայն դպրոցի տնօրենի կինն է ունենում, որ ամուսինն անգործ չմնա. չորաթանցիներ



&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Վազգեն Զարգարյանը հինգ երեխա ունի՝ երկու տղա, երեք աղջիկ։ Տղաները ռազմական գործով են հետաքրքրված, ինչը զարմանալի չէ։ Աղջիկներից ամենափոքրը՝ ութնամյա Վիկտորիան, ինքնաշեն &#171;զենք&#187; է պատրաստել՝ պատկերացնելով փամփուշտի անցքերը։&#160;

&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Դուք հիմա ժպտում եք, չորաթանցիները նույնպես, բայց այս գյուղում կյանքը հեշտ չէ։ Ճիշտ է՝ Չորաթանի տները Ադրբեջանի ուղիղ նշանառության տակ չեն, բայց մարդիկ այստեղ իրենց այգիներն ու դաշտերը մշակում են հակառակորդի աչքի առաջ։&#160;

&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Գյուղի ամենավերջին այգին՝ սահմանին ամենամոտը, Հովսեփ պապինն է։&#160; &#171;Հազար անգամ կրակել են, եղել ա, որ կողքս ա տրաքել, եղել ա, որ&#160; չեմ էլ փախել։ Հիմա էլ առաջվա պես չի, ուժեղ զենքով են խփում։ 21 օրը լրացել է, պիտի սրսկվի այգիս, բայց հիմա էնտեղ գնալը շատ ռիսկային է&#187;։&#160;&#160;&#160;
Վերջին օրերին հակառակորդի կրակից վնասվեց Չորաթանի ջրատարը։ Տասը հոգով երկու ժամում վերանորոգեցին այն։ Դեպի ջրատար տանող ճանապարհը երկար էր ու դժվար, բայց գյուղացիների կատակները չէին դադարում։
Ծիծաղը պատերազմական նման իրավիճակներում խոսում է այս մարդկանց ուժի, խուճապի չմատնվելու և լավատեսության մասին։&#160;


&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Հովսեփ պապի խաղողի այգին սպասում է սրսկմանը, սպասում են նաև Վազգեն Զարգարյանի ու մյուս չորաթանցիների արտերն ու այգիները։&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
Չորաթանի այգիներն ընդհանուր սահման ունեն Ադրբեջանի Աղդամ գյուղի հետ։ Հայտնի Ղարադաշ ռազմավարական սարը նույնպես նայում է Չորաթանին։ Մարդիկ այստեղ զբաղվում են անասնապահությամբ, խաղողագործությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։&#160;
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100288/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/79-19.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[79]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100107/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:14+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23788991.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ադրբեջանական ԶՈւ-ի նետած հրանոթային արկը, որը պայթել է տան բակում, զրկել է Աղասյանների ընտանիքին վերջին շրջանի ամենաարժեքավոր ձեռքբերումից՝ արևային ջրատաքացուցչից։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/100105/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:15+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/99911/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d4%bd%d5%a1%d5%b2%d5%a1%d5%b2%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խաղաղություն]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/99579/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/8535634.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Շատ ենք կենտրոնացել բացասականի վրա, ավելի լավ է հիշենք, թե ինչպես ծնվեց դրականը՝ այսպես կոչված սմայլիկը՝ դեղին էմոտիկոնը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/99048/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:15+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/45-8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[45]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1594984404_8464833.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/98476/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/lapshin.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայտնի բլոգեր Ալեքսանդր Լափշինն անդրադարձել է նախօրեին Ադրբեջանի հնչեցրած պաշտոնական հայտարարությանը՝ Մեծամորի ատոմակայանին հարվածելու հնարավորության վերաբերյալ: Նրա խոսքով Ադրբեջանի սպառնալիքները դատարկություն են՝ ուղղված բացառապես ներքին լսարանին:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/97601/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23747987.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հուլիսի 12-ից ադրբեջանական զինված ուժերը սկսեցին գնդակոծել Տավուշի մարզի հայկական դիրքերն ու բնակավայրերը։ Տուժեցին միանգամից մի քանի բնակելի գյուղեր։ Sputnik Արմենիայի լրագրողներն այցելել են սահմանամերձ գյուղեր և անձամբ ականատես եղել իրավիճակին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/95713/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Ec7EGS8XkAAH_Mx.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ստորև ներկայացնում ենք այն ազդեցիկ լրատվամիջոցները, որոնք բացահայտ կերպով ապատեղեկատվություն տարածեցին կամ գտնվեցին ոչ անաչառ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/93643/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:16+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/5f0d7a2b2a5c18.66548494.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գործարկվել է echo.am նախագիծը, որն իրենից ներկայացնում է լրատվական դասական ագրեգատոր: Նախագծի հեղինակը Ռուսլան Մարտիրոսյանն է, ով 2012թ. հիմնադրել է Naked Science գիտահանրաճանաչ պարբերականը, որը Ռուսաստանում ամենաշատ մեջբերվող գիտական բովանդակությամբ կայքերից մեկն է: Կայքն օրական ավելի քան 100 հազար օգտատեր է այցելում, այնտեղ տեղադրվում են ռուսական խոշորագույն ապրանքանիշերի գովազդները: Նախագծի մասին զրուցել ենք վերջերս Հայաստան տեղափոխված Ռուսլան Մարիտրոսյանի հետ: Հարթակի մասինecho.am-ը լրատվական դասական ագրեգատոր է՝ Google News-ի կամ Яндекс.Новости-ի նման: Տարբեր աղբյուրների նորությունները դիպաշարում միավորվում են ըստ նմանության, եւ ընթերցողին տրվում է հնարավորություն՝ ընտրելու, թե որ աղբյուրում է նախընտրում կարդալ այդ լուրը: Նորություններն ընտրվում են հատուկ ալգորիթմով՝ արհեստական բանականության մասնակի միջամտությամբ: Հարթակում առկա է նաեւ ԶԼՄ-ների վարկանիշի ու հոդվածների բաժին:Հարթակում արհեստական բանականության գործածման մասինՌուսլանի խոսքով, ԱԲ տեխնոլոգիայի ներդրումը բարդ գործընթաց է: &#171;Մենք ուսումնասիրում եւ կիրառում ենք state-of-the-art լուծումները, որոնք մեզ թույլ կտան լիարժեք մրցակից դառնալ այնպիսի հսկաների, ինչպիսիք են Google-ը եւ Яндекс-ը: Եթե խոսենք դասական Data Science տերմիններով, ապա դա կլաստերացման (փնջավորման) խնդիր է, որի լուծման համար անհրաժեշտ է մտածել՝ ինչպես որոշել լուրերի համընկնումը: Լեզվի դեպքում անհնար է հաջորդական ալգորիթմ հաղորդել նրա բազմաձեւության պատճառով, ցանկացած փորձ ապարդյուն կլինի: Ուստի փորձում ենք մեքենայացված ուսուցման տարբեր մեթոդներ, ինչպիսիք են տեքստերի վեկտորների հստակեցում եւ նրանց միջեւ հեռավորություն կամ նեյրոցանցային բարդ լուծումներ: Առայժմ արհեստական բանականությանը վերահսկում են խմբագիրները, բայց մենք գնում ենք դեպի լիակատար ինքնաշխատություն&#187;,- նշում է նա:[[gallery1]]Հայաստանյան մեդիա ոլորտի զարգացման գործում ներդրման մասինՌուսլանի խոսքով, հարթակը ստեղծվել է Հայաստանի մեդիա ոլորտի զարգացման գործում ներդրում ունենալու նպատակով: &#171;Բոլորս գիտենք, որ մեդիա շուկայում մեծ խնդիրներ կան եւ այդ խնդիրները պետք է ինչ-որ կերպ լուծել: Եվ բնավ պարտադիր չէ, որ դա պետությունն իրականացնի: Կարծում եմ՝ պետք է սկսել բնակչության մեդիագրագիտության բարձրացումից եւ դրանով լուծել հիմնական հարցը: Ոչ թե բացահայտել ֆեյքային անսպառ լուրերը, այլ ընթերցողի գրագիտությունն այնքան բարձրացնել, որպեսզի &#171;կոլեկտիվ իմունիտետ&#187; ձեւավորվի եւ այն մեդիաները, որոնք թիրախավորում են այդ ֆեյքերը, դադարեն դա անել՝ սպառողի (ընթերցողի) կողմից պահանջարկի անկմամբ պայմանավորված&#187;:Ռուսլանի խոսքով, ստեղծված հարթակն ուղղված է հենց այդ հարցի լուծմանը: Հարթակում առկա ԶԼՄ-ների վարկանիշում տարբեր չափորոշիչներով որոշվում է, թե որ ԶԼՄ-ն որ հորիզոնականում կլինի եւ, կախված այդ վարկանիշից, որոշվում է լուրերի աղբյուրների հերթականությունը դիպաշարում: Վերեւում որակյալ ԶԼՄ-ներն են, նրանց վրա հաճախ են սեղմելու՝ կարդալու առավել որակյալ լուրերը:&#171;Բացի դա, հատուկ նշումներ ունենք. դրանք կարող ենք տեղադրել լուրերի գլխագրերի մոտ. այդ նշումներն ազդարարելու են լուրի բնութագրի մասին: Ֆեյք լուրերը կարելի է, օրինակ, նշել &#171;Պահանջում է հաստատում&#187;՝ հերքման փոխարեն, եւ դա ընթերցողի համար տվյալ լուրն ու սկզբնաղբյուրն առավել մանրամասն ուսումնասիրելու ազդակ կլինի: Սա ընդամենը մեկ միջոց է, գործիքները հետագայում ընդլայնվելու են&#187;:Ռուսլանը վստահ է, որ եթե տարվա սկզբից այսպիսի նախագիծ հայկական լրատվական դաշտում գոյություն ունենար, ապա կորոնավիրուսի հետ կապված ներկայիս պատկերն այլ կլիներ. ավելի շատ փրկված կյանքեր ու տնտեսության առավել բարվոք իրավիճակ: Վարկանիշում ԶԼՄ-ի դիրքի ձեւավորման մասին Հայաստանում ցանկացած ԶԼՄ կարող է մասնակցել նախագծին եւ հարթակում ցուցադրել իր լուրերը: Դրա համար պետք է փոխանցել RSS-ը՝ համապատասխան տեխնիկական պահանջներով: &#171;Բայց ահա որքան բարձր կլինի աղբյուրը դիպաշարում, որքան հաճախ նրա վրա կսեղմեն եւ կայցելեն տվյալ կայքը, կախված է վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցրած դիրքից, որը որոշվում է արհեստական բանականության օգնությամբ՝ բազմաթիվ չափորոշիչներով: Մենք փորձում ենք լիովին բացառել ցանկացած արտաքին ազդեցություն: Մենք չունենք մեր սեփական կոնտենտը, իսկ մնացած ամեն ինչ որոշում եւ լիովին որոշելու է ալգորիթմը&#187;,- նշում է նա:Վարկանիշի գնահատման չափորոշիչները բազմաթիվ են: Հարթակի հիմնադրի խոսքով, ի թիվս այլոց՝ հաշվի են առնվում այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսին են կայքի դիզայնը, հարմարավետությունը, աղբյուրի հավաստիության մակարդակը, գովազդի ծավալը, բարեվարքության հանգամանքը եւ այլն: Հաճախելիության եւ հղման հետ միասին որոշվում է վարկանիշում վերջնական դիրքը:Ռուսլանը հավելում է, որ քաղաքական որեւէ ուժի հետ չի համագործակցում եւ հույս ունի, որ նախագիծը շահութաբեր կլինի: ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/93633/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/army_soldier_war.jpeg</image:loc><image:title><![CDATA[Վերջին երկու օրերին հանրության ուշադրությունը կենտրոնացած է հայ-ադրբեջանական սահմանային բախումների վրա։ Բացի մարտական գոծողությունների ընթացքի վերաբերյալ տեղեկություն ստանալու ցանկությունից, շատերը փորձում են հասկանալ լարվածության նոր փուլի պատճառները։ Ինչու է այս ամենը տեղի ունենում հիմա, և ինչու ՀՀ &#8211; Ադրբեջան սահմանի, այլ ոչ թե Արցախի Հանրապետություն &#8211; Ադրբեջան շփման գծի երկայնքով։ &#160;Քննարկվող հիմնական վարկածներից մեկը սահմանային լարվածության առաջացմամբ կամ դրա չընդհատմամբ ադրբեջանական հասարակության ուշադրությունը խորացող սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամից շեղելու Ադրբեջանի ղեկավարության ցանկությունն է։ Այս վարկածը, իհարկե, գոյության իրավունք ունի, սակայն հարկ է նշել, որ Ադրբեջանում մոտալուտ տնտեսական փլուզման և սոցիալական բունտի սպասումները չափազանցված են։ Ադրբեջանն ունի տնտեսական դժվարություններ, և դրանք սկսվել են դեռ 2015 թ., երբ ադրբեջանական մանաթը կրկնակի արժեզրկվեց։ Դրանից հետո երկրի տնտեսությունը այդպես էլ չկարոցաղավ վերադառնալ 2010-ականների սկզբի նավթային բումի ցուցանիշներին, իսկ 2020 թ. առաջին կեսին համավարակի պատճառով նավթի պահանջարկի և գնի կտրուկ անկումը բավականաչափ ծանր հարված է Ադրբեջանի տնտեսությանը։ Այստեղ հարկ է նաև նշել, որ Ադրբեջանը &#171;ՕՊԵԿ+&#187; համաձայնության անդամ է, և ձեռք բերված պայմանավորվածությունների համատեքստում 2020 թ. մայիսից նվազեցրել է նավթի արդյունահանման ծավալները։ Այնուամենայնիվ, չպետք է մոռանալ որ Ադրբեջանը, ի տարբերություն կորոնավիրուսի պատճառով տնտեսական լուրջ ճգնաժամի մեջ հայտնված շատ պետությունների, ունի &#171;անվտանգության բարձիկ&#187; ի դեմս պետական նավթային ֆոնդի, որի ընդհանուր կապիտալը (կանխիկ գումար, արժեթղթեր և այլն) 2020 թ. սկզբին կազմում էր մոտ 43 միլիարդ դոլար։ Այն հնարավորություն է տալիս Ադրբեջանին բավականին երկար ժամանակ ապահովել մակրոտնտեսական կայունության նվազագույն մակարդակ առանց օտարերկրյա վարկային միջոցների ներգրավման և պետական պարտքի ավելացման։Այսպիսով, մոտալուտ սոցիալական բունտի կանխման նպատակով ՀՀ &#8211; Ադրբեջան սահմանին լարվածության առաջացումը կամ պահպանումը վերջին երկու օրերի իրադարձությունների բացատրության նվազ հավանական պատճառ է։Հարկ է նշել, որ Արցախյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում առնվազն 2014 թ. ամառվանից սկսած Ադրբեջանը ձեռնամուխ է եղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների նկատմամբ անուղղակի շանտաժի քաղաքականության իրականացմանը։ Շատ լավ հասկանալով, որ ո՛չ Ռուսաստանին, ո՛չ ԱՄՆ-ին, ո՛չ էլ Ֆրանսիային ձեռնտու չէ Հարավային Կովկասում անկանխատեսելի ելքով և արտաքին միջամտություն առաջ բերելու հավանականություն ունեցող լայնածավալ ռազմական գործողությունների վերսկսումը՝ Ադրբեջանն անընդհատ ցույց է տալիս ստեղծված ստատուս քվոն պատերազմի միջոցով փոխելու իր պատրաստակամությունը։ Պաշտոնական Բաքվի հաշվարկը հասկանալի է և տրամաբանական. եթե ստատուս քվոյի պահպանումը մոտեցնում է պատերազմի հավանականությունը, ապա Մինսկի խմբի համանախագահ պետությունները պետք է ակտիվացնեն ջանքները կողմերի միջև առնվազն միջանկյալ համաձայնության ձեռքբերման ուղղությամբ։Իսկ ինչպիսին կարող է լինել այդ միջանկյալ համաձայնությունը։ 2004 թ. մեկնարկած Պրահայի գործընթացից ի վեր բանակցություններում քննարկվող տարբերակը սկզբունքային փոփոխություններ չի կրել։ Դա փուլային տարբերակն է, որը տարբեր տարիների կրել է որոշակի փոփոխություններ և ստացել տարբեր անուններ՝ Մադրիդյան փաստաթուղթ, թարմացված Մադրիդյան փաստաթուղթ, Կազանյան փաստաթուղթ, Լավրովի պլան և այլն։ 2011 թ. նավթային բումի պիկի ժամանակ մերժելով Կազանի փաստաթուղթը՝ Ադրբաջանն ամենայն հավանականությամբ արդեն 2014 թ. ամռանը հասկացել էր, որ այդ սկզբունքների հիման վրա հակամարտության կարգավորման գործընթացի մեկնարկն իր համար թերևս լավագույն լուծումն է և ըստ այդմ, լայնածավալ պատերազմի բռնկման սպառնալիքի միջոցով փորձում է հասնել Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից Հայաստանի նկատմամբ ճնշումների կիրառմանը՝ փուլային տարբերակի վերաբերյալ պաշտոնական Երևանի համաձայնությունը ստանալու համար։Հասկանալի է, որ կարգավորման դետալների հարցում անհամաձայնություններ են առկա նաև Մինսկի խմբի համանախագահ պետությունների միջև։ ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան դեմ են բացառապես կամ հիմնականում ռուս խաղաղապահներից բաղկացած խաղաղապահ գործողության իրականացմանը, Ռուսաստանն իր հերթին ձգտում է կարգավորման առաջին փուլի արդյունքում փաստացի վերահսկողություն հաստատել Արցախի Հանրապետություն &#8211; Իրան սահմանի նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ, ռազմավարական առումով ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի բանակցային մոտեցումները չեն տարբերվում։ Վերջին առնվազն 16 տարիների ընթացքում երեք պետություններն էլ հանդես են գալիս հակամարտության փուլային կարգավորման օգտին, որը ենթադրում է առաջին փուլում Արցախի Հանրապետության տարածքների մի մասի հանձնում Ադրբեջանին, կոմունիկացիաների բացում, իսկ անորոշ ժամանակ անց՝ Արցախի վերջնական կարգավիճակի որոշում կամարտահայտության միջոցով։Ադրբեջանի ռազմավարությունը հստակ է. այն անընդհատ ուղերձներ է հղում Մինսկի խմբի համանախագահ պետություններին, որ ստատուս քվոյի պահպանումը մեծացնում է լայնածավալ պատերազմի բռնկումը, ինչը կարող է հանգեցնել նաև ռազմական գործողություններին Ռուսաստանի և Թուրքիայի ուղղակի կամ անուղղակի մասնակցությանը և նրանց միջև բախման հավանականություն ստեղծել։ Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի անդամ պետության միջև որևէ բախման սցենար բացարձակապես ցանկալի չէ ո՛չ Ռուսաստանի, ո՛չ էլ ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի համար։ Պատահական չէ, որ թե՛ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները, թե՛ ԱՄՆ պետքարտուղարությունը սահմանային լարվածության վերաբերյալ հուլիսի 13-ին&#160; &#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;հրապարակած իրենց հայտարարություններում բռնությունը դատապարտելուց և մարտական գործողությունները անհապաղ դադարեցնելուց բացի կոչ են անում որքան հնարավոր է շուտ վերսկսել &#171;սուբստանտիվ բանակցությունները&#187; հակամարտության խաղաղ կարգավորման գործընթացում առաջընթաց գրանցելու համար։ Իսկ այդ բանակցություններն այս պահին կարող են ընթանալ բացառապես 2004 թ. առաջ քաշված փուլային տարբերակի շուրջ։Ինչ կարող է անել ՀայաստանըԻնչ կարող է ստեղծված պայմաններում իրականացնել Հայաստանը, բացի սահմանային միջադեպերի ժամանակ ադրբեջանական ռազմական գործողություններին հստակ պատասխան տալուց։ Կա երկու տարբերակ. կամ փաստացի շարունակել բանակցությունները փուլային տարբերակի շուրջ՝ հուսալով, որ Հայաստանին ևս 16 տարի կհաջողվի խուսափել որևէ փաստաթղթի ստորագրումից, իսկ այդ ընթացքում Ադրբեջանում մեծացող նոր սերունդը պարզապես կմոռանա Արցախի մասին, բանակցություններն ինքնըստինքյան կդադարեն, և Ադրբեջանի նոր ղեկավարությունն էլ 2040 թ. շրջակայքում կճանաչի Արցախի Հանրապետության անկախությունը ներկա սահմաններում։ Սակայն էթնոքաղաքական հակամարտությունների պատմությունը ցույց է տալիս, որ շատ հաճախ անգամ կես դար անցնելուց հետո կողմերը չեն մոռանում դրանց գոյության մասին և չեն հաշտվում ստեղծված իրավիճակի հետ։ Բացի այդ, բավականաչափ ռիսկային է մտածել, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջև միշտ կպահպանվեն հակասություններ փուլային կարգավորման դետալների միջև, վերջիններս չեն կարող միասնական դիրքորոշում ձևավորել և ըստ այդմ կոորդինացված ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա։Երկրորդ տարբերակը Հայաստանի Հանրապետության ղեկավարության կողմից 2004 թ. քննարկվող&#160; կարգավորման փուլային տարբերակը մերժող հրապարակային հայտարարությունն&#160; է և Մինսկի խմբի համանախագահներին ՀՀ-ի և Արցախի Հանրապետության անունից կարգավորման նոր հայեցակարգի ներկայացումը &#160;որպես բանակցությունների շարունակման հիմքի հայկական երկու պետությունների տեսլական։ Հասկանալի է, որ նման հայեցակարգի մշակումը ժամանակ և էական ջանքեր է պահանջում, սակայն այլընտրանքը ՀՀ-ի համար կարող է շատ ավելի վտանգավոր լինել։Այս քայլը հնարավորություն կտա հերքել Ադրբեջանի մեղադրանքները, որ ՀՀ-ի միակ նպատակը բանակցությունների անվերջ ձգձգումն ու ստատուս քվոյի հնարավորինս երկար պահպանումն է։ Բացի այդ, Ադրբեջանը կզրկվի կամ լայնածավալ պատերազմ կամ փուլային կարգավորում երկըտրանքը սեփական շահերին ծառայեցնելու և պատերազմի շանտաժով ՀՀ-ի նկատմամբ Մինսկի խմբի համանախագահների կողմից ճնշումներ առաջ բերելու հնարավորությունից։ Հայաստանի Հանրապետությունը միջնոդներին կներկայանա նոր առաջարկով, որի ռազմավարական նպատակը ՀՀ-ի համար վնասակար պատերազմ կամ փուլային կարգավորում երկընտրանքից հրաժարվելն է։ &#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/93309/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Lori.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Իսկ դուք գիտեի՞ք, որ խոլեստերինն ուղեղին օգնում է սովորել և հիշել նոր տեղեկությունը: Կամ որ հասուն տարիքի մարդու ուղեղը դեռ ընդունակ է ստեղծելու նոր նեյրոններ: Առաջարկում ենք օգնել նրան՝ նոր տեղեկություններով հագեցնելու: Ի դեպ՝ մարդկության համար հաճելի պարգև է այն, որ մեր հիշողությունը գործնականում անսահմանափակ է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/90023/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%96%d6%80%d5%b8%d5%b5%d5%a4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ֆրոյդ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1594383962_6467465.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[&#171;Բանք&#187; եւ &#171;Ակտուալ արվեստ&#187; հրատարակչությունները ներկայացնում են Զիգմունդ Ֆրոյդի &#171;Ես-ը եւ Այն-ը&#187; աշխատությունը։ Գերմաներենից թարգմանությունը Մարիամ Թորոսյանինն է` գիրքը հայերեն ներկայացվում է առաջին անգամ։Ծանոթագրությունները եւ վերջաբանը՝ Գագիկ Պետրոսյանի։ Նրա խոսքով՝ &#171;Ես-ը եւ Այն-ը&#187; Ֆրոյդի մինչ այդ եղած բոլոր ստեղծագործությունների խտացումն է։ &#160;-Դուք նշել եք, որ &#171;Ես-ը եւ Այն-ը&#187; բավական հեռու է գիտական աշխատության սովորական ձեւից, եւ ընթերցողի մոտ հարց է առաջանալու՝ ի՞նչ է ինքը կարդում։ Ինչում է այս աշխատության առանձնահատկությունը։ - Ֆրոյդի հոդվածների, աշխատությունների մեջ կարելի է առանձնացնել մի քանի շերտ՝ կլինիկական, որտեղ հիվանդության նկարագրություններ են, թերապիական, որ ցույց է տալիս հոգեթերապիական մեթոդի եւ տեխնիկայի առանձնահատկությունները, եւ մետահոգեբանական շերտը, որ ներկայացնում&#160; է հոգեվերլուծության հիմքում ընկած հոգեբանությունը։ Իսկ այս աշխատությունը նա համարում է հայեցական, ընդհանրացնող, այսինքն, այն ամենը, ինչ մինչ այդ նա ստացել է, գաղափարները, որ ստեղծել է, այստեղ խտանում-միանում են։ Սա է &#171;Ես-ը եւ Այն-ը&#187; աշխատության առանձնահատուկ դերն ու նշանակությունը։ Բոլոր դեպքերում, երբ ասում ենք՝ գիտական չէ, նկատի ունենք, որ գիտական չէ իր ժամանակներում ընդունված գիտականության չափանիշների տեսանկյունից։ Գիտականությունն ինչ-որ չափով արհեստական է, պայմանավորվածության արդյունք. պայմանավորվում են՝ ինչն է գիտական, ինչը՝ ոչ գիտական։ Բայց Ֆրոյդը ստեղծում է իր սեփական չափանիշներն ու խոսում այնպիսի երեւույթների մասին, որոնք հնարավոր չէ վերլուծել ոչ միայն նրա ժամանակների, այլեւ այսօրվա գիտական մեթոդաբանության (նկատի ունենք բնագիտական՝ ֆիզիկա, քիմիա, որին ձգտում էր նմանվել հոգեբանությունը) տեսանկյունից։ Ֆրոյդը ցույց տվեց, որ հոգեբանությունն իրականում չի կարող տեղավորվել մի մեթոդաբանության շրջանակներում, եւ այս առումով ֆրոյդյան տեսությունն՝ ընդհանրապես, եւ մասնավորապես՝ &#171;Ես-ը եւ Այն-ը&#187; աշխատությունը ցույց են տալիս հոգեբանության լայնությունը՝ մեթոդաբանական առումով։ - Այս գրքով Ֆրոյդը նաեւ շտկո՞ւմ է նախորդ աշխատություններում առաջ քաշած գաղափարները։ - Իհարկե, ինչ-որ ճշգրտումներ կան, բայց Ֆրոյդը շատ անգամներ նշում է, որ իր տեսությունը զարգացող տեսություն է, եւ ամեն գաղափար, հասկացություն ճշգրտվում է նորանոր փորձառության տվյլաների հիման վրա։ Բոլոր դեպքերում, նա նշում է նաեւ, որ էական ոչ մի բան չի փոխվում&#160; նախկին ասածի համեմատ, այլ լրացվում է եւ ճշգրտվում։ Այս աշխատության մեջ կարծես ամբողջականանում&#160; է հոգեկանի գործառման պատկերը։ Երեւի թե սա կարող ենք համարել ֆրոյդյան հոգեբանության մետահոգեբանական համակարգը։ - Գրքի վերջաբանում նշում եք, որ ֆրոյդյան հայեցակարգը տարբերվում էր իր ժամանակի ակադեմիական հոգեբանությունից, մեջբերում եք նաեւ հակադիր տեսակետները։ Մեր ժամանակներում հոգեբանությունը շարունակո՞ւմ է զարգացնել ֆրոյդյան&#160; տեսությունն ու&#160; հայեցակարգերը։- Ցավոք, հոգեբանության մեջ շարունակականություն ընդհանրապես չի դիտվում։ Ամեն նոր եկող փորձում է ստեղծել նոր հոգեբանություն՝ հրաժարվելով նախորդից։ Սա շատ բացասական է անդրադառնում հոգեբանության վրա։ Ֆրոյդն իր &#171;Սիրողական հոգեբանության խնդիրը&#187; աշխատության մեջ գրում է, որ յուրաքանչյուր գրող, պատմաբան, փիլիսոփա կարող է ստեղծել իր հոգեբանությունը, քանի որ այս ոլորտում բացակայում են հեղինակությունները, որոնց ոչ թե կուրորեն կհավատանք, այլ կընդունենք, ինչպես ֆիզիկայում՝ Նյուտոնին, Գալիլեյին եւ այլն։ Այս առումով, իհարկե, Ֆրոյդից հեռացվածություն կա, Ֆրոյդի տեսությունը, հայեցակարգը արժեքավոր է միայն հոգեվերլուծողների շրջանակներում, որոնք իրենց&#160; համարում են Ֆրոյդի ուսմունքի շարունակողը։ Հայաստանում նույնպես քիչ է կարեւորվում հոգեվերլուծությունը, որովհետեւ բարդ է ու ժամանակատար` եւ՛ հասկանալը, եւ՛ կիրառելը։ Դրա փոխարեն Եվրոպայում, Ամերիկայում մշակվել են մեթոդներ, որոնց կարելի է տիրապետել, ասենք, 3 ամսում ու 2-3 շաբաթ կիրառելով՝ ստանալ որոշակի արդյունք։ Այդ արդյունքն իրակա՞ն է, թե՞ ուղղակի երեւացող, սա արդեն այլ հարց է։ Փաստն այն է, որ մեր օրերում Ֆրոյդի տեսությունը, գաղափարները կիրառում են ավելի շատ մշակութաբաներն ու փիլիսոփաները, քան հոգեբաները։ Հոգեբանությունը շատ բան է կորցնում դրանով։- Ֆրոյդի կենսագրությունը ի՞նչ ազդեցություն է ունեցել նրա տեսությունների վրա։ Հայտնի է, որ նա ինքն իր վրա հիպնոս է կիրառել, թմրադեղեր է գործածել, կյանքն ավարտել է էֆթանազիայով եւ այլն։- Գրքի վերջաբանում կենսագրական տվյալներ չենք նշել, որովհետեւ, իմ համոզմամբ՝ մարդու կենսագրությունը կարեւոր է, բայց կենսագիրները, պատմիչները, ամեն մեկը գրում է իր տեսանկյունից, ներկայացված դեպքերը, փաստերը մեր կողմից ստուգելի չեն։ Այո, կան տեղեկություններ այն մասին, որ Ֆրոյդը կոկաին է գործածել, էֆթանազիայով է կյանքն ավարտել, բայց, եթե մենք հոգեվերլուծությունը համարում ենք գիտություն, պետք է ընդունենք, որ այն կտրված է Ֆրոյդի անձից, հակառակ դեպքում՝ նրա գրվածքները պետք է համարենք գեղարվեստական ստեղծագործություն։ Իհարկե, հակված չենք այդպես մտածելու, որովհետեւ այն ժամանակ շատերը կարող էին ինքնահիպնոս կիրառել, թմրադեղ ընդունել (թմրադեղերը՝ որպես ցավազրկող միջոցներ, ազատ վաճառքում կային), բայց միայն Ֆրոյդը եկավ որոշակի եզրահանգումների, որովհետեւ նա գիտնական էր, ֆիզիոլոգ, զբաղվում էր նյարդային համակարգի, իսկ հետո նաեւ հոգեկանի ուսումնասիրությամբ։ Եվ, կարծում եմ, նրա աշխատությունների համար ավելի մեծ դեր է խաղացել գիտական գործունեությունը, քան անձնական կյանքը։ - Ի՞նչ կտա գիրքը ընթերցողներին։- Գիրքը կարող է նպաստել ընդհանուր զարգացվածությանը, եթե խոսում ենք ոչ մասնագետների մասին։ Գուցե ունենա որոշակի նշանակություն` պատկերացնելու համար, որ մեր դրսեւորումների հիմքում կարող են ընկած լինել հոգեկան գործոններ, որոնք մենք բացարձակապես չենք գիտակցում։ Ցավոք, հոգեկան իրականությանը մեր օրերում մեծ տեղ չի հատկացվում, նույնիսկ պետական կենսագործունեության մեջ կարեւորում են ֆինանսական, տնտեսական եւ այլ գործընթացները, իսկ հոգեկան իրականությունը մղվում է հետին պլան կամ ընդհանրապես չի դիտարկվում։ Իսկ մասնագետներին այս աշխատությունն անհրաժեշտ է մասնագիտական մտահորիզոնի ընդլայնման առումով։ Որքան շատ տեսություն լինի հոգեբան-մասնագետի ինտելեկտուալ զինանոցում, այնքան նրա միտքն ավելի ճկուն կլինի, առավել արդյունավետ կհակազդի իրավիճակին, որովհետեւ հոգեբանությունն իրավիճակային, անհատական մոտեցման կողմնակից է։ Ամեն անհատ առանձին էակ է, չի կարելի ընդհանուր օրինաչափությամբ դիտարկել, բայց, բոլոր դեպքերում, տեսություններն ընդհանուր օրինաչափություններ դուրս են բերում։ Այսինքն, եթե գիտենք տարբեր տեսություններ՝ ունենք բազմաթիվ գործիքներ, եթե ունենք մեկ գործիք, դրանով ենք լուծելու բոլոր խնդիրները, որոնք գուցե այդ գործիքի լուծելիք խնդիրները չեն։ Արմինե Սարգսյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/89147/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:17+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/zMW26P2Hc6.gif</image:loc><image:title><![CDATA[Օրացույց․10-ը հուլիսի. Աջափնյակի տեղամասերում գրեթե արյան գետեր են հոսում]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/89015/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/440d1c7106a630d2a389a796af9f697e-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սուրճը ոչ միայն օգտակար է, այլև անհրաժեշտ․ նյարդաբաններ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/88000/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23664168.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թզի սեզոնը սարերի հետևում չէ, և մենք որոշել ենք ներկայացնել՝ ինչ օգտակար ու վնասակար ազդեցություն ունի այս հյութալի պտուղը։ Եթե հետաքրքրեց, ապա ուշադիր ընթերցեք Sputnik Արմենիայի հոդվածը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/87919/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/11746712-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Բոլորը գիտեն, որ ժամանակին համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդ Վլադիմիր Լենինի դեմ մահափորձ է կատարվել, բայց ոչ բոլորը գիտեն, որ այդ մարդու մահից հետո էլ ահաբեկիչները նրան հանգիստ չեն թողել։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/87560/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:18+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8d%d5%a1%d5%bd%d5%b8%d6%82%d5%b6-scaled.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[SONY DSC]]></image:title><image:caption><![CDATA[SONY DSC]]></image:caption></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1594280726_2324473.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ներկայացնում ենք Սոֆիա Հակոբյանի հեղինակած &#171;Թաքնված Սասուն&#187; հատուկ նախագծի եզրափակիչ հոդվածը։Սասունը շատերիս մոտ ուղիղ հոմանիշ է հերոսական, վեհ անցյալի. համառ ինքնապաշտպանությունների, ինչու ոչ՝ դրանից դարեր առաջ մեր լեռներում ձեւավորված ազգային էպոսի ու պատմության մի շարք այլ կարեւոր դրվագների, բայց ոչ երբեք՝ 1915-ից հետո ապրած մեր կյանքի։ Մենք հասցրինք ունենալ մոտ 3-4 սերունդ, որոնք մեծացան՝ հավատալով, որ իրենց երազանքների, խառնվածքի, ամենօրյա կենցաղի մասը կազմել շարունակող &#171;Էրգիրը&#187; արտացոլանք է այլեւս գոյություն չունեցող, անցյալում մնացած ինչ-որ բանի։Պարզվեց՝ մեզ սխալ են պատմել։ Պարզվեց՝ Սասունը կա։ Իր նույն գեղեցկագույն լեռներով ու ձորերով, սառնորակ աղբյուրներով, անշուք հողե տնակներով ու... մեզանով։Ժամանակակից Սասունն ուսումնասիրելիս տեղի՝ ցեղասպանությունը վերապրած ու ոչ միայն 1894, 1904&#160; ու 1915 թթ․-ին, այլեւ առնվազն մեկ դար ու տեղ-տեղ մինչ օրս դիմադրող հայերը անխուսափելիորեն այս գաղափարի կորիզը դարձան։ Որովհետեւ նրանք հենց ներկայի Սասունի կորիզն են, որ կան։&#160;1930-ականներին նոր ապստամբություն ու աքսոր, 1940-ականներին սաստկացած զինված բախումներ, Երկրորդ համաշխարհայինի տարիներին փոքրամասնությունների նոր ռազմական մոբիլիզացիա, 1950-ականներից հետո իսլամացման ու հայաթափման նոր ու անդառնալի շրջան, 1990-ականներին գյուղերից դուրս եկած վերջին քրիստոնյաներ, գաղթի նոր, բազմաթիվ ուղղություններ... Այսօր Ստամբուլի քրիստոնյա հայության զգալի մասը կազմող, Մուշի, Բաթմանի, Դիարբեքիրի ու Բիթլիսի իսլամացված հայության մեծամասնությունը ձեւավորած սասունցի հայերը պատմելու շատ բան ունեն։Մեր բոլոր հրապարակումներում անվտանգության նկատառումներից ելնելով հերոսների անունները փոխվել են, սակայն նրանց խոսքը նախընտրել ենք չխմբագրել՝ թողնելով այն &#171;կենդանի&#187;, քանի որ նրանց պատմություններում Սասունն ու ցեղասպանությունն այնպիսին են, ինչպիսին կան։ Գուցե՝ մեր ավանդական պատկերացումներից մի քիչ տարբերվող, գուցե եւ հասարակության ոչ բոլոր շերտերի ականջին հաճելի, բայց այնպես, ինչպես կա։ Նրանք խոսել են իրենց կյանքի առանցքային դրվագների, պայքարողների ու նահանջողների, բարեկամության ու թշնամության, անպատմելի գեղեցիկ ու ամայացած Սասունի մասին։Այս նախաձեռնությունը կարեւոր է մեզ համար նաեւ հենց այն պատճառով, որ ցեղասպանության հետեւանքով իրարից բաժանված երկու կողմերի միջեւ փոխադարձ հոգատարության, վստահության ու կապվածության յուրահատուկ փորձ ու օրինակ էր։ Շարքի հերոսները վստահեցին մեզ ամենաթանկն ու փխրունը՝ ընտանեկան պատմությունները, խոսեցին բաներից, որոնք հաճախ մեկ դարից ավելի իրենց տան պատերից դուրս չէին եկել։Բնավ տարօրինակ չէր, որ առաջին իսկ հոդվածի հրապարակումից հետո նամակների ու խնդրանքների տարափ սկսվեց Հայաստանից ու Սփյուռքից՝ հնարավոր ողջ մնացած ազգականների հետ կապ հաստատելու համար։ Առհասարակ, ֆանտաստիկ պատմությունների մի ամբողջ շարք կա, թե ինչպես են իսկապես &#171;ծուռ&#187; սասունցիները նույնիսկ խորհրդային տարիներին հաջողացրել նամակագրական կապ հաստատել Արեւմտյան Հայաստանում մնացած ազգականների հետ, ինչպես են համառորեն ու առանց երկմտելու մեկ դար փնտրել գաղթի ճանապարհին կորած որբերին, ինչպես են լուրեր ուղարկել ու ստացել տարբեր ճանապարհորդների, քահանաների ու լրատվամիջոցների միջոցով, եւ վերջապես՝ ինչպես են մեկ դար անց հաճախ հանդիպում &#171;ահմեդներն&#187; ու &#171;արմենները&#187;, արդեն գրեթե իրար լեզու չհասկանալով ուղղակի ողջագուրվում կամ վեբ-տեսախցիկի այս կողմից լուռ ձեռքով ողջունում իրար։Սակայն գրանցված հարյուրավոր պատմությունների մեջ կար մի ընտանիք, որը երբեւէ նամակ չէր ստացել &#171;գետի այն ափից&#187; ու չեն էլ երազել նման հանդիպման մասին։Բայց նրանց &#171;նամակը&#187; եկավ ուղիղ 105 տարի անց։Մեդիամաքսի նախագծի մեկնարկից հետո ստացված բազմաթիվ հաղորդագրություններից մեկը կապված էր Տալվորիկի Հոսնուտ գյուղի հետ։ Գուցե ինչ-որ բան կա՞, գուցե մնացողներ եղե՞լ են։Խոստովանում են. &#171;Երբեք մտքներովս չի անցել, բայց ձեզ որ կարդացինք․․․ Ասում եք՝ էդքան հայ կա, հա՞&#187;։Արի ու տես, որ մինչեւ նախագծի հետ ծանոթանալը մեկ դար շարունակ Տալվորիկի մասին միակ հիշողությունը տատի թողած կճուճով ոսկին էր ու ավերակ թողնված գյուղը։ Կարճ ասած՝ Տալվորիկը դա, ոչ ավել ոչ պակաս, իրենց &#171;մեռելներն էին&#187;։&#160;Առաջին անգամ Տալվորիկն ինձ վրա էլ էր &#171;մեռյալ&#187; տպավորություն թողել։ 1990-ականներին ռազմական գոտի հայտարարվելու պատճառով դատարկված գյուղերը, կիսաքանդ Սատանի կամուրջը, հեռվում երեւացող տանկերը, անծանոթ մեքենա տեսնելուն պես երկար ու ապշահար նայող հովիվների հայացքները։&#160;Տալվորիկ ասելիս նաեւ անկախ ինձանից միշտ հիշում եմ Ստամբուլից Նիդեռլանդներ տեղափոխված տիկին Աստղիկին, որը միշտ հպարտությամբ պատմում էր տալվորիկցի հոր, &#171;Սասունցի Դավթի տոհմից&#187; մոր եւ ցեղասպանությունից հետո Արեւմտյան Հայաստանում իրենց շարունակած դիմադրության պատմությունը։ Նաեւ հիշում եմ Աստղիկի՝ Սասունում մնացած ավագ քրոջն եմ հիշում, որն իմ կյանքում լսած ամենամաքուր Սասունի բարբառն էր խոսում, բայց ամռանը գյուղում մնալու ընթացքում ձեւանում էր մուսուլման, իսկ ձմեռը Ստամբուլ գնալիս եկեղեցի գնում։ Եվ, իհարկե, անընդհատ մտքիս է գալիս տիկին Աստղիկի՝ Ապրիլյան պատերազմի առաջին իսկ ժամերին. &#171;Կամավորների կարիք կա՞։ Գուցե գա՞նք&#187; հաղորդագրությունը։&#160;Այս անգամ էլ պիտի հիշեի հենց տիկին Աստղիկին, քանի որ նշված անունների, դեպքերի ու վայրերի նույնությունները չափից շատ էին պատահականություն լինելու համար։Տիկին Աստղիկի հետ վերջին անգամ հանդիպել էինք 2017-ի հունիսին՝ Ստամբուլի հայաշատ Բաքըրքյոյ թաղամասում։ Հենց այդ ժամանակ առիթ ունեցա ձայնագրելու նրա պատմությունը, որն այսպես էր ավարտել. &#171;Հայրս շատ է ցանկացել ընտանիքը տեղափոխել Հայաստան, բայց եղբայրները լաց են եղել, թե՝ &#171;Այնտեղ ախր ոչ ոք չունենք, մեզ էլ այստեղ անտեր մի թող&#187;։&#160;Այստեղ էլ հոսնուտցի տալվորիկցիների պատմությունը ընդհատվում է։ Իսկապես ոչ թե ավարտվում, այլ ընդհատվում։ Չէ՞ որ այլեւս սահմանի երկու կողմերում իրարից անտեղյակ ապրած տալորիկցիներն այլեւս այդքան պատմելիք ունեն, այս անգամ ոչ միայն մեզ, այլեւ իրար։&#171;Հայաստանը հորս չիրականացած երազանքն էր&#187;...Աստղիկ, 49 տարեկան, Ստամբուլ&#171;Մեր ընտանիքի պատմությունն անընդհատ գաղթի հետ է կապված։ Հայրս ու մայրս ծնված օրվանից անընդհատ տեղից տեղ են գաղթել։ Սկզբում Սասունում են եղել, հետո անցել են Մուշ, հետո՝ Դիարբեքիր, հետո՝ Ստամբուլ, հիմա մի մասս Հոլանդիա ենք տեղափոխվել, մի մասն էլ դեռ Ստամբուլում է: Մեծ քույրս մինչեւ վերջերս Սասունում էր իր երեխաների հետ։ Վ․ գյուղ է հարս գնացել, 15 երեխա է ունեցել:Մայրս 13 տարեկանում է ամուսնացել, հայրս էլ 14 է եղել: Վաղ տարիքում ամուսնացնում էին, որ աղջիկներին մուսուլմանները չառեւանգեն հետո: Մորական պապս իսլամացել է ժամանակին, բայց միեւնույնն է՝ այլազգիներին աղջիկ չէր տալիս, միայն՝ հայերին:Մորական կողմս Քաղքիկ գյուղից է, բայց հետո տեղափոխվել են Հասոփիկ: Քեռիս ասում է՝ Սասունցի Դավթի տոհմակիցներն են, էպոսը շատ լավ գիտի, Ստամբուլում են ապրում հիմա: Մորս մեկ հորեղբայրն իր կնոջ ու 10 երեխաների հետ սպանվել է 1937-38-ի աքսորի ժամանակ։ Աքսորավայրում հարյուրավոր մարդիկ սոված-ծարավ հավաքում էին մեկ վայրում: Մերոնք փախչում, էլի գալիս էին իրենց գյուղ, քուրդ հարեւանները մատնում էին, նորից զինվորները գալիս, բռնի ուժով տանում էին: Հայերին, երբ&#160; տանում էին, նրանց հողն ու անասունները հարեւաններին էր մնում:Հորական պապիկիս ընտանիքին ցեղասպանության ժամանակ խնայել ու չեն կոտորել, որովհետեւ արհեստավոր էին, տարածքի միակ երկաթագործները: Եթե մերոնք հեռանային կամ մահանային, ուրիշ ոչ ոք չկար Տալվորիկում, որ այդ գործն աներ տեղացիների համար: Մի քուրդ աղա կար, որ տեր է կանգնել, բայց մի պայման է դրել, որ մերոնք չեն փորձի փախչել: Մերոնք խոստանում են, բայց հետո պապիկիս հայրը, ամեն դեպքում, հենց հարմար առիթ է լինում, փորձում է փախչել: Ճանապարհին որդին, այսինքն՝ պապիկս հիվանդանում է, հայրը թողնում է ծանոթներից մեկի մոտ, սակայն մեկ օր անգամ չի դիմանում, հետ է դառնում, որ երեխային տանի, բայց այդպես էլ չի հասնում, ճանապարհին փորձանքի մեջ է ընկնում ու մահանում է՝ այդպես էլ որդուն չտեսած: Պապիկիս դրանից հետո հորեղբայրներն են պահում, մեծացնում: Հետո ընտանիքը բռնի իսլամացման է ենթարկվում, տարիներ անց տեղափոխվում են Մուշ: Բայց Դիարբեքիր տեղափոխվելուց հետո մկրտվել, նորից դարձել են քրիստոնեության: Մինչ այդ էլ միայն արտաքուստ էին մուսուլման․ դրսում մուսուլման՝ տանը հայ քրիստոնյա էին: Միշտ տանը հայերեն աղոթում էին: Տատս շատ կոշտ կին էր, հայերենից բացի ուրիշ լեզու չի խոսել մինչեւ կյանքի վերջ՝ Սասունի բարբառով։ Ես էլ գիտեմ, լավ չեմ կարող խոսել, բայց հասկանում եմ ամեն բան: Ավելի շատ դասական արեւմտահայերենին եմ լավ տիրապետում, Ստամբուլում Սահակյան-Նունյան վարժարանում ուսանելու տարիներին սովերեցինք:&#160;Մուշում Հավատորիկ գյուղում են տեղավորվել մերոնք, բայց այնտեղ էլ հարեւան քուրդ մի ընտանիքի հետ վեճ է ծագում։ Մի օր էլ, երբ հայրս հարեւան գյուղ է գնացած լինում աշխատելու, շատ անսպասելի հարյուրից ավելի մարդ հանկարծակի հարձակվում են մեր տան վրա: Ամենամեծ քույրս այդ ժամանակ 2 ամսական էր՝ բարուրի երեխա։ Շպռտել են դաշտի մեջ: Երկու օր անց կողքի գյուղի հայերը օգնության են գալիս, դաշտի մեջ գտնում են երեխային, տեսնում են՝ չի մահացել, հրաշքով ողջ է մնացել: 1946 թվականին է դա եղել։ Քրոջս ծննդյան տարին է, դրա համար լավ եմ հիշում թվականը:Հետո 27 տարի Դիարբեքիրում անցկացրին: Ի վերջո, գաղթեցին Ստամբուլ:Ես էլ այնտեղ եմ ծնվել: Այդ ժամանակ արտասահմանից մի ընտանիք է գալիս ու ցանկանում երեխա որդեգրել։ Եկեղեցու ղեկավարությունն էլ շատ էր ցանկանում այդ գործարքը բարեհաջող կազմակերպել։ Մորս ասում են․ &#171;Դու շատ երեխա ունես, փոքրին տո՛ւր սրանց&#187;: Մայրս էլ եկեղեցու սպասավորին ասում է․ &#171;Ես չեմ տա, շատ ես ուզում՝ քո՛ երեխային տուր&#187;: Էդպես մերոնք մերժում են, եկեղեցու ղեկավարությունն էլ բարկանում է ու մերոնց դուրս են հանում։ Ասում են. &#171;Դե՛ գնացեք, ձեզ համար վարձով տո՛ւն գտեք&#187;: Այսինքն՝ իմ պատճառով դուրս են մնում եկեղեցուց: Դե՛, երեւի մտածել են անգրագետ գյուղացիներ են՝ կտան: Հայրս պաշտում էր իր երեխաներին, երբեք չէր տա ուրիշին:Մեր ընտանիքից առաջին անգամ ավագ քույրերիցս մեկն է Հայաստան գնացել։ Հիմա Բելգիայում են ապրում։ Մանավանդ տղան անընդհատ գնում, գալիս է հիմա:&#160;Մենք էլ ամուսնուս ու երեխաներիս հետ 2014-ին եկանք, շատ սիրեցինք, երազանք ունեմ Հայաստանում տուն գնելու: Բոլոր լուրերին սրտատրոփ հետեւում եմ՝ ամեն մանրուքին: Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ այնքան լարված վիճակում էինք, անգամ ամուսինս ասաց. &#171;Գուցե գնա՞նք, կամավո՞ր գրվենք&#187;:&#160;Հորս երազանքն էր Հայաստանը, միշտ ուզում էր տեսնել։ Այդպես էլ երազանքը չիրականացավ: Շատ է ցանկացել ընտանիքը տեղափոխել Հայաստան, բայց եղբայրները լաց են եղել, թե՝ &#171;Այնտեղ ախր ոչ ոք չունենք, մեզ էլ այստեղ անտեր մի թող&#187;։&#160;Կարդացեք նաեւ Հայաստանում &#171;պատճենահանած&#187; ազգական գտած սասունցու &#171;վեպը&#187;Կարդացեք նաեւ&#160;Սուրբ Սարգսի տոնը Սասնա լեռներում ապրեցնողներըԿարդացեք նաեւ&#160;Սասունցի քահանայի կրոնափոխ թոռնուհու պատմությունըԿարդացեք նաեւ&#160;Սասունցի Նուրի. &#171;Այդ տունը մերն է, ձեզ օրհնություն չի բերի&#187;Կարդացեք նաեւ&#160;Սասունցի &#171;արաբ&#187; Սինեմի ու &#171;Շեկո տան քրդերի&#187; պատմություններըԿարդացեք նաեւ&#160;Մուշում ծնված Տիգրանն եւ քրդերի ասած &#171;Սասոն բե կանոն&#187;-ը&#160;Սոֆիա Հակոբյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/87793/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/op_pic4_zoom_1500x1500_99615.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/87505/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:19+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/86279/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23651871.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Զուր չէ, որ հապալասը համարվում է «էլիտար» հատապտուղ։ Հապալասի օգտակարության և դրա չափից շատ օգտագործման դեպքում հնարավոր հետևանքների մասին՝ Sputnik Արմենիայի հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/85754/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:19+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%95%d5%ac%d5%ab%d5%b4%d5%ba.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օլիմպ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1594209265_9458867.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/85709/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/5dc162f85e1d08327f2885c22f071cfc.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հինգ հզոր բնական մթերք վիրուսների դեմ պայքարելու համար. ՖՈՏՈ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/84670/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23637189.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ամառը հյութալի, համեղ մրգերի, հատապտուղների և բանջարեղենների շրջան է։ Մենք շարունակում ենք պատմել ամենահայտնի պտուղների օգտակար և վնասակար հատկությունների մասին։ Այսօր կխոսենք քաղցրաթթու հատապտուղի` «շպանկայի» մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/84629/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Mlechnyiy-Put.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այլմոլորակային զարգացած քաղաքակրթությունների ազդանշանների բացակայությունն, իրականում, մարդկության և ժամանակակից քաղաքակրթության համար շատ վատ նորություն է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/84275/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:20+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%8d%d5%a5%d6%80%d5%a8-%d5%af%d5%b8%d6%80%d5%b8%d5%b6%d5%a1%d5%b5%d5%ab-%d6%85%d6%80%d5%a5%d6%80%d5%ab%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սերը կորոնայի օրերին]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d4%b1%d6%80%d5%be%d5%a5%d5%bd%d5%bf.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արվեստ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1594129079_1409474.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ներկայացնում ենք հատվածներ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերիշի հոդվածից, որը հրապարակվել է շվեդական Aftonbladet թերթում:Համավարակը բացահայտեց մեր թույլ կողմերըՀամավարակը սրեց անհավասարությունը թե՛ երկրների ներսում, թե՛ պետությունների եւ հասարակությունների միջեւ հարաբերություններում: Ի հայտ եկան մեր աշխարհի թերությունները եւ թույլ կողմերը՝ ոչ միայն առողջությանը սպառնող ռիսկերի ֆոնին, այլեւ կլիմայի ճգնաժամի նկատմամբ մեր թույլ արձագանքի, կիբերանվտանգության հարցերը լուծելու եւ միջուկային էներգիայի տարածման հետ կապված ռիսկերը մեղմելու անկարողության ֆոնին։&#160;Ամբողջ աշխարհում մարդիկ կորցնում են վստահությունը քաղաքական ինստիտուտների հանդեպ: Իրավիճակը սրվում է բազմաթիվ այլ մարդասիրական ճգնաժամերի պատճառով: Ոչ ոք չի կարող կանխատեսել, թե ինչ է մեզ սպասում ապագայում, բայց ես տեսնում եմ երկու հնարավոր սցենար:Լավատեսական սցենարԱյն ենթադրում է, որ երկրները կկարողանան հաղթահարել ստեղծված իրավիճակը: Զարգացած երկրները կմշակեն վերականգնման հաջող ծրագիր, իսկ զարգացող երկրները կստանան բավարար օգնություն: Հուսանք, որ մոտավորապես 9 ամսվա ընթացքում կունենանք պատվաստանյութ, որն ազատորեն կտարածվի եւ հասանելի կլինի բոլորին:Եթե ​​ամեն ինչ այդպես լինի, իսկ տնտեսությունն աստիճանաբար վերականգնվի, մենք կսկսենք առաջ շարժվել ճիշտ ուղղությամբ, որպեսզի երկու-երեք տարի անց ինչ-որ չափով վերադառնանք նորմալ վիճակին։&#160;Վատթարագույն սցենարը&#160;Վարակի նոր բռնկումներ կլինեն: Զարգացող երկրներում իրավիճակը կվատթարանա: Պատվաստանյութի վրա աշխատանքը կերկարաձգվի, կամ էլ կատաղի մրցակցություն կսկսվի, եւ այն հասանելի կլինի միայն տնտեսական մեծ հնարավորություններ ունեցող երկրներին:Եթե ​​այս սցենարն իրականանա, մենք պոպուլիզմի ու այլատյացության աճի ականատեսը կդառնանք։ Ի վերջո, աշխարհին չի հաջողվի կազմակերպել միասնական կառավարում, որն անհրաժեշտ է մեր ընդհանուր խնդիրները լուծելու համար:Արդյունքում կարող է գլոբալ դեպրեսիա սկսվել, որը կտեւի առնվազն 5-7 տարի՝ մինչեւ որոշակի նոր նորմալություն ձեւավորվի, որի բնույթը դժվար է կանխատեսել։Դժվար է ասել, թե որ ուղղությամբ ենք այժմ շարժվում: Մենք պետք է անենք ամեն հնարավորը եւ պատրաստվենք վատթարագույնին:Անհրաժեշտ է զարթոնքԱյս սարսափելի համավարակը պետք է դառնա զարթոնք եւ ստիպի քաղաքական առաջնորդներին հասկանալ, որ կյանքի պայմանները եւ պահվածքը պետք է փոխել:Մարդիկ պետք է գիտակցեն, որ գլոբալ մարտահրավերները հնարավոր է հաղթահարել միայն գլոբալ կառավարման ավելի ուժեղ ինստիտուտների եւ միջազգային համագործակցության շնորհիվ:Մենք չպետք է պարզապես վերադառնանք ներկայիս ճգնաժամի պատճառ հանդիսացող վարքագծի շաբլոններին: Մենք պետք է վերականգնվենք՝ դարձնելով մեր հասարակություններն ու տնտեսություններն էկոլոգիապես ավելի բարենպաստ, ներառական եւ իրավահավասար։Այսօրվա միջազգային համագործակցությունը զուրկ է հավակնություններից եւ էներգիայից, իսկ որոշ հզոր ինստիտուտներ գործելու շատ քիչ ցանկություն են դրսեւորում, կամ էլ չեն դրսեւորում ընդհանրապես։Մեզ նաեւ ավելի ներառական ու բազմակողմանի համագործակցություն է անհրաժեշտ: Այսօր կառավարություններն ամենեւին էլ միակ խաղացողները չեն միջազգային ասպարեզում: Քաղաքացիական հասարակությունները, բիզնեսը, տեղական իշխանությունները եւ տարածաշրջանային կազմակերպությունները նույնպես ավելի ու ավելի հաճախ ղեկավարող դիրքեր են զբաղեցնում ժամանակակից աշխարհում:Նոր, ներառական, արդյունավետ բազմակողմանի համագործակցությունը, որը հիմնված է ՄԱԿ-ի Կանոնադրության հիմնարար արժեքների վրա, կարող է մեզ դուրս բերել այս կաթվածից եւ օգնել ետ կանգնել այն ճանապարհից, որը տանում է դեպի էլ ավելի մեծ վտանգ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/83207/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23631887.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քանյե Ուեսթի աջակցողների թվում առնվազն երեք միլիարդատեր կա, սակայն ամբողջ աշխարհն այդպես էլ չի հասկացել՝ արդյո՞ք ռեփ-երգիչը լուրջ է տրամադրված․․․]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/83201/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23624042.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հաղարջի տեսակներից ամենաօգտակարը սևն է։ Այն հասնում է հուլիսին։ Սև հաղարջը վիտամինների գանձարան է։ Հատկապես օգտակար է երեխաների համար։ Ամենաճիշտը հաղարջը հում վիճակում ուտելն է։ Թե ի՞նչ օգտակար հատկություններ ունի հաղարջը՝ ընթերցեք մեր նյութում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/83042/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/109132506_mediaitem109132505.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայտնի է, որ 1923թ․ հիմնադրված Թուրքիայի Հանրապետությունում առաջին մարդահամարն անցկացվել է 1927թ․, ըստ որի՝ բնակչության թիվը կազմել է մոտ 13․65 միլիոն մարդ։ Ընդ որում՝ նրանց 75․8%-ը բնակվում էր գյուղերում, իսկ 24․2%-ը՝ քաղաքներում։ Հետագա ավելի քան 90 տարվա ընթացքում Թուրքիայի բնակչության թիվը վեցապատկվեց՝ 2019թ․ դրությամբ հասնելով 83․154․997-ի (գյուղերում ու քաղաքներում ապրողների հարաբերակցությունն էլ ճիշտ հակառակն է)։
2007թ․ հաջորդող 10 տարիներին Թուրքիայի բնակչությունը կանոնավորապես աճել է տարեկան մոտ 1 միլիոնով։ Արդյունքում 2007-2017թթ․ Թուրքիայի բնակչությունը 70․5 միլիոնից հասավ 80․8 միլիոնի, իսկ 2018թ․ հատեց 82 միլիոնի շեմը։ &#160;Սա 780.000 կմ2 տարածքով Թուրքիայի համար կարելի է համարել միջին ցուցանիշ․ իր տարածքով Թուրքիային մոտ 6 անգամ զիջող (130․170 կմ2) Բանգլադեշի բնակչությունը կազմում է 164․7 միլիոն մարդ, իսկ ահա իր տարածքով Թուրքիային ավելի քան կրկնակի գերազանցող (1․648․000 կմ2) Իրանն ունի Թուրքիայի չափ բնակչություն (84 միլիոն մարդ)։
2015թ. ՄԱԿ-ի սոցիալական հարցերով դեպարտամենտի կանխատեսման համաձայն՝ 2050թ. Թուրքիայի բնակչությունը կազմելու է 95.819.000 մարդ, իսկ 2018թ․ Թուրքիայի պետական վիճակագրական վարչության (TUIK) արած կանխատեսմամբ՝ Թուրքիայի բնակչությունը 100 միլիոնի շեմը հատելու է 2040թ․։ TUIK-ի տվյալներով՝ Թուրքիայում աշխատանքային տարիքի (15-64 տարեկան) մարդկանց թիվը հասնում է 67․8 միլիոնի՝ 2007թ․ 66․5 միլիոնի փոխարեն։ Եվ վերջապես, 1999թ-ից ԵՄ-ին անդամակցության թեկնածու երկրի կարգավիճակ ունեցող Թուրքիան շարունակ թմբկահարում է, որ եթե համալրի ԵՄ-ի շարքերը, ապա ԵՄ-ն այդպիսով կստանա երիտասարդ ու աշխատասեր բնակչություն՝ ի դեմս Թուրքիայի քաղաքացիների։
Թուրքական իշխանությունների հայտարարություններ
Վերոնշյալը, ըստ էության, վկայում է, որ Թուրքիան բնակչության թվաքանակի հետ կապված լուրջ խնդիրներ չունի և մոտ ապագայում այն անցնելու է 100 միլիոնից։ Այս խորապատկերում առաջին հայացքից տարօրինակ կարող են թվալ վերջին տարիներին թուրքական իշխանությունների արած հետևյալ հայտարարությունները։ Օրինակ, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ամեն տարի կամ տարեկան մի քանի անգամ երիտասարդ ընտանիքներից պահանջում է ունենալ առնվազն 3 երեխա՝ ընդգծելով, որ կանանց կյանքն առանց սերունդ տալու լիարժեք չէ (ի դեպ, նա եվրոպաբնակ թուրքերից պահանջում է առնվազն 5 երեխա)։ Էրդողանը նաև փորձում էր օրենսդրորեն արգելել հղիության արհեստական ընդհատումները, սակայն հանդիպեց հասարակական բուռն դժգոհության, փորձագետներն էլ նրան խորհուրդ չտվեցին գնալու այդ քայլին, քանի որ տվյալ երևույթն այդ դեպքում էլ չէր դադարելու և անգամ իրականացվելու էր ավելի վատ (հակասանիտարական) պայմաններում։ Եվ վերջապես, Էրդողանը հայտարարել է, որ հակաբեղմնավորիչներ գործածելը հայրենիքի դավաճանություն է։ Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնում Ահմեթ Դավութօղլուն իր հերթին հայտարարել էր, որ կանայք պետք է երեխաներ ունենալուն վերաբերեն այնպես, ինչպես հայրենիքի առջև ունեցած սրբազան պարտքի, ինչը կարելի է համեմատել բանակում կնոջ ծառայելու հետ։
Ինչի՞ համար են նման հայտարարությունները և ովքե՞ր են դրանց իրական ու քողարկված հասցեատերերը։ Հիմնական պատճառը Թուրքիայում առկա &#171;Քրդական հարցն&#187; է և ավելի կոնկրետ՝ քուրդ բնակչության թվաքանակը։
Քուրդ բնակչության արագ աճը
Վերջին տարիներին քուրդ բնակչությունն աճում է բավական արագ տեմպերով, ինչը Թուրքիայում որակվում է նաև որպես &#171;աննորմալ աճ&#187;։ Կան տարբեր հաշվարկներ, որոնք վկայում են, որ Թուրքիայում քուրդ բնակչության աճն առնվազն 3 անգամ ավելի բարձր է թուրք բնակչության աճից։ Իսկ թե որքան է Թուրքիայում քուրդ բնակչության ստույգ թիվը, կարծիքները կիսվում են՝ 15-35 միլիոն մարդ (ԿՀՎ-ի տվյալներով՝ 2013թ․ Թուրքիայում քուրդ բնակչության թիվը կազմել է 14․5 միլիոն մարդ)։ Ինչո՞ւ հայտնի չէ Թուրքիայում քուրդ բնակչության ստույգ թիվը։ Այստեղ կա երկու հիմնական գործոն․
&#160;1) Թուրքիայում մարդահամարները չեն անցկացվում էթնիկ հիմքով։
2) Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ Թուրքիայի քաղաքացիություն ունեցող ցանկացած անձ համարվում է թուրք՝ անկախ իր ազգությունից։
Ըստ էության՝ Թուրքիայի քուրդ բնակչության ստույգ թիվը գիտեն միայն թուրքական իշխանությունները, որոնք էլ թաքցնում են այն։ 3 երեխա ունենալու Էրդողանի պահանջ/կոչը, թերևս, հասցեագրված է միայն թուրքերին և հատկապես երկրի ամենազարգացած հատվածի՝ արևմուտքի թուրքերին, որոնք սովորաբար նախընտրում են ունենալ 2 երեխա։ Մինչդեռ Թուրքիայի՝ հիմնականում հարավ-արևելյան նահանգներում ապրող քրդերը ունենում են 3-ից շատ ավելի երեխա, որոշ դեպքերում՝ անգամ մինչև 15-20 երեխա՝ չնայած ցածր կենսամակարդակին ու պայմանների սղությանը։ Ժամանակին քուրդ առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանն է կանխատեսել, որ կգա մի ժամանակ, երբ քրդերը Թուրքիայում կկազմեն մեծամասնություն՝ գերազանցելով թուրքերին։ Տարիներ առաջ &#171;Ազգայնական շարժում&#187; կուսակցության (ԱՇԿ) նախկին պատգամավոր Գյունդուզ Աքթանի արած կանխատեսմամբ՝ 2037թ․ Թուրքիայում հավասարվելու է թուրք և քուրդ բնակչության թիվը։
Անուղղակի ցուցիչներ
Եվ այնուամենայնիվ, կան մի շարք անուղղակի ցուցիչներ, որոնք մեզ հուշում են Թուրքիայում քուրդ բնակչության արագ աճի և դրա հետ կապված՝ թուրքական իշխանությունների մտահոգությունների աճի մասին։ Թուրքական կողմին մտահոգում է նաև այն, որ տարածաշրջանը գերազանցապես քրդաբնակ է։ Այսօր Թուրքիայում կան կարծիքներ, որ 1915թ․ Թուրքիան, բնաջնջելով հայերին, տարել է միայն մարտավարական հաղթանակ և կրել է ռազմավարական պարտություն, քանի որ հայերին հեռացնելով՝ տարածաշրջանը գերազանցապես մնաց քրդերին։ Բացի այդ, հայերի հեռանալով՝ Թուրքիան ամայացավ, քանի որ ստեղծագործական պլանում քրդերը չեն կարող համեմատվել հայերի հետ (օրինակ, Ստամբուլի ճարտարապետական դիմագիծը կերտել են Պալյանները)։
Այդ ցուցիչների ցանկում մեջբերենք 2017թ․ հուլիսի 15-ին՝ 2016թ․ ռազմական հեղաշրջման փորձի մեկամյակին Էրդողանի հետևալ հայտարարությունը․ &#171;նախորդ տարվա այս օրը մենք տվեցինք 250 զոհ, սակայն փրկեցինք 50 միլիոնանոց Թուրքիան&#187;։ Այդ ժամանակ շատերի աչքից չվրիպեց, որ Էրդողանը չի հայտարարում 80 միլիոնանոց Թուրքիան փրկելու մասին։ Արդյունքում պնդումներ եղան, թե Թուրքիայում թուրք բնակչությունը 50 միլիոն է, իսկ քուրդ բնակչությունը՝ 30 միլիոն։ Ոմանք էլ նշեցին, որ թուրք բնակչության այդ թիվը (50 միլիոն մարդ) անգամ ուռճացված է, որ իրականում դրա մեջ մտցված են մուսուլման մի շարք ազգեր (լազեր, չերքեզներ), և թուրքերի իրական թիվն ավելի քիչ է։
Մեկ այլ, սակայն ավելի կարևոր ցուցիչ է 21-րդ դարում սկիզբ առած քրդական ընտրական հաղթարշավը։ Դեռևս 1980թ․ Թուրքիայում տեղի ունեցած ամենաարյունալի ռազմական հեղաշրջումից հետո, երբ ընդունվեց նոր Սահմանադրություն, սահմանվեց բավական բարձր ընտրաշեմ՝ 10%։ Դրա նպատակը Թուրքիայի խորհրդարան փոքր և մասնավորապես քրդական կուսակցությունների մուտքն արգելափակելն էր։ Եվ այդ ընտրաշեմը հաջողությամբ իր դերը կատարեց ավելի քան 30 տարի՝ խափանելով քրդական տարատեսակ կուսակցությունների մուտքը Թուրքիայի խորհրդարան։
Սակայն 2015թ․ հունիսին բեկում գրանցվեց․ քրդամետ &#171;Ժողովուրդների դեմոկրատիա&#187; կուսակցությունը (ԺԴԿ, որի անդամ է նաև Գարո Փայլանը) հաղթահարեց ընտրաշեմը և 550 հոգանոց խորհրդարանում ստացավ 80 մանդատ, ինչն աննախադեպ իրադարձություն էր Թուրքիայի պատմության մեջ։ Եվ չնայած նրան, որ դրանից հետո ԺԴԿ-ը հայտնվեց Էրդողանի հալածանքների թիրախում՝ կուսակցությանը հաջողվեց ևս երկու անգամ (2015թ․ նոյեմբեր և 2018թ․ հունիս) հաղթահարել այդ ընտրաշեմը (այսինքն 3 անգամ անընդմեջ)։ Ուշագրավ է, որ 2019թ․ ՏԻՄ ընտրություններում էլ ԺԴԿ-ը թեկնածուներ չառաջադրեց Թուրքիայի խոշոր քաղաքներում, աջակցեց գլխավոր ընդդիմադիր ուժ &#171;Ժողովրդա-հանրապետական&#187; կուսակցությանը (ԺՀԿ)՝ այդպիսով նպաստելով դրանցում Էրդողանի կուսակցության (աննախադեպ) պարտություններին։
Քրդական քաղաքական շարժման այս հաջողությունների հիմքում ընկած էր 2 կարևոր գործոն․ 1) քրդական քաղաքական շարժման ինքնակազմակերպվածության աճ, այն իրենից ուժ է ներկայացնում ոչ միայն երկրի արևելքում ու հարավ-արևելքում, այլև՝ արևմուտքում (Ստամբուլն աշխարհի ամենամեծ քրդաբնակ բնակչություն ունեցող քաղաքն է)։ 2) քրդական բնակչության արագ աճ։ Ըստ ամենայնի, իրենց ընտրական հաջողություններից ոգևորված՝ քրդերը գնալով ավելի շատ կարող են հակվել դեպի ընտրական և ոչ թե զինված պայքար, ինչը նրանց առջև կբացի անհամեմատ մեծ հեռանկարներ: Բանն այն է, որ ներկայումս Էրդողանը հմտորեն կարողանում է զգալի չեզոքացնել քրդական քաղաքական շարժման ընտրական այդ հաջողությունները՝ օգտվելով ահաբեկչական հռչակած &#171;Քրդստանի աշխատավորական&#187; կուսակցության (PKK) գործունեությունից։ Վերջին տարիներին Թուրքիայում PKK-ին (ահաբեկչությանը) սատարելու բազում մեղադրանքներ են ներկայացվել քուրդ պատգամավորների, քաղաքապետերի, լրագրողների և այլոց նկատմամբ, նրանց մի մասին զրկել են պատգամավորական անձեռնմխելիությունից, բանտարկել են, պաշտոնանկ են արել և փոխարենը նշանակել հոգաբարձուներ։ Ավելին, տվյալ մեղադրանքներով Թուրքիայում վերջին 30 տարում փակվել են քրդական մի շարք թերթեր ու կուսակցություններ, իսկ վերջիններիս վերնախավին մի քանի տարով արգելվել է քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելը։ Սակայն քրդական քաղաքական շարժումն ամեն անգամ փյունիկ թռչունի կարողացել է հարություն առնել և շարունակել պայքարը (քրդական փակված կուսակցության փոխարեն ձևավորվել է մի նոր քրդական կուսակցություն)։ Ստացվում է, որ երբ իշխող կուսակցությունը խնդիրների է բախվում ընտրական պլանում (Պլան Ա), Էրդողանը գործի է դնում իր Պլան Բ-ն (ահաբեկչության մեղադրանքը)։
Կանխատեսվում է, որ 21-րդ դարում քրդերի շրջանում վերելք կապրի ազգային ինքնագիտակցությունը, ցեղային մտածելակերպն ու տարաձայնություններն ավելի քիչ տեղ կունենան, արդյունքում քրդերը Թուրքիայում կդառնան ավելի կազմակերպված ուժ և մեծ գլխացավանք՝ թուրքական իշխանությունների համար։ Հավատացած ենք, որ քրդերին անհրաժեշտ է նոր՝ երիտասարդ, առաջնորդ, ով էլ կսկսի միավորել քրդերին (միգուցե մյուս երկրների քրդերին նույնպես)։ Եվ ժամանակը կծնի այդ առաջնորդին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/83060/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:21+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/17868604.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում փորձագետները թվարկել են այն գործոնները, որոնց ամբողջականությունը Սուրբ Սոֆիայի տաճարի «իսլամացումը» գրեթե անխուսափելի է դարձնում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/82789/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/106988546_3058751614202047_7323863548224601858_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ցունամին ալիք է, որն առաջանում է տեկտոնական գործընթացների հետևանքով: Սովորաբար այն օվկիանոսային կեղևի ուղղահայաց ցնցում է, որը ջրի հսկայական շերտին շարժում է հաղորդում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/81624/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/61-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[61]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/e3a0f0121f4c524166a08b8e3797648a.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչպե՞ս ազատվել մրգերում և բանջարեղենում պարունակվող քիմիայից]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/81796/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/l-vTsPVrSH00.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«BBC»-ն փորձել է հասկանալ ճապոնական այս «ֆենոմենը»։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/81246/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:22+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23599157.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ծանրամարտիկ Աշոտ Դանիելյանը Sputnik Արմենիային պատմել է իր կարիերայի հաջողությունների, օլիմպիական մեդալի ճակատագրի և իր ու Արա Վարդանյանի հետ պատահած շատ զավեշտալի դեպքի մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/81233/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/the_us_air_force_flagships_of_the_52d_fighter_wing_spangdahlem_air_base_germany_c2130d_1600.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հունիսի 12-ին ԱՄՆ Սենատի՝ Զինված ուժերի հարցերով հանձնաժողովը վճռեց, որ երկրի ռազմաօդային ուժերը (ՌՕՈւ) պետք է համալրվեն 6 հատ F-35 (F-35A Lightning II) տիպի նոր կործանիչներով, որոնք ավելի վաղ վաճառվել էին Թուրքիային։ Հինգերորդ սերնդի բազմակի նշանակության այդ ինքնաթիռները չէին ուղարկվել Թուրքիա, քանի որ վերջինս Ռուսաստանից գնել էր S-400 զենիթա-հրթիռային համալիրներ (ԶՀՀ)։ Այն ժամանակ ԱՄՆ-ը ամենատարբեր մակարդակներով հայտարարում էր, որ S-400-ներն անհամատեղելի են F-35-ների հետ։ Թուրքիան նաև դուրս էր մնացել F-35-ի ծրագրի մասնակիցների թվից։ ԱՄՆ պաշտպանության փոխնախարար Էլլեն Լորդի խոսքով՝ Թուրքիան դրա հետևանքով կկորցնի 9 միլիարդ դոլար (Թուրքիան հնարավորություն ուներ F-35-ի համար արտադրելու ավելի քան 900 դետալ)։
Սենատի հանձնաժողովը նաև հավանության արժանացրեց ամերիկյան բանակի համար 95 հատ F-35 ինքնաթիռ գնելը, ինչը 14-ով ավելի է, քան խնդրել էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը։ Մեկնաբանելով ԱՄՆ Սենատի հանձնաժողովի այս որոշումները՝ կարելի է ասել, որ ամերիկյան կողմը այդպիսով Թուրքիային չներեց S-400 համակարգերը գնելու համար։ Մյուս կողմից կարելի է ասել, որ այդ որոշումը միայն &#171;չարյաց փոքրագույնն&#187; է Թուրքիայի համար․ նախկինում չէր բացառվել, որ ԱՄՆ-ը Թուրքիայի համար նախատեսած F-35-երը կարող է վաճառել Հունաստանին, որի հետ թուրքական կողմն ունի բազմաթիվ խնդիրներ (հատկապես Էգեյանի ու Կիպրոսի հիմնախնդիրները)։ Այստեղ դեր խաղացին ՆԱՏՕ-ին Թուրքիայի անդամակցության, Թուրքիայի աշխարհագրական ու աշխարհաքաղաքական կարևորության գործոնները և այլն։
Ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ ԱՄՆ-ի այս քայլը Թուրքիայի և նրա նախագահ Ռեջեփ Թայյիփ Էրդողանի համար։ Այս երկու դեպքերը հարկ է զանազանել միմյանցից և քննել առանձին։
Հնարավոր հետևանքներ Թուրքիայի համար
ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիային F-35 ինքնաթիռներ չտրամադրելը լուրջ հարված է Թուրքիայի պաշտպանունակությանը մի շարք պատճառներով։
1) Թուրքիայի ՌՕՈՒ-ն հիմնականում համալրված է ամերիկյան F-4 և F-16 ինքնաթիռներով, ընդ որում՝ F-4-երը շահագործման են հանձնվել 1960թ., իսկ F-16-երը՝ 1978թ.։ Դա նշանակում է, որ առաջիկայում դրանք աստիճանաբար հանվելու են սպառազինությունից, և Թուրքիան պետք է թարմացնի իր ավիապարկը։ Թուրքիան աշխատանքներ է տանում &#171;սեփական&#187; կործանիչ ստեղծելու ուղղությամբ (նախագիծը չի իրագործվում միայն թուրքական կողմի մասնակցությամբ), սակայն դա հեշտ իրագործելի խնդիր չէ։ Նախատեսված էր ավիապարկը թարմացնել հիմնականում F-35-ներով․ 13-16 միլիարդ դոլարով ԱՄՆ-ից գնել F-35 տիպի 100 կործանիչ, ինչը դառնալու էր Թուրքիայի ողջ պատմության խոշորագույն ռազմական գործարք։ Ակնհայտ է, որ ներկայում այս պլանը ձախողված է, մինչդեռ ավիապարկի թարմացման խնդիրը շարունակում է մնալ արդիական։
2) 2010թ. դեկտեմբերի վերջին Թուրքիայի ՌՕՈւ-ի այդ ժամանակվա հրամանատար, գեներալ Հասան Աքսայը հայտարարեց, որ Թուրքիան նպատակադրվել է 2050թ. դրությամբ տարածաշրջանում ունենալ ամենաուժեղ ՌՕՈւ-ն և այդ համատեքստում առաջին հերթին կարևորեց F-35-ների գնումը։ Նկատենք, որ F-35-ներն արդեն հայտնվել են տարածաշրջանում, սակայն բնականաբար ոչ Թուրքիայում։ Խոսքն Իսրայելի մասին է, որն իր ամերիկյան դաշնակցից ստացել է առնվազն 20 հատ F-35 (դրանց իսրայելական տարբերակը՝ F-35I Adir) և ծրագրել է ձեռք բերել ընդհանուր 75 հատ F-35։ Ավելին, աշխարհում F-35-ի առաջին մարտական կիրառումը բաժին է ընկել Իսրայելին (2018թ․ մայիս)։ Այս ամենը վկայում է, որ մեծ հարցականի տակ է տարածաշրջանում ուժեղագույն ՌՕՈւ ունենալու Թուրքիայի պլանը, և գլխավոր պատճառը F-35-ներ չստանալն է։ Թուրքիայի ՌՕՈւ-ն մեծապես տուժել է նաև 2016թ․ ռազմական հեղաշրջման փորձին հաջորդած զանգվածային &#171;մաքրումներից&#187;, երբ զգացվեց օդաչուների դեֆիցիտ, և Թուրքիայի ՌՕՈՒ-ն հարկադրված էր ապավինել &#171;Թուրքական ավիաուղիներ&#187; ավիաընկերության օդաչուներին (նրանք թեև տարիներ առաջ հեռացել էին ՌՕՈւ-ից, այնուամենայնիվ, ի վիճակի էին ծառայել թե՛ բանակում, թե՛ քաղաքացիական սեկտորում)։
3) 2021թ․ շահագործման է հանձնվելու &#171;թուրքական արտադրության&#187; թեթև ավիակիրը՝ &#171;Անադոլուն&#187;, որը նաև որակում են բազմանշանակ դեսանտանավ, որի վրա ծրագրված էր տեղակայել ուղղահայաց թռիչքների ունակ F-35-ներ (դրանց ծովային տարբերակը՝ F-35B)։ Ստացվում է, որ այս ծրագիրը նույնպես ձախողվում է, և պատահական չէ, որ Թուրքիան ձգտում է ստեղծել և &#171;Անադոլուի&#187; վրա տեղակայել ծովային պայմաններին հարմարեցված, հարվածային անօդաչու թռչող սարք (ԱԹՍ)։ Սակայն ակնհայտ է, որ այդ ԱԹՍ-ը չի կարող լիարժեք փոխարինել F-35B-ին։
Թուրքիայի համար F-35-ների ներկայացրած կարևորության այս շարքը բնականաբար դեռ կարելի է շարունակել։ Ներկայացվածն արդեն իսկ լայն պատկերացում է տալիս իրավիճակին։
Այդ դեպքում ինչո՞ւ Էրդողանն այդպես էլ չհրաժարվեց S-400 համակարգերի գնումից, գնաց այդ գործարքին (2․5 միլիարդ դոլար) և այդպիսով գիտակցաբար տապալեց ԱՄՆ-ից F-35-ների գնումը։ Ավելին, ինչո՞ւ այդ քայլով Էրդողանը տապալեց ԱՄՆ-ից նաև Patriot ԶՀՀ-ների գնումը։ Փաստորեն կշեռքի նժարներից մեկի վրա դրված էր S-400-ը, իսկ մյուս նժարի վրա՝ Patriot-ն ու F-35-ը, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի կողմից ռազմական ու տնտեսական հնարավոր պատաժամիջոցները։ Էրդողանը, այնուամենայնիվ, նախընտրեց առաջին նժարը՝ ՆԱՏՕ-ի հետ բարդ հարաբերությունների մեջ գտնվող Ռուսաստանից գնելով S-400 համակարգերը։ Ինչո՞ւ։
Հնարավոր հետևանքներ Էրդողանի համար
Հայտնի է, որ մեծ հեռահարության ԶՀՀ չունենալը Թուրքիայի խոցելի տեղերից մեկն էր, և S-400 համակարգերի գնումը փակում է այդ բացը։ Մյուս կողմից, եթե Թուրքիան գներ Patriot համակարգեր, որոնք, ի դեպ, խնդիր չէին ունենա ինտեգրվելու ՆԱՏՕ-ի ՀՀՊ համակարգին, այդ բացը նույնպես կլրացվեր։ Սակայն ԱՄՆ-ը չհամաձայնեց Թուրքիային տրամադրել Patriot-ի արտադրման տեխնոլոգիաները՝ հնարավորություն չտալով, որ Թուրքիան հետագայում կարողանա արտադրել նման համակարգեր։ Մինչդեռ Ռուսաստանը համաձայնեց Թուրքիային տրամադրել S-400-ների արտադրման տեխնոլոգիաները (առնվազն մասնակի) և անգամ չբացառեց Թուրքիայի հետ S-500 համակարգերի համատեղ արտադրության հնարավորությունը։ Ու թեև ԶՀՀ-ների արտադրման տեխնոլոգիաների հարցը բավական կարևոր էր Թուրքիայի համար, սակայն այստեղ թերևս կար շատ ավելի կարևոր գործոն, որն առնչվում է անձամբ Էրդողանին, և որն էլ հենց պայմանավորեց նրա ընտրությունը։
Խոսքը 2016թ․ ռազմական հեղաշրջման փորձի մասին է, որի ժամանակ խռովարարների ավիացիան (F-16) խաղաց մեծ դեր․ հետապնդեց Էրդողանի ինքնաթիռը, Անկարայում ավիահարվածներ հասցրեց Թուրքիայի խորհրդարանի, ուժային կառույցների շենքերի վրա, ինչպես նաև նախագահական նստավայրի ուղղությամբ։ Ընդգծենք, որ Անկարան առաջին անգամ էր ռազմական գործողությունների ականատես լինում 1402թ․ Լենկ Թեմուրի ու օսմանյան սուլթան Բայազիդ Առաջինի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտից հետո։
Էրդողանը թերևս հենց դրա համար էլ նախընտրեց S-400-ի տարբերակը․ ի տարբերություն Patriot-ի, որը F-16-ը ճանաչում է &#171;յուրային&#187;, S-400-ն այն ճանաչում է &#171;օտար&#187;։ Այլ կերպ ասած՝ Էրդողանը դեռ չի բացառում հնարավոր նոր ռազմական հեղաշրջման փորձը և պատրաստվում է նման պարագայում S-400-ի օգնությամբ հարվածել խռովարարների ավիացիային։ Սակայն գործը կարող է անգամ չհասնել ռազմական հեղաշրջման փորձի, քանի որ տեսականորեն որևէ ավիաբազայից օդ բարձրացած մեկ-երկու F-16-ը բավական կլինի, որ հարվածի նախագահական նստավայրին, ուր այդ պահին կգտնվի Թուրքիայի նախագահը։ Ավելորդ չէ նշել, որ S-400-երն առաջին հերթին տեղակայվեցին Անկարայի մոտ (նախկին Աքընջը ավիաբազա), և նաև այն, որ թուրքական կողմը դրանք փորձարկում էր հենց F-16-ների վրա՝ հասկանալու, թե S-400-ն իր ռադարի վրա ինչպես է ֆիքսում ցածր բարձրության վրա թռչող F-16-ը։
Էրդողանը, սակայն, չի պատրաստվում բավարարվել ձեռք բերածով․ 2020թ․ ապրիլին հայտնի դարձավ, որ Թուրքիայի ՌՕՈւ-ում գտնվող F-16-ների վրա տեղակայվում է թուրքական արտադրության (ASELSAN կոնցեռնի) &#171;յուրային-օտար&#187; համակարգը։ Հիշեցնենք, որ 2011թ. աշնանը ԱՄՆ-ը համաձայնել էր Թուրքիային հանձնել F-16-ների ծրագրային ապահովման ծածկագրերը։ Խոսքը F-16-ի թռիչքային համակարգն ու սպառազինությունն ամբողջովին վերահսկող համակարգչային ծրագրի մասին է, որը չի ճանաչում այլ երկրների արտադրած ռումբերը, հրթիռները և այլ բաղադրատարրերը: Դրա շնորհիվ Թուրքիան հնարավորություն էր ստացել F-16-երի վրա տեղակայել հավելյալ սարքավորում և սեփական արտադրության սպառազինություն։ Ըստ թուրքական մամուլի՝ դա աննախադեպ իրադարձություն էր, քանի որ ԱՄՆ-ը նման կերպ չէր վարվել աշխարհի ոչ մի երկրի և անգամ Իսրայելի պարագայում, ինչի պատճառով էլ այդ երկրներն իրենց տրամադրության տակ առկա F-16-երի արդիականացման համար անպայմանորեն պետք է դիմեն ԱՄՆ-ին։ Ուշագրավ էր, որ հետագայում Թուրքիան փորձեց նույն կերպ ԱՄՆ-ից ստանալ F-35-ների ծրագրային ապահովման ծածկագրերը, սակայն մերժում ստացավ (ԱՄՆ-ը F-16-երի ծածկագրերը Թուրքիային տվել էր նաև նրա համար, որ F-35-ների հայտնվելով F-16-երը դառնում էին հնացած)։ Մեր կարծիքով՝ ԱՄՆ-ի այդ մերժումը Թուրքիայի աչքում զգալիորեն (բայց ոչ լիովին) արժեզրկեց F-35-ների կարևորությունը։
&#171;Յուրային-օտար&#187; համակարգից բացի, կան մի շարք այլ ցուցիչներ, որոնք մեզ մղում են նման եզրահանգման։ Այս համատեքստում առաջին հերթին ընդգծենք, որ S-400 համակարգեր գնելը Թուրքիայի օրակարգում հայտնվեց 2016թ․ աշնանը, այսինքն ռազմական հեղաշրջման փորձից ընդամենն ամիսներ անց։ Բացի այդ, ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան, որը մեծ հեռահարության ԶՀՀ-ներ ձեռք բերելու ուղղությամբ սկսել էր քայլեր ձեռնարկել 2005թ․, իսկ բուն մրցույթը՝ հայտարարել 2009թ․, ըստ էության չէր շտապում այդ հարցում, սակայն 2016թ․ ռազմական հեղաշրջման փորձից հետո իրավիճակը կտրուկ փոխվեց։ Էրդողանը տվյալ հարցը լուծեց մոտ 3 տարում․ S-400-ների առաջին խմբաքանակն Անկարա հասցվեց 2019թ․ հուլիսի 12-ին, ինչն ուշագրավ էր 2 տեսանկյունից։ 1) Դրանք ստացվեցին ռազմական հեղաշրջման փորձի եռամյակին ընդառաջ, ինչը ներքաղաքական ուրույն ուղերձ էր։ 2) 1947թ. հուլիսի 12-ին ԱՄՆ-ի ու Թուրքիայի միջև կնքվել է առաջին ռազմական համաձայնագիրը, և սա ԱՄՆ-ին հասցեագրված խոսուն ուղերձ էր․ Էրդողանը խորապես համոզված է, որ &#171;ռազմական հեղաշրջման փորձ ի հետևում կանգնած է եղել ԱՄՆ-ը&#187;։
Հիշարժան էր նաև այն, որ Էրդողանը S-400-երի շուրջ պայմանագրի կնքման մասին հայտարարեց 2017թ․ սեպտեմբերի 12-ին։&#160;&#160;Այդ օրը նույնպես պատահաբար չէր ընտրվել․&#160;1980թ․&#160;սեպտեմբերի 12-ին իրականացվել է Թուրքիայի պատմության մեջ ամենաարյունալի ռազմական հեղաշրջումը, որի կազմակերպիչներին Էրդողանը պատժեց 30 տարի անց (դա աննախադեպ իրադարձություն էր Թուրքիայի համար, որ նախկին նախագահը կանգնի դատարանի առջև և դատապարտվի)։&#160;
Վերոնշյալը վկայում է, որ կան ոլորտներ, որոնցում չեն համընկնում Թուրքիայի պետական ու Էրդողանի անձնական շահերը։ Այդ միտումն ավելի ակնառու է դարձել 2016թ․ ռազմական հեղաշրջման փորձից հետո, երբ Էրդողանը սկսեց մեծապես առաջնորդվել անձնական շահերով և այդպիսով լուրջ վնաս պատճառել իր երկրին (օրինակ, զինված ուժերում խոշոր մաքրումներ ու վերափոխումներ անելով)։ S-400-ների հարցում էլ Էրդողանն առաջնորդվեց անձնական շահերով՝ հրաժարվելով Patriot-ներից և F-35-ներից (S-400-ները գնելուց հետո Թուրքիան ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը մեղմելու նպատակով հայտարարում էր, թե պատրաստ է գնել նաև Patriot-ներ)։ Արդյունքում ունենք &#171;հաղթած Էրդողան&#187; և &#171;պարտված Թուրքիա&#187; իրավիճակներ (համենայն դեպս՝ ներկա դրությամբ)։ Եվ այնուամենայնիվ, թուրքական կողմը դեռ չի ծավալել S-400 համակարգերը (նաև կորոնավիրուսի պատրվակով), քանի որ ԱՄՆ-ը դեմ է դրան։ Ակնկալում ենք, որ եթե Թուրքիան ծավալի դրանք, ապա ԱՄՆ-ը կարող է անգամ տնտեսական պատժամիջոցներ (CAATSA) կիրառել, ինչի հետևանքները կզգան Թուրքիայի տասնյակ միլիոնավոր քաղաքացիներ։
Ըստ էության՝ Էրդողանը հայտնվել է երկու քարի արանքում․ մի կողմից նա խստապես ցանկանում է խույս տալ ԱՄՆ-ի տնտեսական պատժամիջոցներից, որոնք կարող են անդառնալիորեն սասանել նրա իշխանության հիմքերը, մյուս կողմից էլ սուլթանի ու խալիֆի հավակնություններով Էրդողանը ձգտում է ամեն գնով իրեն ապահովագրել ռազմական նոր հեղաշրջումից և այդպիսով չկրկնել իր կողմից շատ սիրված, օսմանյան վերջին լիարժեք սուլթան համարվող, պանիսլամիզմի ջատագով Աբդուլ Համիդ 2-րդի հայտնի ճակատագիրը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/81210/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/7577078806_e2f82bf813_b.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աստղաքիթը մյուս խլուրդներից տարբերվում է դնչի վրա քսաներկու շոշափուկներով, ինչով կենդանին հիշեցնում է այլմոլորակայինի:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/Krot-zvezdonos.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աստղաքիթը մյուս խլուրդներից տարբերվում է դնչի վրա քսաներկու շոշափուկներով, ինչով կենդանին հիշեցնում է այլմոլորակայինի:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/aunque-parezca-mentira-este-topo-ve-mejor-que-tu-y-que-yo.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Աստղաքիթը մյուս խլուրդներից տարբերվում է դնչի վրա քսաներկու շոշափուկներով, ինչով կենդանին հիշեցնում է այլմոլորակայինի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/80590/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:23+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/l-cBeLndP3SF-scaled.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հինգ ամսում՝ հունվար-մայիսին, կապիտալ ծախսերը կազմել են  շուրջ 36.3 մլրդ դրամ։ Մինչդեռ վեց ամսում դրանք պետք է կազմեին  118  մլրդ դրամ։ ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/80297/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/12628874.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շատերն են սիրում ծիրան, սակայն քչերը գիտեն՝ ինչ օգուտ կարող է օրգանիզմին բերել այս արևային միրգը։ Sputnik Արմենիայի նյութում կարդացեք ծիրանի օգտակար հատկությունների ու հակացուցումների մասին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/80165/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%80%d5%b8%d5%a4%d5%be%d5%a1%d5%ae.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հոդված]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/79312/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:24+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/l-bdXTmGyejm.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանը լիահույս է, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հերթական տարածաշրջանային այցը դրական տեղաշարժ կարձանագրի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/76359/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23569908.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գրեթե բոլոր տանտիրուհիներն ունեն մի քանի բանկա մորու մուրաբա կամ էլ սառեցրած հատապտուղներ։ Թե ի՞նչ օգտակար հատկություններ ունեն այդ անուշաբույր վարդագույն հատապտուղներն ու ինչու չի կարելի չարաշահել դրանք՝ ընթերցեք ստորև։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/76339/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23594883.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի թղթակիցները մասնակցել են ծիրանի բերքահավաքինև պարզել «հայկական խնձորի» հավաքման և իրացման գաղտնիքները։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/76211/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:25+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/8867890.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք: Երբեմն նույն երևույթը, նույն իրադարձությունը, նույն դրվագը տարբեր մարդիկ այնքան տարբեր, հակասական ու իրարամերժ  տեսանկյուններից են նկարագրում, որ մարդ պարզապես զարմանում է՝ արդյոք խոսքը նույն իրականության մասին է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/76056/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:25+04:00</lastmod></url>
<url><loc>https://echo.am/article/75990/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/v.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/76002/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23587786.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հնագետների խումբը Արևմտյան Ավստրալիայում մի քանի հնագիտական օբյեկտ է հայտնաբերել, որոնք հիմա ամբողջովին ծածկված են ջրով։ Դրանք մի քանի հազար տարեկան են։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/75623/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/how-can-you-make-money-while-you-sleep-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բոլորին է հայտնի, որ մարդն իր կյանքի 1/3-ը քնած է անցկացնում: Սակայն ի՞նչ գործընթացներ են տեղի ունենում այդ վիճակում: Ներկայացվում են 9 փաստեր այն մասին, թե ինչ է կատարվում օրգանիզմում՝ քնած ժամանակ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/75287/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/putin.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հուլիսի 1-ին Ռուսաստանում ավարտվեց սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի քվեարկությունը։ Այն նախատեսվում էր անցկացնել դեռևս ապրիլի 22-ին, սակայն կորոնավիրուսային համավարակը Ռուսաստանի իշխանություններին ստիպեց ոչ միայն հետաձգել հանրաքվեն, այլև քվեարկությանն առնչվող մի շարք նորարարական քայլեր ձեռնարկել։ Քվեարկությունն անցկացվեց մեկ շաբաթվա ընթացքում՝ հունիսի 25-ից մինչև հուլիսի 1-ը՝ այդ ճանապարհով փորձելով նվազեցնել մարդկանց կուտակումները ընտրատեղամասերում։ Բացի այդ, Մոսկվայի և Նիժնի Նովգորոդի բնակիչների համար ստեղծվել էր օնլայն քվեարկության հնարավորություն, որից օգտվեց ավելի քան մեկ միլիոն հարյուր հազար քաղաքացի։ Տեխնոլոգիակական նորարություններից էր նաև տանը անշփում քվեարկության անցկացումը։ Հարկ է նշել, որ 1993 թ. ընդունված սահմանադրության մեջ մինչ այս պահը ընդամենը երեք անգամ էին փոփոխություններ կատարվել, այդ թվում՝ Նախագահի և Պետական Դումայի լիազորությունների ժամկետի ավելացման առնչությամբ, սակայն ներկա փոփոխություններն աննախադեպ են թե՛ ծավալի, թե՛ բովանդակության առումով։
Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի՝ հուլիսի 2-ի առավոտյան հրապարակած տվյալների համաձայն, հանրաքվեին ընդհանուր առմամբ մասնակցել է քվեարկության իրավունք ունեցողների 65 տոկոսը, որոնց շուրջ 78 տոկոսը կողմ է քվեարկել փոփոխություններին։ Վերջին շրջանի ավանդույթի համաձայն, իշխանության առաջարկած փոփոխություններն ամենամեծ աջակցությունն են ստացել Չեչնիայում՝ մոտ 98 տոկոս, Տուվայում՝ 97 տոկոս, և Ղրիմում՝ 90 տոկոս։&#160;
Ինչպես որոշվեց գնալ սահմանադրական փոփոխությունների
Սահմանադրական փոփոխությունների առաջարկը նախագահ Պուտինը ներկայացրեց 2020 թ. հունվարի 15-ին Դաշնային ժողովին հղած իր ամենամյա ուղերձում։ Պուտինի առաջարկած փոփոխությունները չէին նախատեսում 2024-ից հետո նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելու հնարավորություն։ Հիմնական շեշտը դրված էր խորհրդարանի և վարչապետի լիազորությունների ավելացման, ինչպես նաև Պետական խորհրդի դերի էական բարձրացման վրա։ Այս առաջարկները վերլուծաբանների մեծ մասը փորձեց կապել 2024-ից հետո վարչապետի կամ Պետական խորհրդի ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցնելու Պուտինի մտադրության հետ։
Այս վարկածը կասկածի տակ դնող &#171;առաջին ծիծեռնակը&#187; նախագահ Պուտինի երկարամյա օգնական Վլադիսլավ Սուրկովն էր, որը 2020-ի փետրվարի 26-ին հրապարակված հարցազրույցում բարձրաձայնեց այդ մասին։ &#171;Սուվերեն ժողովրդավարության&#187; տեսության մշակողը, որը Ռուսաստանում &#171;Գորշ կարդինալի&#187; համբավ ուներ և 2020-ի հունվարին&#160; հեռացել էր նախագահի աշխատակազմից, նշում էր, որ նախագահի լիազորությունների սահմանափակումը իրավական առումով պահանջում է գործող նախագահի ժամկետների զրոյացում։
Դրանից հետո իրադարձությունները զարգացան գրեթե կայծակնային արագությամբ։ 2020-ի մարտի 10-ին Պետական դումայում սահմանադրական փոփոխությունների օրինագծի երկրորդ ընթերցման ժամանակ աշխարհում առաջին կին տիեզերագնաց, պատգամավոր Վալենտինա Տերեշկովան առաջարկեց նախագահի պաշտոնը զբաղեցրած կամ զբաղեցնող անձին թույլատրել մասնակցել հաջորդ նախագահական ընտրություններին անկախ այն հանգամանքից, թե վերջինս նախքան սահմանադրական փոփոխությունների ուժի մեջ մտնելը քանի անգամ է զբաղեցրել նախագահի պաշտոնը։&#160;Նույն օրը Դումայում ունեցած իր ելույթում այս առաջարկը պաշտպանեց նաև Պուտինը, որից հետո փոփոխությունների նախագիծը հաստատվեց Դումայի և Դաշնային խորհրդի կողմից։ Մարտի 16-ին Ռուսաստանի սահմանադրական դատարանը որոշեց, որ այդ փոփոխությունները համապատասխանում են սահմանադրությանը։
Վերլուծաբանների վարկածները
Ռուսաստանով զբաղվող վերլուծաբանները հունվարի 15-ից մարտի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունեցած իրադարձությունների երկու հիմնական վարկած են առաջ քաշում։ Առաջինի համաձայն, Պուտինն ի սկզբանե որոշել էր իր համար հնարավորություն ստեղծել մասնակցել նաև 2024 և 2030 թթ. ընտրություններին, և հունվարի 15-ի առաջարկներն ընդամենը այս գաղափարը քողարկող ծխածածկույթի դեր էին կատարում։ Երկրորդ վարկածի համաձայն՝ Պուտինն ինքը հունվարի 15-ին վերջնական որոշում չէր կայացրել այս հարցի վերաբերյալ, և նախագահական նախորդ ժամկետների զրոյացման առաջարկը վերջնականապես ընդունվել է միայն Պուտինի նեղ շրջապատի ակտիվ ջանքերի շնորհիվ։ Ինքը Պուտինը հունիսի վերջին տված հարցազրույցներից մեկում նշել է, որ դեռևս վերջնական որոշում չի կայացրել 2024-ի ընտրություններին մասնակցելու վերաբերյալ՝ շեշտելով, որ նման հնարավորություն չլինելու դեպքում արդեն մոտ ապագայում պետական համակարգը աշխատելու փոխարեն կսկսի զբաղվել &#171;Նախագահի իրավահաջորդի փնտրտուքով&#187;։
Սահմանադրական հանրաքվեին անդրադառնալիս հարկ է նշել, որ Պուտինի ժամկետների զրոյացումը ամենահնչեղ բայց ոչ միակ կարևոր փոփոխությունն է։ Նոր սահմանադրությամբ մեծանում են Պետական դումայի լիազորությունները վարչապետի, փոխվարչապետերի և նախարարների մեծ մասի նշանակման գործում։ Միևնույն ժամանակ, սահմանադրությունը ֆիքսում է ուժային նախարարների ուղղակի ենթակայությունը նախագահին։ Վերջինս հնարավորություն է ստանում նաև Դաշնային խորհրդին առաջարկել պաշտոնանկ անել Սահմանադրական դատարանի և Գերագույն դատարանի դատավորներին։ Նախագահին հնարավորություն է տրվում նաև իր լիազորությունների ավարտից հետո ցմահ զբաղեցնել Դաշնային Խորհրդի անդամի՝ սենատորի պաշտոնը։
Կարևոր փոփոխությունների թվում է նաև սահմանադրության մեջ այն դրույթի ներառումը, որի համաձայն միջազգային պայմանագրերը և միջազգային կազակերպությունների որոշումները Ռուսաստանի տարածքում կարող են կիրառվել միայն այն դեպքում, եթե դրանք չեն հակասում Ռուսաստանի սահմանադրությանը։ Այս փոփոխությամբ Ռուսաստանը փաստացի մերժում է միջազգային տարբեր դատարանների, այդ թվում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի որոշումների ավտոմատ և աներկբա կատարումը Ռուսաստանի տարածքում։
․․․
Ամփոփելով կարող ենք նշել, որ հուլիսի 1-ին ընդունված սահմանադրական փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս ինչպես Ռուսաստանի նախագահ Պուտինին, այնպես էլ նախկին նախագահ Մեդվեդևին ևս երկու անգամ մասնակցել նախագահական ընտրություններին։ Դրանք առնվազն միջնաժամկետ հեռանկարում էականորեն նվազեցնում են իշխանության փոխանցման ժամանակ ներքաղաքական իրավիճակի ապակայունացման հնարավորությունը, սակայն երկարաժամկետ հեռանկարում կարող են &#171;դանդաղ աշխատող ռումբի&#187; էֆեկտ ունենալ։&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/75204/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:26+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/karabakh_nk_1.png</image:loc><image:title><![CDATA[Հետազոտական ռեսուրսների կովկասյան կենտրոնի 2020-ի փետրվարի 21-ից մարտի 15-ն անցկացրած հարցումների մի հատվածը վերաբերում է Արցախյան հակամարտությանը:
Պաշտոնապես Արցախը ՀՀ-ի մաս հայտարարելուն միանշանակ կողմ է արտահայտվել հարցվածների 70 տոկոսը, 16 տոկոսը &#171;կողմ է, բայց որոշակի պայմաններով&#187;, 9 տոկոսը դեմ է, &#160;1 տոկոսն անտարբեր է, իսկ 4 տոկոսը պատասխանել է՝ չգիտեմ:
Հարցվողների 52 տոկոսը միանշանակ կողմ է, որ Արցախը լինի անկախ պետություն, 23 տոկոսն աջակցում է այդ գաղափարին, բայց &#171;որոշակի պայմաններով&#187;, իսկ դեմ է 23 տոկոսը: Անտարբեր է հարցվածների 1 տոկոսը, իսկ 4 տոկոսը պատասխանել է՝ չգիտեմ:
Արցախը Հայաստանի, եթե կուզեք՝ Հայաստանի Հանրապետության մաս է, քանի որ Հայաստանը նրա ֆիզիկական և տնտեսական անվտանգության միակ երաշխավորն է: Որևէ պետության, այդ թվում ՀՀ-ի կողմից չճանաչված Արցախի սահմանները պաշտպանում են Հայաստանի զինված ուժերը և այս մասին, որքան էլ մենք չխոսենք, գիտի ամբողջ աշխարհը: Արցախը անկախ չէ նաև տնտեապես, քանի որ չունի մաքսակետ, չունի դրամական առանձին միավոր, չունի Կենտրոնական բանկ: Արցախի բյուջեի 60-70 տոկոսը ձևավորվում է ՀՀ-ից տրվող միջպետական վարկի արդյունքում, որը, ըստ էության վարկ չէ, այլ դրամաշնորհ կամ պարզապես օգնություն:
Արցախի վարչական սահմաններում, որ կազմում է մոտ 12 հազար քառակուսի կիլոմետր, բնակվող քաղաքացիները կրում են ՀՀ անձնագիր, և այդ մասին գիտեն Երևանում հավատարմագրված բոլոր դեսպանությունները, որոնք նաև արցախցիներին են տրամադրում վիզա:
Այո՛, Արցախը ՀՀ մաս չէ, բայց ՀՀ-ի շարունակությունն է և Հայաստան է:
Պատմական ակնարկ
1988-ին հայությունը պահանջում էր 4,4 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածքով նախկին ԼՂԻՄ-ի միացումը Խորհրդային Հայաստանին: Բաքուն և Մոսկվան կտրականապես մերժեցին այդ խնդրագիրը:
1989-ի դեկտեմբերի 1-ին Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն խորհուրդն ու Արցախի Ազգային խորհուրդը, որ համաժողովրդական քվեարկությամբ ընտրված մարմին չէր, Երևանում՝ համատեղ նիստում, հռչակեցին երկու հայկական միավորների միացումը:
1990-ի օգոստոսի 23-ին Խորհրդային Հայաստանի Գերագույն խորհրդի ընդունած Անկախության հռչակագրի սկզբնամասում հիշատակվում և որպես հիմք ընդունվում է դեկտեմբների 1-ի որոշումը, իսկ նույն տարվա մայիսի 20-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններն անցկացվեցին նաև ԼՂԻՄ-ի տարածքում, և Գերագույն խորհրդի մեկ տասնյակ պատգամավորներ ընտրվեցին Արցախից, որոնց մեջ Հայաստանի երկրորդ և երրորդ նախագահները:
1991-ի սեպտեմբերի 2-ին, երեք օր անց այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանը իրեն անկախ հռչակեց Խորհրդային Միությունից, ԼՂԻՄ-ը՝ նրան միացած Շահումյանի շրջանով, հայտարարեց իր անկախությունը: Նույն տարվա դեկտեմբերի 10-ին Արցախի անկախությունը վերահաստատվեց նաև համաժողովրդական հանրաքվեով:
Մինչ այդ, սեպտեմբերի 21-ի Հայաստանի անկախության հանրաքվեին Արցախը չէր մասնակցել, ինչպես նաև չէր քվեարկել հոկտեմբերի 16-ին կայացած ՀՀ նախագահական ընտրություններում: Ավելին, 1991-ի դեկտեմբերի 28-ին Արցախը ընտրեց իր խորհրդարանը, ապա կազմեց կառավարություն:
Այսպիսով, թեև կային հայկական երկու պետությունների և՛ միավորման, և՛ անկախության ակտեր, ընտրվեց զուգահեռ, բայց միասնական գործելու ճանապարհը:
Ինչ կլինի, եթե Երևանը Արցախը ճանաչի անկախ կամ ՀՀ մաս &#160;
Մեր նպատակը չէ այս գրությամբ քննարկել, թե ո՛րն էր ճիշտ ճանապարհը՝ երկու հանրապետությունների անկախությո՞ւնը, թե՞ միավորումը և այդ մասին աշխարհին հայտարարելը:
Եկեք հասկանանք, թե ինչ կլինի, եթե այսօր Երևանը պաշտոնապես և ի լուր աշխարհի հայտարարի, որ ճանաչում է Արցախը ՀՀ-ի մաս կամ նրա անկախությունը:
Դրան անմիջապես կհետևի Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի արտակարգ նիստը, որի ընթացքում կդատապարտվի Երևանի միակողմանի քայլը: Դա առաջին հերթին կդատապարտեն նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող երկրները՝ Ռուսաստանը, Ֆրանսիան ու Միացյալ Նահանգները:
Կդատապարտեն նաև միջազգային այլ կազմակերպություններ, էլ չենք խոսում մեր հարևան Վրաստանի, Իրանի, Թուրքիայի և տարածաշրջանի այլ երկրների մասին: Հայաստանը ինչ-որ տեղ կհայտնվի է՛լ ավելի մեկուսացման մեջ:
Սա մեզ պե՞տք է: Անշուշտ, պետք չէ: Մեզ պետք է մեկ այլ բան. գլուխներս կախ, նվիրումով աշխատել հանուն Հայաստանի և հանուն նրա անբաժանելի մաս Արցախի զարգացման ու բարգավաճման, որտեղ մարդիկ երջանիկ ու ապահով կյանք կունենան: Մեզ պետք է աշխատել, որ առաջին հերթին համանախագահ երկրները, միջազգային հանրությունը ճանաչի Արցախի անկախությունը՝ դրանից բխող քաղաքական և իրավական հետևանքներով։ [Իսկ արդյոք նրանք կճանաչե՞ն, եթե մենք չենք ճանաչել]։
Երևանի կողմից Արցախի ճանաչումը կամ միացումը կնշանակի, որ վերջ են տրվում բանակցություններին, քանի որ անիմաստ է դառնում որևէ բանակցություն, երբ արդեն միակողմանի որոշվում է դրանց վերջնարդյունքը:
Այդուհանդերձ, կա՞ մի կետ, որից այն կողմ Երևանը չի կարող չճանաչել կամ իրեն միացված չհռչակել Արցախը: Այո՛, կա, և այդ կետը Ադրբեջանի կողմից նոր պատերազմի սկիզբն է:
Օրինակ, կարո՞ղ էր Երևանը նման քայլ կատարել 2016-ի ապրիլի 2-ին: Այո՛, կարող էր:
Բայց այստեղ էլ մի մեծ բայց կա: Եթե Երևանը 2016-ի ապրիլի 2-ին կամ այսօր գնա նման միակողմանի քայլի, ապա դա պետք է լինի 100 տոկոսով հաշվարկված, վերջնական և անվերադարձ քայլ: Անընդունելի է կատարել քայլը և մեծ քեռիների ճնշման տակ, լինի Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը կամ Եվրոպան, հետքայլ կատարել:
Երևանի կողմից Արցախը պաշտոնապես ճանաչելը և/կամ ՀՀ-ի մաս հայտարարելը նաև ներհայկական խնդիր է, որ տարբեր կառավարություններ ու գործիչներ Հայաստանում և Արցախում շահարկում են և առաջնորդվում երկակի չափանիշներով: Սա այլ թեմա է և այլ մոտեցում է պահանջում:
Թաթուլ Հակոբյան
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74750/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23556829.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Բալը կեռասենիների ընտանիքին պատկանող միրգ է։ Շատերը կարծում են, որ այս այն հատապտուղ է։ Այն թթվահամ է և ունի ալ կարմիր գույն։ Բալի օգտակարության, ինչպես նաև այն չչարաշահելու մասին՝ ընթերցեք մեր հոդվածում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74689/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/23572188.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Սինջարցի ուսուցիչ, եզդիների միջազգային կազմակերպությունների ակտիվիստ Ջամիլ Չոմերը Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում պատմել է՝ ինչպես են մարդիկ ապրում պատերազմից քարուքանդ եղած իրաքյան քաղաքում։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74263/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:27+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/0f351b611124a0742e237925c28b8702.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Դիետոլոգը նշել է սուպերմարկետի 5 ամենավնասակար մթերքները]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74660/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/5f11ff7bb36c43e8971b2d955c1dc16e.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ցնցող բացահայտում. գոյություն ունի կյանք մահից հետո, և գերմանացի գիտնականներն ապացուցել են դա. ՎԻԴԵՈ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74368/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d5%84%d5%a5%d5%a4%d5%b6%d5%ab%d5%af%d5%b8%d5%be.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեդնիկով]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/%d4%bc%d5%a5%d5%b8%d5%b6%d5%ab%d5%a4-%d5%84%d5%a5%d5%a4%d5%b6%d5%ab%d5%af%d5%b8%d5%be.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լեոնիդ Մեդնիկով]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1593604554_4033124.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արդեն երկու տարի Երեւանում գործում է &#171;Յանդեքս.Խցանումներ&#187; սերվիսը: Մեդիամաքսը զրուցել է&#160; ծառայության վերլուծաբան Լեոնիդ Մեդնիկովի հետ երեւանյան երթեւեկության, խցանումների մակարդակի վրա կորոնավիրուսային կարանտինի ազդեցության, ինչպես նաեւ ժամանակակից ուրբանիստիկայում փողոցների ծանրաբեռնվածության տվյալների կիրառման մասին: - Որտեղի՞ց են ստացվում Յանդեքս.Խցանումների տվյալները եւ ինչպե՞ս են դրանք մշակվում:- 2006 թվականին, երբ գործարվեցին Յանդեքս.Խցանումները,&#160; ճանապարհային իրավիճակի վերաբերյալ տվյալները փոխանցվում էին փողոցներում տեղադրված հատուկ սարքերի միջոցով: 2008 թվականին գաղափար առաջացավ, որ ճանապարհին գտնվող անձը կարող է դառնալ տեղեկատվության աղբյուր: Սմարթֆոնների հայտնվելուց ու լայն տարածում գտնելուց ի վեր շատ վարորդներ սկսեցին երթեւեկել միացված նավիգատորով: Հիմա մենք կարող ենք բավականաչափ արագ եւ ճշգրիտ հաշվարկել մեքենաների հոսքի միջին արագությունը այս կամ այլ փողոցում: Այն վարորդը, որը ճանապարհորդում է Յանդեքս.Քարտեզների կամ Յանդեքս.Նավիգատորի օգնությամբ եւ ունի ինտերնետային միացում, մի քանի վայրկյանը մեկ անանուն տվյալներ է փոխանցում իր գտնվելու վայրի եւ տեղաշարժի արագության մասին:&#160; Յանդեքս.Խցանումների ալգորիթմը համախմբում է հազարավոր վարորդների տվյալները, անտեսում է արագության &#171;անոմալ&#187; շեղումները (օրինակ, եթե ինչ-որ մեկը կայանել է մեքենան), հաշվարկում է միջին արագությունը եւ &#171;ներկում է&#187; քարտեզը համապատասխան գույներով՝ կանաչ, դեղին կամ կարմիր: Համակարգը ցույց է տալիս, թե որքան արագ է հնարավոր տվյալ պահին անցնել ճանապարհի որոշակի հատվածը, սակայն ճանապարհորդության արագությունը ուղղակիորեն կապված է երթեւեկության գերբնակվածության աստիճանի հետ: Նույն տվյալների հիման վրա Յանդեքս.Քարտեզները կամ Յանդեքս.Նավիգատորը հաշվարկում են ընտրված երթուղու համար ճանապարհորդության գնահատված տեւողությունը: Իսկ խցանումների բալը ամբողջ քաղաքում տիրող ընդհանուր ճանապարհային իրավիճակի արագ գնահատումն է:Այսպիսով, յուրաքանչյուր վարորդ, որը վարելիս օգտվում է ծառայությունից, օգնում է մեզ վերլուծել ճանապարհային իրավիճակը: Ստացվում է յուրատեսակ &#171;ճանապարհային Վիքիպեդիա&#187;: Որքան շատ են վարորդների տվյալները, այնքան ավելի ճշգրիտ է ծառայությունը, եւ այս իմաստով Յանդեքս.Տաքսիին միացված վարորդները մեզ շատ են օգնում Երեւանում, քանի որ նրանք վարում են մեր նավիգատորի օգնությամբ:- Ինչպե՞ս եք գնահատում Յանդեքս.Խցանումների աշխատանքը Երեւանում եւ ի՞նչ միտումներ կարող եք առանձնացնել:- Ծառայության շնորհիվ կազմվող երթուղին թույլ է տալիս շրջանցել խցանումները, ինչը օգնում է հավասարակշռել ճանապարհային ծանրաբեռնվածությունը:Բոլոր քաղաքներն ունեն առավոտյան եւ երեկոյան պիկ ժամեր: Բայց Երեւանում հետաքրքիր առանձնահատկություն կա. խցանման առավոտյան պիկի աճը սկսվում է անսովոր ուշ:Խցանումների զգալի աճը սկսվում է առավոտյան 8-ին, եւ ժամը 8:40/8:50-ին հասնում է գագաթնակետին: Օրվա կեսին հետաքրքիր երեւույթ է տեղի ունենում ՝ ժամը 12:00-ից 13: 00-ն խցանումներն ավելանում են: Այս մակարդակը համեմատելի է առավոտյան պիկի հետ եւ պահպանվում է հետագա ժամերին: Երեկոյան գագաթնակետը 18:30-ն է եւ տեւում է ավելի երկար, քան առավոտյան պիկը:Այս բոլոր տվյալները վերաբերում են աշխատանքային օրերին, որոնք շատ նման են միմյանց, ինչը նույնպես անսովոր է, քանի որ շատ քաղաքներում շաբաթվա օրերը շատ տարբեր են: Հանգստյան օրերն ընդհանուր առմամբ ավելի թեթեւ են. շաբաթ օրը ցուցանիշները ավելի բարձր են, քան կիրակի օրը:- Ինչպե՞ս են ազդել կորոնավիրուսը եւ կարանտինը երեւանյան խցանումների պատկերի վրա:- Մարտի 16-ից սկսվեց նկատելի անկում: Ավելի ցածր մակարդակ գրանցվեց մարտի 25-ին: Եթե նախկինում աշխատանքային օրերին խցանումների միջին միավորը մոտ 5 բալ էր, ապա հաջորդ օրերին ցուցանիշը սկսեց աստիճանաբար նվազել եւ մարտի 25-ին հասավ 2 բալի, ինչը նշանակում է խցանումների գրեթե լիակատար բացակայություն:Վերլուծելով այլ քաղաքներում առկա տվյալները՝ մենք տեսնում ենք հետաքրքիր ընդհանուր միտում: Նույնիսկ կարանտինային սահմանափակումների պայմաններում, երկրորդ շաբաթից մարդիկ աստիճանաբար սկսում են &#171;հայտնվել&#187; ճանապարհներին: Երեւանում խցանումների ցածր մակարդակը պահպանվեց մարտի 25-ից ապրիլի 5-ը: Հաջորդ շաբաթվանից սկսած ցուցանիշը սկսեց աստիճանաբար աճել:- Յանդեքս.Խցանումների տվյալների վերլուծությունը կիրառվելու է Երեւանի Օղակաձեւ այգու վերակառուցման աշխատանքներում: Ինչպե՞ս:- Մեզ խնդրել են տրամադրել տվյալներ ՝ վերակառուցման ընթացքում հնարավոր դժվարությունները հասկանալու համար: Այգու շուրջ ընտրված հատվածների համար մենք հաշվարկել ենք երթեւեկության միջին արագությունը ըստ ժամերի եւ տարբեր սեզոնների:Ի սկզբանե Յանդեքս.Խցանումները չեն դիտարկվել որպես ուրբանիստիկայի համար նախատեսված ծառայություն. այն իրական աշխարհ է եկել համացանցից: Դասական մոտեցումը կիրառելիս, կարող եք տեղադրել տեսախցիկներ եւ ուղարկել մարդկանց, որոնք կհաշվեն մեքենաների քանակը&#160; ուսումնասիրվող վայրում: Սա ծախսատար եւ երկարատեւ գործընթաց է: Բացի այդ, դուք հաստատ չեք կարողանա պարզել, թե ինչպիսին էր իրավիճակը տվյալ հատվածում, օրինակ, անցյալ ամառ: Գրեթե բոլոր ստանդարտ մեթոդները հիմնված են մեքենաների հոսքի վերաբերյալ տեղեկատվության վրա: Մենք չունենք այդ տեղեկատվությունը, մենք տիրապետում ենք միայն այն վարորդների անանուն տվյալներին, որոնք միացրել են նավիգատորը, բայց փոխարենը մենք լավ գիտենք արագությունը ու դրա փոփոխության դինամիկան տարբեր ժամանակահատվածների ընթացքում: Զրուցել է Սոնա Միրզոյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74636/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/17906228.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[​Եկեք անկեղծ լինենք: Քանզի նավթ ու գազ չունենք, մեր գլխավոր կապիտալը մարդն է։ Բայց արդյոք պարզել ենք, թե ինչպիսին է այդ մարդը։ Հայաստանցուն հարցնելը, հասկանում եք երևի, ավելորդ է՝ ում հարցնես, ասելու է՝ բազմակողմանի զարգացած մարդ եմ։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74615/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:28+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/maxresdefault.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Խորհուրդ չի տրվում մեղրով կերակրել մեկ տարին չլրացած երեխաներին՝ ինչպես մաքուր, այնպես էլ սննդամթերքի կազմում: Եվ հարցը բնավ կապ չունի ալերգիայի հետ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/73861/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/japan.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/74bb595c818741cb03c009a208.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/d35ad15bf6abbc64880897a2d9.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/c58daa5e57b3cbbf727dade3de.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/c39e2359b0a84b3cfc482179fd.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/gosteprim.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այն, ինչ մենք սովորական ենք համարում և նույնիսկ՝ ճիշտ, օտար երկրներում կարող է համարվել էթիկայի խախտում կամ անհարգալից վերաբերմունք տանտիրոջ կամ խոհարարի նկատմամբ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74320/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/u7CXTawWCH.gif</image:loc><image:title><![CDATA[Օրացույց․1-ը հուլիսի . ինքնակամ գլխավոր դատախազություն ներկայացավ Նիկոլ Փաշինյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/74292/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/07/1593516200_9568643.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/73254/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:29+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d4%b3%d6%87%d5%b8%d6%80%d5%a3-%d4%b9%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%b4%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գևորգ Թամամյան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-gepkXSyg1n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շարունակելով նախորդ մասում Հայաստանի առողջապահության խնդիրների վերլուծությունը, այս մասում կանդրադառնանք, իմ կարծիքով, մեկ այլ կարևոր հարցի, որը կոչվում է արժեքների շարունակական կորուստ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/72898/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d5%84%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%b3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մուրճ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1592978641_9142838.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեդիամաքսի &#171;Թվայնացում&#187; խորագիրը ներկայացնում է պետական մարմինների աշխատանքի թվայնացման ընթացքն ու գործիքները։Հարկադիր կատարման ծառայությունում 14 տարի է՝ գործում է Հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի համակարգը: Ի՞նչ հնարավորություններ է տալիս համակարգը եւ ինչպե՞ս կարող են քաղաքացիներն օգտվել դրանից. էլեկտրոնային աճուրդի կազմակերպման եւ իրականացման գործընթացի առանձնահատկություններն ու առավելությունները Մեդիամաքսը փորձել է պարզել ՀՀ արդարադատության նախարարության Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության գլխավոր հարկադիր կատարողի տեղակալ Լեւոն Բալյանի հետ զրույցում:1. Ի՞նչ նպատակով է գործադրվել ԴԱՀԿ էլեկտրոնային աճուրդի համակարգը եւ որո՞նք են առավելությունները:Հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի համակարգը գործարկվել է 2006 թվականից։ Աճուրդի ոչ էլեկտրոնային տարբերակից էլեկտրոնայինին անցումը ոչ միայն նպատակ ուներ ապահովել գործընթացի թափանցիկությունը եւ գույքի իրացման ծավալների ավելացումը, այլեւ գործընթացը հասանելի դարձնել շահառուների առավել լայն շրջանակի համար:&#160;Հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի կայքի գործարկումը հիմնականում նպաստել է աճուրդի մասնակիցների գրանցման գործընթացի կազմակերպմանը. մասնակիցները կարողանում են, առանց ծառայություն այցելելու, գրանցվել, կատարել գնային առաջարկներ եւ վճարումներ։ Այսպիսով՝ աճուրդներն առավել հասանելի են դարձել համակարգի շահառուների համար։Հարկադիր կատարման ծառայության կողմից կազմակերպվող աճուրդային գործընթացում էլեկտրոնային համակարգերի կիրառումն, ըստ Լեւոն Բալյանի, ապահովել է հասանելիություն, մատչելիություն եւ թափանցիկություն, ինչի արդյունքում ավելացել են իրացվող գույքի ծավալները եւ համակարգից օգտվողների թիվը։2. Ինչպե՞ս են կազմակերպվում էլեկտրոնային աճուրդները:Աճուրդն իրականացվում է harkadir.ajurd.am կայքում՝ էլեկտրոնային համակարգերի կիրառմամբ կազմակերպվող սակարկություններով:&#160;Գործընթացը կազմակերպում եւ անցկացնում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայությունը՝ դատարանի կողմից տրված կատարողական թերթին, ինչպես նաեւ նոտարի կողմից տրված կատարողական մակագրության թերթին համապատասխան:Հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի լոտ կարող է դառնալ ցանկացած շարժական կամ անշարժ գույք, այդ թվում՝ գույքային իրավունքներ, որոնց վրա արգելանք է դրվել կատարողական գործողությունների արդյունքում, որոնց իրացմամբ էլ ապահովվում է կատարման ենթակա ակտերի պահանջի կատարումը։&#160;3. Ինչպե՞ս է սահմանվում աճուրդի հանված գույքի արժեքը եւ կազմը:Աճուրդում վաճառքի ենթակա լոտում ընդգրկվող գույքի կազմը եւ քանակը սահմանում է հարկադիր կատարողը՝ նախապես գնահատելով լոտի արժեքը։ Վաճառվող լոտի մեկնարկային գինը սահմանվում է գնահատված լոտի գնի 75%-ի չափով։Անշարժ գույքի գնահատումն իրականացվում է համապատասխան լիցենզիա ունեցող անձանց միջոցով, որոնց ընտրության կարգն ու պայմանները սահմանում է կառավարությունը։Անշարժ գույքի, բաժնեմասերի (բաժնետոմսերի, փայի) մշակութային արժեքների եւ գնահատման առումով առավել բարդություն ներկայացնող գույքի գնահատումը կատարվում է հարկադիր կատարողի նշանակած գնահատողի միջոցով։&#160;4. Քաղաքացիներն ինչպե՞ս կարող են իմանալ աճուրդների մասին եւ ովքե՞ր կարող են մասնակցել դրանց:Աճուրդի մասին հրապարակային ծանուցումը կայքում հրապարակվում է պարտապանին եւ պահանջատիրոջը հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդ անցկացնելու վերաբերյալ հարկադիր կատարողի որոշման մասին պատշաճ ծանուցելուց հետո` 10-օրյա ժամկետում` աշխատանքային օրերին եւ ժամերին։&#160;Աճուրդին կարող են մասնակցել ֆիզիկական եւ իրավաբանական անձինք, ինչպես նաեւ համայնքները։&#160;5. Ի՞նչ է հարկավոր անել աճուրդին մասնակցելու համար:Համակարգում գրանցվելու համար հարկավոր է կայքում նախապես հրապարակված ծանուցման մեջ նշված կարգով եւ ժամկետներում՝ լոտի մեկնարկային գնի 5%-ի չափով աճուրդի մասնակցության նախավճար սառեցնել, կամ վճարել ծառայության ստորաբաժանման դրամարկղ, կամ դեպոզիտ հաշվին:&#160;Աճուրդին մասնակցած, սակայն չհաղթած մասնակցի նախավճարը ապասառեցվում է, իսկ կանխիկ վճարված կամ ծառայության դեպոզիտ հաշվին փոխանցված գումարը վերադարձվում է երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում:6. Ինչպե՞ս է ընթանում եւ վերահսկվում աճուրդների գործընթացը (անհրաժեշտության դեպքում՝ կասեցվում դրանք):Էլեկտրոնային աճուրդի ողջ ընթացքը՝ աճուրդի մեկնարկից մինչեւ ցանկացած հիմքով ավարտ, վերահսկվում է ծրագրային ապահովման միջոցով։ Աճուրդային գործընթացին չկա մարդկային որեւէ միջամտություն: Այն իրականացվում է օրենքի պահանջին համապատասխան եւ կարող է կասեցվել կամ գույքը լոտացուցակից հանվել՝ կատարողական վարույթով համապատասխան հիմքի առկայությամբ։ Օրինակ՝ պարտավորության դադարում կամ կասեցման հիմքերի առաջացում:Յուրաքանչյուր լոտի հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի ավարտի հաշվարկային ժամ է համարվում կայքում տվյալ լոտի վերաբերյալ ծանուցումը հրապարակելու 10-րդ օրվան հաջորդող աշխատանքային օրվա համապատասխան ժամը:Աճուրդի ավարտին նախորդող 10 րոպեի ընթացքում յուրաքանչյուր նոր գնային առաջարկի դեպքում աճուրդը շարունակվում է եւս 10 րոպե՝ հաշված առաջարկի ստացման պահից:Աճուրդի ընթացքում յուրաքանչյուր մասնակից իրավունք ունի ներկայացնելու նոր գնային հայտ, որը պետք է գերազանցի մասնակիցների կատարած նախորդ գնային հայտը՝ առնվազն նվազագույն հավելման չափով:&#160;Հաղթող է ճանաչվում ամենաբարձր գնային հայտ ներկայացրած մասնակիցը: Հաղթողը որոշվում է համակարգի միջոցով:7. Աճուրդների կայացումից հետո ինչպես է կատարվում գործարքի իրականացումը (վճարում, սեփականության իրավունքի գրանցում, պայմանագրեր եւ այլն):Աճուրդում հաղթած մասնակիցը պարտավոր է աճուրդն անցկացնելու օրվանից 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում ծառայության դեպոզիտ հաշվին կամ դրամարկղ վճարել լոտի գնման գինը` հաշվանցելով նախավճարը:&#160;Աճուրդում հաղթած մասնակիցը լոտի գնման գինը մուծելու դեպքում հաշվանցում է նաեւ նախօրոք որպես հարկային գործակալ վճարած եկամտային հարկը` ծառայություն ներկայացնելով վճարման փաստը հավաստող փաստաթուղթ: Եթե հաղթողը չի վճարում գնման արժեքը՝ նախավճարը չի վերադարձվում եւ մնում է ծառայության դեպոզիտ հաշվին:&#160;Հաղթողի՝ վճարում կատարելուց եւ գումարը փաստացի ծառայության դեպոզիտ հաշվին մուտքագրվելուց հետո՝ 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, հարկադիր կատարողը նրա կամ նրա ներկայացուցչի հետ կնքում է առք ու վաճառքի պայմանագիր:Հաղթողի կողմից նշված ժամկետում պայմանագիր չկնքվելու դեպքում գնման գինը վերադարձվում է նրան, իսկ նախավճարը մնում է ծառայության դեպոզիտ հաշվին:8. Աճուրդի չկայանալու դեպքում ինչպե՞ս է շարունակվում գործընթացը:Յուրաքանչյուր չկայացած հարկադիր աճուրդից հետո՝ 3-րդ աշխատանքային օրը, կայքում զետեղվում է կրկնակի հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդի դրված լոտի մասին նոր ծանուցում։Եթե աճուրդը չի կայացել գնորդ չլինելու կամ լոտի մեկնարկային գնի հավելում չկատարվելու հիմքերով, ապա հաջորդ հարկադիր աճուրդ կազմակերպելուց վաճառվող լոտի մեկնարկային գինն իջեցվում է նախորդ աճուրդի համար սահմանված մեկնարկային գնի 10%-ի չափով։&#160;15-րդ հարկադիր աճուրդը չկայանալու դեպքում հաջորդ աճուրդներում լոտի մեկնարկային գինը չի իջեցվում։Արփի Ջիլավյան&#160;Լուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/73159/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-IXhCqvs5QD.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[«Ա1+»-ի հեռախոսազրույցը Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտոր Սոնա Հովհաննիսյանի հետ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/73014/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:30+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/46d9b2133478b236ed6a7edd6894a4dc.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/72941/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d4%bc%d5%b8%d6%80%d5%a1%d5%b6-%d5%93%d5%a1%d6%83%d5%a1%d5%a6%d5%b5%d5%a1%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լորան Փափազյան]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593524925_3723553.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մարսելի &#171;Նորդ&#187; բժշկական կենտրոնի վերակենդանացման բաժանմունքի ղեկավար, ռեանիմատոլոգ Լորան Փափազյանը լրագրողներին հանդիպելու համար 15 րոպե իր ճաշի կամ հանգստի ժամից է տրամադրում։ 7 օրով Հայաստան եկած ֆրանսիացի բժիշկների խմբի ղեկավարի ամեն րոպեն շատ արժեքավոր է։&#160;Բժշկական սպիտակ հագուստով, կապույտ ռետինե ձեռնոցներով ու կանաչ գծավոր զուգագուլպաներով պրոֆեսորին հանդիպեցինք &#171;Գրիգոր Լուսավորիչ&#187; բժշկական կենտրոնի բակում՝ Հայաստանում իր առաքելության վերջին օրը՝ հունիսի 29-ին։- Բժշկի աշխատանքն ազգություն, սահմաններ չի ճանաչում։ Այդուհանդերձ, Հայաստան գալու հարցում դեր խաղացե՞լ են Ձեր հայկական արմատները։- Իհարկե, սա էր հիմնական պատճառը, որ Ֆրանսիայի առողջապահության նախարարությունը կապ հաստատեց ինձ հետ։ Երկու ժամում դրական պատասխան տվեցի, արագ հրաժարվեցի որոշ պարտականություններից ու պատրաստվեցի Հայաստան գալուն։ Ինձ համար շատ կարեւոր էր օգնել Հայաստանի բուժաշխատողներին, թեեւ գիտեմ, որ մեր աջակցությունը շատ փոքր է՝ Հայաստանում պանդեմիայի զարգացման տեմպի համեմատ։ - Հայաստանն առաջի՞ն երկիրն է, ուր այցելել եք՝ համաճարակի ընթացքում մասնագիտական օգնություն ցուցաբերելու համար։- Այո, Covid-19-ի ճգնաժամի ընթացքում Հայաստանն առաջին է։ Բայց ես նաեւ Կորսիկայից 12 հիվանդների նավով Մարսել տեղափոխելու ծրագրի պատասխանատուն էի։ Դա եւս շատ կարեւոր էր ինձ համար, որովհետեւ տատիկս ու պապիկս Կորսիկա են տեղափոխվել (Ցեղասպանության ժամանակ գաղթել են Ֆրանսիա-հեղ.), որտեղ միակ հայ ընտանիքն են եղել։Մի քանի օր առաջ հասկացա, որ հայերն ու կորսիկացիները շատ ընդհանրություններ ունեն, հատկապես նույնն է հպարտության զգացումը՝ հայ կամ կորսիկացի լինելու համար։ Հիմա ինձ համար պարզ է, թե ինչու իմ պապիկն ու տատիկը մնացին Կորսիկայում եւ ապրեցին շատ երջանիկ։ Ես այստեղ եմ նաեւ նրանց համար, որովհետեւ իմ մեծ ծնողները մահացել են մինչեւ Հայաստանի անկախացումը։ Նրանք երջանիկ կլինեին իմանալ, որ իրենց թոռն այս աշխատանքը կատարում է Հայաստանում։- Վաղն արդեն մեկնում եք։ Ինչպե՞ս եք գնահատում Ձեր խմբի աշխատանքն ու իրավիճակը Հայաստանում։- Կարծում եմ՝ մեր աշխատանքը նոր է սկսվելու։ Ամենակարեւորը Հայաստանի եւ Ֆրանսիայի բուժաշխատողների միջեւ համագործակցությունը զարգացնելն է։&#160;Հավանաբար, կուղարկենք որոշ բժշկական նյութերի փոքրիկ խմբաքանակ, որովհետեւ Հայաստանն ունի անհրաժեշտ շատ պարագաներ։ Այստեղ բժիշկների եւ բուժքույրերի հետ կիսում ենք COVID-19 կառավարման վերաբերյալ մեր գիտելիքները, եւ դա մեր փոքրիկ օգնությունն է Հայաստանին։ Ես տպավորված եմ հայ բուժաշխատողների քաջությամբ եւ նվիրվածությամբ։- Կարողացա՞ք իրականացնել Ձեր առաքելություն, որի համար եկել էիք Հայաստան։&#160;- Մեր մասնագիտական միջամտությունը սահմանափակվել է միայն երկու հիվանդանոցով, ինչը չի տալիս Հայաստանում ինտենսիվ թերապիայի վիճակի ճշգրիտ պատկերը։ Բայց ես կարծում եմ, որ ամենակարեւորը տարբեր երկրների բժիշկների միջեւ կապը զարգացնելն է, որպեսզի շատերը հնարավորություն ունենան միանալու Ինտենսիվ թերապիայի եվրոպական կազմակերպությանը (The European Society of Intensive Care Medicine)։ Սա կլինի մեր հիմնական օգնությունը, որովհետեւ հայաստանցի բժիշկներն ունեն մեծ փորձ՝ հատկապես արհեստական շնչառությունն ապահովման հարցում։&#160;- Մարտի վերջին LaProvence-ին տված հարցազրույցում նշել էիք, որ ալզասցի եւ իտալացի գործընկերների փորձը հնարավորություն տվեց շահել ժամանակ եւ պատրաստվել համավարակին Մարսելի տարածաշրջանում։ Հայաստանի համար եւս այս հիվանդությունն անակնկալ չէր։ Ինչո՞ւ, այնուամենայնիվ, մինչեւ հիմա չենք կարողանում հաղթահարել այն։- Հիմա իրավիճակը շատ է տարբերվում այն ժամանակ տիրող իրավիճակից, երբ իտալացի բժիշկներն իրենց տպավորություններով ու կարծիքներով էին կիսվում մեզ հետ։ Հիմա շատ բան է փոխվել։ Կարծում եմ, այստեղ կիրառվող ռազմավարությունը՝ խուսափել ինտուբացիայից եւ հնարավորինս շուտ սկսել արհեստական շնչառությունը, լավագույն է։Երբ համաճարակը հասավ Ֆրանսիա, ոչ մի տեղեկություն չկարCOVID-19 պացիենտների համար նախատեսված կորտիկոստերոիդների մասին, բայց հիմա Հայաստանի բժիշկներն այն նշանակում են հիվանդներին, ինչը շատ լավ է: Հայաստանի փորձը կարող է շատ օգտակար լինել այն երկրների համար, որոնք դեռեւս չեն տուժել համավարակից։Թեստավորելը շատ կարեւոր է, բայց այս պահին՝ դժվար,&#160; քանի որ շատ հիվանդներ մեկուսացած են տանը։ Սոցիալական հեռավորություն պահպանելը, դիմակներ կրելը, ձեռքերը լվանալը, գրկախառնություններից ու &#171;պաչիկներից&#187; հրաժարվելը կօգնեն Հայաստանին հաղթահարել այս վիճակը։ Շատ կարեւոր է, որ մամուլը նպաստի այս կանոնների տարածմանը։- Հայաստանում կան մարդիկ, որոնք լուրջ չեն մոտենում այս հիվանդությանը։ Նկատո՞ւմ եք, որ տարբեր երկրներում մարդիկ տարբեր կարպ են վերաբերվում այս համաճարակին։&#160;- Նույնիսկ Ֆրանսիայում որոշ կարեւոր մարդի՜կ, բժիշկնե՜ր, պրոֆեսորնե՜ր (ծիծաղում է-հեղ.) ասում են, որ սոցիալական հեռավորություն պահելու, տանը մնալու ու աշխատանքի չգնալու կարիք չկա։ Շատ հակասական է, բայց ես վստահ եմ՝ սա անհրաժեշտ էր վարակը եւ դրա ակտիվութունը նվազեցնելու համար։&#160;Տնտեսական տեսանկյունից սա դժվար հարց է։ Ֆրանսիայում հիմա լուրջ բանավեճեր են ընթանում։ Բժշկական տեսանկյունից շահեկան էր խուսափել շփումներից, փակել փոքր խանութները, ռեստորանները։ Բայց հիմա մենք այդ ամենի համար վճարում ենք մեր տնտեսական վիճակով։ Սա ավելի շատ էթիկական, փիլիսոփայական որոշում է, քան՝բժշկական։- Որոշ մասնագետներ ասում են, որ աշնանը սպասվում է համաճարակի երկրորդ ալիք։ Ի՞նչ կասեք այդ մասին։- Ոչ ոք չգիտի՝ կլինի՞ վարակի երկրորդ փուլ, արդյոք վարակը կփոխվի ու կզարգանա՞, թե՞ աստիճանաբար կմարի։ Կարեւոր է պատրաստ լինել հնարավոր երկրորդ ալիքին։ Բայց ոչինչ հստակ չէ, չկա գիտական հիմնավորում։ Որոշ մասնագետներ ասում են՝ միայն մեկ &#171;կրակոց&#187; էր ու վերջ, մյուսները պնդում են, թե այս հիվանդությանը հրաժեշտ չենք տա, քանի դեռ չկա պատվաստանյութ։&#160;- Հետաքրքիր է, որ շատերն այս իրավիճակում նաեւ դրական կողմեր են տեսնում։ Դուք դրական ինչ-որ բան տեսնո՞ւմ եք այս ամենի մեջ:- Մասնագիտական առումով՝ այո, որովհետեւ մենք զարգացնում ենք մեր կապերը, հատկապես՝ Skype-ով կամ Zoom-ով։ Գուցե այսուհետ որոշումներ կայացնելիս քաղաքական գործիչներն ավելի կկարեւորեն առողջությունը։Շատ ուրախ եմ Երեւան գալուս համար։ Սա իմ առաջին, բայց ոչ վերջին այցն է։ Հուսով եմ՝ ինձ համար գործունեության նոր դաշտ է բացվելու, կկարողանամ կիսվել հաղորդակցության զարգացման իմ փորձառությամբ, ֆրանսիացի ուսանող-բժիշկներին բերել Երեւան եւ ընդունել հայ ուսանողների, նպաստել փոխանակման ծրագրերին, ապահովել շփումներ Հայաստանի ինտենսիվ թերապիայի բժիշկների հետ։- Ժամանակ ունեցա՞ք հիվանդանոցից դուրս ինչ-որ բան տեսնելու։&#160;- Այցելել եմ Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր։ Ինձ համար շատ կարեւոր եւ զգացմունքային պահ էր. հիշում էի տատիկ-պապիկներիս եւ ծնողներիս (հայրս 3 ամիս առաջ է մահացել)։ Ես 100 տոկոսով հայ եմ, իմ 2 տատիկներն ու պապիկները ծնվել են Հայաստանում։ Կարծում եմ՝ նրանք ուրախ կլինեին, որ իրենց թոռը փորձում է օգնել հայ ժողովրդին։- &#171;Պաչիկ&#187;-ը Ձեր իմացած միա՞կ հայերեն բառն է։- Շատ քիչգ մը կը խոսեմ։ Ինձ համար շատ հուզիչ է, որովհետեւ ամեն օր ինչ-որ հիշողություններ են արթնանում իմ մեջ։ Մինչեւ 4 տարեկան՝ տատիկիս ու պապիկիս հետ խոսում եւ շատ լավ հասկանում էի հայերեն, բայց իմ ծնողները հայերեն լավ չգիտեին եւ ես կորցրի այս ամենը։ Հիշում եմ որոշ բառեր՝ &#171;քիչիգ մը&#187;, &#171;կամաց-կամաց&#187;, &#171;հասկըցամ&#187;։ Կփորձեմ ապագայում զարգացնել իմ հայերենը։Լորան Փափազյանի հետ զրուցել է Լուսինե Ղարիբյանը&#160;Լուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/72886/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/10845_b.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նիկոլ Փաշինյանը արդեն երկու տարուց ավելի է, որ զբաղեցնում է Հայաստանի վարչապետի պաշտոնը, և այս ընթացքում ղարաբաղյան կարգավորման փաստաթուղթ սեղանի վրա չի եղել: 2018-ի մայիսից Հայաստանը և Ադրբեջանը նախագահների և արտգործնախարարների մակարդակով, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ներկայությամբ կամ բացակայությամբ քննարկել են կարգավորման տարբեր ասպեկտներ և տարբեր սևագրեր (draft), սակայն փաստաթուղթ, որը դրվեր սեղանին և որը դառնար բանակցությունների հիմք, դեռ չի մշակվել:
Կորոնավիրուսի համաճարակով պայմանավորված՝ վերջին ամիսներին ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացը տեղափոխվել է առցանց հարթակ: Երեկ Հայաստանի արտգործնախարարը տեսակոնֆերանս է ունեցել Մինսկի խմբի համանախագահների հետ, որի ընթացքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հունիսի 30-ին անցկացնել տեսակոնֆերանս Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների միջև: Զոհրաբ Մնացականյանը և համանախագահները քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի խաղաղ կարգավորման գործընթացի միջավայրին առնչվող հարցերի շրջանակը:
Լա՞վ է, արդյոք, որ սեղանին չկա փաստաթուղթ:
Հարցին պատասխանելուց առաջ պետք է հասկանալ, թե ինչ խնդիր է դրված մեր դիվանագիտության առաջ:
Առաջին. եթե հայկական կողմերը ձգտում են հասնել ղարաբաղյան կարգավորման, որը ընդունելի կլինի Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի հանրությունների համար, ինչպես մի քանի անգամ նշել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ապա լավ չէ, որ երկու տարվա ընթացքում կարգավորման գործընթացում չկա առաջընթաց: Սեղանին փաստաթուղթ չլինելը ինքնին հաստատումն է այն իրողության, որ չկա խորքային բանակցություն, հետևաբար, չկա նաև փաստաթուղթ:
Երկրորդ. եթե հայկական դիվանագիտությունը ձգտում է պահպանել այսօրվա ստատուս-քվոն, քանի որ Ադրբեջանը պատրաստ չէ խոսել խաղաղության ու փոխզիջումների շուրջ, ապա կրկին լավ չէ, որ չկա փաստաթուղթ: Երբ չկա փաստաթուղթ, նոր պատերազմի կիսաբաց դուռը ավելի է բացվում հակառակորդի առաջ, ինչպես դա եղավ 2016-ի ապրիլին: Փաստաթղթի գոյությունը և խորքային բանակցությունների շարունակականությունը նոր պատերազմը զսպող կարևոր գործիքներից է:&#160;
Երրորդ. ակտիվ դիվանագիտությունը նվազագույնի կարող է հասցնել լարվածությունը շփման գծում, ինչն իր հերթին նշանակում է մեկ ավելի զինվորի կյանք: Երբ լռում են դիվանագետները, գործի են դրվում թնդանոթները: Հետևաբար, անկախ ամեն ինչից, պետք է միշտ խոսել ու բանակցել Ադրբեջանի հետ: Ադրբեջանի հետ բանակցող հայ դիվանագետները, անկախ բանակցությունների արդյունքներից, ապահովում են սահմանին կանգնած զինվորի և սահմանի երկայնքով ապրող մարդկանց կյանքը:&#160;
Չորրորդ. ղարաբաղյան դիվանագիտությունը նաև անվտանգության խնդիր է լուծում ինչպես Արցախ-Ադրբեջան շփման գծի, այնպես էլ Հայաստան-Ադրբեջան պետական սահմանի երկայնքով ու կովկասյան տարածաշրջանում: Հայ-ադրբեջանական պատերազմը լոկալ խնդիր չէ միայն, այլ նաև՝ տարածաշրջանային, որտեղ կան ինչպես անմիջական ներգրավված երկրների, հարևան ծանրքաշային պետությունների, այնպես էլ գերտերությունների շահերը: Մինսկի խմբում, այդ թվում եռանախագահությունում ներգրավված պետությունների անունները վերոնշյալի հիմնավորումն է:
Այսօր ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացը հերթական անգամ փակուղում է, քանի որ չկա փաստաթուղթ, որի շուրջ հնարավոր լիներ բանակցել, փաստաթուղթ, նախագիծ կամ մոտեցումներ, որոնք 50 տոկոսով ընդունելի կլինեին ադրբեջանական և 50 տոկոսով՝ հայկական կողմերի համար:&#160;
Մյունխենյան չափազանց անհաջող ու ցածրամակարդակ հրապարակային բանավեճը Նիկոլ Փաշինյանի ու Իլհամ Ալիևի միջև, ապա դրան հաջորդած բառապաշարը, որ հնչում է Բաքվից, Ստեփանակերտից ու Երևանից, չեն խոսում բանակցություններում առկա դրական մթնոլորտի մասին: Այստեղ էական չէ, թե կողմերից հատկապես որ մեկի, երկուսի կամ բոլոր երեքի կողմից է գալիս ապակառուցողականությունն ու ոչ դիվանագիտական բառապաշարը:
Այսօր հայկական կողմերի համար առաջնային է ապահովել բանակցությունների շարունակականությունը: Որպես մինիմում նպատակ պետք է լինի դեպի անցյալ վերադարձի բացառումը: Հայկական կողմերի համար անընդունելի պետք է լինի վերադարձը Կազանի փաստաղթղթին կամ Լավրովի պլանին և 2007-ի Մադրիդյանից ածանցյալ որևէ այլ տարբերակի, քանի որ, ի տարբերություն Մայր Մադրիդյան փաստաթղթի, որը հստակ արձանագրում է Արցախի ինքնորոշման իրավունքը հանրաքվեի ճանապարհով, դրան հաջորդած մյուս առաջարկները այդ իրավունքը աղոտ են դարձնում:
Հայաստանը հստակ նշել է կարմիր գծեր, որոնցից հետքայլը չի կարող լինել արդար և ընդունելի լուծում:&#160;
Առաջին. Արցախը որևէ կարգավիճակով չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում, թեև բանակցություններն ընթանում են հենց ապագա կարգավիճակի շուրջ առաջին հերթին:&#160;
Երկրորդ. լուծումը պետք է ընդունելի լինի հակամարտության մեջ ներգրավված երեք կողմերի ժողովուրդների համար:
Թաթուլ Հակոբյան&#160;&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/72680/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/f5efb2d22bc776_5efb2d22bc7b7.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/72644/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:31+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/image_asset.jpeg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71656/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/6-13.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[6]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71657/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/3-27.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[3]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71560/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/15288603.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[The New York Times թերթը Ռուսաստանի հասցեին «մեղադրական ակտ» է հրապարակել․ այն հիմնված է ամերիկյան անանուն ուժայինների խոսքերի վրա։ Սակայն մեղադրանքների համար ապացույցներ չկան։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71518/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:32+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/22624288.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Փորձագետի դիտարկմամբ` Հայաստանն առաջիկայում կարող է ոչ միայն հացի, այլև բուսական յուղի ու խոզի մսի լուրջ դեֆիցիտ ունենալ: Կորոնավիրուսի դեմ փողն էլ չի փրկի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71457/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/fFYlEpzpI4.gif</image:loc><image:title><![CDATA[Օրացույց հունիս 29.Ինչու են մեր գործարանը կտրտում պարսիկներին վաճառում]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71257/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/matematica.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քանի՞ անոթում կտեղավորվեն խնձորներն ու դեղձերը, քանի՞ պաղպաղակ կուտի Վինի Թուխը, քանի՞ կենգուրու կա, արդյո՞ք թզուկը ճիշտ է, քանի պտույտ կկատարի ժամացույցի սլաքը. պատասխանեք, թե կարող եք:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71343/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:33+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593428308_4941476.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում Գերմանիայի ԱԳ նախկին նախարար եւ փոխկանցլեր Յոշկա Ֆիշերի հոդվածը, որը գրվել է Project Syndicate-ի համար:&#160;Սկսվում է COVID-19-ի համավարակը երկրորդ փուլը, քանի որ երկրներն աստիճանաբար վերաբացում են իրենց տնտեսությունները եւ թուլացնում կամ նույնիսկ կասեցնում են սոցիալական հեռավորության խիստ միջոցառումները:Այնուամենայնիվ, մինչ արդյունավետ, համընդհանուր մատչելի թերապիայի կամ պատվաստանյութերի ստեղծումը, վերադարձը դեպի &#171;նորմալ&#187; կյանք ավելի շատ ցանկալի, քան իրական կլինի: Ամենավատն այն է, որ սա կարող է տեղական եւ տարածաշրջանային մակարդակում շատ ավելի մեծ ծավալների վարակման երկրորդ ալիք հարուցել:Քաղաքական որոշումներ կայացնող պաշտոնյաները, բուժաշխատողները, գիտնականները եւ լայն հասարակությունը շատ բան են սովորել վարակի առաջին ալիքից: Թեեւ վարակի երկրորդ ալիքը շատ հավանական է թվում, այն այլ կերպ կընթանա: Լիարժեք, տնտեսական եւ սոցիալական կյանքը դադարեցնող լոքդաունի փոխարեն կանխարգելիչ միջոցառումները հիմնված կլինեն սոցիալական հեռավորության, դիմակներ կրելու, հեռահաղորդակցության, տեսակապի եւ այլնի խիստ, բայց նպատակային կաննոների վրա: Բայց, կախված հաջորդ ալիքի ուժգնությունից, տեղական կամ տարածաշրջանային լոքդաունը հնարավոր տարբերակ է մնում առավել ծայրահեղ դեպքերում:Համավարակի առաջին ալիքի նման, հաջորդ փուլը կներառի երեք համաժամանակյա ճգնաժամ: Վերստին վերահսկողությունից դուրս գալու եւ գլոբալ տարածում գտնելու ռիսկերին պետք է ավելացնել շարունակական տնտեսական եւ սոցիալական անկումը ու աշխուժացող աշխարհաքաղաքական պառակտումը:Համաշխարհային տնտեսությունն արդեն գտնվում է խորը անկման մեջ, որն արագ կամ հեշտությամբ չի հաղթահարվի: Եվ դա, համավարակի հետ մեկտեղ, կդառնա չինա-ամերիկյան ահագնացող մրցակցության գործոն, մասնավորապես, նոյեմբերին կայանալիք ԱՄՆ նախագահական ընտրություններին նախորդող ամիսներին:Առողջապահական, սոցիալ-տնտեսական եւ աշխարհաքաղաքական տեղաշարժերի այդ համադրությունը բավականաչափ ապակայունացնող է: Սրա հետ մեկտեղ չի կարելի անտեսել Թրամփի գործոնը: Եթե ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ընտրվի երկրորդ քառամյա ժամկետով, ներկայիս գլոբալ քաոսը կսկսի կտրուկ սրվել, մինչդեռ նրա դեմոկրատ հակառակորդի ՝ Ջո Բայդենի հաղթանակն առնվազն ավելի մեծ կայունություն կբերի:ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում խաղադրույքները առավել քան բարձր են: Հաշվի առնելով համաշխարհային աճող ճգնաժամերը, չափազանցություն չի լինի ասել, որ մարդկությունը մոտենում է պատմական ճամփաբաժանին:&#160;Արդյո՞ք Արեւմուտքի եւ Ասիայի հարուստ երկրները կկարողանան հաղթահարել խորը, համատարած, երկարատեւ անկումը կամ դեպրեսիան: Նույնիսկ եթե խթանող ծախսերի տրիլիոնավոր դոլարները լիարժեք փլուզումը զսպելու համար արդյունավետ լինեն, հարցն այն է, թե ինչ կլինի հետո:Վատագույն սցենարում (որն անհնար չէ), Թրամփը վերընտրվում է, համավարակի երկրորդ ալիքը դառնում է գլոբալ, տնտեսությունները շարունակում են քանդվել, եւ Արեւելյան Ասիայում նոր սառը պատերազմը թեժանում է: Բայց նույնիսկ եթե չակնկալենք վատագույնը, եռակի ճգնաժամը կխթանի նոր շրջանի մեկնարկը, որը կպանանջի ազգային քաղաքական եւ տնտեսական համակարգերի եւ բազմակողմ ինստիտուտների վերակառուցում: Նույնիսկ լավագույն սցենարով վերադարձ status quo ante-ի (վերջին դեպքերին նախորդած ստատուս քվոյի-խմբ.) չի լինելու: Անցյալն արդեն անցել է. միայն ապագան իմաստ ունի:Մենք չպետք է վաղվա օրվա հետ կապված պատրանքներ ունենանք: Համավարակի հետեւանքով առաջացած ճգնաժամերն այնքան խորն են, որ անխուսափելիորեն կհանգեցնեն գլոբալ մակարդակում իշխանության եւ հարստության արմատական ​​վերաբաշխմանը: Հասարակությունները, որոնք պատրաստվել են այս զարգացումներին`հավաքելով անհրաժեշտ էներգիան, գիտելիքները եւ ներդրումները, կլինեն հաղթողների թվում. նրանք, ովքեր չեն տեսնում մոտալուտ ճգնաժամերը, պարտվելու են:Ի վերջո, համավարակից առաջ աշխարհն արդեն իսկ անցում էր կատարում դեպի թվային դարաշրջան, որը հեռուն գնացող հետեւանքներ կունենա ավանդական տեխնոլոգիաների, դարերից եկած եւ մեզ ժառանգություն հասած ոլորտների, ինչպես նաեւ համաշխարհային հզորության եւ հարստության բաշխման վրա: Ավելին, հորիզոնում արդեն իսկ ավելի մեծ գլոբալ ճգնաժամ է երեւում: Կլիմայի փոփոխությունների հետեւանքները շատ ավելի ծանր կլինեն, քան մեր երբեւէ տեսած ճգնաժամերը, եւ այդ խնդիրը լուծելու համար պատվաստանյութ չի լինի:Այսպիսով, COVID-19-ի համավարակն իսկական շրջադարձային կետ է: Դարեր շարունակ մենք ապավինում էինք քաղաքական տնտեսության այնպիսի համակարգին, որը բաղկացած էր ինքնիշխան, եսակենտրոն ազգային պետություններից, հանածոներից սնվող արդյունաբերություններից (ինչպես կապիտալիզմի, այնպես էլ սոցիալիզմի ներքո) եւ սահմանափակ բնական ռեսուրսների սպառումից: Այս համակարգը արագորեն սպառում է ինքն իրեն ՝ անխուսափելի դարձնելով հիմնարար փոփոխությունները:Այժմ խնդիրը հետեւյալն է. հնարավորինս շատ դասեր քաղել եռակի ճգնաժամի առաջին ալիքից: Եվրոպայի համար, որը տնտեսապես եւ աշխարհաքաղաքական առումով մեծ անկում է ապրել, այս պահը անսպասելի հնարավորություն է` իր ակնհայտ թերությունները վերանայելու համար: Եվրոպան ունի քաղաքական արժեքներ (ժողովրդավարություն, օրենքի գերակայություն եւ սոցիալական հավասարություն), տեխնիկական &#171;նոու-հաու&#187; եւ ներդրումային ուժ ՝ ի նպաստ սեփական սկզբունքների եւ նպատակների, ինչպես նաեւ ընդհանրապես մարդկության արժեքների շահերից ելնելով վճռական քայլեր ձեռնարկելու համար: Միակ հարցն այն է, թե ինչի՞ն են սպասում եվրոպացիները:Copyright: Project Syndicate, 2020. www.project-syndicate.org ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71140/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d4%bf%d5%b8%d6%80%d5%b8%d5%b6%d5%a1-3.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կորոնա]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71126/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/pashinyan_100_cameras.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Լոնդոնի IHS Markit վերլուծական կենտրոնի ավագ վերլուծաբան Լիլիթ Գևորգյանի հետ Ստելլա Մեհրաբեկյանը զրուցում է սահմանադրական փոփոխությունների և ՍԴ շուրջ իրավիճակի, Հայաստանում օլիգարխիայի կազմաքանդման, ուշացած համակարգային փոփոխությունների մասին։ Լիլիթ Գևորգյանի խոսքով՝ կառավարության քայլերը մարտավարական են, չկա ռազմավարական տեսլական։ Զրույցում անդրադարձ կա նաև հիբրիդային պատերազմ վարող խմբերին։Հայաստանում ընթանում են ներքաղաքական բուռն գործընթացներ, և երկիրը, կարծես դեռ չհաղթահարծ կորոնավիրուսի համավարակը, թևակոխել է քաղաքական տուրբուլենտության գոտի, նկատի ունեմ Սահմանադրական դատարանի շուրջ, մարտի 1-ի գործի շուրջ, Ազգային ժողովում խմբակցությունների հետ կապված գործընթացները։ Ձեր գնահատմամբ՝ այս ամենը առողջացման միտումնե՞ր են, որոնք գուցե ուշացած են, թե՞ այս գործողություններն արվում են՝ քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով։Իմ կարծիքով՝ սրանք հետհեղափոխական գործընթացների մի մասն են։ Դրանցից մի քանիսը ուշացած են, որոշ քայլեր՝ շատ ուշացած, բայց ընդհանուր առմամբ, կարծում եմ՝ դրանք առողջացմանն ուղղված քայլեր են։Ավելի կոնկրետ խոսենք &#171;Բարգավաճ Հայաստան&#187; կուսակցության (ԲՀԿ) նախագահի շուրջ գործընթացներից։ Մեկ տարի առաջ մեզ հետ զրույցում, խոսելով արմատական բարեփոխումների մասին, դուք մի քանի անգամ շեշտեցիք օլիգարխիայի կազմաքանդման կարևորության մասին՝ նշելով, որ &#171;Օլիգարխը չի կարող մի գիշերվա մեջ վերանալ&#187;։ ԲՀԿ-ի շուրջ այսօրվա գործընթացները քաղաքակա՞ն են, իրավակա՞ն են․ երբեմն հարց է հնչում, թե ինչու հենց սկզբից նման գործողություններ չձեռնարկվեցին իշխող ուժի կողմից։Բոլորն են, այսինքն՝ թե քաղաքական է և թե իրավական կողմ ունի խնդիրը, որովհետև սա բավականին բարդ խնդիր է, և այո՛, ես պետք է նաև կրկնեմ, որ &#171;Բարգավաճ Հայաստանի&#187;-ի մուտքը հետհեղափոխական խորհրդարան թերևս այս հեղափոխության ձախողումներից մեկն էր, որովհետև եթե այն տեղի է ունեցել համակարգային փոփոխություններ բերելու համար, եթե այն տեղի է ունեցել համատարած կոռուպցիայի և օլիգարխիայի կազմաքանդման համար, որովհետև ժողովրդի մեծ մասը դուրս էր եկել փողոց հենց այդ արդարության պահանջով, ապա նման կուսակցության հայտնվելը պառլամենտում ինքնին արդեն ձախողում էր։ Այլ հարց է, որ դա թերևս արվեց՝ քաղաքական նպատակահարմարության կամ մարտավարական նկատառումներից ելնելով, և հիմա, այսպես ասած, սխալների ուղղում է տեղի ունենում։ Այն, որ այդ կուսակցությունը՝ որպես կուսակցություն, հենց ինքնին մարմնավորում է բոլոր այն բացասական երևույթները, որ Հայաստանում, Հայաստանի քաղաքական դաշտում տեղի են ունեցել վերջին 25 տարվա ընթացքում, դա փաստ է։ Թե ինչպես պետք է դա շտկել և ուղղել, դա այլ հարց է, բայց միանշանակ գտնում եմ, որ նման կուսակցության գոյությունը, նման կուսակցության ներկայությունը խորհրդարանում ինքնին արդեն խնդրահարույց է, և նաև առողջ ընդդիմության քննադատություններից մեկն էլ՝ ուղղված այս իշխանություններին, հենց դա էր։ Այսինքն՝ մեկ օրվա մեջ փոխել &#171;օլիգարխ&#187; բառը &#171;բիզնեսմեն&#187; կամ &#171;գործարար&#187; բառով, դա չի նշանակում երևույթի վերացում։Կարելի՞ է ենթադրել, որ &#171;Իմ քայլը&#187; քաղաքական ուժը սկզբում փորձեց գնալ, օրինակ, քաղաքական կոնսոլիդացիայի ճանապարհով։Կարծում եմ, որ &#171;Իմ քայլը&#187; կամ ավելի ճիշտ Նիկոլ Փաշինյանը տատանվում էր հեղափոխության սկզբունքայնության և մարտավարական նպատակահարմարության միջև։ Եվ ի վերջո, թե՛ արտաքին քաղաքականության առումով և թե՛ ներքաղաքական հարցերում նա ընտրեց մարտավարական քայլերը, որպեսզի ապահովի որոշ կայունություն՝ թե՛ արտաքին քաղաքական հարցերում, թե՛ ներքաղաքական հարցերում հարձակման անցնելուց առաջ։ Կարծում եմ՝ դա է բացատրությունը։ Թե որքանով էր դա վնասակար հենց իր քաղաքական կապիտալի համար, դա այլ հարց է։ Կարծում եմ, որ իհարկե բավականին մեծ վնաս հասցրեց թե հենց իրենց և հեղափոխական ուժին, բայց ի վերջո, սխալների ուղղումը՝ թեև ուշացած, այդքան վատ բան չէ։ Խնդիրը այն է, թե ինչպես սա կարվի, և թե սա ինչ է նշանակում ԲՀԿ-ի համար։Նախքան հաջորդ հարցիս անցնելը, որը վերաբերելու է Սահմանադրական դատարանի շուրջ իրավիճակին, Դուք մի քանի անգամ շեշտեցիք, &#171;սխալների ուղղում&#187; ձևակերպումը, Ձեր կարծիքով, այդ սխալների ուղղման գործընթացը ճի՞շտ ուղու վրա է, ճի՞շտ ուղղությամբ է գնում այս պահին։Ո՛չ։ Կարծում եմ՝ նորից նույն մարտավարությունն է ընտրվել, այսինքն՝ փողոցային պայքարի մարտավարությունը, այսինքն՝ ավելի շատ մարտավարական քայլեր են արվում, քան ռազմավարական։ Ի վերջո, ռազմավարական փոփոխությունների և ռազմավարական տեսլականի կարիք ունի Հայաստանը, և այս իշխանությունը պետք է դեռ ներակայացնի, թե դա ինչպես է արվելու, կամ ինչ ռազմավարություն ունի։ Թերևս ներկայիս իշխանությունները և վարչապետը գտնում են, որ ունեն բավական ներքաղաքական կապիտալ, և դա թերևս այդպես է, որպեսզի կարողանան տանել փոփոխությունները իրենց տեսած մարտավարությամբ, այսինքն՝ քայլ առ քայլ։ Ճիշտն ասած, այս առումով իրենք բավականին նման են այսպես կոչված ընդդիմությանը, ասում եմ &#171;այսպես կոչված&#187;, որովհետև նախկին ռեժիմի շուրջ հավաքված միավորումների խմբին եմ հղում կատարում, որոնք նայում են այս ամբողջ պրոցեսին &#171;մահ հազար հարվածների&#187; տեսանկյունից, այսինքն՝ փոքր հարվածներով ի վերջո կազմաքանդում ես քո ախոյանին։ Իմ կարծիքով, Փաշինյանը ևս նման մարտավարություն է ընտրել, որովհետև կարծում եմ՝ եթե տեսլական առաջարկվի Հայաստանում համակարգային փոփոխությունների համար, ապա Հայաստանը անմիջապես բախվելու է Ռուսաստանի ընդդիմությանը, որովհետև Ռուսաստանի համար ցանկացած արմատական փոփոխություն կամ ուժեղ ինստիտուտների ստեղծում կնշանակի իր ազդեցության թուլացումը այս երկրում, որ համարվում է իր կարևոր արբանյակներից մեկը։Հիմա անցնենք ՍԴ շուրջ ստեղծված իրավիճակին, այն հաճախ անվանում են սահմանադրական ճգնաժամ, սահմանադրական թնջուկ։ Հունիսի 26-ից այդ փոփոխություններն ուժի մեջ են, և կարծիքներն իսկապես բևեռային են։ Ոմանք իշխող ուժին մեղադրում են սահմանադրական կարգը տապալելու մեջ, մյուսները ողջունում են և ասում, որ սա ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հաղթանակ է։ Դուք ինչպե՞ս եք տեսնում այս իրադրությունը։Կարծում եմ՝ իշխանությունները գտան նորից փոխզիջումային տարբերակ։ Բնականաբար, թե՛ ՍԴ-ն, թե՛ ընդհանրապես այլ ինստիտուտներ, այդ թվում նաև ուժային կառույցները, դատական համակարգը, սրանք բոլորը համակարգային փոփոխության կարիք ունեն և կադրային լուրջ փոփոխության կարիք ունեն, բայց ինչպես տեսանք, ՍԴ հարցում որոշվեց անցնել փոխզիջումային տարբերակին։ Ի վերջո, կարծում եմ՝ չնայած հին ռեժիմի և նրա շուրջ համախմբված միավորումների դժգոհությանը՝ լայն առումով հայ ընտրողը ավելի շատ մտահոգված է առաջընթացով, և այդ առաջընթացի մեջ նաև ներառվում է հին կուսակցությունների և նրանց նորելուկ տարբերակների միավորումների մարգինալացումը, այսինքն՝ չեզոքացումը, և այն բացասական ինֆորմացիոն դաշտը, որ ստեղծվել է երկրում և աղտոտում է ինֆորմացիոն դաշտը՝ թույլ չտալով առողջ ընդդիմությանը քննադատել և շտկել այս կառաավարության քայլերը։ Կարծում եմ՝ դրանք շատ ավելի են մտահոգում բնակչությանը և իհարկե նաև տնտեսական խնդիրները։ Բայց նաև պետք է նշեմ, որ ի վերջո արդարության վերականգնման զգացողություն է, ի վերջո հեղափոխությունը տեղի է ունեցել արդարության, նաև տնտեսական արդարության վերականգնման նպատակով։ Դա է եղել հիմնական միավորող խնդիրներից մեկը։Դուք մի քանի անգամ նշեցիք առողջ ընդդիմության մասին, և հետաքրքիր կլիներ լսել, թե, Ձեր կարծիքով, ո՞րն է առողջ ընդդիմությունն այսօր Հայաստանում։ Արդյոք դուք նկատի ունեք խորհրդարանական ուժերի՞ն, արտախորհրդարանակա՞ն ուժերի՞ն, ավելի լայն իմաստով հասարակական խմբերի՞ն։Միանշանակ նկատի ունեմ արտախորհրդարանական այն խմբերին, որոնք չկարողացան մտնել խորհրդարան հենց այն պատճառով, որ նաև քաղաքական նպատակահարմարության առումով ԲՀԿ-ն բավական շատ տեղեր գրավեց։ Բացի այդ կուսակցություններից, որոնք ակտիվ մասնակցություն են ունեցել հեղափոխությանը, ես նաև նկատի ունեմ ոչ միայն կազմակերպված հասարակական խմբերին, այլ նաև քաղաքացիական ակտիվիստների կամ այն մարդկանց լայն զանգվածին, որոնք եղել են այս հեղափոխության ակունքներում, և որոնք այս փոփոխությունների և հեղափոխության սեփականատերերն են այնքան, որքան իշխող կուսակցությունը։Այսինքն՝ երբ խոսում ենք հեղափոխության մասին, սա չի կարող վերագրվել մեկ կուսակցության կամ մեկ մարդու։ Սա եղել է համազգային շարժում, և ես նկատի ունեմ այն խմբերին և այն կուսակցություններին, որոնք, դժբախտաբար, դուրս մնացին խորհրդարանից։ Նրանց՝ խորհրդարանում լինելը ոչ միայն կօգներ լռեցնել հին ռեժիմի նոր երեսներով հանդես եկող միավորումներին, այլ նաև այն կարող էր օգնել հենց նույն կառավարությանը ոչ միայն շտկել իր սխալները ներքին քաղաքականության առումով, այլ նաև արտաքին քաղաքականության առումով բավականին մեծ օժանդակություն կլիներ հենց նույն Նիկոլ Փաշինյանի համար։Ըստ ձեզ՝ իշխանությունը արդյոք աստիճանաբար կորցնո՞ւմ է նաև այդ խմբերին կամ առողջ կարծիքներին, առողջ ընդդիմությանը ականջալուր լինելու իր հմտությունը։Ցանկացած իշխանություն ի վերջո գնում է այդ ճանապարհով։ Դա բնական երևույթ է, այլապես կլինեին իշխանություններ, որոնք անվերջ կմնային իշխանության ղեկի մոտ։ Սովորաբար ժողովրդավարական երկրներում, ժողովրդավարական գործընթացներում աստեղային ժամը ընտրության օրն է, ընտրության օրվանից հետո դու տեսնում ես ընտրողների կորուստ, որովհետև իշխանությունները նաև պետք է ընդունեն ոչ այնքան պոպուլյար որոշումներ, այսինքն՝ լինել քաղաքական գործիչ և լինել պետական կառավարիչ, դրանք բավականին տարբեր բաներ են։ Եվ ի վերջո դու կորցնում ես ընտրազանգված, որի արդյունքում պարտվում ես և դուրս ես գալիս։ Այս առումով բնական է, որ Փաշինյանը և իր կուսակցությունը ևս խաղադաշտից դուրս են գալու ի վերջո։&#160;Խնդիրն այն է, թե ով է գալու նրանից հետո, և հստակ է, որ հեղափոխությունից հետո որոշ ժամանակ անց այդ հետադարձ կապը բավականին թուլացավ այդ առողջ ընդդիմության կամ Փաշինյանի փոխարինողների հետ։ Գուցե նաև չգնահատվեց նրանց դերը և կարևորությունը այս պրոցեսում։ Իհարկե ՀՀԿ-ի և այսպես կոչված նրա արբանյակ կուսակցությունների, միավորումների կամ պրոյեկտների, ինչպես Հայաստանում են ասում, առկայությունը, որն ավելի մեծ ատելություն է թերևս առաջացնում, քան հարգանք, օգնեց Փաշինյանին որոշ առումով, որովհետև հակոտնյա հանդես են գալիս բոլորովին մերժված խմբեր, որոնց իշխանության գալը, այս պահին գոնե, զրոյի է հավասար, բայց միևնույն ժամանակ, ակնհայտ է նաև, որ ի վերջո քաղաքական իշխանության փոփոխություն է լինելու, այդ բացարձակ մեծամասնությունը &#171;Իմ քայլը&#187; ամենայն հավանականությամբ արդար ընտրություններում չի կարող պահել, և նրան պետք են դաշնակիցներ։ Այ թե ով կլինի այդ դաշնակիցը, դրա վրա պետք է աշխատել հիմիկվանից։Վերադառնանք դատական համակարգին և դատական բարեփոխումներին, ուզում եմ մեջբերել կրկին մեր հարցազրույցներից մեկից մի հատված․ &#171;Դատական իշխանությունը մաքրելը և անկախացնելը կլինի այս փոփոխության կամ իշխանափոխության ամենախոշոր ձեռքբերումներից&#187;։ Ձեր դիտարկմամբ՝ հնարավոր կլինի՞ հասնել ի վերջո դատական համակարգի մաքրման, և որ ավելի կարևոր է, դատական համակարգի անկախացման։ Ի վերջո,&#160; ուժի մեջ է մնում այն մտավախությունը, որ կգան նոր դեմքեր, որոնք կարող են կախյալ լինել արդեն նոր իշխանություններից։ Այս դիլեման կարծես դեռ լուծում և պատասխան Հայաստանում չունի։Իհարկե հնարավոր է։ Հնարավոր է մարքել, բայց միևնույն ժամանակ, պետք է նշեմ, որ դա դժվար գործընթաց է, դա հեշտ չէ, մանավանդ այն դեպքում, երբ Հայաստանում տարիներ շարունակ կադրային դեֆիցիտ է առաջացել՝ մարդկանց արտագաղթի, նեպոտիզմի (ընտանեվարություն), թույլ կրթության և այլ խնդիրների պատճառով, բայց հնարավոր է։&#160;Բայց այստեղ պետք է ասեմ՝ սա ռազմավարական ծրագրերի շարքում է։ Նման փոփոխություններ անելու համար անհրաժեշտ է շատ լուրջ ռազմավարություն՝ քայլ առ քայլ մշակված՝ սկսած լուրջ վեթինգից, վերջացրած այն տեսլականով, թե ինչպես պետք է արդար դատարանը աշխատի։ Բարեբախտաբար, կան շատ երկրներ նույն Արևելյան Եվրոպայում, որոնք անցել են այս գործընթացով, և պետք չէ, որ Հայաստանը հեծանիվ հայտնագործի, շատ հանգիստ կարող է հետևել որոշ օրինակների այն երկրների, որոնք եղել են Հայաստանի վիճակում։&#160;Բայց նման փոփոխություն կատարելու համար նաև անհրաժեշտ է շատ այլ կառույցներ վերակառուցել միաժամանակ, այսինքն՝ եթե քո ուժային կառույցները, անվտանգության կառույցները դեռ մաքրված չեն, չեն անցել տարատեսակ վեթինգներ, եթե քո արտաքին քաղաքական կառույցները դեռ չեն փոփոխվել և տեսլական չունեն փոխվելու, ապա միայն դատական համակարգը փոխելով՝ չես կարող հասնել այն արդյունքներին, որ հեղափոխությունները սովորաբար կատարում են, նպատակին չեն ծառայում։ Այսինքն՝ ցանկացած նման փոփոխության համար դու պետք է նաև ունենաս մարմիններ, որոնք կարող են կատարել այդ վեթինգները։ Սա միայն բարեվարքության ստուգումներ չեն, այլ նաև կապված են հնարավոր քրեական գործունեության հետ, բավականին սերտորեն կապված են&#160; ներքին գործերի նախարարության և այլ կառույցների հետ։ Սա մի թնջուկ է, որը բացելու համար ի վերջո պետք է համակարգված մոտեցում։&#160;Եվ այստեղ նորից պետք է ասեմ, որ քանի որ տեղի է ունեցել հեղափոխություն, իսկ հեղափոխությունը վատ բան է, հեղափոխությունը նշանակում է, որ քո երկրում ինստիտուցիոնալ կաթվածահարություն է առաջացել, չեն գործել ինստիտուտները, և տնտեսական համակարգը, քաղաքատնտեսական համակարգը ճգնաժամի մեջ է, չի գործել։ Կապ չունի, թե դա ներքին պառակտվածության առումով էր, թե ժողովրդական դժգոհության։ Այս ճգնաժամից հետո մեկ կուսակցություն չի կարող նման հարցով զբաղվել, այսինքն՝ անպայման անհրաժեշտ է դաշինք հանրության և առողջ ընդդիմության հետ՝ նման խնդիրները լուծելու, համակարգային լուծում բերելու համար, որովհետև հասարակության մյուս բոլոր մասերը պետք է ներգրավված լինեն այս գործընթացի մեջ։&#160;Բարեբախտաբար, Հայաստանը փոքր երկիր է, և ավելի հեշտ է սա անել, պաշտպանված է այն առումով, որ ունի լեզվային պաշտպանվածություն։ Բայց նորից մենք վերադառնում ենք բուն խնդրին․ դա ռազմավարական կամ համապարփակ մոտեցման փոխարեն մարտավարական քայլերի որդեգրումն է, որը նորից, իմ կարծիքով, կապված է ռուսական ճնշման հետ, այլապես դժվար է բացատրել, թե ինչու այս իշխանությունները գրեթե հեղափոխությունից անմիջապես հետո բավականին զգույշ կադրային քաղաքականություն են վարում և փոքր քայլերով են փորձում փոփոխությունների հասնել։Եվ վերջում ուզում եմ խոսել մի թեմայի մասին, որի մասին դուք նույնպես խոսեցիք՝ տեղեկատվական արշավներ, կեղծ լուրերի տարածում, կեղծ օգտահաշիվների բացում։ Կարծես այս վերջին ամիսներին այդ ամենը վերափոխվեց, և կորոնավիրուսի համավարակի պայմաններում մենք ստացանք այն, ինչ ստացանք, այսինքն՝ հիվանդության, վարակի վերաբերյալ տարածվող կեղծ լուրեր, միֆեր, վստահ եմ՝ այդ ամենի մասին դուք գիտեք։ Կարելի՞ է ասել, որ այդ արշավները կարծես մուտացիայի ենթարկվեցին և սկսեցին թիրախավորել ոչ միայն կառավարությանը կամ իշխող ուժին, այլ նաև հանրությանը։Երբ խոսում ենք հիբրիդային պատերազմի մասին, կարծեմ նախորդ հարցազրույցներում&#160; ես փորձել եմ բացատրել դրա տարրերը և նպատակը, դրա նպատակը հենց ինքը հանրությունն է, և սա բավականին ցինիկ մոտեցում է հանրությանը, որովհետև այն մարդիկ, որոնք ներգրավված են հիբրիդային պատերազմ վարելու մեջ, նայում են հանրությանը իբրև բիոզանգվածի, մարդկանց, որոնց հնարավոր է հեշտ մանիպուլացնել, բավականին հեշտ, բավականին սահմանափակ գործիքակազմով։ Եվ հիբրիդային պատերազմի նպատակը նախ և առաջ այդ զանգվածին ղեկավարելն է։ Իմ կարծիքով, այս կառավարության մեծ թերացումներից մեկը հենց այն է, որ թույլ տրվեց ստեղծել ենթակառուցվածք, այսինքն՝ կառուցվածքը արդեն կա, Հայաստանում ներդրված է հիբրիդային պատերազմի կառուցվածքը։ Սրանք ոչ միայն կեղծ օգտատերերն են, սրանք նաև հասարակական կազմակերպություններ են, սրանք միավորումներ են, տարբեր տեսակի խմբավորումներ են, որոնք համակարգված են աշխատում նաև կեղծ քաղաքական միավորումների, այսպես կոչված,&#160; կուսակցություների հետ՝ ժամանակ առ ժամանակ իհարկե համակարգելով իրենց քայլերը նաև դրսի, հիմնականում Ռուսաստանի հետ։ Այսինքն՝ երբ կա կառույցը, ընդամենը օրակարգի հարց է։&#160;Հիբրիդային պատերազմի խնդիրը քաոս ստեղծելն է։ Եթե նայենք այլ երկրներում, նույն Արևմուտքում, նման արշավները միշտ ունենում են հրատապ հարց, կենտրոնանում են հրատապ հարցի վրա և փորձում են հնարավորինս հանրությանը բևեռացնել։ Եվ ի վերջո, այդ բևեռացումը հանգեցնում է նրան, որ իշխանությունները չեն կարողանում կառավարել կամ ոչ արդյունավետ են կառավարում։ Այս պահին, քանի որ Հայաստանում կորոնավիրուսը բավականին լուրջ թեմա է, բնականաբար, օգտագործվեց կորոնավիրուսը։ Եվ սա ոչ միայն տեղեկատվական արշավ է, սա նաև ներառում է մարդկանց ֆիզիկական գործունեությունը՝ փողոցներում ցույցեր, բողոքներ, հատուկ ուղերձներ, պահանջներ, օրինակ՝ շատ փող ստանալ, փոխհատուցում ստանալ՝ շատ լավ իմանալով, որ Հայաստանի կառավարությունը ի վիճակի չէ նման փոխհատուցում տալ և այլն։&#160;Այսօր մենք խոսում ենք կորոնավիրուսի մասին, վաղը դա կարող է լինել Ղարաբաղի հարցում Ռուսաստանի ավելի ակտիվ դերի մասին կամ ռուսական զորքերի՝ Ղարաբաղ գալու մասին և այլն, այսինքն՝ երբ կառույցը ստեղծվում է, արդեն նրա պատվիրատուները կարող են ընտրել, թե որ ցավոտ հարցը կարող են ընտրել և շահարկել։ Հիշեցնեմ՝ դրանից առաջ սեռական փոքրամասնությունների խնդիրներն էին, այսինքն՝ իրենց վարքագծով այդ խմբերը բոլորովին չեն տարբերվում այն մյուս արշավներից, որ մենք կարող ենք տեսնել Արևելյան Եվրոպայում, օրինակ՝ Ուկրաինայում, նույն Վրաստանում սա կատարվում է։ Բայց պետք է նաև նշեմ, որ Հայաստանում բավական ինտենսիվ է այս արշավը տարվում, և ես չեմ հանդիպել արտասահմանյան մամուլում, արևմտյան մամուլում այսպիսի արշավի մասին հոդվածների, ինչպես որ Հայաստանում է։ Օրինակ՝ հղում կատարեմ Guardian-ում տպված, կարծեմ կոչվում է medmedia.am, հոդվածին։ Սա ցույց է տալիս, թե ինչքան խորը և խոցելի է դարձել հանրությունը, և հստակ ցույց է տալիս անհրաժեշտությունը, որ պետությունը պետք է հակազդի։ Սա բոլորովին կապ չունի խոսքի ազատության հետ, և ուրախ եմ, որ հնչեցվեց պահանջը խորհրդարանում, որ պետք է ի վերջ մամուլի ֆինանսական եկամուտների և թափանցիկության խնդիրը լուծվի Հայաստանում։ Բայց բացի դրանից, նմանատիպ հիբրիդային պատերազմը ունի տարբեր շերտեր, տեղեկատվականը այդ հինգ-վեց շերտից ընդամենը մեկն է, բայց արդեն բավականին արդյունավետ է, ինչպես տեսանք։Ըստ ձեզ՝ իշխանությունը, գիտակցելով նաև այդ ամենը, ի զորո՞ւ չէ կազմաքանդելու այդ ենթակառուցվածքները, այդ բջիջները, օջախները, քաղաքական կա՞մք չկա, թե՞ օրակարգն այնքան հագեցած է, ծանրաբեռնված է, որ այսպես ասենք, ձեռքերը դրան չեն հասնում։Կարծում եմ՝ երևի բոլորը միասին։ Իմ տպավորությունն այն է, որ խորը գիտակցում չկա, թե ինչ է նշանակում հիբրիդային պատերազմ, դա պարզեցված է և ներկայացվում է իբրև կեղծ օգտատերերի կողմից կեղծ տեղեկատվության տարածում, որն ընդամենը այդ սառցալեռան մի ծայրն է, այսինքն՝ դա ընդամենը մի փոքր մասն է։ Թերևս խորը գիտակցում կամ պատկերացում չկա, թե ինչ է նշանակում հիբրիդային պատերազմ, թե դրա տարրերը որոնք են, որտեղից են կառավարվում, այդ մեսիջները որտեղից են գալիս, ովքեր են այս մարդիկ, ովքեր են վարում, որովհետև, ինչպես նշեցի, Հայաստանը իրականում բավականին պաշտպանված է, որովհետև հայալեզու է բնակչությունը, և դժվար է հասնել հայալեզու բնակչությանը, դրա համար շատ հեշտ է գտնել այն մարդկանց, որոնք զբաղված են հենց օտարալեզու կոնտենտը հայացնելու և տարածելու գործունեությամբ։Հեշտ է նաև գտնել&#160; այն խմբերին, որոնք փողոցում արդեն գործունեություն են ծավալում։ Երկիրը փոքր է, այսինքն՝ հնարավոր է սա լուծել։ Եթե ուժային կառույցները դեռ այնքան բարեփոխված չեն, որպեսզի այս խնդրով զբաղվեն, շատ հնարավոր է ստեղծել գործակալություն, որը կարող է դրանով զբաղվել, այսինքն՝ եթե հասկացվի և խորը գիտակցվի, թե ինչ է նշանակում հիբրիդային պատերազմ, ապա այդ դեպքում հնարավոր է նաև հակաքայլեր ձեռնարկվեն։ Սա բավականին լուրջ վտանգ է ազգային անվտանգության առումով, կարող է հանգեցնել լուրջ խնդիրների, և օրինակ, կորոնավիրուսի դեպքում մենք տեսնում ենք՝ դա նաև կարող է հանգեցնել մարդկանց մահվան։Պատրաստեց Լուսինե Վարդանյանը]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/71081/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d5%84%d5%a1%d5%b7%d5%af%d5%ab-%d5%a4%d5%ab%d5%b4%d5%a1%d5%af.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մաշկի դիմակ]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/978adc313bf7ccb9f3b094eb4bfbe0c4.jpg</image:loc></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/70372/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:34+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-mfGf7bUxFo.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արդեն չորս օր է՝ Սաղսարա ստեղծագործական թիմի մի մասը գտնվում է Լոռու մարզի Վարդաբլուր գյուղում։ ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/70311/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-3KR5xkWkgM.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եղանակը դարձել է ավելի տաք, ինչը մտածելու տեղիք է տալիս. արդյո՞ք անհրաժեշտ է ամռան շոգին միացնել օդորակիչները, երբ շուրջդ կորոնավիրոսի համավարակ է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/70235/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/23544801.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հիշեք, թե ինչն է ձեզ հանգստացնում. ձեր տնային կենդանիները, թեյի կամ սուրճի արարողությունը, արոմալոգանքները, շյուղերով գործելը... Ծանր պահին զբաղվեք դրանով, և սթրեսը կանցնի։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/70054/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:35+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d4%b1%d6%80%d5%b7%d5%ab%d5%ac-%d4%b3%d5%b8%d6%80%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d5%b4%d5%a5%d6%80%d5%aa%d5%a1%d5%ae%d5%a8.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արշիլ Գորկուն մերժածը]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593242661_9962241.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մեդիամաքսը ներկայացնում է ՀՀ նախագահի տիկին Նունե Սարգսյանի հոդվածը:2017&#8211;ի ամառային մի հիանալի օր ես մտա &#8220;Masterpiece&#8221;, &#171;Գլուխգործոց&#187;&#160; ցուցահանդեսը։ Սկսած 2010 թվականից Լոնդոնի Royal Hospital-ի՝ Թագավորական հիվանդանոցի այգիներում տեղի է ունենում &#8220;Masterpiece&#8221; ցուցահանդես-տոնավաճառը, երբ աշխարհի լավագույն արվեստի բազմաթիվ գլուխգործոցներ բերվում եւ ցուցադրվում են հսկայական վրանի մեջ, որը սովորաբար մեկ շաբաթով բարձրացվում է ճիշտ 18-րդ դարի հայտնի ճարտարապետ Քրիստոֆեր Րենի նախագծած հիվանդանոցի՝ անգլիական դասական ճարտարապետության լավագույն շենքերից մեկի կողքին։ Իմ սիրած տեղերից մեկն է այցելելու։ Որպես արվեստագետ եւ որպես նվիրյալ հին ու նոր արվեստների, ես այստեղ զգում եմ ինչպես ձուկը ջրում։ Հսկայական վրանը քողարկված է, կարծես թե` աղյուսից կառուցված մի շենք լինի։ Հուզված եւ անհամբեր՝ տեսնելու ԼԱՎ արվեստ, որը սովորաբար պարփակում է արվեստի պատմության 6000 տարիները՝ ես շտապեցի դեպի ցուցահանդես։Անցա մագնիսական անցումը, պայուսակս տվեցի անվտանգության աշխատողին ստուգման համար եւ մտա շքամուտքից ներս։ Ամեն անգամ, երբ գալիս եմ այս ցուցահանդեսը, զգացումս նույնն է, ինչ՝ երբ լողալ սիրողը ընկղմվում է ծովի զովացնող ջրերի մեջ ամռան շոգ օրը։ Ես զգացի մոտավորապես նույնը՝ եւ ընկղմվեցի արվեստի &#171;ծովի&#187; մեջ։Անգլիայի, Եվրոպայի եւ աշխարհի տարբեր վաճառասրահներ, գալերեաներ եւ կոլեկցիոներներ բերել էին լավագույնը, որ ունեն՝ վաճառելու կամ պարզապես ցույց տալու։&#160; Եվ այսպես, ես սկսեցի քայլել հսկայական սրահների միջանցքներով՝ մոտենալով աջում եւ ձախում տեղադրված ստենդերին ու ցուցանմուշներին։ Սկսած Միջագետքում պեղումների ժամանակ գտնված քարե արձաններից մինչեւ Դեմիան Հըրսթի &#171;քլոն&#187; արված կլոր գունավոր շրջանագծերը՝ ամեն ինչ մի հսկա վրանի տակ ՝ ծայրահեղ հաճելի էր նայել, համեմատել, երազել, մտածել եւ վայելել։ Հանկարծ հեռվում նկատեցի մի քանի մեծ կտավ։ Ես աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի սիրահար եմ։ Եվ այն ինչ տեսա, նորություն էր։ Սեւ, կանաչ, սերուցքագույն, սպիտակ աբստրակցիա էմալե փայլով՝ վայրի, զորավոր վրձնահարվածներ, որոնք ինձ ձգեցին իրենց մագնիսական ուժով։ Մոտեցա անմիջապես։ &#171;Ռեյչլ Սմիթ,- ներկայացավ շեկ մազերով, լեցուն մարմնով, բարեհամբույր ժպիտով միջին տարիքի կինը,- իսկ սա հայրս է՝ միասին ենք աշխատում, Նյու Յորքում&#187;։ Նա նկատեց, որ հմայված նայում եմ աբստրակտ կոմպոզիցիաներին։&#171;Մայքլ Ուեսթ։ Չկարծեք, որ տղամարդ է։ Նրա իսկական անունը Միշել Քորին Ուեսթ էր։ Արշիլ Գորկին բազմիցս նրան առաջարկեց ամուսնանալ, բայց նա մերժեց։ Լինելով Գորկու ընկերուհին եւ ինչ-որ չափով հետեւորդը, նա չուզեց ամուսնության պատճառով իր հետագա կյանքը որպես նկարչուհի անցկացնել Գորկու ստվերում&#187;:&#171;Ափսոս,- մտածեցի ես,- թերեւս Գորկու ճակատագիրն ուրիշ լիներ, եթե ամուսնանար այս կնոջ հետ եւ ոչ թե Ագնես Մագրուդերի&#187;։ Գորկին ինքնասպան եղավ, երբ կինը երկու դուստրերի հետ լքեց նրան իր կյանքի ամենադժվար պահին, երբ ուներ քաղցկեղ եւ նկարող ձեռքը ավտովթարի պատճառով չէր աշխատում։ Սակայն բարձրաձայն ասացի. - Ինչպես թե՞, մե՞ր Արշիլ Գորկին։Նա զարմացած նայեց ինձ եւ հարցրեց. - Դուք հա՞յ եք։Ես ժպտացի։- Մենք վաճառում ենք նաեւ Գորկու գծանկարը, եկեք ձեզ ցույց տամ։&#160;Գորկու գծանկարները հնարավոր չի մեկ վայրկյանում յուրացնել, երկար ժամանակ է հարկավոր։ Տեսնելով, թե խոսքը Գորկու որ գծանկարի մասին է, ես վերադարձա Մայքլ Ուեսթի գործերին, որոնք առաջին անգամ էի տեսնում։Դա այն պահն էր, որից սկսած ես գտա հմայվածության մի աստիճան իմ մեջ, որն ինձ այսուհետ կապեց այս նկարչուհու գործերին։Ռեյչլ Սմիթը հակիրճ պատմեց Մայքլ Ուեսթի՝ ամերիկյան աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցչի՝ անհայտ, մինչեւ հիմա կորսված նկարների մասին։ - Մայքլ Ուեսթ...նա անունը փոխեց Արշիլ Գորկու թելադրությամբ, սկզբում կոչեց իրեն Միքայել, հետո ավելի ամերիկյան ձեւով՝ Մայքլ։ - Որտե՞ղ էր այս նկարչուհին, ինչու երբեք մինչեւ հիմա նրա գործերը չեն երեւացել արվեստի շուկայում, - հարցրեցի։- Մենք առաջիններից մեկն ենք, որ գտել եւ ցուցադրում ենք նրա որոշ աշխատանքները։Միշել Քորին Ուեսթը ծնվել է 1908 թվականին Չիկագոյում։ Հաճախել է Ցինցինատիի արվեստի ակադեմիան։ 1932 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Հենց այդ ժամանակ ծանոթացել է Արշիլ Գորկու հետ։ Նրանց միջեւ սկսվել է մտերմություն, ավելի շուտ՝&#160; ռոմանտիկ բարեկամություն։ Միասին այցելել են թանգարաններ, ժամերով քննարկել են արվեստ եւ փիլիսոփայություն, կազմել են իրենց անձնական էսթետիկ տեսությունները։ Գորկին էր, որ առաջարկեց Միշել Քորին Ուեսթ անունը փոխել՝ քաղքենի հարսնացուի անուն է կարծես, ասաց նա։&#160; Եվ նկարչուհին ինքն իրեն կոչեց Մայքլ Ուեսթ, հուսալով, որ իր նկարչական գործերը տեղ կգտնեն պատերազմի ժամանակ եւ պատերազմից հետո՝ տղամարդկանց գերակշռությամբ՝ վերացական արվեստի ասպարեզում։ Գորկու եւ Մայքլ Ուեսթի բարեկամությունը տեւեց երկար տարիներ 30-ական թվականների ընթացքում։ Ակնհայտորեն բարեկամությունից ավելի էր նրանց մտերմությունը, քանի որ հայտնի է, որ Գորկին վեց անգամ ամուսնության առաջարկ է արել Մայքլին, որոնք նա չի ընդունել։Չի ընդունել ոչ թե այն պատճառով, որ չի սիրել Գորկուն, այլ որովհետեւ վախեցել է, որ իր նկարչությունը կճնշվի Արշիլ Գորկու արվեստի հզորության եւ գեղագիտական արժեքի տակ։ Գորկին, որպես նկարիչ, ոչնչացնում էր նրան։ Սակայն Գորկին էր, որ բացեց նրա աչքերը եւ փոխեց նրա հայացքները։ Գորկու ազդեցությունը, ասում էին որոշ արվեստագետներ,&#160; հսկայական էր Մայքլ Ուեսթի կյանքում եւ աշխատանքում։Արշիլ Գորկին հիմնադրեց ամերիկյան աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմը եւ ունեցավ բազմաթիվ հետեւորդներ, այդ թվում Փոլոքը, Միրոն, Մադըրուելը, Դե Կունինգը։ Գորկու ինքնասպանությունը 45 տարեկան հասակում՝ իրականում,&#160; բացեց ճանապարհները իր հետեւորդների համբավի համար։Վերադառնանք Մայքլ Ուեսթին։ Նա գեղեցկուհի էր՝ դատելով լուսանկարներից եւ ժամանակակիցների թողած հուշագրություններից։ Նրա ընտանիքը առանձնապես հետաքրքրված չէր արվեստով եւ նա նախ ընդունվեց Ցինցինատիի կոնսերվատորիան, որին հետեւեց կարճատեւ ամուսնություն, որն ընդհատելով՝ նա եկավ Նյու Յորք եւ սկսեց ուսանել աբստրակցիոնիստ Հանս Հոֆմանի մոտ։ Հոֆմանը, որ գերմանացի էր, դարձել էր Նյու Յորքի ամենահայտնի ժամանակակից արվեստի ուսուցիչը։ Հոֆմանը սովորեցրեց Մայքլին օգտագործել իր &#171;ներքին աչքը&#187; իրերը աբստրակտ ձեւով զգալու եւ հոգու խորքից վերացականը արտահայտելու տեխնիկան։ Այս դասընթացը տեւեց միայն վեց ամիս, քանի որ Մայքլը հայտարարեց &#171;Սա ոչ թե դասընթաց է, այլ՝ պաշտամունք&#187;։ Հոֆմանի մոտ ուսանում էր նաեւ Ջեքսոն Փոլոքի կինը՝ նկարչուհի Լի Կրասները։ Հոֆմանը հատուկ թերագնահատանքով էր վերաբերում կին նկարիչներին։ Հայտնի է նրա ասածը Լի Կրասների մի հաջողված նկարի մասին. &#171;Այնքան լավն է այս նկարը, որ չես ասի, որ կին է նկարել&#187;։Եվ չնայած տղամարդ աբստրակցիոնիստների պատնեշին՝ Ամերիկայում մոտ երեսուն կին աբստրակտ էքսպրեսիոնիստներ կայացան հետպատերազմական տարիներին եւ 60-ական թվականներին՝ երկու սերունդ, ինչպես օրինակ՝ Հելեն Ֆրանկենթալերը, Էլեյն Դե կունինգը, Լի Կրասները, Ջոան Միտչելը։Գորկու եւ Մայքլի երկար զրույցները թանգարաններում, հատկապես Նյու Յորքի Մետրոպոլիտենում, որտեղ նրանք պատճենում էին հին վարպետների գծանկարները, հանգեցրին նրան, որ Մայքլը հիանալիորեն տիրապետեց գծանկարին եւ նրա մոտ կատարելագործվեց գծանկարը գեղանկարի փոխակերպելու վարպետությունը։Երկար տարիների զրույցները էսթետիկայի մասին Արշիլ Գորկու հետ եւ մեծ քանակությամբ գրականության, հատկապես եվրոպական էքզիստենցիալիստների ընթերցումը, Մայքլ Ուեսթին տվեցին մտավորական մի խորություն, որն արտահայտվել է նրա էսսեներում եւ բանաստեղծություններում։ Նա գրել է 52 բանաստեղծություն, որոնք նույնքան վերացական են, որքան նրա նկարները։ Նա տարված էր միստիցիզմով եւ միշտ փորձում էր մակերեսից թափանցել ներս եւ տեսնել իրերի եւ աշխարհի խորքը։ Նա համարում էր, որ տիեզերքը միստիկա է։ Ուեսթը հետաքրքրասեր եւ ոչ մակերեսային անձնավորություն էր։ Նա տեսնում էր այն, ինչ սովորական աչքերը չէին տեսնում։ Ինչպես ասել է ժամանակակից մի արվեստի քննադատ, &#171;նա իր կտավների վրա կարողանում էր արտահայտել իրերի եւ երեւույթների ներքին հոսանքները&#187;։Ուեսթի երկրորդ ամուսնությունը ավելի երկար տեւեց՝ 1948 թվականից մինչեւ 1960: Ամուսինը ավանգարդ լուսանկարիչ եւ կինոնկարահանող Ֆրենսիս Լին էր։ Ամուսնությունից մեկ տարի հետո ծնվեց առաջին եւ միակ զավակը՝ Լայոնել Սարդոֆոնտանա Լին։Նրա հազվագյուտ ցուցահանդեսներից էին Ռոչեսթերում-Նյու Յորք՝ առաջին միանձնյա ցուցահանդեսը 1935թ.-ին, նրա մահվանից հետո՝ Փոլոք-Կրասներ տուն թանգարանում 1996թ.-ին եղավ մի ցուցահանդես, որը կոչվում էր &#171;Մայքլ Ուեսթ. նկարիչ եւ բանաստեղծ&#187; եւ մի քանի այլ աննշան ցուցադրումներ նրա կյանքի ընթացքում Նյու Յորքի ոչ հայտնի ցուցասրահներում։ Դուք երբեւէ տեսե՞լ եք նկարչի, որը բոլորովին հետաքրքրված չի ինքն իրեն հայտնի դարձնելով եւ նկարները վաճառելով կամ ցուցադրելով։ Այո, ես անցյալում տեսել եմ, եւ մեկ կամ երկու սերունդ հետո այսպիսի նկարիչները կորչում են, նրանց անունը մոռացվում է, իսկ կտավները փոշոտվում են նկուղներում կամ ձեղնահարկերում։ Մայքլ Ուեսթն այդպիսին էր։ Նա մահացավ աղքատության մեջ։Չեմ կարող ասել, տխուր էր, թե սովորական այս անձնավորության կյանքի վերջին տարիները։ Նա մահացավ 1991 թվականին Մանհեթընի իր բնակարանում, որտեղ կուտակված էին նրա բոլոր աշխատանքները եւ արխիվը։ Մայքլ Ուեսթի դեպքում՝բարեբախտաբար, նրա անունը վերակենդանացավ, քանի որ, հրաշք կատարվեց։ Մեկը՝ Սթյուարթ Ֆրիդման անունով, գնեց Ուեսթի բնակարանի ամբողջ պարունակությունը՝ կտավները, արխիվը, նյութերը՝ միայն 5000 դոլարով, այնուհետեւ վաճառելով արվեստի նյույորքյան հայտնի սրահներից մեկին՝ Hollis Taggart գալերեային, որն այժմ ունի Ուեսթի ժառանգությունը ներկայացնելու առանձնահատուկ իրավունքը։ Մայքլ Ուեսթը հասավ իր նպատակին՝ նրա գործերը չեն հիշեցնում Արշիլ Գորկու կամ մեկ ուրիշի աշխատանքները։ Բայց լի են առեղծվածային աբստրակցիայով։&#8216;Masterpiece&#8217; &#8211; &#171;Գլուխգործոց&#187;, ամենամյա ցուցահանդես տոնավաճառը այս տարի տեղի է ունենում առցանց՝ հունիսի 22-ից մինչեւ հունիսի 28-ը։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/70027/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d5%80%d5%80-%d5%8d%d5%a1%d5%b0%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[ՀՀ Սահմանադրություն]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/7848310.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանում յուրաքանչյուր նոր իշխանությունից հետո Սահմանադրություն փոխելը բավականին վատ ավանդույթ է դարձել։ Sputnik Արմենիայի նյութում ընթերցեք՝ ինչպես է այդ փոփոխությունն իրականացվել տարբեր տարիներին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69973/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/ba22ad0bed7b6e18b34e08655e20b2f4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ծիրանը, բացի անուշահամ միրգ լինելուց, օժտված է նաև մի շարք օգտակար և առողջարար հատկություններով]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69903/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d5%83%d5%b6%d5%b7%d5%b8%d6%82%d5%b4.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ճնշում]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/f08364d343fbc828d4818869be4e567a.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գիտնականները բազմաթիվ հետազոտությունների արդյունքում պարզել են, որ սննդամթերքում կան նյութեր, որոնք անհրաժեշտ են հիպերտոնիկներին]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69832/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:36+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-H3HdTf8Dam.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Գույքահարկը հաշվարկվում էր շուկայական մոտարկված արժեքի վրա, և միջինում հասնում էր տարեկան 3%-ի:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69817/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/shoco.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչի՞ համար են իրականում հաճախորդների բոնուսային քարտեր, իրերի պահման խցիկներն ու հակաառևանգման դարպասները, ի՞նչ է կանացի ապրանքների «վարդագույն հարկը», սայլակների կառուցվածքի իրական նշանակությունն ու այլ հնարքներ, որոնց մենք գնումներ կատարելիս ուշադրություն չենք դարձնում:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/xanutt.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչի՞ համար են իրականում հաճախորդների բոնուսային քարտեր, իրերի պահման խցիկներն ու հակաառևանգման դարպասները, ի՞նչ է կանացի ապրանքների «վարդագույն հարկը», սայլակների կառուցվածքի իրական նշանակությունն ու այլ հնարքներ, որոնց մենք գնումներ կատարելիս ուշադրություն չենք դարձնում:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/28-7.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչի՞ համար են իրականում հաճախորդների բոնուսային քարտեր, իրերի պահման խցիկներն ու հակաառևանգման դարպասները, ի՞նչ է կանացի ապրանքների «վարդագույն հարկը», սայլակների կառուցվածքի իրական նշանակությունն ու այլ հնարքներ, որոնց մենք գնումներ կատարելիս ուշադրություն չենք դարձնում:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/106290984_3035065173237358_5980291975141282144_o.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Ինչի՞ համար են իրականում հաճախորդների բոնուսային քարտեր, իրերի պահման խցիկներն ու հակաառևանգման դարպասները, ի՞նչ է կանացի ապրանքների «վարդագույն հարկը», սայլակների կառուցվածքի իրական նշանակությունն ու այլ հնարքներ, որոնց մենք գնումներ կատարելիս ուշադրություն չենք դարձնում:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69683/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-dXcYcoYIAL.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կան բուժվող հիվանդություններ եւ կան՝ անբուժելիներ, ձկնորսությունը երկրորդ տարբերակն է:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69258/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/23517249.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Թբիլիսին հայտնի է իր ճարտարապետական հուշարձաններով, սակայն դրանցից բոլորը չէ որ ուսումնասիրված են։ Ցանկության դեպքում քաղաքում հնարավոր է հայտնաբերել շենքեր, որոնց պատմությունը դեռ առեղծված է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69204/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:37+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/10464526.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Այս մեքենայի հետ ԱՄՆ-ում ի սկզբանե մեծ հույսեր էին կապում, բայց դրա գործնական շահագործումը հիասթափեցնում է մասնագետներին։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69158/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/02190725asteroid.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տիեզերական պաշտպանության առաջին մանրամասն մշակված նախագիծը կազմվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանողների և ասպիրանտների կողմից՝ 1967թ.՝ մեր մոլորակն Իկարուս աստղակերպից պաշտպանելու նպատակով:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/asteroid.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Տիեզերական պաշտպանության առաջին մանրամասն մշակված նախագիծը կազմվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանողների և ասպիրանտների կողմից՝ 1967թ.՝ մեր մոլորակն Իկարուս աստղակերպից պաշտպանելու նպատակով:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1566_Icarus_orbit.gif</image:loc><image:title><![CDATA[Տիեզերական պաշտպանության առաջին մանրամասն մշակված նախագիծը կազմվել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ուսանողների և ասպիրանտների կողմից՝ 1967թ.՝ մեր մոլորակն Իկարուս աստղակերպից պաշտպանելու նպատակով:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69090/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/9029084.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Եկեք անկեղծ լինենք։ Հետխորհրդային տարածքում գոյություն ունի առնվազն մեկ երկիր, որտեղ պաշտոնապես չկա կորոնավիրուսի որևէ դեպք, բայց հնարավոր չէ հաստատ ասել՝ արդյոք դա իրականություն է, թե իշխանություններն են այդպես պնդում։ Այդ պետությունը Թուրքմենստանն է։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/69040/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/fb89a76cae578dfee830173dcf6befd1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մոռացեք հիվանդությունների մասին. երեխայի իմունիտետն ամրապնդելու 5 պարզ կանոն]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/68627/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:38+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/5ef5e4a26e59b4.64846977-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հեռահաղորդակցության ոլորտի թվով 28 ընկերությունների անդամակցությամբ &#171;Հայաստանի օպերատորների միություն&#187; ՀԿ-ն հայտնել է իր մտահոգությունները &#171;Տեսալսողական մեդիայի մասին&#187; ՀՀ օրենքի շրջանառվող նախագծի վերաբերյալ: &#171;Նախքան նախագծի մշակումը լայնորեն քննարկված, համաձայնեցված եւ աշխարհի առաջադեմ երկրների կողմից արդեն տարիներ շարունակ ընդունված եւ կիրառվող պարտադիր հեռուստածրագրերի փաթեթի հասկացությունը տարօրինակ կերպով դուրս է մնացել նախագծի լրամշակված տարբերակից՝ զրկելով ցանցային օպերատորներին հանրային մուլտիպլեքսով հեռարձակվող հանրապետական սփռման հեռուստածրագրերը անխոչընդոտ կերպով եւ առանց վճարի իրենց սպառողներին վերահեռարձակելու հնարավորությունից:
Այսինքն՝ ներկայումս տիրող իրավիճակը մնում է անփոփոխ՝ անլուծելի թողնելով այն խնդիրները, որոնց բախվում են ցանցային օպերատորները եւ սպառողները: Իսկ այս պահին իրավիճակը հետեւյալն է՝ կաբելային խոշոր հեռարձակողները կարողանում են բարձր գին վճարելով բացառիկ պայմանագրեր կնքել հանրապետական սփռում ունեցող եթերային հեռարձակողների հետ՝ զրկելով մյուսներին տվյալ հեռուստածրագիրը վերահեռարձակելու հնարավորությունից կամ տվյալ հեռուստածրագիրը վերջիններիս տրամադրվում է խտրական պայմաններով եւ բարձր վճարների դիմաց&#187;,- նշել են միությունում:  [[gallery1]]
Միության տնօրեն Քրիստինե Գյոնջյանի փոխանցմամբ՝ սա հանգեցնում է փոքր եւ միջին կաբելային հեռարձակողների համար անհավասար մրցակցային պայմանների ստեղծման, զրկելով նրանց բաժանորդներին այդ հեռուստածրագիրը ընդունելու հնարավորությունից կամ այն ընդունել ավելի բարձր բաժանորդային վարձ վճարելու դիմաց:
Պետության սահմանափակ ռեսուրսն օգտագործող եթերային հեռուստաընկերությունների եւ խոշոր ցանցային օպերատորների միջեւ նման հակամրցակցային համաձայնությունները կանխելու եւ այս ոլորտում անհավասար տնտեսական մրցակցությունը բացառելու, սպառողին տեղական հեռուստածրագրերը ընդունելու հնարավորությունից չզրկելու նպատակով միությունը կարեւորում է հանրային մուլտիպլեքսում ներառված հեռուստածրագրերը պարտադիր անվճար հիմունքներով ցանցային օպերատորներին տրամադրելու դրույթը նախագծում վերականգնելը եւ &#171;սոցիալական փաթեթ&#187; կամ &#171;պարտադիր հեռուստածրագրերի փաթեթ&#187; հասկացությունների ներմուծումը մեր օրենսդրության մեջ: [[gallery2]]
Միությունը չի բացառում նաեւ այնպիսի իրավիճակի ստեղծում, երբ ցանցային օպերատորները հանրապետական սփռում իրականացնող եթերային հեռուստաընկերությունների կամայական վարքագծի հետեւանքով կարող են համաձայնություններ կնքել եւ հրաժարվել տեղական որեւէ հեռուտաալիքի համար վճարելուց եւ վերահեռարձակելուց: Հետեւանքը կլինի այն, որ հայրենական տեղեկատվությունը դուրս կմղվի ցանցային օպերատորների փաթեթներից՝ իր տեղը զիջելով ամբողջությամբ օտարերկրյա տեսալսողական տեղեկատվությանը, ինչը եւս ընդունելի չէ տեղեկատվական անվտանգության նկատառումներով: &#171;Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կաբելային հեռարձակում իրականացնող ցանցային օպերատորների հեռուստափաթեթների 80-95 տոկոսը կազմում են օտարերկրյա հեռուստածրագրերը, ապա նախագծում տեսալսողական տեղեկատվության պարտադիր հայերեն լեզվով պահանջ, գովազդի արգելման եւ բովանդակային մի շարք սահմանափակումներ նախատեսող դրույթներ ցանցային օպերատորների վրա տարածելը կհանգեցնի պարզապես Հայաստանում կաբելային եւ այլ, ոչ եթերային հեռարձակման կրախի:
Բոլորն են հասկանում, որ նույնիսկ խոշոր ցանցային օպերտորները չեն կարողանա ապահովել 100-200 հեռուստածրագրերի հայերեն թարգմանություն: Նախագիծը մի կողմից նման խոչընդոտներ է ստեղծում օտարերկրյա հեռուստածրագրերի վերահեռարձակման համար, մյուս կողմից ցանցային օպերատորներին զրկում սեփական հեռուստածրագրեր ունենալու կամ տեսալսողական մեդիածառայության դիստրիբյուտոր լինելու հնարավորությունից&#187;, - նշել է Քրիստինե Գյոնջյանը եւ հավելել. &#171;Այնպիսի տպավորություն է, որ նախագիծը մշակվել է բացառապես մուլտիպլեքսում հեռարձակվող հեռուստածրագրերի շահերի տեսանկյունից՝ ամբողջովին անտեսելով տեղեկատվական եւ հեռահաղորդակցային ոլորտի զարգացման միտումները, ոլորտի մնացած մասնակիցներին եւ սպառողներին&#187;: Ամբողջ աշխարհում կաբելային հեռուստատեսությունը հանդիսանում է տեսալսողական մեդիայի ամենամեծ սեգմենտը եւ կաբելային ցանցերը շարունակում են մնալ աշխարհի խոշորագույն եւ հայտնի տեսալսողական մեդիածառայությունների հեռուստածրագրերի տարածման հիմքը: Գյոնջյանի խոսքով, այս իրողությունների հետ պետք է հաշվի նստել եւ ցանցային օպերատորներին պետք է ավելի շատ հնարավորություններ ընձեռել զարգանալու եւ ընդլայնվելու համար, ոչ թե զրկել եղած բոլոր հնարավորություններից, քանզի ցանցային օպերատորները չեն օգտագործում պետության սահմանափակ ռեսուրսները, այլ իրենք են ստեղծում ռեսուրսները եւ ենթակառուցվածքներ: Հայտնելով իր մտահոգությունները՝ operator.am միությունը շարունակում է հուսալ, որ նոր Հայաստանում օրենքների նախագծերը մշակվում են բացառապես ոլորտը բարելավելու եւ կարգավորելու մղումներով, այլ ոչ թե կոնկրետ շահեր սպասարկելու շարժառիթներով եւ հուսով են, որ իրենց բարձրացրած խնդիրներն ի վերջո արձագանք կստանան նախագծի ընդունման ժամանակ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/67968/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/15856434.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Արևային համակարգի երկու օբյեկտների վրա էլ կա գալակտիկական տիեզերական ճառագայթում, որը վնասակար է մարդու առողջության համար։]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/67777/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/l-kzK5PJ6xeA.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Շենքը 4-րդ կարգի վթարային է դարձել «Հին Երևան» նախագծի շրջանակում սկսված փորման աշխատանքներից հետո: ]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/67787/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/00s-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[00s]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229nor12-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229hin12-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229nor-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229nor1-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229hin-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/229hin1-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/491318589310-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նախագիծը բուռն քննարկումներ է առաջացրել իշխանական և ընդդիմադիր թևերի միջև, քանի որ այն իրենից ենթադրում է հարկային բեռի ավելացում, սակայն՝ հիմնավորված նպատակներով: Տեսնենք, թե ինչ է իրականում «ասում» նախագիծը:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/67491/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:39+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/%d4%bf%d5%b8%d6%80%d5%b8%d5%b6%d5%a1-2.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կորոնա]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593082373_4054232.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հունիսի 19-ին Լիտվայի մասնագետների թիմը ժամանել է Երեւան՝ օգնելու հայ բուժաշխատողներին COVID-19-ով պացիենտների բուժման եւ համաճարակը հաղթահարելու հարցում: Թիմը բաղկացած է 8 բուժաշխատողներից եւ 3 փորձագետներից (բժշկական անձնակազմը՝ անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներ, շտապ օգնության բժիշկներ եւ խնամողներ)։ Նրանք Երեւան են ուղեւորվել Շաուլյայ քաղաքի օդանավակայանից՝ իրենց հետ բերելով որոշ բժշկական պարագաներ եւ սարքավորումներ: Թիմը այստեղ կմնա եւս մեկ շաբաթ։&#160;Խմբի բոլոր անդամները Լիտվայում ներգրավված են եղել COVID-19-ի դեմ պայքարում, այս առաքելությանը յուրաքանաչյուրը կամավոր է մասնակցում: Թիմի բժշկական մասը ներկայումս աշխատում է հենց COVID-19-ով վարակված պացիենտների հետ, իսկ փորձագետները Հայաստանի որոշ հաստատություններում են իրենց աջակցությունը ցուցաբերում համավարակի դեմ պայքարի կազմակերպչական հարցերում։&#160;Մեդիամաքսը հանդիպել է Լիտվայի մասնագետների թիմի երկու անդամների հետ, խոսել է այցի, երեւանյան հիվանդանոցներում աշխատելու իրենց փորձի եւ Հայաստանին ցուցաբերվող օժանդակության մասին։&#160;Stronger TogetherՄարիուս Չուռլյոնիս, Լիտվայի Հանրապետության Առողջապահության նախարարության խորհրդական, թիմի ղեկավարԼիտվան առաջին երկրներից էր, որ պետական մակարդակով որոշեց բուժաշխատողների եւ փորձագետների խումբ ուղարկել Հայաստան՝ կիսվելու իրենց լավագույն փորձով: Կապը Հայաստանի եւ Լիտվայի միջեւ մի քանի տասնամյակի պատմություն ունի․ Լիտվան նաեւ մասնագետներ էր ուղարկել 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժից հետո: 1991-ի սեպտեմբերի 21-ին Լիտվան առաջին երկիրն էր, որ ճանաչեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը։&#160;Հայաստանի եւ Լիտվայի միջեւ հարաբերությունները վաղուց են կառուցվում, ուստի մեր առաքելության աջակցությունը երկու երկրների միջեւ կարող է նոր էջ բացել:Ինչպես մեր առաքելության պատկերանշանն է ասում՝ &#171;Մենք ուժեղ ենք միասին&#187; (Stronger Together): Մենք երկու շատ նման փոքր ժողովուրդ ենք, մեզ դժվար է գոյատեւել այս դժվար աշխարհում, բայց միասին համագործակցելով՝ կարող ենք ավելի ամուր հարաբերություններ ստեղծել, որոնք ապագայում էլ նոր հնարավորությունների դռներ կբացեն։ Ավելի ուժեղ կլինենք, եթե միասին հաղթահարենք համաճարակը:Սովորում ենք միմյանցիցԷնիուս Ժարսկուս, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգՀայաստանում եւ Լիտվայում իրավիճակը բոլորովին այլ է: Օրինակ՝ հունիսի 23-ին Լիտվայում հաստատվել էր COVID-19-ի ընդամենը մեկ նոր դեպք, իսկ Հայաստանը` 700-ից ավել: Լիտվայում մենք շատ ենք թեստեր անում: Հունիսի 24-ի դրությամբ Լիտվայում COVID-19-ի համար արվել է ավելի քան 403 000 նմուշ, որից 1.804-ի մոտ է պատասխանը դրական եղել:Հավանաբար, Լիտվան ավելի շատ փորձ ունի վիրուսի տարածումը կանխելու գործում, բայց ինչ վերաբերում է բուժմանը, ապա Հայաստանն, անկասկած, այս վիրուսի հետ աշխատելու հարցում ավելի շատ տեղեկություն եւ փորձ ունի: Բուժումը երկու երկրներում, կարելի է ասել, շատ նման է, մենք որեւէ լուրջ տարբերություն չենք նկատում: Կարող ենք միայն ասել, որ հայերը շատ քրտնաջան են աշխատում, դուք պետք է հպարտանաք ձեր բուժաշխատողներով, նրանք այս պատմության իրական հերոսներն են: Այս ծանր իրավիճակում դուք պետք է նրանց կողքին լինեք, ինչ-որ կերպ խրախուսեք։&#160;Ամենակարեւորը, որ պետք է հասկանալ՝ մենք դեռ պետք է մեր տեսակետը կազմենք հայաստանյան իրավիճակի մասին, պետք է վերլուծենք, թե ինչ է կատարվում, ինչ որոշումներ են կայացվել եւ ինչպես են դրանք ազդել ընդհանուր վիճակի վրա: Միայն դրանից հետո կարող ենք հանդես գալ առաջարկություններով: Մեզ համար սա նոր իրավիճակ է, քանի որ մենք երբեւէ COVID-19-ի այսքան մեծ թվեր չենք ունեցել: Մեզ համար Հայաստանում նույնպես շատ բան կա սովորելու, եթե Լիտվայում վիրուսի երկրորդ ալիքը սկսվի: Կորոնավիրուսի դեմ պայքարը ժամանակավոր բան չէ:&#160;Մինչ այժմ մեր առաջին տպավորությունը անփոփոխ է՝ տեսնում ենք միայն աշխատասեր մարդկանց. կորոնավիրուսի դեմ պայքարում նվիրված մարդիկ են առանցքային։Լիտվական փորձըՄարիուս․ Լիտվան Covid-19-ի դեմ պայքարում գրանցել է &#171;հաջողության պատմություններից&#187; մեկը: Այս պատմության կարեւոր կետերից մեկն այն է, որ ունեցել ենք գերազանց համագործակցություն կառավարության եւ հասարակության միջեւ: Հասարակությունը կարողացել է ճիշտ արձագանքել կառավարության որոշումներին. այս հարցում նրանք ձեռք ձեռքի տված են աշխատել։ Առաջին եւ ամենակարեւորը` դիմակների կրում, երկրորդ`սոցիալական հեռավորություն, երրորդ`ձեռքերի լվացում. սրանք այն երեք հիմնական քայլերն են, որոնց բոլորը կարող են հետեւել, ու այն իսկապես կարող է նշանակալի դեր ունենալ վիրուսի տարածումը կանխելու գործում: Լիտվացիների 100%-ը չէ, որ հետեւել է կանոններին, բայց 98%-ը, անկասկած, այդպես է վարվել:Ժամանակ առ ժամանակ տեսնում ենք, որ մարդիկ փողոցում դիմակներ չեն կրում կամ իրար հետ հաճախ են գրկախառնվում՝ առանց սոցիալական հեռավորությունը պահելու: Չնայած, այն, ինչ ես հիմա տեսնում եմ Հայաստանում եւ այն, ինչ ես ակնկալում էի մեր այցելությունից առաջ, տարբեր բաներ են, քանի որ մարդկանց մեծամասնությունը հիմա իսկապես դիմակներ կրում է, եթե կարողանաք նաեւ նրանց ներգրավել սոցիալական հեռավորությունը պահպանելու մեջ, դա ավելի մեծ արժեք կտա այս գործընթացին:Հետագա համագործակցությունների համարՄարիուս, Էնիուս. Մենք շատ ոգեւորված ենք այստեղ լինելու եւ ձեր մասնագետների հետ աշխատելու համար: Նաեւ շատ ուրախ կլինենք, եթե ձեր բուժաշխատողները նույնպես կարողանան այցելել Լիտվա եւ կիսվել իրենց փորձով. այդպես մենք միասին առաջ կգնանք:Բացի այդ, մենք շատ ուրախ կլինենք, եթե կրթական փոխանակման ծրագրերը շատ լինեն մեր երկրների միջեւ (ոչ միայն առողջապահական ոլորտում, բայց դրանից սկսած), քանի որ մեր մոտեցումները, տեսակետները տարբեր են, մենք կարող ենք դրանք համատեղել`ավելի շատ հնարավորություններ ստեղծելու համար:Այս օրերին բազմաթիվ ժպիտներ ենք տեսնում, ժամանակ առ ժամանակ, երբ մեր Լիտվայի եւ Հայաստանի դրոշներով շապիկները հագած քայլում ենք Երեւանի փողոցներով, մարդիկ ժպտալով մեզ են մոտենում ու շնորհակալություն հայտնում մեր աջակցության համար: Իսկապես հաճելի է. հարաբերությունները երկրների միջեւ այսպես են ստեղծվում։Այցը՝ ավելի վաղԷնիուս.Նախկինում երբեւէ Հայաստան չէի այցելել: Տպավորված եմ, թե որքան ջերմ եւ ընկերասեր ժողովուրդ եք դուք: Մենք մեզ շատ լավ ենք զգում այստեղ:Մարիուս. Ես շատ բան գիտեի Հայաստանի մասին, տատիկս ձեր երկրում ճանապարհորդել էր եւ ինձ շատ բան էր պատմել Հայաստանի, ձեր հոյակապ կերակուրների եւ ժողովրդի մասին: Լիտվայում էլ շատ հայեր կան. դուք բավականին հայտնի եք մեր երկրում, ուստի մեզ համար նոր չէր այս ամենը:Իրականում, COVID-19-ից առաջ ես այս տարվա սեպտեմբերին պլանավորում էի այցելել Հայաստան: Ուզում էի արձակուրդներին ընտանիքիս եւ ընկերներիս հետ այստեղ գալ, բայց փաստորեն՝ ավելի վաղ եկա գործընկերներիս հետ:Ամալի ԽաչատրյանԼուսանկարները՝ Էմին Արիստակեսյանի]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/66256/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593000821_1588130-1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[1593000821_1588130]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/1593000821_1588130.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Կարմիր բլուր հուշարձանը 2020թ․-ի աշնանը լիովին ազատված կլինի շինարարական աղբից. այժմ տեսանելի հատվածներն են ամբողջովին մաքրվել։ &#171;Հուշարձանը սկսում է վերածնվել&#187;,-ասում է &#171;Էրեբունի&#187; պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի տնօրեն Միքայել Բադալյանը։&#160;Ուրարտական բացառիկ այս հուշարձանի մաքրման աշխատանքները սկսվել էին 2019-ի փետրվարին մեկնարկած &#171;Ազատենք Կարմիր բլուր հուշարձանը շինարարական աղբից&#187; քաղաքացիական նախաձեռնության արդյունքում, որից հետո շինաղբի տարհանման աշխատանքներն ամբողջովին հանձն էր առել Երեւանի քաղաքապետարանը։ Թե ինչ է լինելու հուշարձանի մաքրված տարածքներում, ինչ նոր ծրագրեր ու հետազոտություններ են սպասվում Կարմիր բլուրում եւ ինչպես է մեկ տարում հաջողվել ազատվել շինաղբի հսկայական կույտերից, մեզ հետ զրույցում պատմել է &#171;Էրեբունի&#187; պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի տնօրենը։&#160;Ինչ է արվել&#160;Վերջնական դիտարկումների արդյունքում պարզել էինք, որ Կարմիր բլուր հուշարձանի մոտ 4.5 հեկտար տարածքն ամբողջովին լցված է շինաղբի հսկայածավալ կույտերով։ 2019-ի սկզբին մեկնարկեցինք &#171;Ազատենք Կարմիր բլուր հուշարձանը շինարարական աղբից&#187; քաղաքացիական նախաձեռնությունը, դրա շրջանակում մեքենաներով շուրջ 75 թափք տարհանվեց, բայց դա ընդամենը շինաղբի մի փոքր մասն էր։Երբ այս երիտասարդական նախաձեռնությունն ազդարարեց շինաղբի տարհանման սկիզբը, Երեւանի քաղաքապետարանը միացավ աշխատանքներին եւ վստահեցրեց՝ հանձն է առնելու Կարմիր բլուրն ամբողջությամբ շինաղբից մաքրելու գործընթացը։ Քաղաքապետարանի հետ աշխատանքները սկսվեցին 2019 թ. ամռանը՝ Երեւանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Հրաչյա Սարգսյանի ղեկավարությամբ։&#160;Արդեն մաքրվել է շինաղբի մոտ 3.8 հեկտար տարածքը, 1071 թափք է տարհանվել. մաքրման ծավալները մեր սպասվածից ավելին էին։ Երբեմն այնքան բարձր էին շինաղբի թմբերը, որ պարզապես չէիր կարողանում հաշվել։ Այժմ մնացել է 0.7 հեկտարը, որը հավանաբար մինչեւ սեպտեմբեր ամբողջովին մաքրված կլինի։ Չնայած նույնիսկ այս պարագայում հուշարձանի գրեթե բոլոր թիրախային հատվածները մաքրված են, հիմա շատ հաճելի է քայլել Կարմիր բլուրի տարածքում։&#160;Այցելում են՝ առանց ամաչելուՆույնիսկ համավարակի շրջանում Կարմիր բլուրում զբոսնողները շատ են. մաքրման աշխատանքներից հետո կտրուկ աճել է այցելուների թիվը, հատկապես տարածքի բնակիչներն են հաճախ գալիս։ Ուրախալի է տեսնել, թե ինչպես են շատերը ընտանիքներով այցելում հուշարձան, զբոսնում, ճեմուղիներում հեծանիվ վարում, մարզվում։ Հուշարձանը սկսել է վերածնվել։&#160;2018 թվականին Կարմիր բլուր այցելել է 1206 մարդ, 2019-ին՝ 1901, մոտ 700-ով աճել է այցելուների թիվը, որոնց թվում եղել են զբոսաշրջիկներ ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆիլիպիններից, Գերմանիայից, Ֆրանսիայից։ 2020-ի առաջին եռամսյակում այցելուների թիվը կրկին գերազանցել է 2019-ի թվին։&#171;Կարմիր բլուր&#187; մասնաճյուղի ղեկավար Վահե Սարգսյանը պարբերաբար այցելել է մայրաքաղաքի տարբեր դպրոցներ, հանդիպել տնօրեններին, վարպետաց դասընթացներ անցկացրել աշակերտների հետ եւ նրանց հրավիրել է հուշարձան այցելության։ Այս շրջանում ակտիվ համագործակցել ենք տուրօպերատորների հետ զբոսաշրջիկների այցելությունները կազմակերպելու համար։ Եթե առաջ մարդիկ ասում էին՝ Կարմիր բլուր այցելություն կազմակերպելու դեպքում շինաղբի կույտերը տեսնելը գուցե լրիվ հակառակ ազդեցությունը թողնի, այսօր բոլորն առանց ամաչելու գալիս են հնավայր։ Կարծում եմ՝ սա Կարմիր բլուրի վերարժեւորման եւ զարգացման առաջին քայլերից մեկն է։&#160;Հայաստանի նետաձգության ազգային ֆեդերացիայի հետ պարբերաբար միջոցառումներ ենք անում։ Պրոֆեսիոնալ նետաձիգների հսկողությամբ, պահպանելով անվտանգության բոլոր կանոնները՝ այցելուները հնարավորություն են ունենում նետաձգելու։ Սա մեր լավագույն կրթական ծրագրերից է։&#160;Մենք հաճախ անձամբ ենք զրուցում այցելուների հետ, շատերը պարզապես ապշած են այս փոփոխություններից. երբեւէ չեն հավատացել, որ այդ շինաղբը կտարհանվի, խոստովանում են՝ մաքրման աշխատանքները մեծ հույսեր են արթնացրել, որ հուշարձանը շուտով կբարեկարգվի, նոր թանգարան կկառուցվի։ Հաճախ նույնիսկ անձամբ են առաջարկում մասնակցել մաքրման աշխատանքներին. կարելի է ասել՝ մարդկանց հավատը վերականգնվել է։ Տեղացիներին չենք հաշվում որպես այցելու, նրանց առջեւ հուշարձանը միշտ բաց է ու անվճար․ չէ՞ որ նրանք են հենց հուշարձանի առաջին կրողը եւ պահպանողը։ Այցելուների համար հուշարձանը վճարովի է, ամսվա ընթացքում ունենք հատուկ անվճար օրեր։&#160;ՇուտովՊլանավորում ենք այս տարվա աշնանը տեղադրել քառալեզու բացատրական ցուցանակներ՝ հայերեն, անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն: Ուզում ենք նաեւ դիմել Չինաստանի դեսպանատուն՝ չինարեն ավելացնելու համար. չինախոս այցելուները նույնպես շատ են։ Ցուցանակները հագեցած են լինելու Կարմիր բլրի տարբեր կառույցների վերաբերյալ պատմություններով եւ եռաչափ վերակազմություններով։ Նաեւ պատրաստում ենք տեսանյութեր եւ եռաչափ մոդելներ, որոնք տեղադրվում են մեր ֆեյսբուքյան ու յութուբյան էջերում։&#160;Նախատեսվում է Կարմիր բլրի տարածքում վերգետնյա արհեստական ուսումնական պեղավայր կառուցել. վերգետնյա ենք կառուցելու, որպեսզի չվնասենք որեւէ հնագիտական շերտ։&#160;Մենք աշխատում ենք նաեւ տարբեր ռուսաստանյան տուրիստական ընկերությունների հետ, որպեսզի համատեղ կրթական ծրագրեր իրականացնենք Կարմիր բլուրում։ Շատ ջերմ հարաբերություններ ենք հաստատել Սանկտ Պետերբուրգի Պետական Էրմիտաժի հետ, վերջերս քննարկել ենք հետագա համատեղ գործունեության որոշակի հարցեր։&#160;Ի դեպ, Երեւանի քաղաքապետարանի նախաձեռնությամբ իրականացված &#171;Ակտիվ քաղաքացի&#187; առցանց հարթակում հաղթող առաջարկներից մեկը վերաբերվում էր Կարմիր բլրին, դրա շրջանակում 30 մլն դրամ է հատկացվելու հուշարձանի աշխատանքներին։ Ունենք նաեւ մեծ ծրագրեր, որը համակարգում է Երեւանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Հրաչյա Սարգսյանը, բայց դրանց մասին դեռ վաղ է խոսել։ Կարող ենք միայն ասել, որ փուլային տարբերակով նախատեսվում է Կարմիր բլուրը դարձնել գրավիչ զբոսաշրջային եւ մշակութային կենտրոն։&#160;Ինչ վերաբերում է թանգարանին՝ քննարկումները տանում են նրան, որ հնարավոր է հուշարձանի նոր թանգարանը կառուցվի հենց մուտքի մոտ, քանի որ հին թանգարանի վերականգնումը գուցե ոչ այդքան նպատակահարմար լինի։ Այժմ հին թանգարանի տարածքը որոշակիորեն բարեկարգվել է, գույք է ավելացվել: Ուզում ենք դրա մեծ սրահն օգտագործել տարբեր սեմինար-քննարկումների համար։&#160;Գիտահետազոտական վերածնունդըՄաքրման աշխատանքներին զուգահեռ ակտիվացել է նաեւ գիտահետազոտական կյանքը։ Ավստրիայի Ինսբրուկի համալսարանի Հին Արեւելքի հնագիտության դեպարտամենտի եւ &#171;Էրեբունի&#187; պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի միջեւ կնքվել է պայմանագիր, որի շնորհիվ հնարավոր է դարձել համատեղ արշավախումբ ստեղծել ու Ավստրիայից բերված տեխնիկայով սքանավորել հնավայրի դեռեւս չպեղված հատվածները՝ բացահայտելու համար հողի տակի կառույցները։ Սա շատ կարեւոր ու թանկ հետազոտություն է։&#160;Կրկին մեր ավստրիացի գործընկերների հետ Կարմիր բլրի տարածքում իրականացրել ենք փոքր ծավալի պեղումներ, այժմ էլ քննարկում ենք, թե ինչպես շարունակենք դրանք՝ համավարակի պայմաններում։ Լիահույս ենք, որ այս տարվա աշնանը կշարունակենք պեղումները։&#160;Շատ անելիք կա, բայց քայլ առ քայլ իրականացնելու դեպքում, վստահ ենք, Կարմիր բլուրը կդառնա տարածաշրջանային, զբոսաշրջային, մշակութային եւ կրթական կարեւոր կենտրոն։&#160;Ամալի Խաչատրյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/65663/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/datakhazner_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Հայաստանի գլխավոր դատախազության պաշտոնատար որոշ անձինք տպավորիչ ունեցվածք են տնօրինում՝ առանձնատներ, բնակարաններ, տարբեր ընկերություններում բաժնեմասեր և այլն։ Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց կողմից կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով է ներկայացվել 2019-ի գույքի, եկամուտների, ունեցվածքի հայտարարագրերը։ ՍիվիլՆեթն առանձնացրել է գլխավոր դատախազության հարուստ պաշտոնյաներին։
Գագիկ Հարությունյանի որդու բաժնեմասերն ու բնակարանները
Սահմանադրական դատարանի երկարամյա նախագահ Գագիկ Հարությունյանի որդին՝ Արտակ Հարությունյանը, գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետն է։ Երևանի կենտրոնում Հարությունյանն ունի երկու բնակարան, որոնցից մեկը գնել է 2012-ին, իսկ մյուս նվիրատվություն է ստացել 2018-ին։ Այդ նվիրատվության հետ նույն օրը Հարությունյանը Ջրվեժում հողամաս է նվեր ստացել։ 2019-ին նա նաև ավտոկայանատեղի է նվեր ստացել, իսկ մինչ այդ մի ավտոկայանատեղի էլ գնել էր 2012-ին՝ Կենտրոնի իր բնակարանի հետ միասին։&#160;
Հարությունյանը 2019-ին 2 միլիոն դրամով վաճառել է իր Lexus-ը, 16,5 միլիոն դրամի չափով փոխառոթյուն է ստացել &#171;Արփիմեդ&#187; ՍՊԸ-ից, որտեղ բաժնեմաս ունի (դրան դեռ կանդրադառնանք): Գլխավոր դատախազության պաշտոնյայի դրամական միջոցները կազմել են 25 000 դոլար և 14 միլիոն դրամ։ Եկամուտներից 10 միլիոն դրամը գոյացել է աշխատավարձից, 15 միլիոն դրամի չափով վարկ է ստացել &#171;Հայբիզնեսբանկից&#187;, ևս 12,5 միլիոն դրամ կազմել է &#171;Արփիմեդ&#187;-ի շահաբաժնից առաջացած եկամուտը։&#160;
Իրավաբանական անձանց էլեկտրոնային ռեգիստրի համաձայն՝ Հարությունյանը &#171;Արփիմեդ&#187;-ի 3 տոկոսի բաժնետերն է։ &#171;Արփիմեդ&#187;-ը հայկական դեղագործական ընկերություն է, որն իր արտադրանքն արտահանում է նաև Վրաստան, Բելառուս, Ուզբեկստան, Ուկրաինա, Եմեն, Ղազախստան։ Ընդհանուր առմամբ, &#171;Արփիմեդը&#187; 150 դեղի արտադրութամբ է զբաղվում։ Արտակ Հարությունյանը իր բաժնեմասը ձեռք է բերել 2008-ին՝ &#171;Արփիմեդի&#187; հիմնադրման ժամանակ։ Ընկերության մյուս բաժնետերը քաղաքացի Վաչագան Ղազարյանն է։&#160;
Արտակ Հարությունյանի կինը՝ Աննի Հարությունյանը, ընդգրկված է տարբեր բիզնեսներում, որոնցից ամենահայտնին &#171;Իզի փեյ&#187; ՍՊԸ-ն է։ &#171;Իզի փեյ&#187;-ը վճարահաշվարկային կազմակերպություն է, որը ՀՀ տարածքում ունի 2 000 վճարային տերմինալներ, նաև էլեկտրոնային դրամապանակի ծառայություններ է մատուցում։ Հիմնվել է 2014-ին։&#160; Ընկերության հասույթը 2018-ին կազմել է 1,9&#160; միլիարդ դրամ։&#160; Աննի Հարությունյանի բաժնեմասը նախկինում կազմել է 30 տոկոս, սակայն ներկայում 20 տոկոս է։ Ուշագրավ է, որ &#171;Իզի փեյ&#187;-ի 7 տոկոսի բաժնետերը ևս դատախազի կին է. Նարինե Նազարյանը Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների դատախազ Վիգեն Միլիտոնյանի կինն է, որը ևս իր բաժնեմասը ձեռք է բերել 2014-ին։ Նարինե Նազարյանը նաև գործարար Ֆրեդ Նազարյանի դուստրն է։ &#171;Իզի փեյ&#187;-ի բաժնետոմսերի մնացյալ 73 տոկոսը պատկանում է Կարինե Փաշինյանին՝ գործարար Ֆրեդ Նազարյանի կնոջը։&#160;
Բաժնետոմսերի նույն հարաբերակցությամբ Աննի Հարությունյանն ու մյուսներն անցյալ տարի հիմնել են նաև &#171;Իզի տերմինալ&#187; ՍՊԸ-ն, իսկ այս տարվա ընթացքում Աննի Հարությունյանը, Կարինե Փաշինյանն ու Նարինե Նազարյանը՝ յուրաքանչյուրը 33,3 տոկոս բաժնեմասով նոր ընկերություն են հիմնել՝ &#171;Գարանտ ինկասացիա&#187; ՍՊԸ-ն։ Ըստ հարկ վճարողների փնտրման համակարգի՝ ընկերության գործունության ոլորտը &#171;դրամի և թանկարժեք արտադրատեսակների&#187; տեղափոխումն է։ Ուշագրավ է, սակայն, որ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը մարտի 18-ի նիստում &#171;Գարանտ ինկասացիա&#187;-ին ռադիոհաճախականության օգտագործման թույլտվություն է տրամադրել։ Վերը նշված երկու ընկերություններում ունեցած բաժնեմասերը Աննի Հարությունյանը չի հայտարարագրել։&#160;
Աննի Հարությունյանը 10 տոկոս բաժնեմաս է տնօրինում &#171;Պռոբիզնես&#187; ՍՊԸ-ում, որը զբաղվում է գազալցակայանի շահագործմամբ։ Այն գտնվում է Սևան-Երևան մայրուղու հատվածում։ &#171;Պռոբիզնես&#187;-ում 20&#160; տոկոս բաժնեմաս ունի Գագիկ Հարությունյանի մյուս որդին՝ Էդուարդ Հարությունյանը։ &#171;Պռոբիզնեսի&#187; 40 տոկոսի բաժնետերը Միքայել Ամյանն է, 30 տոկոս էլ ունի Սուրեն Ուլիխանյանը։&#160;
2019-ի իր հայտարարագրում Աննի Հարությունյանը հայտարարագրել է 92 միլիոն դրամի բաժնեմաս &#171;Իզի փեյ&#187;-ում։ Դրամական միջոցները կազմել են 22 միլիոն դրամ և 45 000&#160; դոլար։ &#171;Իզի փեյ&#187;-ից Հարությունյանի շահաբաժինը կազմել է 28 միլիոն դրամ, իսկ &#171;Պռոբիզնես&#187; ՍՊԸ-ից՝ 500 000։&#160;
Գարեգին Իսախանյան. ընկերություններ ՀՀ-ում ու Լիտվայում
Գլխավոր դատախազության պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Գարեգին Իսախանյանը ևս ընդգրկված է մի քանի ընկերություններում՝ այդ թվում արտերկրյա։ Մինչ դրան անդրադառնալը ներկայացնենք Իսախանյանի 2019-ի հայտարարագիրը։&#160;
Իսախանյանը հայտարարագրել է երկու բնակարան Արաբկիրում, մեկ ավտոտնակ, նաև՝ Արագածոտնի մարզի Սասունիկ համայնքում ժառանգությամբ հողամաս է նվեր ստացել, ևս մեկ հողամաս Իսախանյանը նվիրատվություն է ստացել Իջևանում։&#160;
Դատախազության պաշտոնյան փոխառությամբ 541 միլիոն դրամ է տվել &#171;Արբումրպոմ&#187; ընկերությանը, որի բաժնետերերից է, իսկ բանկում ունի ընդհանուր առմամբ 32 միլիոն դրամի ավանդ։ Իսախանյանի դրամական միջոցները կազմում են 2,5 միլիոն ռուբլի, 100 000 դոլար և 80 000 եվրո։ Գարեգին Իսախայանն իր շահերի հայտարարագրում նշել է, որ 50 տոկոս բաժնեմաս ունի &#171;Արբումպրոմ&#187; ՍՊԸ-ում։ Ընկերության գործունեության վերաբերյալ բաց աղբյուրներում հասակասական տեղեկություններ կան։ Օրինակ՝ Կենտրոնական բանկը &#171;Արբումպրոմ&#187;-ին 2011-ին թույլ է տվել արտարժույթի առքուվաճառք իրականացնել Շենգավիթի Աերացիա 1 հասցեում։ Վարչական դատարանում &#171;Արբումպրոմ&#187;-ը տարիներ առաջ մի վեճ է ունեցել Պետեկամուտների կոմիտեի կազմած ակտի շուրջ։ Դրանից պարզ է դառնում, որ &#171;Արբումպրոմ&#187;-ը ավտոլվացման և հանրային սննդի ծառայություններ է մատուցում նշված հասցեում։ 2017-ին ՊԵԿ-ը ավելի քան 3 միլիոն դրամի հարկային պարտավորությունը կատարել չկարողանալու պատճառով դիմել է սնանկության դատարան՝ պահանջելով սնանկ ճանաչել &#171;Արբումպրոմ&#187;-ին։ Հայցը բավարարվել է։&#160;
Ըստ իրավաբանական անձանց էլեկտրոնային ռեգիստրի՝ Իսախանյանը 53 տոկոս բաժնեմաս ունի &#171;Բար&#187; ՍՊԸ-ում։ Ըստ ՊԵԿ-ի հարկ վճարողների փնտրման համակարգի՝ ընկերությունը զբաղվում է շուկայի իրավիճակի ուսումնասիրությամբ ու հետազոտություններով։ Այս ընկերության մասին Իսախանյանի հայտարարագրում ոչինչ նշված չէ։&#160;
Գարեգին Իսախանյանի կինը՝ Հերմինե Իսախանյանը, Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում հիմնել է Gintra UAB ընկերությունը, որում 80 տոկոս բաժնեմաս ունի։ Նա նաև այդ ընկերության տնօրենն է։ Gintra UAB-ի գործունեության մասին այլ տվյալներ հայտնի չեն։ Հերմինե Իսախանյանը 2019-ի ընթացքում 4 միլիոն դրամով Nissan մակնիշի ավտոմեքենա է ձեռք բերել։ Նրա դրամական միջոցները կազմել են 4,5 միլիոն դրամ, 100 000 դոլար և 50 000 եվրո։&#160;
Արթուր Խաչատրյան. բնակարաններ Ռուսաստանում
Արթուր Խաչատրյանը գլխավոր դատախազության միջազգային-իրավական համագործակցության վարչության դատախազ է։ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով ներկայացրած հայտարարագրից պարզ է դառնում, որ նա Երևանի կենտրոնում երկու բնակարանի և երկու ավտոտնակի սեփականատեր է։ 2014-ին նա շինություն է գնել Սևանում։ Խաչատրյանը մեկ բնակարան և երեք ավտոտնակ ունի Ռուսաստանի Չերյոմուշկի ավանում, նաև երեք մեքենա), որոնք ձեռք է բերել 2004, 2008 և 2010 թվականներին, նրա բանկային ավանդները կազմում են 10 000&#160; դոլար։&#160;
Արթուր Խաչատրյանի դրամական միջոցները կազմել են 20 միլիոն դրամ, 50&#160; 000 դոլար և 50 000 եվրո։ Դատախազության պաշտոնյայի եկամուտներից 7 միլիոն դրամը ձևավորվել է աշխատավարձից, 2 միլիոն դրամի չափով էլ նա եկամուտ է ստացել միջպետական բանկի [չի նշվում՝ խոսքը ո՛ր միջպետական բանկի մասին է] ՀՀ ներկայացուցչությանը վարձակալությամբ գույք տրամադրելուց։&#160;
Գլխավոր դատախազի տեղակալների ունեցվածքը&#160;
Արթուր Դավթյանի տեղակալ Արմեն Հարությունյանն այդ պաշտոնին է 2015-ից։ Մինչ այդ նա Քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալն էր։ Ըստ հայտարարագրի՝ Հարությունյանը չորս բնակարան ունի Երևանի կենտրոնում, մեկ ավտոտնակ, երկու հողամաս Ձորաղբյուրում, մեկ հողամաս Կոտայքի մարզի Արտավազ համայնքում, առանձնատուն Կոտայքի մարզի Արգել համայնքում, հասարակական նշանակության շինություն Բերդ քաղաքում։ Հարությունյանի դրամական միջոցները կազմել են 48 միլիոն դրամ։&#160;
Եկամուտներից 12,5 միլիոնը առաջացել է դատախազի տեղակալի աշխատավարձից, 5,4 միլիոն դրամը՝ &#171;Ինտեր-կլիմա&#187; ՍՊԸ-ին վարձակալությամբ տրամադրած տարածքի վարձավճարից, ևս 720 հազար դրամ վարձակալության դիմաց դատախազի տեղակալին է փոխանցել քաղաքացի Հակոբ Համբարձումյանը։ Արմեն Հարությունյանի կինը՝ Արուսյակ Յարմալոյանը, միայն հայտարարագրել է երկրորդ բուժմիավորումից ստացած աշխատավարձը՝ 940 000 դրամի չափով։&#160;
Գլխավոր դատախազի մյուս տեղակալը՝ Հայկ Ասլանյանը, հայտարարագրել է երկու անշարժ գույք՝ բնակարան Երևանի կենտրոնում ու առանձնատուն Գեղարքունիքի մարզի Լճաշեն համայնքում։ Նա 73 000 դոլարի ավանդ է ունեցել բանկում, դրամական միջոցները կազմել են 10 000 դոլար և 3,5 միլիոն դրամ։ Ասլանյանի կինը՝ Մարինա Թաթոյանը, առանձին-առանձին բանկում ունեցել է 45 000 եվրոյի, 10 000 դոլարի և 6 000 եվրոյի ավանդ։ Թաթոյանի եկամուտները գոյացել են 2,3 միլիոն դրամի չափով աշխատվարձից, 1 000 եվրոյի չափով էլ՝ տրված փոխառությունների տոկոսներից։&#160;
Թեև Թաթոյանի հայտարարագրում արտացոլված չէ, սակայն ըստ իրավաբանական անձանց էլեկտրոնային ռեգիստրի՝ Թաթոյանը &#171;Առաջին և լուրջ&#187; ՍՊԸ-ի միակ մասնակիցն է։ Ընկերությունը գործունեություն է ծավալում Լճաշենում, մատուցում է ստոմատոլոգիական պրակտիկայի ծառայություններ և, վերը նշված մի քանի ընկերությունների համեմատ, փոքր է, աշխատակազմը բաղկացած է երկու հոգուց։&#160;
Գլխավոր դատախազության պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Մարգար Սողոմոնյանը հայտարարագրել է մեկ առանձնատուն Արաբկիրում, ևս մեկը համասեփականատիրությամբ գնել է անցյալ տարի՝ 49 միլիոն դրամով։ Սողոմոնյանը 510 000 դրամի չափով շահաբաժին է ստացել &#171;Արթմիք&#187; ՍՊԸ-ից, որին պատկանում է &#171;Ոսկե աքաղաղ&#187; մթերային խանութը։ Սողոմոնյանն այստեղ ունեցել է 30 տոկոս բաժնեմաս, որը հանձնել է հավատարմագրային կառավարման։&#160;
Դատախազության&#160; պաշտոնյայի կինը Բելլա Մանուկյանն է՝ արդարադատության նախկին նախարար Հովհաննես Մանուկյանի դուստրը։ Վերջինս հայտարարագրել է Արաբկիրում ամուսնու հետ ձեռք բերած բնակարանը, Կենտրոնում բնակարան, չորս տարբեր հողամասեր՝ երկուսը Դավթաշենում, երկուսը` Կենտրոնում։ Բոլոր հողամասերը 2019-ի ընթացքում Մանուկյանն օտարել է։ Անցյալ տարի նա ձեռք է բերել Toyota մակնիշի մեքենա, բանկում ունեցել 227 միլիոն դրամի ավանդ։ Մանուկյանի եկամուտները գոյացել են՝ 2,5 միլիոն դրամի չափով &#171;Բիզնես Արմենիա&#187;-ում աշխատանքի վարձատրությունից, 28 միլիոն դրամի չափով՝ վարկից, 16 միլիոն դրամի գույքի օտարումից։ Բելլա Մանուկյանը քաղաքացի Անի Սողոմոնյանից ևս 48 միլիոն դրամի փոխառություն է ստացել։&#160;
Սիվիլնեթն առաջիկայում կներկայացնի նաև գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանի՝ 2019-ին հայտարարագրած ունեցվածքը։&#160;
Գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանի հայտարարագրին կանդրադառնանք առանձին հրապարակմամբ։
Մկրտիչ Կարապետյան
&#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/65499/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:40+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/5ef2f0791ccb72.64621091.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Մոբայլ կապը դարձել է մեր առօրյայի անբաժան մասը, այն լուծում է բազմաթիվ խնդիրներ եւ ապահովում շուրջօրյա հասանելիություն: Այսօր արդեն անհնար է պատկերացնել կյանքն առանց սմարթֆոնի եւ դրանում միշտ առկա ինտերնետի:
Այս աստիճան հասանելի դառնալու մասին մարդը չէր էլ կարող երազել գոնե 30 տարի առաջ, սակայն մոբայլ կապը, ստեղծման պահից սկսած, նպատակ դրեց լուծել հասանելիության խնդիրները եւ հեշտացնել շփումը:
Itel.am-ը ներկայացնում է Հայաստանում մոբայլ կապի զարգացման եւ տարածման պատմությունը:
Սկզբում լարային հեռախոսներն էին, որոնք թեեւ ապահովում էին կապի պահանջը, սակայն սահմանափակում էին մարդուն: Այդ տեսակի կապը չէր կարող ապահովել շարժունություն, քանի որ բաժանորդը ֆիզիկապես գամված էր այն վայրին, որտեղ գտնվում էր հեռախոսը: Մարդը համաձայն չէր ֆիզիկական սահմանափակումներին եւ որոշեց մտածել ու ստեղծել մի նոր բան: Արդյունքում՝ ի հայտ եկավ մոբայլ կապը, հաջողությամբ թեստավորում անցավ եւ մտավ մեր առօրյա:
[[gallery1]]
Տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգահեռ մարդիկ սկսեցին զգալ շփման նոր տարբերակների անհրաժեշտությունը: Այսպես ի հայտ եկան SMS հաղորդագրությունները:
Հայաստանում առաջին SMS հաղորդագրությունն ուղարկելու պատիվը բաժին է ընկել այն ժամանակվա ՀՀ կապի եւ տրանսպորտի նախարար Գրիգոր Պողպատյանին: Նա 1998 թվականին այս SMS հաղորդագրություն էր ուղարկել &#171;ԱրմենՏել&#187; ընկերության ղեկավարին. &#171;Շարի, գալիս եմ&#187;:
[[gallery2]]
Գրեթե նույն ժամանակահատվածում աշխարհը եւս մեկ նորարարություն սկսեց փորձարկել: Փեյջերը փոքր ռադիոսարք էր, որն ընդունում էր ինֆորմացիան հեռախոսային ծառայության միջոցով: Արդարության համար պետք է նշենք, որ փեյջերների կիրառությունը Հայաստանում մեծ մասսայականություն այդպես էլ չունեցավ, քանի որ մարդկանց ավելի շատ դուր էր գալիս շփվել SMS հաղորդագրությունների միջոցով:
Այլ երկրներում, սակայն, փեյջերներն օգտագործվեցին տեւական ժամանակ, եւ հաղորդակցության անգնահատելի գործիք դարձան, օրինակ, բժիշկների ու ոստիկանների համար:
[[gallery3]]
Բայց մարդը չէր ցանկանում դոփել տեղում եւ նորարարություններ էր պահանջում: Տեխնոլոգիական էվոլյուցիան եւ մարդկության կարիքներն ու պահանջները աճում էին զուգահեռ: Մարդը ցանկանում էր տեսազանգի միջոցով շփվել օվկիանոսից այն կողմ գտնվող մտերիմների հետ, սոցցանցեր այցելել, եւ այդ ամենն անել սմարթֆոնի միջոցով՝ իրենց հարմար վայրից: Այս ամենը հնարավոր դարձրեց 3G ցանցը, իսկ Beeline-ը 2008 թվականին դարձավ Հայաստանում այդ ցանցը գործարկող առաջին օպերատորը: Հունիսին ցանցը փորձնական ներդրվեց, իսկ նույն տարվա սեպտեմբերին հանձնվեց կոմերցիոն շահագործման:
[[gallery4]]
Նոր ցանցի գործարկման արդյունքում նկատվեց ենթակառուցվածքների կտրուկ զարգացում՝ ինչպես մայրաքաղաքում, այնպես էլ մարզերում: Կապը բարելավվեց նաեւ հեռավոր բնակավայրերում, որտեղ մինչ այդ պահը դանդաղ ինտերնետը կամ դրա բացակայությունը խնդիր էր համարվում:
Մոբայլ կապի հասանելիությունը բերեց նրան, որ օրինակ, մոբայլ ինտերնետի բաժանորդների թիվը գերազանցեց ֆիքսված ինտերնետ բաժանորդների թվին: Սա առաջացրեց լուրջ մարտահրավերներ, մասնավորապես՝ ինտերնետի արագության խնդիր. չէ՞ որ բոլորս ենք ցանկանում օգտագործել սմարթֆոնը YouTube-ով տեսանյութեր դիտելու, Facebook-ում եւ Instagram-ում ուղղիղ եթեր մտնելու համար: Արդյունքում, կապն սկսեց աշխատել գերծանրաբեռնված ռեժիմով:
Մարդկանց կողմից մոբայլ կապի սպառումը գնալով աճեց եւ սկսեց լուրջ ազդեցություն գործել ոչ միայն առօրյայի, այլեւ երկրների ապագայի վրա: Բոլորս ենք վերջին տարիներին ականատես դարձել, թե ինչպես են մոբայլ տեխնոլոգիաները մի շարք երկրներում դառնում հեղափոխությունների իրականացման, մասնավորապես մարդկանց համախմբման եւ տեղեկատվության տարածման գործիք: Սա հնարավոր դարձավ հատկապես այն ժամանակ, երբ մարդկությունը ծանոթացավ ավելի արագ մոբայլ կապի՝ 4G ցանցի հետ: Ավելի արագ կապ՝ ավելի հեշտ հաղորդակցություն, առցանց կոնտենտի ավելի մեծ ծավալի սպառում: 2016թ. սեպտեմբերին Beeline-ը Երեւանում գործարկեց 4G/LTE բջջային ցանցը, որը հնարավորություն է տալիս օգտվել մինչեւ 60 Մբ/վրկ արագությամբ բջջային ինտերնետից:
Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սամվել&#160;Մարտիրոսյանը կարծում է, որ բջջային տեխնոլոգիաները քաղաքական գործիչներին մոտեցրել է ժողովրդին:
[[gallery5]]
&#171;Մենք այս երեւույթի ականատեսը դարձանք 2018թ. Հայաստանում հեղափոխության օրերին: Փաստացի հենց բջջայինի միջոցով էր ցանցում արվում հեղափոխությունը, ուղիղ եթերները, մարդկանց հավաքագրումը: Բայց այս ամենն ունի նաեւ հակառակ կողմ՝ բջջային տեխնոլոգիաները մարդկանց դարձրեցին անընդհատ տեղեկատվություն ընկալող: Դեռ մի քանի տարի առաջ մարդկանց մեծ մասը տեղեկատվություն ստանալու համար պետք է համակարգչին հասներ՝ հատկապես տեսանյութերի եւ լայվերի ընկալման տեսանկյունից: Այսօր արդեն 24/7 ռեժիմով մարդկանց կարելի է հասանելի դառնալ եւ դա անել տարբեր ֆորմատներով՝ վիդեո, փոդքասթ եւ այլն: Այն քաղաքական գործիչները, որոնք օգտագործում են բջջային տեխնոլոգիաները, հասարակության կողմից ճանաչված են եւ մեծ աջակցություն են ստանում&#187;,- նշում է Սամվել Մարտիրոսյանը:
2020թ. մայիսին Beeline-ի կողմից գործարկվեց 4G+ կամ LTE-Advanced ցանցը, որը չորրորդ սերնդի LTE բջջային ցանցերի առաջադեմ տարբերակ է եւ ապահովում է բաժանորդների ինտերնետի արագության էական աճ:
2020 թվականին սմարթֆոնը մեր առօրյայի ամենակարեւոր գործիքներից է: Դրա միջոցով ենք շփվում աշխարհի մյուս ծայրում գտնվող բարեկամների եւ ընկերների հետ, ֆիլմեր ենք դիտում, տեսանյութեր տեղադրում Instagram-ում, կամ էլ հերթական արշավի ժամանակ ուղիղ եթեր մտնում՝ սարի գագաթից: Եթե այս ամենը բավարար է, որ մարդկությունն իրեն բավարարված եւ երջանիկ զգա, ապա հարց է ծագում՝ ո՞րն է պատճառը, որ աշխարհում այսօր մեծ թափով ներդրվում են 5G ցանցի համար նախատեսված ենթակառուցվածքներ: Ի՞նչ խնդիր են դրանք լուծում եւ արդյո՞ք թիրախավորում են անհատ բաժանորդներին:
Հայաստանում Beeline-ի գլխավոր տնօրեն Անդրեյ Պյատախինի կարծիքով, այսօր շատ փորձագետներ հակված են մտածել, որ 5G-ն առաջին հերթին հարկավոր է իրերի ինտերնետի, խելացի տների եւ քաղաքների համար, որտեղ միլիոնավոր սարքեր կարող են իրական ժամանակում բարձր արագությամբ տեղեկատվությամբ փոխանակվել: Նրա խոսքով, ցանցի հսկայական ներուժը խթան կդառնա նոր տեխնոլոգիաների եւ պրոդուկտների զարգացման համար:
[[gallery6]]
&#171;Հարյուր միլիոնավոր մարդիկ ամբողջ աշխարհում սիրում են ֆուտբոլ եւ դիտում են ֆուտբոլային հանդիպումներ հեռուստատեսությամբ: Այսօր մենք դիտում ենք խաղը եւ հետաքրքիր պահերի կրկնությունները՝ միայն մարզադաշտի մի քանի տեսախցիկների միջոցով: Իսկ հիմա պատկերացրեք, որ մարզադաշտում, դարպասի մեջ եւ դաշտի վրա տեղադրված են հազարավոր անլար տեսախցիկներ, որոնք մեծ արագությամբ իրական ժամանակում գեներացնում են վիրտուալ իրականության կոնտենտ: Երկրպագուն, որը հագել է վիրտուալ իրականության ակնոցներ, իրեն ներկա է զգում դաշտում եւ ցանկացած պահի կարող է դիտել խաղը մարզչի, հարձակվողի կամ հակառակորդ թիմի դարպասապահի տեսանկյունից: Եվ այս ամենն արդեն ֆանտաստիկ ֆիլմի սյուժե չէ, այլ բավական մոտ եւ իրագործելի իրականություն&#187;,- ընդգծում է Անդրեյ Պյատախինը:
Տեխնոլոգիաները շարունակում են սրընթաց զարգանալ, իսկ մարդիկ՝ դրանց հետեւել եւ կիրառել ու այդպես հեշտացնել իրենց առօրյան:Այսօր մոբայլ կապն իր հերթական փոխակերպումն է ապրում՝ ավելի արագ եւ հասանելի դառնալով ավելի մեծ թվով մարդկանց համար: Տեխնոլոգիական զարգացման ֆոնին նման փոխակերպումներն անխուսափելի են ու շարունակական:
Նարինե Դանեղյան]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/63993/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/17193486.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Sputnik Արմենիայի «Մշակութային հայրաքաղաք» շարքը ներկայացնում է Գյումրու ոչ միայն պատմամշակութային կառույցների, այլ նաև մարդկային ճակատագրերի և պատմական իրողությունների մասին դրվագներ: Ինչ քայլերն էին իրականացնում 19-20-րդ դարերում մոլեգնած համաճարակները կանխելու համար:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/62937/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/lukashenko.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Օգոստոսի 9-ին Բելառուսում անցկացվելու են նախագահական ընտրություններ, որոնց մասնակցելու է նաև 1994 թ. ի վեր երկրի անփոփոխ ղեկավար Ալեքսանդր Լուկաշենկոն։&#160;Վերջին ամիսներին Բելառուսը միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում էր հայտնվում հիմնականում կորոնավիրուսային համավարակի դեմ պայքարի իր յուրօրինակ ռազմավարության պատճառով։ Բելառուսը եվրոպական հազվագյուտ երկրներից էր , որտեղ համավարակի դեմ պայքարի համատեքստում որևէ կարանտինային միջոցառումներ չեն ձեռնարկվել, և այս առումով այն գերազանցում էր նույնիսկ Շվեդիային։ Սակայն վերջին օրերին կորոնավիրուսի դեմ պայքարի նորություններն աստիճանաբար երկրորդ պլան են մղվում ներքաղաքական ակտիվ գործընթացների պատճառով։&#160;Նախորդ քսանհինգ տարիների ընթացքում Բելառուսում թե՛ խորհրդարանական և թե՛ նախագահական ընտրություններն ընթանում էին նույն սցենարով։ Արևմտամետ և ժողովրդավարական փոփոխությունների ձգտող քաղաքական ուժերը փորձում էին պայքարել Լուկաշենկոյի դեմ, սակայն այդ ամենն ավարտվում էր ընդդիմադիր թեկնածուների ձերբակալություններով, իսկ 1999-2000 թթ. նաև անհետացումներով, ու Լուկաշենկոյի համոզիչ հաղթանակներով։&#160;2000-ականների սկզբից Բելառուսի իշխանություններն ընդդիմության պայքարը ներկայացնում էին Արևմուտքի կողմից հետխորհրդային տարածքում կազմակերպվող &#171;գունավոր հեղափոխությունների&#187; համատեքստում՝ պնդելով, որ ընդդիմությունը խամաճիկ է օտար պետությունների ձեռքում։ Եվրամիության և ԱՄՆ-ի կողմից Բելառուսի նկատմամբ սահմանված տնտեսական խիստ պատժամիջոցներն ավելի էին խորացնում Արևմուտքի կողմից Բելառուսի և անձամբ Լուկաշենկոյի դեմ իրականացվող պայքարի վերաբերյալ ընկալումները։Լուկաշենկոն ազդեցիկ մրցակից ունիԱյս անգամ, սակայն, իրավիճակն էականորեն տարբերվում է &#171;ընդունված չափանիշներից&#187;։ Լուկաշենկոյի հիմնական հակառակորդը ռուսական &#171;Գազպրոմ&#187; ընկերության կողմից վերահսկվող &#171;Բելգազպրոմբանկը&#187; շուրջ քսան տարի ղեկավարած Վիկտոր Բաբարիկոն է, որը համարվում է Լուկաշենկոյի առավել լուրջ մրցակիցը։ Պատահական չէ, որ հունիսի 4-ին Լուկաշենկոն հայտարարել է, որ Բաբարիկոն անօրինական ճանապարհով գումարներ է աշխատել, իսկ արդեն հունիսի 11-ին &#171;Բելգազպրոմբանկում&#187; խուզարկություններ իրականացվեցին, ձերբակալվեցին բանկի ավելի քան մեկ տասնյակ ղեկավար աշխատակիցներ։Ռուսական &#171;Գազպրոմին&#187; պատկանող բանկի ղեկավարի կողմից նախագահական ընտրություններին մասնակցելու փաստը Բելառուսում գնահատվում է որպես Կրեմլի՝ Լուկաշենկոյից դժգոհության ակնհայտ ապացույց։ Երկկողմ հարաբերությունները սկսել էին սրվել 2015 թ., երբ Լուկաշենկոն մերժեց Բելառուսում ռուսական ռազմաօդային ուժերի ռազմակայան հիմնելու Ռուսաստանի առաջարկը։ Դրանք էականորեն լարվեցին այն բանից հետո, երբ 2019 թ. կայացած ինտենսիվ բանակցություններից հետո Լուկաշենկոն մերժեց դեռևս 1999 թ. ստորագրված Ռուսաստան-Բելառուս միութենական պետություն ստեղծելու համաձայնագրի շրջանակում ինտեգրման գործընթացներն ակտիվացնելու Կրեմլի առաջարկը։&#160;Արդեն 2020 թ. սկզբին Ռուսասստանն էականորեն նվազեցրեց Բելառուսին շուկայականից ցածր գներով մատակարարվող նավթի ծավալները և միևնույն ժամանակ մերժեց Բելառուսին մատակարարվող բնական գազի սակագինն իջեցնելու պաշտոնական Մինսկի առաջարկը։ Բելառուսն այժմ ռուսական գազը գնում է 127 դոլարով՝ 1000 խորանարդ մետրը [Հայաստանը ռուսական գազը գնում է 165 դոլարով]։&#160;Նախագահական ընտրություններին ընդառաջ Բելառուսի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակը վատթարացնող այս քայլերը շատ փորձագետներ համարում են Ռուսաստանի փորձ՝ խարխլելու երկրի ներսում Լուկաշենկոյի դիրքերը։Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում հասարակության մի զգալի հատված աջակցում էր Լուկաշենկոյին, քանի որ ուներ չնայած ցածր, բայց երաշխավորված եկամուտ։ Այս շերտերը հիմնականում բաղկացած են ինչպես պետական համակարգի աշխատողներից ու թոշակառուներից, այնպես էլ պետության սեփականություն հանդիսացող խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկություններում ընգրկվածներից։ Արդեն 2020 թ. հունվար-փետրվար ամիսներին, դեռևս մինչ կորոնավիրուսային համավարակի բռնկումը, Բելառուսում արձանագրվեց համախառն ներքին արդյունքի մինչև 2 տոկոս անկում, իսկ կորոնավիրուսային համավարկն էլ ավելի է վատթարացրել տնտեսական իրավիճակը։&#160;Բելառուսը բազմազանեցնում է արտաքին քաղաքականությունըԲելառուսի իշխանությունները վերջին տարիներին քայլեր են ձեռնարկել արտաքին քաղաքականության բազմազանեցման (դիվերսիֆիկացիայի) ուղղությամբ։ Առաջին հերթին պետք է նշել Չինաստանի հետ հարաբերությունների ինտենսիվ զարգացումը։ Երկու պետությունները Բելառուսում իրականացնում են &#171;Մեծ քար&#187; ինդուստրիալ գոտու ստեղծման ծրագիրը, որի ռազմավարական նպատակը Բելառուսը Չինաստանի &#171;Գոտի և ճանապարհ&#187; նախաձեռնության կարևոր մասնակից դարձնելն է։&#160;Լուկաշենկոն քայլեր է ձեռնարկում նաև Արևմուտքի հետ հարաբերությունների նորմալացման գործընթաց սկսելու ուղղությամբ։ 2019 թ. սեպտեմբերին 11-ամյա ընդմիջումից հետո Բելառուսը և ԱՄՆ-ը հայտարարեցին դեսպաններ փոխանակեու որոշման մասին, իսկ 2020 թ. փետրվարի 1-ին Մինսկ այցելեց ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայքլ Պոմպեոն և Լուկաշենկոյի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ը պատրաստ է ամբողջությամբ բավարարել Բելառուսի՝ գազի և նավթի պահանջարկը։ 2020 թ. մայիսին Բելառուսը ստացավ ամերիկյան նավթի առաջին խմբաքանակը, սակայն հասկանալի է, որ կարճաժամկետ հեռանկարում Բելառուսը կշարունակի զգալի կախվածության մեջ մնալ ռուսական նավթի և գազի մատակարարումներից։Ներքաղաքական իրավիճակը Բելառուսում կտրուկ սրվեց հունիսի 18-ի երեկոյան, երբ իրավապահ մարմինները ձերբակալեցին Բաբարիկոյին և նրա որդուն։ Հատկանշական է, որ ձերբակալումը տեղի ունեցավ հունիսի 19-ին նախատեսված Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի այցից ընդամենը ժամեր առաջ։ Այս քայլը կարելի է գնահատել որպես Լուկաշենկոյի հստակ ուղերձ Մոսկվային, որ նա չի պատրաստվում հանդուրժել Կրեմլի որևէ միջամտություն ընտրություններին։&#160;Հունիսի 19-ին ավելի քան 140 մարդ բերման ենթարկվեց Բաբարիկոյի ձերբակալության դեմ կազմակերպված բողոքի ցույցերի ժամանակ։ Նույն օրը, նախքան Լավրովի հետ Մինսկում հանդիպելը, Լուկաշենկոն հեռախոսազրույց ունեցավ նաև Ռուսասստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Հեռախոսազրույցի և Լավրովի հետ հանդիպման մասին հրապարակված պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ Լուկաշենկոն հայտարարել է, որ որևէ մեկին չի հաջողվի սեպ խրել ռուս-բելառուսական եղբայրական հարաբերություններում և վերահաստատել է հունիսի 24-ին Մոսկվայում նախատեսված հաղթանակի շքերթին իր մասնակցությունը։․․․Այնուամենայնիվ, թե՛ երկկողմ ռուս-բելառուսական հարաբերությունները և թե՛ Բելառուսի ներքաղաքական իրավիճակը շարունակում են լարված մնալ։ Մի շարք փորձագետներ չեն բացառում, որ անկախ Բաբարիկոյի ձերբակալության շուրջ ստեղծված իրավիճակի հետագա ընթացքից, ընդդիմությունը չի ճանաչի օգոստոսի 9-ին կայանալիք նախագահական ընտրությունների արդյունքները և Ռուսաստանի աջակցությամբ կփորձի բողոքի փողոցային գործողություններ իրականացնել՝ Լուկաշենկոյի հրաժարականի պահանջով։&#160;Հետաքրքիր զուգադիպությամբ Ռուսաստանը կարող է հետխորհրդային տարածքում իշխանափոխություն կազմակերպել՝ կիրառելով նույն տեխնոլոգիաները, որոնք օգտագործվել են 2003 թ. նոյեմբերին Վրաստանում և 2004 թ. դեկտեմբերին ու 2014 թ. հունվար-փետրվարին Ուկրաինայում հակառուսական դիրքորոշման գործիչներին իշխանության բերելու նպատակով։ &#160;]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/61764/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/104683571_3017052791705263_4020997180147585969_o-35.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Համարվում էր, որ խորը հիպնոսային քնի մեջ մարդը լիովին կատարում է հիպնոսացնողի կամքը: Սակայն, իրականում, երկու սկզբունքային անճշտություններ կան այդ կապակցությամբ:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/57890/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:41+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/104577479_3016383578438851_2415362374511177702_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղցկեղը հիվանդություն է, որը մարդու օրգանիզմը ներսից է վնասում: Նրանից ոչ ոք ապահովագրված չէ, և բժշկությունը տարեցտարի նոր մեթոդներ է հնարում՝ օնկոլոգիական հիվանդությունների դեմ պայքարի համար:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/104825496_3016387998438409_3278884163777892951_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղցկեղը հիվանդություն է, որը մարդու օրգանիզմը ներսից է վնասում: Նրանից ոչ ոք ապահովագրված չէ, և բժշկությունը տարեցտարի նոր մեթոդներ է հնարում՝ օնկոլոգիական հիվանդությունների դեմ պայքարի համար:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/105353232_3016391871771355_221976363555471910_n.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղցկեղը հիվանդություն է, որը մարդու օրգանիզմը ներսից է վնասում: Նրանից ոչ ոք ապահովագրված չէ, և բժշկությունը տարեցտարի նոր մեթոդներ է հնարում՝ օնկոլոգիական հիվանդությունների դեմ պայքարի համար:]]></image:title></image:image><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/opuxol.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Քաղցկեղը հիվանդություն է, որը մարդու օրգանիզմը ներսից է վնասում: Նրանից ոչ ոք ապահովագրված չէ, և բժշկությունը տարեցտարի նոր մեթոդներ է հնարում՝ օնկոլոգիական հիվանդությունների դեմ պայքարի համար:]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/57130/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/empty_street_generic_1.jpg</image:loc><image:title><![CDATA[Նամակ երկրէն
Այսօր, նախկին իշխանութիւնները՝ Հայաստանի քրէա-օլիգարխիկ խաւը, արդարութեան դէմ պատերազմի ելած են իրենց ամբողջ զինանոցով: Անոնք գործի դրած են ժողովուրդէն եւ պետութենէն կողոպտուած իրենց անսահման գումարները, դատական համակարգի մէջ իրենց նշանակած եւ հարստացուցած դատաւորները, ոստիկանութեան մէջ քաւոր-սանիկ յարաբերութիւններով բարձր պաշտօններու հասած բաժնի պետերն ու ղեկավարները, անվտանգութեան կառոյցներու մէջ բարձրագոյն դիրքերու բարձրացուած իրենց բարեկամներն ու հարազատները: Զինակից դարձուցած են իրենց լռելեայն եւ բացայայտ բիզնէս գործընկերները: Եւ դեռ՝ արդարութեան դէմ պատերազմին միացած են իրենց կեղտոտ գործերու բացայայտումով մտահոգ նախկին կաշառակեր նախարարները, որոշ կուսակցական ղեկավարներ, ապօրինի գործարքներով հարստացած գործարարներ, կոպեկներով անշարժ եւ այլ գոյքի սեփականատէր դարձած խաչագողեր, ասոնց հետ գործարքներու մէջ մտած քաղաքական գործիչներ, պատգամաւորներ, ոստիկանական-քաղաքական հովանաւորութեամբ գործած գողական կերպարներ, կոռուպցիայէն օգտուող մեծ թիւով &#171;բիզնէսմէն&#187;ներ: Իրենց տրամադրութեան տակ ունին լրատուամիջոցներ, կայքեր, ֆէյքեր, ռատիոկայաններ, հեռուստաալիքներ, վարձկաններ...
Այնպէս չէ, որ ասոնք կը գործեն ինքնագլուխ: Կան համակարգողներ, որոշում կայացնողներ, ցանցեր ստեղծողներ: Տեղեկատւութեան կազմակերպուած հոսք կայ մէկ օղակէն միւսը, եւ ամէնէն վտանգաւորը՝ ուժային կառոյցներու որոշ օղակներէն դէպի իրենց նախկին տէրերը: Քարոզչական համակարգուած եւ լաւ ֆինանսաւորուած ծաւալուն արշաւը կազմակերպուած է իր բոլոր մանրամասնութիւններով: Այս արշաւին մէջ ներառուած են օտարերկրեայ սպասարկութիւններ: Համակարգումը տեղի կ&#039;ունենայ Հայաստանէն ներս եւ Հայաստանէն դուրս:
Քարոզչական արշաւը տեղի կ&#039;ունենայ նաեւ պետական որոշ օղակներու մէջ ապատեղեկատւութեան տարածումով: Իսկ ժողովուրդը օրական 24 ժամ, առանց դադարի, ենթակայ է տեղեկատուական տեռորի: Նպատակը մէկն է՝ ստեղծել շփոթ, բարկութիւն, անվստահութիւն, անկառավարելիութիւն: Ստեղծել ԽՈՒՃԱՊ ժողովուրդի տարբեր շերտերու եւ պետական զանազան օղակներու, եւ նոյնիսկ՝ ուժային կառոյցներու մէջ:
Խուճապի միջոցով ստեղծել անապահովութեան զգացում, հիասթափութիւն, անիշխանութիւն, սարսափ, վախ, վստահութեան կորուստ... Այս բոլորը վերջաւորութեան օգտագործել իշխանութիւններուն դէմ, թոյլ եւ անզօր ներկայացնել զանոնք յաչս ժողովուրդին եւ ի վերջոյ՝ զրկել իշխանութիւնը ժողովրդային լայն աջակցութենէ:
Սա, ընկերներ, Ճորճ Օրուէլի վէպերէն առնուած դրուագ մը չէ: Սա մեր իրականութիւնն է: Սա հայաստանեան առօրեան է: Սա նախկին իշխանութիւններու ռազմավարութիւնն է: Սա, այլ խօսքով, հակապետական գործունէութիւն է: Եւ այս ապազգային եւ հակապետական գործունէութեան հովանաւորներն ու տէրերը ունին անուն ազգանուն, անոնք Հայաստանի երբեմնի ղեկավարներն են, մեծ դրամագլուխի սեփականատէրերը եւ անոնց շահերուն սպասարկած քաղաքական ուժերը:
Հայաստանի քրէաօլիգարխիկ դասակարգն ու անոնց ծառայող ուժերը փրկուելու ուրիշ ձեւ եւ մեթոտ չունին: Ան կա՛մ պիտի կանգնին ժողովուրդի կողմէ պահանջուող արդարադատութեան առջեւ, կամ ալ այս իշխանութիւններու ձախողումով ու տապալումով՝ պիտի փորձեն փրկել իրենց կաշին ու ինչքը: Հայաստանի քրէաօլիգարխիկ խաւին առջեւ ուրիշ այլընտարանք պարզապէս չկայ:
Իսկ ու՞ր պիտի կանգնի հայրենիքի եւ հայութեան ճակատագրով մտահոգ իւրաքանչիւր գիտակից, պատասխանատու հայորդի: Թողե՞լ, որ օլիգարխիան գերեզմանէ վերազարթնած հայ ժողովուրդի վերջին յոյսը, թէ միաւորուիլ յեղափոխութեան նպատակներուն համար պայքարած ուժերուն շուրջ ու վճռական պայքարով՝ գերեզման ուղարկել Հայաստանի օլիգարխիայի քրէածին համակարգը: Պատասխանը պէտք է տանք իւրաքանչիւրս, Հայաստանէն&#160; մինչեւ Սփիւռքի հեռաւոր ոստաններ:&#160;
Րաֆֆի Տուտագլեան
Գրեցէ՛ք ինծի:
rafdoud@aol.com]]></image:title></image:image></url>
<url><loc>https://echo.am/article/54903/</loc><lastmod>2020-08-28T02:33:42+04:00</lastmod><image:image><image:loc>https://echo.am/wp-content/uploads/2020/06/snimok-ekrana-2020-06-19-v-12.41.12.png</image:loc><image:title><![CDATA[Առցանց քարտեզում կարող եք տեսնել Ձեր շենքում կամ հարևանությամբ գտնվող, կորոնավիրուսով վարակված ինքնամեկուսացվածների թիվը:]]></image:title></image:image></url>
</urlset>
